• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
ekonomi dhe ndermarresi
 

ekonomi dhe ndermarresi

on

  • 14,018 views

 

Statistics

Views

Total Views
14,018
Views on SlideShare
14,018
Embed Views
0

Actions

Likes
3
Downloads
151
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    ekonomi dhe ndermarresi ekonomi dhe ndermarresi Document Transcript

    • SH.M. "RUZHDI BERISHA" Dragash prof.ecc. Ymer M. Ejupi ecc.ymerejupi@kosovaks.com 044 200 992 Pytjet per pregaditjen e TESTIT TE MATURES NGA EKONOMIA DHE NDERMARRESIA(ekonomi.shoqeror-gjusor,laborantat etj...)1.Deflacioni dhe desinflacioni a jane te lidhura ngusht me ndrysshimin e nivelti teqmimeve?qmimeve?-PO2.Kostoja ekonomike e papunesise shprehet?
    • Shpreh pra hendekun e prodhimit, shpreh diferencen midis produkti aktual dhe produktitpotencial, dhe ne rastet e papunesise kjo diference merr vlera negative.3.Ne ekonomine e tregut a eshte zgjidhur dilema midis infalcionit dhe papunesis?-Jo.4.Cilet jane stabilizatorët e biznesit qe veprojne ne kuader te sistemit fiskal?a)ndryshimet automatike te te ardhurave nga taksatb)pagesat per papunesine, fondet bamemirese dhe pagesat e tjera te transferueshme.5.Ruget te cilat ndikojne ne kufuzimin e tregtise se jashtme jane?a)kuotat dhe b)tarifat6.Format kryesore te depozitave jane?a)Depozitat e qekueshme dhe b)depozitat me afat.7.Cilat faktore ndikojne ne rritjen e inflacionit nga kerkesa?a)rritja ne oferten e paraseb)rritja e shpenzimeve qeveritare per te blere mallra dhe sherbime.8.Norma e papunesise llogaritet(formula)?9.Cilet jane agregatet monetare nepermes te cileve llogaritet oferta monetare?a)M1-perfshin parane e transakcioneve si kartmonedhat, parat ne dore ETJ.b)M2-quhet paraja e gjere dhe perfshin M1 dhe depozitat afatshkurtera, llogarite efondeve te tregjeve monetare ETJ.c)M3- perfshin M2 dhe depozitat e kursimit afatgjate.d)L-eshte nje agregat monetare qe perfshine M3, bonot e thesarit ETJ.10.Me nocionin infalcion nenkuptojme rritjen e vazhdueshme te qmimeve?-PO.11.Norma e inflacionit (t) eshte e barabart?
    • 12.Deflacioni pasqyron?-Procesion e renies se qmimeve mesatare nen periudhen paraardhese. Paraqet inflacioninnegativ.13.Indeksi i qmimeve te konsutmarit(CPI) paraqet?-Eshte tregues qe perdoret per matjen e infalcionit, dhe mat koston e nje shporteje tregumallrash dhe sherbimesh qe konsumohen nga nje familje tipike qytetare gajte nje periiudhete caktuar kohe.14.Indeksi i qmimeve te prodhuesit jane?-Ky indeks mat nivelin nivelin qmimeve te shitjes me shumice, per nivelin e qmimeve nestadin e prodhimit.15.Deflatori i GNP?-Qe llogaritet si raport i GNP nominal me GNP real, shprehur ne perqindje.16.Llojet e infalcionit jane?-Inflacioni galopan, i moderuar dhe hiperinfalcioni.17.Papunesia shkakton?Zhvlersimin e kapitalit human, rritejen e kriminalitetit, uljen e dinjitetit ETJ.18.Rritja e papunesise mund te rrise?-Edhe kriminalitetin ne vendin perkates.19.Forca punetore = te punesuartit + te papune.20.Llojet e papunesise jane?a)papunesia e ferkimit. b)papunesia strukturore, c)papunesia ciklike, d)papunesia efshehte21.Arsya kryesore per papunesin e detyruar eshte?Eshte natyra administrative e përcaktimit te pages.22.Nje model teorik te raportit te papunesise jep?Kurba e Filipsit.
    • 23.Me para kuptojme?Qdo mjet standard pergjithsisht te pranuar, qe sherben si mjet kembimi ose page.24.Paraja leter quhet ndryshe edhe?Paraja e dekretuar.25.Funksionet e parase jane?a)Funksion si mjet kembimib)funksion si mjet llogarie.c)funksion si mjet kursimi.26.Ne suksesin e kapitalizmit ne krahasim me socializimin ka ndikuar?Paraja private.27.Llojet e bankes jane?Bankat tregtare dhe Banat e kursimeve.28.Cila jane indekset e qmimeve?CPI(indeksi i qmimeve te konsumatorit), indeksi i qmimeve te prodhimit(PPI) dhedeflatori i GDP-s.29.Inflacioni inercial a eshte i ndrelidhur ne menyren e percaktimit te qmimeve dhepagave.PO.30.Instrumentet kryesore te politikes fiskale jane?a)projektet e investimeve publike,b)Projektet publike te punesimitc)ndryshimi I normave te taksave31.Qka perfshine aktiva e bilancit te bankes?Rezervat dhe Huatë.32.Llojet e buxhetit jane?a)Buxheti aktual, b)buxheti strutkuror dhe c)buxheti ciklik.
    • 33.Me qka eshte i barabart defiqiti aktual?Defiqiti aktual = defiqiti strukturor + defiqiti ciklikDeflacioni.Deflacioni eshte nje fenomen i kundert i Inflacionit, dhe shpesh vjen pas nje fllucke spekuative.Praktikisht konsiston ne renien e vazhdueshme të çmimeve, dhe si rrjedhoje konsumatoret nuk kryejne blerje porshtyjne per më vone blerjen e mallrave të ndrysheme me shprese se çmimi do të ulet më tej (dhe atehere atamund të blejne).Kush e krijon Inflacionin?Nese çmimet rriten do të thote se ka shume euro/ para ne qarkullim. Kush i ka vendosur keto para ne qarkullim?Bankat dhe sistemi bankar1.Cka perfaqeson konsumi?-Konsumi perfaqeson shpenzimet e konsumatoreve privat per mallra konsumi,pra permallra qe perdoren per te nxjerr dobi ne periudhen korente(tanishme).2.Nga qka percaktohet konsumi?-Konsumi percaktohet nga te ardhurat e disponueshme.3.Cka paraqet kursimi?-Kursimi paraqet pjesen e pa shpenzuar te te ardhurave te disponueshme.4.Vendet e varfera ne cka me se shumti i shpenzojn te ardhurat e tyre?-Pjesen me te madhe te te ardhurave te tyre I shpenzojne per te mira me rendesi jetike siushqim dhe strehim.5.Konsumi qfar proqesi eshte?-Konsumi eshte proqes ne te cilen shpenzohen te mirat materiale,produktet dhe sherbimetqe plotesohen ne treg dhe sherbejn per permbushjen e nevojave te konsumatoreve.6.Kush e perben tersin e konsumit?-Individet,familjet,grupet ,institucionet,organizatat(firmat)etj.
