Нар бол дэлхийд хамгийн ойрхон орших шарод юм. Нарны гүнд тасралтгүй явагдахустөрөгчийн атомааас гелийд шилжих халуунцөмий...
Диаметр• 1,392 мян км буюу дэлхийгээс 109  дахин томНайрлага• Устөрөгч-70%• Гелий -29%• Бусад -1%Шинж чанар• Температур тө...
Нарыг бүтцийн хувьд зарим эрдэмтэд 4хэсэгт авч үздэг. Энэ нь нарны        дотоодхэсэг,     харагдах   хэсэг    буюу   гэрэ...
Нарыг тойрон эргэх 9 гараг нь нарны аймгийнгол эрхсүүд юм. Гарагуудын нарыг тойронэргэх хөдөлгөөний замыг орбит гэх бөгөөд...
1.   Дотоод гарагууд буюу дэлхийтэй төст гарагууд: Энд     Буд, Сугар, Ангараг, Дэлхий орно.2.   Гадаад гарагууд буюу авар...
Дэлхийн цорын дагуул сар нь нарны аймгийн 50дагуулын нэг. Дэлхийгээс гэрэл 1,28 сек туулахзайд оршдог, манай дэлхийд хамги...
Сар нь манай дэлхийн цорын ганцдагуул• Диаметр нь 3476 кмТемператур• Өдөр +130С• ШөнөДэлхийгээс алслагдсан зай 384400км• Т...
Сар Дэлхийг тойрч эргэх явцдаа аль энг тал ньнар луу харж байдаг бөгөөд тэр хэсэг нь гэрэлтэнхарагдана.   Гэвч   Дэлхий,  ...
Битүүн         Харагдах   ХавирганТэргэл    хэлбэр          Тал
Нэг сарын туршид Сар ийнхүү янз бүрийн     хэлбэртэй үзэгдэх нь хоѐр шалтгаантай.1.   Сар нь нарны гэрлээр гэрэлтдэг2.   Д...
Дэлхийн олон төрлийн хөдөлгөөнд оролцох боловчхамгийн ач холбогдолтой нь нартай харьцуулахадбайрлалаа тогтмол өөрчилж байд...
Тэнхлэгээ эргэх хөдөлгөөн• 23 цаг 56 мин 4 сек-д баруунаас зүүн  тийш буюу нар буруу эргэнэ• Өдөр шөнө ээлжлэн цаг хугацаа...
Улирал солигддогийн гол учир нь дэлхийнтэнхлэг хазгай байдагтай холбоотой. Дэлхийнэргэлтийн    тэнхлэг     орбитын      ха...
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн

4,252

Published on

0 Comments
6 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
4,252
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
6
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "лекц 2 нарны аймаг, дэлхийн хөдөлгөөн"

