ÖRGÜTLERDE GÜÇ VE POLİTİKA

6,279 views
5,654 views

Published on

ÖRGÜTLERDE GÜÇ VE POLİTİKA, Örgütlerde insan davranışları

Published in: Business
0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
6,279
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
16
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ÖRGÜTLERDE GÜÇ VE POLİTİKA

  1. 1. ÖRGÜTLERDE GÜÇ VE POLİTİKA Yunus Emre SARIGÜL 10346676104
  2. 2. GÜCÜN TANIMI Başkalarını etkileyebilme yeteneği  İstenilen etkilerin oluşturulma yeteneği  Başkasını kontrol potansiyeli veya başkasının tutum ve davranışlarını istenilen biçimde etkileme kapasitesi  Birinin diğerlerini etkileme ve diğerlerinin aynı yolla karşı koyma yeteneği 
  3. 3.  Güç, bir örgütün vazgeçilmez gerçeğidir. Bir örgütte etkili olabilmek için gücün iyi bir şekilde anlaşılması gerekir. Bireyin güç kullanmada başarısı veya başarısızlığı; büyük ölçüde gücü nasıl algıladığına, ne zaman ve ne şekilde kullandığına ve olası etkilerini sezinlemesine bağlıdır.
  4. 4.  Adolf Berle’ye göre güç; bir kimsenin veya bir grup insanın, kendi arzularına göre, diğer insanların veya grupların davranışlarını tayin edebilme veya yoğurabilme yeteneği. Bu gayeye erişmek için, başvurulabilecek yollar pek çok çıplak ve kaba kuvvet, inanışların, sadakatlarin ve çıkarların kullanılışı veya sömürülmesi. Daha büyük yönü ile güç, bir grubun veya bir cemiyetin kaynakların, önceden belirtilen hedefler uğrunda kullanabilme kapasitesidir
  5. 5.  Güç, insanlar (social actor) arasındaki ilişkiler olarak karakterize edilebilir. Güç öyle bir kavramdır ki, birey bazı konularda güçlü iken bazı konularda daha az güçlü olabilir. Bu nedenle biri hakkında güçlü ya da güçsüz kavramını kullanmak hatalı olabilir. Böylece gücün şartlara ve ilişkilere bağlı olarak belirginleştiği söylenebilir
  6. 6. Güç kavramı üzerinde çalışan araştırmacılar, gücü farklı biçimlerde tanımlamaktadırlar. Örneğin, bu konuda çalışmaları olan ünlü sosyolog Max Weber, gücü "sosyal bir ilişki içindeki bir kişinin, muhalefete rağmen kendi iradesini hakim kılabilme ihtimali" olarak tanımlamıştır.  Günümüzde ise güç, başkalarının iradelerine ve direnişlerine rağmen bir takım şeyleri elde etme ya da politik mücadeleleri "kazanma" ve direnişlerle başa çıkma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır.;  
  7. 7.  Güç kaynağı, temel gücünüzü kurduğunuz değerler ve prensipler demektir. Güç alanını ise; "kişinin etkileyebildiği kişilerin toplamı belirler. Bu bazen bir kişi olabileceği gibi milyonlarca kişilerde olabilir. Bir bireyin arkadaşını etkileyebileceği gibi, bir ülke başkanı ülke vatandaşları üzerinde etkili olabilmektedirler. Aynı şekilde peygamberler, dünya çapında yazarlar, düşünürler vb. şahsiyetlerde tarih boyunca milyonlarca kişiler üzerinde etkili olmuşlardır.
  8. 8. Güç, her organizasyonun hiç kuşkusuz temel unsurlarından birisidir. Bir organizasyonun açıklıkla anlaşılabilmesi için gücün temel unsurlardan birisi olarak eksiksiz analiz edilmesi gerekir. Gücün önemi belki de bir benzetiş ile açıklanabilir:  Bir elektrik motorunu düşünelim. Bir organizasyon gibi motor da 1- dış görünüşü ve işlemesi,  2- vitesleri,  3- iç mekanizması ve bunların ilişkilerinin tanımlanmasıyla kısmen açıklanabilir. Ancak üçüncü etken, yani, bir güç kaynağı olarak elektriğin motoru nasıl çalıştırdığı, bunun vitesleri nasıl işlettiği, mekanizmayı nasıl çalıştırdığı vs. dikkate alınmadıkça, motorun esası anlaşılamaz. Yani, bunlar da ancak güç vasıtasıyla hareket edebilirler; aynı şekilde organizasyonlar da ancak güç yoluyla işleyebilirler. 