    • 7.Cka kuptojm me konsumator?-Pjesemarresit ne sferen e shpenzimeve,te perdorimeve dhe te shfrytezimeve kane nje emerte perbashket:konsumator.8.Cilat jan dy teorit baze moderne te konsumit?- 1.Teoria e ciklit jetesor te konsumit dhe kursimit- 1.Teoria e ciklit jetesor te konsumit dhe kursimit2.Teoria e te ardhurave permanente(qendrueshme)9.Cka tregon teoria e ciklit jetesor te konsumit dhe kursimit?-Se njerzit kursejn shum kur te ardhurat e tyre jan te larta ne krahasim me te ardhuratmesatare te jetes dhe e kunderta.10.Cka argumenton teoria e te ardhurave permanente?-Se konsumi nuk eshte I lidhur me te ardhurat korente por ne nje vlersim me afatgjat te teardhurave.11.Pse eshte e dobishme konkurenca per konsumatorin?-Konkurenca eshte e dobishme per konsumatorin sepse ajo ndikon tu afrohen produktedhe sherbime cilesore konsumatoreve me qmime te volitshme.12.Cka nenkuptojme me sjelljet e konsumatoreve?-Reagimet e individeve,te grupeve,te institucioneve qofshin positive apo negative qe kan tebejne me marrjen vendimeve per blerje ose per mosblerje.13.Cka eshte e nevojshme per te kuptuar sjelljet e konsumatoreve?-Te dihen se cilat jan pamjaftueshmerit e tyre,ne cilat segmente jane te kufizuara dhe saeshte shkalla e domosdoshmeris,dhe e dobis se tyre,burimet e te erdhurave,kursimet etj.14.Nga cilat aspekte munde te veshtrohet sjellja e konsumatoreve?-Ekonomik(parimi i racionalitetit ),psikologjik(emocional)dhe sociologjik(shoqeror).15.Nga qka varen investimet ne nje vend?-Nga konsumi dhe kursimi16.Shpenzimet per investime ne sa kategori ndahen?-Investimet fikse te biznesit,investimet per banesa,investimet per inventar.17.Nga qka perbehen investimet per banesa?
    • -Nga ndertesa per nje familje te veteme ose godina per shum familje te cilat I quajm shtepibanimi.18.Banesa ku dallon nga pasurit e tjera ?-Per nga jetegjatesia e tyre .19.Cka na meson teoria e investimeve per shtepite e banimit?- I Sa me te pasur te jene individet aq me shum shtepi deshirojme te kem.II Kerkesa per banesa si nje pasuri nvaret nga perfitimet reale te pasurive te tjera.III Kerkesa per banesa nvaret nga te ardhurat materiale(neto reale) te perfituara ngazoterimi I biznesit.20.Prej qka perbehen investimet per inventar?-Nga lendet e para,te mirat ne proqesin e prodhimit si dhe te mirat e perfunduara tembajtura nga firmat ne parashikim te shitjes se produkteve.21.Ku qendron aspekti qenderor I investimeve per inventar?-Ne dallimin ne mes investimeve te parashikuara (te destinuara)apo te deshiruara dhe tepaparashikuara (te pa deshiruara).22.Cka eshte paraja?-Cdo gje e pranuar ne menyr te pergjithshme ne pagesa per te mira dhe sherbime.23.Cilat jane funksionet e paras?- 1.Paraja si mjet shkembimi2.Si matese e vleres3.Si ruajtese e vleres (deponuese)24.Si krijohet paraja?-Banka Qendrore,shitjes se produkteve dhe te sherbimeve ne treg ,puna erregulltmeditja,huat e marrura ne banke etj.25.Cili institucion financiar e emeton parane?-Banka Qenderore.