  1. 1. Нар бол дэлхийд хамгийн ойрхон орших шарод юм. Нарны гүнд тасралтгүй явагдахустөрөгчийн атомааас гелийд шилжих халуунцөмийн урвалын үр дүнд асар их энергиялгаран гарч байдаг. Нарны массын ихэнххэсгийг устөрөгч эзэлдэг учир нарнаас гарахэнерги дуусашгүй юм.
  2. 2. Диаметр• 1,392 мян км буюу дэлхийгээс 109 дахин томНайрлага• Устөрөгч-70%• Гелий -29%• Бусад -1%Шинж чанар• Температур төвдөө-35000С, гадаргадаа -6000С• Дэлхийгээс алслагдсан зай 150 сая жил
  3. 3. Нарыг бүтцийн хувьд зарим эрдэмтэд 4хэсэгт авч үздэг. Энэ нь нарны дотоодхэсэг, харагдах хэсэг буюу гэрэлтмандал, түүний хийн мандлын хоѐрдавхарга болох өнгөт мандал ба нарнытитэм болно. Нар нь хий учир эдгээрдавхаргуудын хил заагийг нарийн тогтоохаргагүй.
  4. 4. Нарыг тойрон эргэх 9 гараг нь нарны аймгийнгол эрхсүүд юм. Гарагуудын нарыг тойронэргэх хөдөлгөөний замыг орбит гэх бөгөөдорбитын хавтгайг эклитикийн хавтгайгэнэ. Гарагууд хэмжээ, нягт, агаар мандлыннайрлага зэрэг шинжээрээ 2 бүлэгтхуваагдана.
  5. 5. 1. Дотоод гарагууд буюу дэлхийтэй төст гарагууд: Энд Буд, Сугар, Ангараг, Дэлхий орно.2. Гадаад гарагууд буюу аварга том гарагууд: Энэ бүлэгт Ангарагаас цааш оршиж буй 4 гараг (Бархасбадь, Санчир, Тэнгэрийн ван, Далай ван) хамаарагдах ба заримдаа “Бархасбадь төст гарагууд” гэж ч нэрлэгдэнэ. Дэлхий ван гараг дээрх хоѐр бүлгийн алинд нь ч хамаарагдахгүй, орбитын хэлбэр нь ч өөр юм. Дэлхийн төст гарагууд нь аварга том гарагуудаас бага гарагийн бүсээр зааглагдана.
  6. 6. Дэлхийн цорын дагуул сар нь нарны аймгийн 50дагуулын нэг. Дэлхийгээс гэрэл 1,28 сек туулахзайд оршдог, манай дэлхийд хамгийн ойрхонтэнгэрийн эрхэс юм. Саран дээр өдөр ба шөнө ньтус бүр хоѐр долоо хоног үргэлжилнэ. Сар ньдэлхийтээ нэгэн адил тэнхэлгээ эргэхээс гадна29,5 хоногт дэлхийг тойрно. Энэ эргэлтээс болжнар, сар, дэлхий гурвын харилцан байрлалөөрчлөгдөн сар өөр өөр хэлбэртэй харагддаг.
  7. 7. Сар нь манай дэлхийн цорын ганцдагуул• Диаметр нь 3476 кмТемператур• Өдөр +130С• ШөнөДэлхийгээс алслагдсан зай 384400км• Татах хүч нь дэлхийгээс 6 дахин ббга• Гадаргын үндсэн хэлбэр өрх, тогоо, уул нурууд
  8. 8. Сар Дэлхийг тойрч эргэх явцдаа аль энг тал ньнар луу харж байдаг бөгөөд тэр хэсэг нь гэрэлтэнхарагдана. Гэвч Дэлхий, Нар, Сар гурвынхарилцан байрлал өөрчлөгдөж байдгаасшалтгаалаад Сар бидэнд янз бүрийн хэлбэртэйхарагдана. Сар ийнхүү янз бүрийн хэлбэртэйхарагдахыг “Сарны фаз” гэж нэрлэнэ. Сарныфазын бүтэн цикл нь 29,53 хоног юм.
  9. 9. Битүүн Харагдах ХавирганТэргэл хэлбэр Тал
  10. 10. Нэг сарын туршид Сар ийнхүү янз бүрийн хэлбэртэй үзэгдэх нь хоѐр шалтгаантай.1. Сар нь нарны гэрлээр гэрэлтдэг2. Дэлхийг тойрон эргэдэгтэй холбоотой.
  11. 11. Дэлхийн олон төрлийн хөдөлгөөнд оролцох боловчхамгийн ач холбогдолтой нь нартай харьцуулахадбайрлалаа тогтмол өөрчилж байдаг хөдөлгөөн юм.Учир нь нар манай гарагийн гэрэл ба дулааны эхбулаг төдийгүй, дэлхий дээр явагдах бүх үзэгдэлявцууд түүнтэй холбоотой. Тухайлбал, цаг агаарынөөрчлөлт, ургамлын ургалт, уулын чулуулгийнөгөршил, элэгдэл гэх мэт.
  12. 12. Тэнхлэгээ эргэх хөдөлгөөн• 23 цаг 56 мин 4 сек-д баруунаас зүүн тийш буюу нар буруу эргэнэ• Өдөр шөнө ээлжлэн цаг хугацааны үндсэн нэгж болох хоногийн хээмнэл үүсдэгНарыг тойрох хөдөлгөөн• 30 км/сек хурдтайгаар 365 хоног 5 цаг 49 минутанд энэ замыг туулна• Энэ хугацааг жил гэж нэрлэнэ.
  13. 13. Улирал солигддогийн гол учир нь дэлхийнтэнхлэг хазгай байдагтай холбоотой. Дэлхийнэргэлтийн тэнхлэг орбитын хавтгайдааперпендикуляр биш, 66,50-ын өнцгөөр хазгайоршино. Энэ өнцөг нь нарыг тойрох явцадхэвээр хадгалагдан үлдэнэ. Үүнээс болооддэлхийн хойд ба өмнөд туйлаараа ээлжлэн нарлуу хазайж улиралын ялгаа үүсдэг. Өөрөөрхэлбэл жилийн туршид нар дэлхий 2-ынхарилцан байрлал өөрчлөгдөж байдаг болно.

×