  9. 9. Gücün konusu, "kişilerin başkalarını etkilemek için hangi kaynaklardan yararlandığını açıklar.Liderlerin kullandıkları güç kaynaklarına karşı takipçileri tarafından üç türlü tepki mevcuttur: Üstlenme, itaat etme ve karşı koyma. Üstlenme, işçilerin liderlerinin bakış açılarına ve emirlerine oldukça hevesli uymalarını ifade eder. Uzman gücü ve karizmatik güç kaynakları takipçilerde üstlenme tepkisini doğurur. İtaat etme, işçilerin kişisel olarak aynı fikirde olmamalarına rağmen emir ve talimatlara uymayı ifade eder. Yasal güç ve ödüllendirme gücüne takipçileri itaat eder. Karşı koyma, itaatsizlik etme teşebbüsü ve emirlere uymadan kaçınmayı ifade eder. Zorlayıcı güç sonucu sık sık karşı koyma ile karşılaşılır.
  10. 10.  Bireyleri güç kazanmaya yönelten güdüler bir eksikliği telafi etme aracı, bir içgüdü olarak görülmesi ve kişinin arzu ettiği şeylerden daha fazlasına sahip olma arzuları olarak sınıflandırılabilmektedir. Güç olgusu yönetim kademelerinde olsun veya olmasın insan ilişkileri söz konusu olduğu her yer ve konumda geçerliliğini sürdürmektedir. Özellikle işleri yönetmek olan yöneticiler bir şekilde emirleri altında çalışan astlarını etkilemek durumundadırlar. Bu da sahip oldukları güç kaynaklarını kullanabilme maharetleriyle ilişkilendirilebilir.
  11. 11.  Sonuç olarak; asıl güç istediğiniz sonuçları yaratabilme ve olaylar karşısında diğer kişilere hak ettikleri değeri verebilme yeteneğidir. Bireysel anlamda güç, düşüncelerinizi amaçlarınıza uygun olacak şekilde yönlendirebilmek için hayatınızı değiştirebilme yeteneğidir. Gerçek güç paylaşılır, mutlak hakimiyeti gerektirmez. Güç kendinizin ve değer atfedilen kişilerin ihtiyaçlarını tanıma ve giderme yeteneğidir. Kesin olarak istenilen sonuçlara ulaşabilmek için düşünme süreci ve davranışları yönetme yeteneğidir
  12. 12. GÜÇ, OTORİTE, ETKİ, KUVVET KAVRAMLARI
  13. 13. ETKILEME (INFLUENCE) NEDIR? Etkileme, bir kimsenin, başka birinin öneri, istek, arzu, talimat veya emirlerini yerine getirmesidir.  Etkileme bir kişinin davranışları ile (talimat vermek, vs.) başka bir kişinin davranışlarını değiştirdiği (talimata göre hareket etmek, vs.) sürecin adıdır. 
  14. 14. GÜÇ - ETKİLEME  Başkalarını etkilemek kişinin gücünü artırdığı gibi, kişinin gücü arttıkça da başkalarını daha kolaylıkla etkileyecektir.
  15. 15. OTORITE (YETKI) NEDIR? Weber'e göre otorite, belirli bir organizasyon mensuplarının istekli ve şartsız olarak üstlerinin talimatına uymalarıdır.  H. Fayol ise otoriteyi "emir verme ve itaat bekleme hakkı" olarak tanımlamıştır. 
  16. 16. Otorite kişiye örgüt tarafından verilen karar verme ve başkalarının (astlarının) davranışlarını belirleme hakkıdır. Bu hak o kişiye o mevkiyi işgal ettiği için verilmiştir. Hak o mevkiye bağlıdır. O mevkiyi kim işgal ederse bu hakkı o kullanacaktır. Bu anlamda otorite formal otoritedir.  C. Barnard’ın “Kabul Teorisi" Bir kimsenin otoriteye sahip olması, üst kademenin o kimseye belirli hakları vermesi ile değil, fakat o kişinin astlarının, verilen emirlere uyup uymamaları ile belirlenir. 