    • 26.Si ndahet paraja?-Te letres(kartmonedha)dhe matalike.27. Kur jane paraqit kartmonedhat per here te pare?- Ne shek XVII28.Cilat jane vetit e parase?-Qendrueshmeria,jetegjatesia,lehtesia ne perdorim dhe njellojshmeria.29.Cka eshte stoku monetar (I parase)?-Sasia e parave e cila qarkullon ne nje ekonomi quhet stok I parave.30.Oferta monetare ne baze te cilave komponentet mund te shprehet?-Nepermes agregateve monetary.31.Agregati monetary M1 qka perfshine?-Parat e gatshme,qeqet e udhetimit,depozitat e kerkushme dhe depozitat e tjera teqekueshme.32.Agregati I dyte monetar M2 si quhet?-Paraja e gjere.33.Agregati monetar M1 si quhet?-Paraja e transaksioneve34.Cka kuptojme me likuiditet?-Lehtesin dhe shpejtesin e kthimit te nja aktivi ne para transaksionesh.35.Ne cilin agregat monetar bejne pjes depozitat afatshkurtera?-M2(paran e gjere)36.Cilat jane motive e mbajtejes se paras?- 1.Motivet e transaksioneve2.Motivet e ruajtjes se paras
    • 3.Motivet e portfolios(diversitetet apo shumellojshmeris).37.Cka kuptojme me rritjen reale te Pr komb. Bruto?-Nenkupton sasi me te madhe te mallrave dhe te sherbimeve te cilat do te kembehenprandaj kerkon edhe sasi me te madhe te parave per nevoja transaksioni.38.Si ndikon niveli i qmimeve ne kerkesen per para?-Kur rriten qmimet duhet te rritet sasia e paras per nevoja transaksioni dhe e kundertandosh kur ulen qmimet.39.Cka tregon multipliktori i depozites?-Multiplikatori i depozites tregon madhesin me te cilen oferta monetare mund te rritet sirrjedhim i nje depozitet bankare.40.Cka eshte multiplikatori i paras?-Shuma e paras te cilat I krijon sistemi bankar nga cdo euro i rezervave quhetmultiplikatori i parase.41.Qka kuptojme me qarkullimin monetar?-Me qarkullomin monetar (paras) nenkuptojme gjith sasine e mjeteve te qarkullimitdhe te pagimit ne forma te ndryshme te cilat em aftesin e tyre ne qdo momentmunde te sherbejne per rregullimin e obligimeve financiare.-Me qarkullomin monetar (paras) nenkuptojme gjith sasine e mjeteve te qarkullimit dhe tepagimit ne forma te ndryshme te cilat em aftesin e tyre ne qdo moment munde te sherbejneper rregullimin e obligimeve financiare.42.Cka nenkuptohet me sasin e monetare (parave)?-Me sasin monetare (te parave)nenkuptohet sasia e parave e cila ne nje moment te caktuarakziston.43.Cili eshte funksioni kryesor i bankes afariste?-Qe te beje kreditimin e ndermarrjeve ekonomike dhe komitenteve te tyre.44.Cka e perbejne potencialin financiar te bankes afariste?-Te gjitha pozicionet e burimeve te mjeteve ne poziten e bilancit te bankes.45.Kush e percakton rezerven e detyrueshme te bankes afariste?- Banka Qendrore(BQ)
    • 46.Kush e kontrollon masen (sasin)monetare ne qarkullim?-Banka qendrore (BQ)47.Pse ndahet rezerva e likuiditetit nga ana e bankes afariste?-Duhet ta ndaj prej mjeteve te saja me qellim qe te ruaj likujditetine vet dhe te kryej merregull dhe me koh obligimet e veta .48.Cka kuptohet me qarkullimin (rrotullimin )e parase?-Numrin e rrotullimit (te kalimit te paras prej dore ne dor)per te cilen perdoret nje njesi eparas gjate nje periudhe te caktuar.49.Shpejtesia e rrotullimit te paras qfar indikatori eshte?-I politikes monetare kreditore .50.Sasia e kerkuar e parave per transaksion nga qfar nvaret?-Niveli real i Produktit Kombetar Bruto(GNP)-Niveli i qmimeve-Niveli i norms se interesit.51.Cka eshte krediti?-Nje marrveshje me te cilen bankat u huazojne individeve apo ndermarrjeve mjetefinanciare per nevoja te ndryshme.52.Sipas afatit kohor qfar lloje te kredis ka?-Afatshkurter,afatmesem,afatgjat.53.Banka per dhenien e kredis qka merr?-Interes(kamat).54.Cka kuptohet me normen e interesit?-Norma e interesit(kamat)eshte perqindja qe bankat paguajne per depozitat e klienteve tetyre dhe e kunderta.55.Cka eshte inflacioni?-Inflacioni eshte renia e vleres se paras pra shkakton uljen e fuqis blerse te paras.56.Cka ndikon ne paraqitjen e inflacionit?-Ndyshimi I pergjithshem I nivelit te qmimeve ,emetimi I tepert I parave
    • .57.Cila eshte formulae normes se inflacionit?-Norma e inflacionit(t)=Niveli I qmimit (t)- Niveli I qmimeve(t- 1)Niveli I qmimeve (t-1)58.Nga cka tjeter mund te lind inflacioni?-Kerkesa e madhe ,kostoja e lartee prodhimit apo ngarkesa e shtetit me borgje te jashtme.59.Inflacioni me cka eshte i lidhur?-Me paran.60.Inflacioni cilat shtresa me se shumti i godet?Pse?-Shtresat e varfera sepse te ardhurat e tyre reale zvogelohen kurse cm. rriten me shpejt sesa ngriten te ardhurat e tyre.61.Inflacioni si ndikon ne konsum e si ne kursim?-E stimulon konsumin dhe e destimulon kursimin.62.Cilat jane llojet e inflacionit?-Inflacioni I permbajtur,Inflacioni galopant,hiperinflacioni.63.Nga cka percaktohen normat e inflacionit dhe niveli i produktit?-Nga kerkesa dhe oferta aggregate.64.Cka eshte kerkesa agregate (AD)?-Sasia e pergjithshme e mallrave dhe sherbimeve perfundimtare qekonsumatoret,firmat,qeveria jane te gatshme te blejne per qdo nivel te dheneve teqmimeve.65.Cka tregon kurba e kerkeses agregate?--sasine e te gjitha te mirave dhe sherbimeve te kerkuara ne nje ekonomi ne nje nivel tecaktuar te cmimemeve66.Cka kuptojme me ofert agregate?-Vellimin e pergjithshem te te mirave dhe te sherbimeve te cilen prodhuesit jane tegatshem dhe ne gjendje te ofrojne ne treg ne nje periudh te caktuar kohore me nivele tendryshme te qmimeve.
    • 67.Norma e inflacionit dhe niveli i produktit nag cilat pozicione varen?-Norma e inflacionit dhe niveli I produktit varen nag pozicionet e kurbave te kerkeses dheofertes aggregate.68.Cial eshte formula per llogaritjen N. se pjesmarrjes se forces se punes?-Norma e pjesemarrjes se f.punuese=F.punuese|popullata ne moshe pune x 10069.Cfare mardhenie ekzistojne ne mes te inflacionit dhe papunsis?-Inverze .70.Cfar i kushton vendeve papunsia-arsyet?-1.Qeveria I humb tatimet dhe taksat2.Firmat I humbin fitimin te cilin do ta krijonin te papunit sikur te ishin te punesuar.3.Punetoret I humbin pagen shtes.71.Cilat jane llojet e papunsis?-Papunsia friksionale,papunsia strukturore,papunsia ciklike dhe papunsia e fshehte .72.Cka paraqet papunsia friksionale(ferkimit)?-Llogaritet si papunesi e perkoshme,kalimi ne pune te re .73.Cka paraqet papunsia strukturore?-Kjo shkaktohet nga ndryshimet e kushteve te tregut ne nje industri.74.Cka paraqet papunsia ciklike?-Lidhshmeria ne mes te kerkeses per pun dhe produkte.75.Cka paraqet papunsia e fsheht?-Ata te cilet deshirojn pune por nuk perpiqen ne menyr aktive te gjejn pune.76.Si karakterizohen njerzit sipas njesis se statistikes se punes?- Te punesuar, papunsuar dhe jashte forces se punes.77.Cila eshte mosha e afte per pune e forces punuese?-Prej 16-64 vite
    • 78.Cila eshte formula e normes se papunsis?-Norma e papuneasise= Nr. I te papuneve| F.punuese x 10079.Cili eshte raporti ne mes inflacionit dhe papunsis ?-Inflacioni nuk mund te eliminohet pa e rrit papunsin per disa koh dhe papunsia nuk mundte zvoglohet pa rrezikun e zbritjes se inflacionit.80.Cka nenkuptohet me punsimin e plote?-Punsimi i plot nenkuptohet qe papunsia te jete zero%81.Kostot e papunsis si klasifikohen?-1.Kostot ekonomike te papunsis2.Kostot sociale te papunsis.82.Humbja e vendit te punes per nje kyefamiljar qka paraqet?-Perben nje kosto ekonomike.Kjo qon ne uljen e nivelit jetesor te te papunit dhe familjes setij pasi ata do te konsumojne me pak te mira dhe sherbime83.Kostot sociale ne qfar forma mund te paraqiten?- 1.Papunsia shkakton zhvlersimin e kapacitetit human2.Rritja e papunsis mund te sherben si shkak per rritje te kriminalitetit.3.Papunsia ndikon ne uljen e84.Cili eshte prioriteti themelor I politikes fiskale?-Sigurimi i nje buxheti te ekuilibruar(stabil).85.Cka nenkuptohet me buxhetin e ekujlibruar?-Kur te hyrat e grumbulluara jane te barabarta me shpenzimet publike.86.Cka paraqet suficiti buxhetor?-Tejkalimin e te hyrave ne krahasim me shpenzimet publike87.Cka paraqet deficiti buxhetor?
    • -Tejkalim I shpenzimeve ne krahasim me te hyrat publike88.Deficiti buxhetor cka ka per pasoje?-Paraqitjen e inflacionit89.Ne studimin e ofertes agregate qka eshte e rendesishme te dallojme?-Periudhat afatshkurtra dhe afatgjata90.Periudh afatshkurter ne kuptimin makro-ekonomik qka eshte?-Ajo periudh gjat te ciles me ndryshimin e kerkeses apo te ofertes agregate ndyshojncmimet e mallrave dhe te sherbimeve por jo edhe pagat91.Kurba e ofertes agregate ne afat te shkurter si e ka drejtimin?-Ka drejtimin pozitiv nga posht lart.92.Ne periudhen afatshkurter pagat si jane te rregulluara?-Me kontrat te punes dhe te tilla jan te pandryshuara.93.Oferta agregate per qka nvaret?-Nga kerkesa agregate e cila shpesh shumene shpenzimeve te konsumatorve ne sektorinafarist dhe qe varet nga niveli I cmimeve,politika monetare fiskale dhe faktoret e tjer.94.Si arrihet proqesi e pershtatjes?-Kur te gjitha cmimet ne ekonomi rriten bashkarisht ateher nuk ka ndryshime ne sasin e temirave dhe produkteve te ofruara ne pergjithesi.95.Deficiti buxhetor nga qka mbulohet(plotesohet)?-Nga huat (borxhet)si dhe nga ngitja e96.Cka eshte borgji qeveritar?-Kur qeveria shpenzon me shum per nje periudh me te gjat dhe nuk munde ti mbuloj ngatatimet te cilat I mbledh dhe nga te ardhurat jo tatimore ajo detyrohet qe te hyj borxh97.Cka eshte borxhi I jashtem?-Kur shteti u ka borxh vendeve te jashtme apo organizatave te jashtme finansiare98.Cka konsiderohet borxhi I mbrendshem?-Kur shteti hyn borxh te qytetaret e vet
    • 99.Cfare munde te jete borxhi qeveritar?-Borxh I mbrendshem100.Kush udheheq politiken monetare-kreditore-Banka Qendrore1)Kur exporti eshte me i madhe se importi atehere kemi.-bilanc tregtar pozitiv2)Si quhet pjesa e ekonomise qe merret me studimine njesive indivudale ne ekonomisi:individet,familjet,firmat,agj.qeveritare?-mikroekonomi3)Cfar ekonomie ka nje vend nese shperndarjen e burimeve dhe percaktiminecmimeve e bene ne baze te ligjeve te kerkeses dhe te ofertes-ekonomi e tregut4)Cilat jane shtyllat kryesore te ekonomise se tregut-dominimi i prones private,fitimi,zgjedhja e lire e aktivitetit,konkurenca5)Deget me te perhapura te ekonomise se Kosoves jane-tregtia dhe ndertimtaria6)Ne llogaritjen e GDP perfshihen-vetem produktet dhe sherbimet perfundimtare7)Si ndikon rritja e norms se interesit ne nivelin e investimeve-zvoglohen investimet8)Cfar kuptojm me inflacion-ngritjen e cmimeve pothuaj te te gjithe artikujve9)Kerkesa eshte-sasia e produkteve qe konsumatoret jane ne gjendje ta blejn me cmim te caktuargjate nje periudhe te dhene10)Grafiku i ofertes11)Si eshte realizuar shkembimi i produteve para lindjes se parase