  17. 17. Formal otorite, başkalarını etkilemenin yasallaştırıldığı bir güç şeklidir.  Bir yöneticinin, formal otoritesi dışındaki güç kaynaklarını kullanarak çalışanlarını etkilemesi "informal otorite" veya "gayri resmi otorite" olarak da adlandırılmaktadır. 
  18. 18. KUVVET (FORCE) NEDIR? Kuvvet, gücün uygulanış şekli, yaptırımıdır.  Güç ile arasındaki fark; Güç'te, yöneticinin istek ve talimatına riayet edilmektedir. Kuvvet’te ise önlemler (kuvvet) karşısında yöneticinin talimatına uymak zorunda kalınır. 
  19. 19. GÜCÜN TEMELLERİ       French ve Raven Sınıflaması: Zorlayıcı güç (coerceiue power) Yasal güç (legitimate power) Ödüllendirme Gücü (reward power) Özdeşlik Gücü (referent power) Uzmanlık Gücü (expertise power)
  20. 20. Zorlayıcı güç (coerceiue power): Korkuya dayanmaktadır. Grup üyelerini korkutan her şey bir güç kaynağıdır. (Maaş kesintisi,İhbar alma,İşten çıkartılma tehtidi)  Yasal güç (legitimate power): İzleyicilerin (çalışanların), önderin veya yöneticinin davranışlarını etkileme hakkına sahip olduğu güç kaynağıdır. (Ör; Sekreter mektup yazmak,telefonlara cevap vermek ile yükümlüdür fakat müdür oğlunun ödevlerini yapmasını istediğinde, sekreter bu işi yapmakla yükümlü değildir) 
  21. 21. Ödüllendirme Gücü (reward power): Ücret artışı sağlama, terfi ettirme, daha fazla sorumluluk verme, daha iyi iş verme, statüyü değiştirme, övme vs. gibi ödüllerin güç kaynağı olarak kullanılmasıdır.  Benzeşim Gücü ve Karizmatik Güç (referent power): Önderin kişiliğinin izleyicilere ilham verebilmesi, onların arzu ve ümitlerini dile getirebilmesi bu kaynağın temelidir. Bu da daha çok önderin kişisel özellikleri ve davranışları ile ilgilidir. 
  22. 22.  Uzmanlık Gücü (expertise power): Bu güç kaynağı önder veya yöneticinin sahip olduğu bilgi ve tecrübe ile ilgilidir. Burada da yine astların (izleyicilerin) algısı önemlidir. Eğer bir yönetici bilgili veya tecrübeli olarak algılanıyorsa, o yönetici astlarını kolaylıkla etkileyebilecektir. Organizasyonlarda kurmay personel bu tür güce bir örnektir.
  23. 23. GÜCÜN KAYNAKLARI  Yasallık; Karar almada, işin yapımına ilişkin konularda son derece önemlidir.  Kaynaklar; Kıt ve önemli örgütsel kaynaklar üzerinde kontrol yetkisi olan bireylerde güç meydana gelir.  Uzmanlık; Avukatlar,doktorlar, muhasebeciler müşterilerini daha çok uzmanlık alanıyla etkilerler.  Sosyal İlişkiler; Kuvvetli sosyal ilişkilerin kurulması büyük ölçüde güç sağlar. Arkadaşlık ilişkileri gibi  Kişisel Karakteristikler; Etkili konuşması varsa, dediğini yaptırabiliyorsa ya da karizmatikse bu bireyin gücü var demektir.
  24. 24. GÜN KAYNAĞI OLARAK BİREYSEL TUTUMLAR     Enerji ve Fiziksel Dayanıklılık; Çok zor ve yorucu saatlerde çalışma isteği ve yeteneği de beraberinde güç gereklidir. Odaklaşma; Başarılı olmak ve örgüt içinde güç toplamak için yapılacak en yararlı davranış, enerjinizi ve çabanızı bir noktada toplamaktır. Başkalarına Karşı Duyarlı Olma; Güç başkaları üzerinde etkili olmayı içerir bu yüzden onların ilgilerini, tutumlarını anlamaya çalışmak ve onlara ulaşma yollarını bilmektir. Esnek Olmak; Davranışlarınızı gerekli zamanlarda değiştiremediğinizde, başkalarına karşı duyarlı olmanın hiçbir önemi yoktur.
  25. 25.   Çatışmalara Tahammül Edebilme; Güç anlaşmazlıkların varolduğu durumlarda kullanılır ve çatışmalardan, kavgalardan uzak durmak gücü azaltır. Farklı olan görüşlerini açıklayan, sert,katı bir tutum sergileyen kimselerin güç kazanama olasalığı artar. Egosunu bastırmak ve Başarıya Gitmek; Bireyler, etrafındaki kimselerin statülerini göz önüne almadan, onlarla iyi ilişkiler kurar ve onlara arkadaşça yaklaşırsa, destek toplama olasalığı artar. Örneğin, yöneticinin kendisine şaka yapıldığında ve dalga geçildiğinde iyi şekilde davranmaya devam etmesi gibi
  26. 26. GÜÇLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ YAKLAŞIMLAR  Güç ve kaynak Bağımlılığı Yaklaşımı Bu yaklaşım kritik kaynakları kontrol etme üzerine kuruludur. Her örgütsel departman diğer departmanlardan para, insan gücü, araç gereç alabilir ve diğer departmanlara verebilir. Diğer alt birimlerin ihtiyaç duyduğu kaynakları elinde bulunduran birimler çok kolaylıkla onlara üstün güç kullanabilir. En önemli kaynakları elinde bulunduranlar en güçlü olanlardır ve ihtiyaç duyduğu diğer kaynaklar için pazarlık yapma konusunda daha avantajlı konuma sahiptir.
  27. 27.  Güç ve Durumsallık Yaklaşımı Bir kişi insanları bazı durumlarda etkileyebiliyor, fakat diğer durumlarda etkileyemiyorsa, bu demektir ki güç ortama veya ilişkilere bağlıdır. Örneğin; yönetici çalışanları üzerinde güç sahibidir fakat ofis çalışanlarıyla hafta sonunda şehir dışına kamp yapmaya gittiklerinde bu konuda herkesten daha tecrübeli olan biri hatta yöneticisine de ne yapması gerektiğini söyleyebilir. Burada çevre ve şartlar değişmiştir.
  28. 28. ÖRGÜT İÇINDE GÜÇ İLIŞKILERINI ETKILEYEN DURUMSAL FAKTÖRLER    İhtisaslaşma ve Görevin Önemi; Örgüt içerisinde herhangi bir konuda uzmanlaşmış ve işlevi daha fazla olanların gücü çoğu zaman bunlara bağlı olarak ortaya çıkar. Güç Algıları; Örgüt içerisinde önemli görevleri yerine getiren, bunu etrafındakilere kanıtlayan kişiler güç sahibidirler. Diğerlerine Bağımlı Olmak; Diğerlerinin ihtiyaçlarını ne derece karşılayabilirse, bu kişilerin bireye olan bağımlılıkları o derece artacak demektir. Güçte bu bağımlılığın bir fonsiyonudur.
  29. 29.     Belirsiz Roller; Güç yoğun ihtisas gerktiren ve rutin işlerde çalışanların etkilenmesinde önemli rol oynamaz fakat iş ve roller ne kadar belirsiz ya da profesyonel nitelikte ise insanlar bu davranışların değişmesinden o kadar etkilenecektir. Örgütsel Belirsizlik; Sürekli bir değişim içerisinde olan örgüt yöneticileri daha fazla güce güvenirler ve uygun programları uygulamak için güç kullanırlar. Örgüt Kültürü; Ast-üst ilişkisinin önem verildiği örgütlerde güç önemli bir kavramdır. Örneğin; Askeri organizasyonlar. Kaynak Kıtlığı; Kaynak kıtlığı bağımlılığı arttırır ve kaynağı elinde bulunduranlar güce sahiptirler.