    • -me ane te trampes12)Nese te hyrat jane me te medha se sa shpenzimet publike atehere kemi-suficit buxhetor13)Cka kuptojm me tatimePagesat e detyrueshme te cilat I cakton shteti per subjektet e ndryshme15)Si klasifikohen ndermarrjet sipas veprimtarive-prodhuese ,tregtare dhe sherbyese16)Kur importi eshte me i madhe se exporti atehere kemi bilanc tregtar-bilanc tregtar negativ17)Si quhet pjesa e ekonomise qe merret me studimin e problemeve ekonomike nenivel te vendit si:inflacioni, papunesia ,produkti i pergj.shoqeror ,buxheti etj-makroekonomi18)Cfar ekonomie ka nje vend ne shperndarjen e burimeve dhe percaktimin ecmimeve e bene nga nje organizem qendror planifikues(shteti)-ekonomi te komanduar-{centralizuar}19)Cilat jane detyrat kryesore te shtetit ne ekonomin e tregut-sigurimi i stabilitetit,efikasitetit ekonomik dhe drejtesia sociale20)Ne llogaritjen e GNP perfshihen-te hyrat e rezidenteve te vendit te fituara ne boten e jashtme21)Cka kuptoni me dividend-perqindja e fitimit ne baze te aksioneve22)Si ndikon ulja e norms se interesit ne nivelin e investimeve-rriten investimet23)Cka kuptojm me deflacion-uljen e cmimeve te pothuajse te gjitha artikujve24)Oferta eshte-Sasia e produkteve qe shitesit jane te gatshem te ofrojn per shitje brenda nje
    • periudhe te caktuar25)Grafiku i kerkeses26)Cilin funksion te parase e kryen paraja nese ajo sherben si mjet per te matur apoper te llogaritur vleren e produkteve dhe te sherbimeve-paraja si njesi matese27)Nese shpenzimet publike jane me te medha se te hyrat publike ateher kemi-deficit buxhetor28)Cka kuptojm me taxa-pagesat per sherbime qe i kryejn organet qeveritare per qytetaret29)Nese kemi zvoglim te pagave atehere-punetoret dote zvoglojn oferten per pune30)Si klasifikohen ndermarrjet sipas pronesise-individuale,ortakeri dhe shoqeri aksionare31)Cilat jane shoqerit komandite??-i perbere nga te pakten nje ortak i pakufizuar dhe nje ortak i kufizuar32)Ca kuptojm me koorparata??-shoqeri aksionare dhe shoqeri me pergjegjesi te kufizuar33)Ndermarrjet individuale a jane subjekte juridike apo fizike?-fizike34)Franshiza cka eshte?-sistem i shperndarjes se produkteve35)Nese eshte vdekjeprures per ekonomin e nje vendi cfar inflacioni eshte?-hiperinflacioni36)Llojet e ndermarrjeve sipas madhesise?-mikrondermarrje,vogla mesme dhe te medhamikrondermarrje,vogla mesme dhe te medha37)Cilat jane karakteristikat e ekonomise private(tregut)
    • )-prona private mbi mjetet e prodhimit,zgjedhja e lire e aktiviteteit,konkurenca dhefitimi38)Buxheti i balancuar quhet-kur te hyrat publike jane te barabarta me te dalat publike39)Me export kuptojme-shitjen e produkteve dhe sherbimeve vendeve te tjera40)Me ekuilibrin e tregut kuptojm-kur kerkesa eshte e barabart me oferten41)Obligacionet paraqesin letra me vlere ne forme-pronesieCka eshte?42)Akciza eshte cmim shtese i cili paguhet per produkte te caktuara te importit siderivate te naftes,kafes,aparate teknike,alkool etjeshte cmim shtese i cili paguhet per produkte te caktuara te importit si derivate tenaftes,kafes,aparate teknike,alkool etj43)Aftesi konceptuale eshte te kuptuarit e ndryshimeve ne rrethine dhe aftesi per teofruar ide dhe zgjidhje te reja per te drejtuar organizateneshte te kuptuarit e ndryshimeve ne rrethine dhe aftesi per te ofruar ide dhezgjidhje te reja per te drejtuar organizaten44)Aftesi tenike jane diturit dhe njohurit profesionale te arritura nga shkollimi dhepervojajane diturit dhe njohurit profesionale te arritura nga shkollimi dhe pervoja45_Agjent ekonomik eshte drejtori,ministri etj, qe krijon maredhenje ne tregeshte drejtori,ministri etj, qe krijon maredhenje ne treg46)Agjensi e reklames eshte agjensi e specializuar qe ofron sherbime te ndryshme tereklames
    • eshte agjensi e specializuar qe ofron sherbime te ndryshme te reklames47)Analize e konkurences eshte qasja e organizuar per vleresimin e perparsive dhedobsive te strategjise se konkurenteve actual dhe potencialeshte qasja e organizuar per vleresimin e perparsive dhe dobsive te strategjise sekonkurenteve actual dhe potencial48)Asortimenti i prodhimit eshte tersia e produkteve qe ofron ndremarrja perplotesimin e nevojave te kjonsumatoreveeshte tersia e produkteve qe ofron ndremarrja per plotesimin e nevojave tekjonsumatoreve49)Aftesi sipermarrese eshte aftesia per te drejtuar ndermarrjen qe u nevojitetshumices se firmave per te prodhuar te mira dhe sherbimeeshte aftesia per te drejtuar ndermarrjen qe u nevojitet shumices se firmave per teprodhuar te mira dhe sherbime50)Agjensi eshte njesia ekonomike esherbimeve qe vepron si perfaqsuese e njeinstitucioni ose kompanie qendrore si ndermjetsuese e tyre ose si njesi e pavarursherbimesh per banoret e nje zone te caktuareshte njesia ekonomike esherbimeve qe vepron si perfaqsuese e nje institucioni osekompanie qendrore si ndermjetsuese e tyre ose si njesi e pavarur sherbimesh perbanoret e nje zone te caktuar51)Aksionar eshte cdo person juridi apo fizik qe eshte pronar aksionesh ne nje oseme shume shoqeri aksionereeshte cdo person juridi apo fizik qe eshte pronar aksionesh ne nje ose me shumeshoqeri aksionere52)Aksion eshte nje leter me vlere qe emetohet nga shoqeria aksionare dhe u shitenindivideve ose institucioneve me qellim te grumbullimit te kapitalit per themelimin eshoqeriseeshte nje leter me vlere qe emetohet nga shoqeria aksionare dhe u shiten individeveose institucioneve me qellim te grumbullimit te kapitalit per themelimin e shoqerise53)Aksione te zakonshme jane letra me vlere qe tregojne pronesin ne nje koorparatejane letra me vlere qe tregojne pronesin ne nje koorparate54)Aktive eshte dicka me vlere pasuri qe zotrohet nga nje firme familje ose individeeshte dicka me vlere pasuri qe zotrohet nga nje firme familje ose individe55)Amortizim eshte pakesimi gradual i vleres se mjeteve kryesore-aseteve e cila vlerekalon ne fondin per riperteritjen e tyreeshte pakesimi gradual i vleres se mjeteve kryesore-aseteve e cila vlere kalon nefondin per riperteritjen e tyre56)Cmimi eshte vlera monetare e nje te mire apo sherbimieshte vlera monetare e nje te mire apo sherbimi57)Ceqet jane urdhera te shkruar qe e detyrojne nje banke te paguaj ne cdo kohe