  30. 30. GÜÇ YÖNETİMİ     Her örgütün çıkarlarını, çıkar kümelerini ve bunların nerede kime ait olduğunun saptanması yararlı olacaktır. Birey ve alt birimlerin farklı görüşleri bilinmelidir çünkü başarılı olmanın sırrı farklı olan kimseleri bir araya getirmektir. İşleri yapabilmemiz için güce ihtiyacımız vardır. Bunu için, gücün nerden geldiğini ve kaynakların nasıl geliştirileceğini bilmek gerekir. Strateji ve taktikleri bildiğimiz taktirde, bize yardımcı olacak yaklaşım çeşitlerini göz önünde bulundurmamız mümkün olur ve etkili olmak için bunları kullanabiliriz.
  31. 31. GÜÇ TAKTİKLERİ        Sebep; Fikirlerin mantıksal ve akılsal prezantasyonunu yapmak için bulgu ve verileri kullanmak İyi Niyet; Bir takım isteklerde bulunmak için, arkadaşça, mütevazi, iyi niyetli bir tavır sergilemek Koalisyon; Taleplerin gerçekleşebilmesi için, örgüt içinde diğer insanların desteğini sağlamak Pazarlık; Çalışanların ve faydalı araçların değiş tokuşunu sağlama konusunda müzakere yönetimini kullanmak Kararlılık; Yapılması gereken işleri emretmek gibi direkt ve baskıcı bir tutum izlemek Yüksek Otorite; Taleplerin yerine getirilmesi için, örgüt içinde yüksek düzeydeki kimselerin desteğini kazanmak Cezalar; Örgütsel cezalar ve ödüller kullanmak
  32. 32. KİŞİLER ARASINDA VE GRUPLARDA GÜÇ KULLANIMLARI VE TEPKİLERİ     Kişilerarası Güç Tepkileri; Davranışları etkilemede kullanılan bu güçlere karşılık üç farklı tepki görülebilir. 1. Uyma Davranışı; Çalışanlar bu davranışı gösterdiklerinde yöneticileri tarafından ikramiye alma sözü verilmiştir. İşgörenlerin sıkı düzeyde çalışarak verimliliğe ulaşmadaki amaç parasal ödül elde etmektir. Bu şekilde ceza almayacaklarınıda bilirler. 2. Özdeşleşme; İnsanlar diğerlerinin etkileri altına girdiklerinde özdeşleşme gösterir. İnsanların bu kişiler ile iyi ilişkiler kurmak istemeleri, karizmatik güç ile özdeşleşme yani kişisel çekiciliğe dayanır. 3. Benimseme; Bu yol ile diğerlerin tutum ve davranışlarını kabul ederler çünkü belli sorunlar çözülmüş ya da kişisel ihtiyaçlar karşılanmıştır. Yasal güç ve uzmanlık gücü benimsemeyi teşvik eder.
  33. 33.      Gruplarda Güç Tepkileri; Güç sahibi olmayan ve güç sahibi olmaya çalışan kişiler bunu başarmak için öncelikle güçlerini bireysel olarak arttırma yollarını arayacaklardır. Ancak bu etkili olmaz ise, seçenek koalisyon kurmaktır çünkü sayı arttıkça kuvvette artacaktır. İki veya daha fazla kişi biraraya gelip kaynaklarını birleştirerek elde edecekleri menfaatleri arttırabilirler. Gruplar büyüklüklerini en üst seviyeye çıkarmak ve amaçlarını destekleyecek geniş bir katılıma ihtiyaç duyarlar. Görev ve kaynak konusunda karşılıklı bağımlılığın olduğu örgütlerde fazla grup kurulabilir. Grubun görevi ne kadar rutin ise, grup kurma olasalığıda o kadar fazladır çünkü birbirlerini ikame edebilirlikleri o kadar fazla olacak ve böylece örgüte olan bağımlılıkları da o kadar artacaktır.
  34. 34. . ÖRGÜT İÇİ GÜÇ MÜCADELELERİ VE POLİTİKA Her organizasyon politik bir yapıdır.  Organizasyon adı verilen yapı içinde kişiler (örgüt üyeleri) çeşitli yol ve metotlarla birbirlerini etkilemek ve belirli yönde davranışa sevk etmek çabası içindedirler. İşte örgüt üyelerinin güç kazanma ve güç kullanma yönündeki bu çabaları örgüt içi politikayı (organizational politics) oluşturur. 
  35. 35.  Örgüt içi politika, bir örgüt içinde çalışan çeşitli açılardan farklı (otorite, amaç, kişilik vs.) fakat başarı açısından birbirine bağlı kişi veya grupların, amaçların, yol ve yöntemlerin ve süreçlerin belirlemesinde kullanılan örgütsel karar mekanizmasına kendi görüşlerini hâkim kılmak için, sahip oldukları gücü kullanarak birbirlerini etkileme sürecidir.
  36. 36. POLİTİK TAKTİKLER    Diğerlerini Suçlamak ve Saldırmak; Örneğin; hazırladığı satış planının başarısız olması durumunda,amir gerçek olmasa bile bu başarısızlığın sebebini asistanı olduğunu söyleyebilir. Yani hatayı üstlenecek “günah keçisi” bulmak politik yönden kurnaz olan bireylerin olumsuz durumlardan kaçınmasına olanak tanır. Bilgi Ulaşımını Kontrol Etmek; Kötü izlenim yaratacak bilgileri saklamak. Bilinmesini istemediklerinizi gizlemek. Açığa çıkarmak istediklerimizde çok seçici davranmak. Konu ile ilgisi olmayan bilgilerle diğerlerini yenmek. Olumlu İzlenim Yaratmak; Başarı için çabalamak. Başkasının başarı ile tamamladıkları işlerden onur duymak. Bireyin kendi öz başarısına ve pozitif özelliklerine ilgi duymak.
  37. 37.   Destek Temeli Geliştirmek; Başarıyla diğerlerini etkilemek için, örgütteki kimselerin desteğini kazanmak yararlı olur. Örneğin Yöneticiler, görüşlerini resmi toplantıda bildirmeden önce kulis kurma faaliyetine girişirler. Böylece başkalarının onayını alır ve genel bir direnme ile karşılaşmaktan kaçınmış olurlar. Güçlü Kimselerle Birlikte Olmak; Örnek olarak bireylerin grup kurma çabaları, gruplar bazı ortak amaçlar elde etmek için biraraya gelirler. İki güçsüz bireyin veya grubun biraraya gelerek, grup oluşturması ile güç kazanmaları mümkün olur.
  38. 38. ÖRGÜTSEL POLİTİKALARLA MÜCADELE TEKNİKLERİ   İş Gereklerini Açıklamak; Örneğin, yöneticiler, çok açık, iyi tanımlanmış işleri tahsis ettiklerinde, yapılan işlerin nasıl değerlendirileceği konusunda kesin kriterler oluşturduklarında, çalışanlar tam olarak kendilerinden ne yapmaları istendiğini ve ne düzeyde bir performans düzeyinin kabul edilebir olduğunu bildiklerinde, politik davranışlara duyulan ihtiyaç azalacaktır. İletişim Sürecini Başlatmak; Bu süreç herkese açık olduğunda, bireyler için örgüt amaçları yerine kendi çıkarlarını gerçekleştirme çabaları zora girecektir.
  39. 39. İyi Bir Rol Modeli Olmak; Gücünü kullanırken çok açık şekilde politik davranışlar sergileyen bir yönetici, astlarınında benzer şekilde davranacağı bir örgüt iklimi yaratacaktır. Yöneticiler, Ahlaklı ve mantıklı davranış örnekleri sergilemedikleri sürece, astların politik faaliyetlerinde bulunmasını engelleyemezler  Politik Faaliyetlerde Bulunanlara Göz Yummamak; Örgüt içerisinde güç kazanmak için olumsuz politik faaliyetlerde bulunan kişilere gerekli tepki gösterilip 
  40. 40. POLİTİK DAVRANIŞIN ETİK YÖNÜ Yararcı Sonuçlar Kriteri; Yöneticinin davranışı, örgüt içi ve dışındaki insanların memnuniyetinin optimizasyonu ile sonuçlanmalıdır.  Bireysel Haklar Kriteri; Yöneticinin davranışı, etkilenen tarafın haklarına saygılı olmalıdır. Başka bir deyişle, özgür irade, özgür ifade gibi temel insan haklarına uygun olmalıdır.  Dağıtım Adaleti Kriteri; Yönetici davranışı, dağıtım adaletinin kurallarına uygun olmalıdır. Kişilere keyfi olarak değil, eşit ve adaletli bir biçimde davranmak gerekir. 

×