    • nje person ose nje biznes me nje shume te caktuar parashjane urdhera te shkruar qe e detyrojne nje banke te paguaj ne cdo kohe nje personose nje biznes me nje shume te caktuar parash58)Cmimi i ekuilibruar eshte cmimi i nje te mire ose sherbimi net e cilin sasia ekerkuar barazohet me sasin e ofruar ne tregeshte cmimi i nje te mire ose sherbimi net e cilin sasia e kerkuar barazohet me sasine ofruar ne treg59)Cmimi i tregut esht cmimi me te cilin shiten te mirat dhe sherbimet dhe ku ofertabarazon kerkesenesht cmimi me te cilin shiten te mirat dhe sherbimet dhe ku oferta barazon kerkesen60)Cmimet psikologjike jane caktimi i cmimeve ne menyre qe te terheqin klientetpotencial si psh 199.99, 99.99 eurojane caktimi i cmimeve ne menyre qe te terheqin klientet potencial si psh 199.99,99.99 euroetj61)Dobishmeria margjinale zbritese eshte njesia e fundit e nje te mire te konsumuare cila do te sjelle me pak knaqesi se njesia paraardheseeshte njesia e fundit e nje te mire te konsumuar e cila do te sjelle me pak knaqesi senjesia paraardhese62)Faktoret e prodhimit jane burimet prodhuese te tokes,punes,kapitalit dheaftesive per sipermarrjejane burimet prodhuese te tokes,punes,kapitalit dhe aftesive per sipermarrje63)Diskont eshte ulje-zbritje e cmimeve nga lista e shitjes qe shitesi ua lejon bleresveeshte ulje-zbritje e cmimeve nga lista e shitjes qe shitesi ua lejon bleresve64)Dogane eshte pagese tasash – tatim doganor per te mirat dhe sherbimet qeimportohen-blehen nga vendet e tjeraeshte pagese tasash – tatim doganor per te mirat dhe sherbimet qe importohen-blehen nga vendet e tjera65)Kapital njerezor jane aftesit mendore dhe fizike qe nevojiten per te prodhuar temira dhe sherbimejane aftesit mendore dhe fizike qe nevojiten per te prodhuar te mira dhe sherbime66)Kartemonedhe eshte para e emetuar nga Banka Qendrore me vlere nominale teshtypur ne siperfaqen e letres se posaqme e detyruar per pranim nga te gjithevandasit si mjet pageseeshte para e emetuar nga Banka Qendrore me vlere nominale te shtypur nesiperfaqen e letres se posaqme e detyruar per pranim nga te gjithe vandasit si mjetpagese67)Karte krediti eshte nje karte plastike e kodifikuar qe leshihet nga bankat dhedisa institucione te tjera kredito-finansiare me qellim te lehtesimit te veprimeve te
    • klienteve te tyre ne blerjen e mallrave dhe te sherbimeveeshte nje karte plastike e kodifikuar qe leshihet nga bankat dhe disa institucione tetjera kredito-finansiare me qellim te lehtesimit te veprimeve te klienteve te tyre neblerjen e mallrave dhe te sherbimeve68)Karte debiti eshte arte e plastifikuar qe sherbejn per terheqjen e parave ngaaparatet automatike dhe per blerje ne kompanit me te cilat banka ka marreveshtjete posaqmeeshte arte e plastifikuar qe sherbejn per terheqjen e parave nga aparatet automatikedhe per blerje ne kompanit me te cilat banka ka marreveshtje te posaqme69)Kerkese agregate jane shpenzimet e pergjithshme te konsumatoreve,firmave dheqeverise per te bler produktet dhe sherbimet qe ofrohen ne tregjane shpenzimet e pergjithshme te konsumatoreve,firmave dhe qeverise per te blerproduktet dhe sherbimet qe ofrohen ne treg70)Kerkese primare eshte kerkese e tregut per nje kategori te pergjithshme teprodukteve per dallim nga kerkesa selective per nje market e caktuar produktieshte kerkese e tregut per nje kategori te pergjithshme te produkteve per dallim ngakerkesa selective per nje market e caktuar produkti71)Konkurenca eshte rivaliteti ndermjet bleresve dhe shitesve ne blerjen dhe shitjene produkteve dhe sherbimeveeshte rivaliteti ndermjet bleresve dhe shitesve ne blerjen dhe shitjen e produktevedhe sherbimeve72)Konkurenca monopoliste eshte kur ne nje treg net e cilin shume firma shesinprodukte te ngjashme por jot e njejtaeshte kur ne nje treg net e cilin shume firma shesin produkte te ngjashme por jot enjejta73)Konkurenca pa cmime paraqet metoden e konkurences perms reklames,menyresse sherbimeve e tj. Nga firmat per te konkuruar me njera tjetrenparaqet metoden e konkurences perms reklames,menyres se sherbimeve e tj. Ngafirmat per te konkuruar me njera tjetren74)Kontrolli i cilesise paraqet mbajtjen e cilesise ne prodhim ne nivele tepranueshme e te besueshmeparaqet mbajtjen e cilesise ne prodhim ne nivele te pranueshme e te besueshme75)Konsumator eshte kushdo qe perdore te mira dhe sherbimeeshte kushdo qe perdore te mira dhe sherbime76)Kosto e ndryshueshme jane kostot qe varen nga sasia e prodhimit,kostoe lendesse pare,pagave te punetoreve etjjane kostot qe varen nga sasia e prodhimit,kostoe lendes se pare,pagave tepunetoreve etj77)Kosto fikse jane kostot qe mbeten te pandryshueshme,pavarsisht se sa prodhin
    • nje firmejane kostot qe mbeten te pandryshueshme,pavarsisht se sa prodhin nje firme78)Kostoja e teresishme paraqet shumen e shpenzimeve te tersishme(fikse dhevariabile)paraqet shumen e shpenzimeve te tersishme(fikse dhe variabile)79)Kostoja mesatare jane shpenzimet e tersishme pjestuar me sasin e produktevepra shpenzimet per njesijane shpenzimet e tersishme pjestuar me sasin e produkteve pra shpenzimet pernjesi80)Koorparate eshte shoqeri aksionareeshte shoqeri aksionare81)Koorparate shteterore krijohet per te siguruar sherbime te cilat ndermarrjetprivate nuk eshte e afte ose e gatshme te i ofrojkrijohet per te siguruar sherbime te cilat ndermarrjet private nuk eshte e afte ose egatshme te i ofroj82)Kosto opportune paraqet sasin e te mirave dhe sherbimeve nga te cilat duhethequr dore qe te merren te mira dhe sherbime tjeraparaqet sasin e te mirave dhe sherbimeve nga te cilat duhet hequr dore qe te merrente mira dhe sherbime tjera83)Kredi eshte nje marreceshtje qe i jep konsumatorit para me obligim kthimi meinteres per nje periudhe te caktuareshte nje marreceshtje qe i jep konsumatorit para me obligim kthimi me interes pernje periudhe te caktuar84)Kreditor eshte ai qe jep hua nje tjetrieshte ai qe jep hua nje tjetri85)Kerkese eshte gatishmeria dhe aftesia e konsumatorit per te blere nje produt aposherbim ne kohe dhe vend te caktuareshte gatishmeria dhe aftesia e konsumatorit per te blere nje produt apo sherbim nekohe dhe vend te caktuar86)Keshilli drejtues jane perfaqesues te zgjedhur nga shoqeria aksionarejane perfaqesues te zgjedhur nga shoqeria aksionare87)Keshilli i guvernatoreve eshte organ drejtues i Banes Qendrore i cili percaktonpolitikat e bankeseshte organ drejtues i Banes Qendrore i cili percakton politikat e bankes88)Kuotat jane kufizime ne numrin e te mirave qe mund te hyjne ne nje vend nga
    • jashtjane kufizime ne numrin e te mirave qe mund te hyjne ne nje vend nga jasht89)Kursi i kembimit partaqet cmimin me te cilin shitet nje valute e caktuar ne termate nje valute tjeterpartaqet cmimin me te cilin shitet nje valute e caktuar ne term ate nje valute tjeter90)Kurba e kerkeses eshte paraqitje grafike e kerkeses per mallra dhe sherbimeeshte paraqitje grafike e kerkeses per mallra dhe sherbime91)Ligji i kerkeses –sipas ketij ligji me uljen e cmimeve rritet sasia e te mirave dhesherbimeve–sipas ketij ligji me uljen e cmimeve rritet sasia e te mirave dhe sherbimeve92)Lakorja e kerkeses shpreh sasine e produkteve qe ofrohen me cmime tendryshme ndryshe quhet edhe kurba e kerkesesshpreh sasine e produkteve qe ofrohen me cmime te ndryshme ndryshe quhet edhekurba e kerkeses93)Ligji i ofertes eshte shitesit ofrojne me shume produkte kur cmimi eshte i lartedhe e kundertaeshte shitesit ofrojne me shume produkte kur cmimi eshte i larte dhe e kunderta94)Likuiditeti eshte lehtesia me te cilen mjetet shendrrohen ne paraeshte lehtesia me te cilen mjetet shendrrohen ne para95)Menaxhmenti eshte process i planifikimit,organizimit, drejtimit dhe kontrollit,pra eshte orintim i punonjesve per realizimin e qellimeve te perbashketaeshte process i planifikimit,organizimit, drejtimit dhe kontrollit, pra eshte orintim ipunonjesve per realizimin e qellimeve te perbashketa96)Menaxheret jane persona te cilet marrin detyra dhe funksione qeverisese necfardo niveli apo cfardo forme organizativejane persona te cilet marrin detyra dhe funksione qeverisese ne cfardo niveli apocfardo forme organizative97)Marka tregtare paraqet fjalet,simbolet ose shenjat e regjistruara juridikisht perperdorim nga nje ndermarrje tregtareparaqet fjalet,simbolet ose shenjat e regjistruara juridikisht per perdorim nga njendermarrje tregtare98)Obligacioni eshte qertifikate qe tregon detyrimin,zakonisht te nje koorparate osete qeverise ndaj mbajtesit te sajeshte qertifikate qe tregon detyrimin,zakonisht te nje koorparate ose te qeverisendaj mbajtesit te saj99)Ortakeria eshte organizate biznesi ne pronesi te dy ose me shume personaveeshte organizate biznesi ne pronesi te dy ose me shume personave100)Outputet-daljet paraqesin transformimet e burimeve ne prodhime apo ne
    • sherbime-daljet paraqesin transformimet e burimeve ne prodhime apo ne sherbime101)Operacionet ne tregun e hapur paraqesin shitjen dhe blerjen e letrave me vlereparaqesin shitjen dhe blerjen e letrave me vlere102)Oligarki eshte forme e udheheqjeseshte forme e udheheqjes103)Politika monetare eshte perdorimi i pushtetit te BQ per te kontrolluar ofertenmonetare ne tregeshte perdorimi i pushtetit te BQ per te kontrolluar oferten monetare ne treg104)Politika fiskale eshte perdorimi i fuqise se qeverise per te tatimuar dhe per terregulluar sistemin e tatimeveeshte perdorimi i fuqise se qeverise per te tatimuar dhe per te rregulluar sistemin etatimeve105)Potenciali i tregut eshte sasia e produkteve qe nje segment i tere i tregut mundta pranojeshte sasia e produkteve qe nje segment i tere i tregut mund ta pranoj106)Prodhueshmeria-produktiviteti eshte sasia e te mirave dhe dhee sherbimeve pernjesi produkti,kohe,punetore,shpenzime kapitale etj-produktiviteti eshte sasia e te mirave dhe dhee sherbimeve per njesiprodukti,kohe,punetore,shpenzime kapitale etj107)Produkt jane te mirat dhe sherbimet qe merren perms kembimitjane te mirat dhe sherbimet qe merren perms kembimit108)Produktivitet i punes eshte sasia e prodhimit per numer te punetoreve ose orepuneeshte sasia e prodhimit per numer te punetoreve ose ore pune109)Proceset-operacionet perbejne aktivitet perms te cilave inputet shendrrohen neoutputeoperacionet perbejne aktivitet perms te cilave inputet shendrrohen ne outpute110)Rabat-zbritje paraqet kompenzimin ose kthimin e nje pjese te mjetevefinansiare konsumatoreve pas blerjes-zbritje paraqet kompenzimin ose kthimin e nje pjese te mjeteve finansiarekonsumatoreve pas blerjes111)Substitute produkte zevendsuese qe i ofrojne klientit nje zgjidhje tjeterprodukte zevendsuese qe i ofrojne klientit nje zgjidhje tjeter112)Shpenzimet variabile jane shpenzimet te cilat ndrushojne ne vartesi ngandryshimi i sasise se prodhimit apo te sherbimevejane shpenzimet te cilat ndrushojne ne vartesi nga ndryshimi i sasise se prodhimitapo te sherbimeve
    • 113)Shpenzimet fikse jane ato shpenzime te cilat mbeten te pandryshueshmepavaresisht a prodhon apo jo firmajane ato shpenzime te cilat mbeten te pandryshueshme pavaresisht a prodhon apo jofirma114)Shpenzimet opportune eshte sasia e te mirave dhew sherbimeve nga te cilatduhet hequr dore qe te merren te mira dhe sherbime te tjeraeshte sasia e te mirave dhew sherbimeve nga te cilat duhet hequr dore qe te merrente mira dhe sherbime te tjera115)Tregu eshte vendi ku takohen shitesit dhe bleresiteshte vendi ku takohen shitesit dhe bleresit116)Valuta eshte para ne leter apo monedhe e konvertuareshte para ne leter apo monedhe e konvertuar117)Zhvleresimi i MTH. eshte humbje e vleres se mjeteve themelore per njeperiudhe te caktuar. eshte humbje e vleres se mjeteve themelore per nje periudhe te caktuar118)Si quhet metoda ekonomike e cila fillon me mblesdhjen,perpunimin dheanalizene te dhenave ekonomike dhe vazhdon me zbulimin e lidhjeve midisvariablave ekonomike??-metoda e induksionit119)Politikat te cilat kane te bajne me rritjen apo zvoglimin e taksave,tatimeve dhesh[enzimeve qeveritare i quajm:-politika fiskale120)Cili nga faktoret e me poshtem ka ndikuar ne zhvendosjen e kurbes se ofertesnga O ne O1?-Progresi teknologjik121)Synimet themelore te nje ekonomie jane:-stabiliteti i cmimeve,rritja ekonomike,punesimi,efektshmeria122) Ligji i ofertes tregon::-sasin e produkteve qe shitesit jane ne gjendje ta ofrojnre ne treg me nje cmim tedhene123)Cka kuptojm me elasticitet te ofertes?
    • -shkallen ndjeshmerise te ndryshimit te sasise se ofruar te nje te mire,kur cmimi isaj ndryshon124)Vleren e tregut te produkteve dhe sherbimeve perfundimtare te prodhuara nenje vend,ne nje periudhe te caktuar kohore ,plus te hyrat e rezidenteve jashtvendit,minus te hyrat e fituara nga jorezidentet ne ekonomin vendore e tregon:-GNP(produkti kombetar bruto)125)Produkti I mbrendshem bruto(GDP) eshte i barabart me :-GDP= konsumi individual+konsumi qeveritar+investimet+exporti-inporti126)Ne periudhat e expansionit ekonomik kemi:-rritje te prodhimit ,te te ardhurave dhe zvoglim te papunesise127)Cili nga faktoret esht shkaktari me i shpesht i deflacionit::-rritja e pagave128)Te drejten emetimit te eurove simjete ligjore te pagesave ne kosove eka:-Banka qendrore europiane130)Vetit kryesore te cilat duhet ti kete paraja jane :-qendrueshmeria,jetegjatesia dhe lehtesia ne perdorim131)Si i klasifikojm shpenzimet buxhetore sipas karakterit funksional?-ne shpenzimet e njesive administrative-ministrive qe kane perdorur burimetbuxhetore132)Bilanci tregtar ne llogarin e tij i regjistron:-te gjitha transaksionet finansiare ndermjet banoreve te nje vendi dhe pjese tjeter tebotes133)Si quhet me toda ekonomike e cila per realizimin e qellimeve te veta niset ngaepergjithsjmja per te arritur te konkretja?-metodae deduksionit134)Politikat te cilat udhehiqen nga BQ dhe kane te bejne me rritjen apo zvoglimine sasise se parave ne qarkullim i quajm::-politika monetare135)Politikat monetare te cilat realizohen nga BQ per arritjen e objektivave te veta
    • ne stabiliziminb e e ekonomise i perdorin keto instrumente:-rezervat e detyrueshme,refinancimi dhe operacionet ne tregun e hapur136)Cili nga faktoret ka ndikuar ne zhvendosjen e kurbes se kerkeses nga K0 neK1?-rritja e te ardhurave te konsumatoreve137)Detyrat e ekonomise permblidhen ne :-maximizimin e efekteve te prodhimit perms shfrytzimit te burimeve materiale oseminimizimin e kostove138)Ligji i kerkeses tregon:-kur cmimet e produkteve ulen,sasia qe bleresit jane te gatshem dhe ne gjendje tablejne dhe anasjelltas139)Cka kuptojm me elasticitet te kerkeses?-shkallen e reagimit te konsumatoreve ndaj ndryshimit te cmimeve140)Vleren e tregut te produkteve dhe sherbimeve finale te prodhuara brendavendit ne nje peridhe te caktuar e tregon:-GDP(produkti i brendshem bruto)141)Produkti kombetar bruto(GNP) eshte i barabarte me :-GNP=GDP+te hyrat e rezidenteve jasht vendit-te hyrat e e fituara nga jorezidentetne ekonomine vendore142)Ne periudhat e recesionit ekonomik :-rritje te papunesise,zvoglim te prodhimit dhe te ardhurave143)Cili nga faktoret eshte shkaktari me i shpesht i inflacionit:-emitimi i tepert i parave ne ekonomi144)Sistemi banker i Kosoves perbehet nga keto nivele te institucioneve finansiare::-banka qendror e Kosoves dhe bankat komerciale145)Funksionet kryesore qe duhet ti kete paraja jane::