Masterclass Participatie




Masterclass Bewonersparticipatie 1 juni 2010  – Joop Hofman
Deze presentatie is voor gebruik ...
Joop Hofman
Programma 

De masterclass
Wat is participatie en historie
Drie dilemma’s voor planners
Functies
Procesontwerp: vuistregel...
• Wijkmanagement

• School van Enschede

• Afdelingen en diensten

• Masterclass en meer ‘klassen’
“Interactieve beleidsvorming mobiliseert de kennis         “ Burgerparticipatie is een proces waarbij
  en steun van betro...
- 500   Griekse  Oudheid
        Democratie ‐ ‘het volk regeert’
        ‐Participatie ‐ ‘deelhebben’

   0
        Steden...
1960/
1970        Democratisering. Maatschappelijke roep om invloed (Werkgroep 2000)
            Centralisering
          ...
Ongrijpbare werkelijkheid


Netwerkaanpak                  Representatieve afvaardigingsmodellen
          Onvoorspelbaar
...
“ Breed, visie, kwaliteit, duurzaam, concept, samenhangend “

                                onderwerpen




            ...
Linksom of rechtsom
   Ontwikkelen en Ontwerpen
   Twee ‘klassieke’ scholen voor veranderingskunde: de Ontwerpers en de On...
Eén model 


                                 n met bewoners
   Permanente s   amenwerkinge
                              ...
De buurt als model 




Model Buurtvertegenwoordigers                                      Model Meervoudige participatie
Klant                   Partner             Creator
“Maak het beter voor mij/ons”   “Samen iets doen”   “Ik ga iets maken”
Politieke participatie
  ‐Invloed
  ‐Inbreng
  ‐Zeggenschap
  ‐Draagvlak
Sociale participatie
           11 Bezitten en beheren                               van voorzieningen   Tegenspreken
    ...
Financiële participatie
Individuele participatie
  ‐Individuele stijgingsambities
  ‐Sociale stijging
  ‐…
1  Politieke participatie              2 Sociale participatie
‐Zeggenschap
                                       1 Social...
Zeggenschap                              Verantwoordelijkheid
                                   • Formeel vertegenwoordig...
“de buurt doet het zelf”          “de buurt stijgt”




“vraag bewoners staat centraal”   “het wordt breed gedragen”
“de buurt doet het zelf”          “de buurt stijgt”




“vraag bewoners staat centraal”   “het wordt breed gedragen”
Buurt: bewoners, gebruikers
                                              Initiatiefkracht versterken               Social...
Buurt: bewoners, gebruikers

                                        Gemeente/Corporatie: laat ruimte aan                 ...
Buurt: bewoners, gebruikers


                                        Activerend                                      Insp...
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Joop Hofman masterclass  participatie  open innovatiefestival enschede 1 juni 2010
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Joop Hofman masterclass participatie open innovatiefestival enschede 1 juni 2010

1,083
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,083
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Joop Hofman masterclass participatie open innovatiefestival enschede 1 juni 2010

  1. 1. Masterclass Participatie Masterclass Bewonersparticipatie 1 juni 2010  – Joop Hofman Deze presentatie is voor gebruik voor deelnemers bijeenkomst Open Innovatiefestival Enschede – 1 juni  2010 De presentatie of delen er van, mag niet gebruikt worden voor commerciële doeleinden zonder toestemming van de  Rode Wouw
  2. 2. Joop Hofman
  3. 3. Programma  De masterclass Wat is participatie en historie Drie dilemma’s voor planners Functies Procesontwerp: vuistregels en valkuilen
  4. 4. • Wijkmanagement • School van Enschede • Afdelingen en diensten • Masterclass en meer ‘klassen’
  5. 5. “Interactieve beleidsvorming mobiliseert de kennis “ Burgerparticipatie is een proces waarbij en steun van betrokkenen bij beleidsproblemen gemeenten, betrokken burgers en waarvan de overheid op voorhand niet weet - of eventueel externe deskundigen via een nog niet wil bepalen - hoe zij ze moet oplossen. open houding naar elkaar en een vooraf Ook biedt het de mogelijkheid om duurzame afgesproken aanpak samen vorm en oplossingen te ontwikkelen met lage inhoud geven aan (delen van) plannen of maatschappelijke kosten, omdat het samen beleid. Het proces is gericht op het ontwikkelen draagvlak en medewerking stimuleert.” benutten van elkaars deskundigheid en www.vernieuwingsimpuls.nl het verhogen van draagvlak voor te nemen beslissingen.” Burgerparticipatie, een praktische handleiding voor gemeenten; Mark Hendrikx, Rob Eijsermans Burgerparticipatie is een begrip met vele definities “par·ti·ci·pa·tie (de ~ (v.), ~s) het deelhebben in iets In het rapport van de commissie => deelneming” Wallage “Toekomst Van Dale Deelnemen Overheidscommunicatie”, gebruiken ze woordenboek Deelhebben de term interactieve beleidsvorming.
  6. 6. - 500 Griekse  Oudheid Democratie ‐ ‘het volk regeert’ ‐Participatie ‐ ‘deelhebben’ 0 Steden met eigen bestuur Bijv. Athene  De boule : 500 atheense burgers, 1 jaar lang, 1x in je leven Voorbereiden van de maandelijkse volksraadpleging (2 dagen) Volksraadpleging: voor ieder (M) die mee wilde doen.  500 13 en 14e eeuw stadsstaat Republiek der Nederlanden (Ned en Vlaanderen) 1000 Stadssamenlevingen (wetten, verordeningen) Conflicten tussen steden, met de koning (het land)  Revolutie Noordelijke Nederlanden – stadhouders 19e en 20e eeuw 1500 Staat wordt sterker dan stad Algemeen kiesrecht Verzuiling: eigen politieke partijen, eigen herkenbare leiders Burgers laten besturen over aan de gekozen vertegenwoordigers 2000
  7. 7. 1960/ 1970 Democratisering. Maatschappelijke roep om invloed (Werkgroep 2000) Centralisering Ontzuiling Politiek op verschillende schalen (land, gemeente, provincie) INSPRAAK 1980 Professionalisering middenveld Apparaatsgroei overheden Centrale planningsmodellen (Welzijnsplanning, Stadsvernieuwing) PARTICIPATIE (meedoen, oog en oor, buurtbeheer) 1990 Decentralisatie van beleid en uitvoering en terug naar de stad (Verzelfstandiging corporaties,  Sociale Vernieuwingsbeleid) Multiculturele samenleving Burger: co‐producent als (lokaal) deskundige (Internet) Poldermodel (samen met iedereen) INTERACTIEVE BELEIDSVORMING (meepraten en oordelen, workshops, coproducties) 2000 Dynamische netwerksamenleving Contactkloof systeemwereld en leefwereld (Fortuyn‐revolte, dualisme, opkomst lokale partijen) Omslag naar meer wisselwerking en ‘het sociale’ Druk in de buurt met professionals en bureau’s Beroep op eigen inzet en verantwoordelijkheid (WMO) INITIATIEFKRACHT, CREATIE (eigen oplossingen, bewonersbudgetten,..)
  8. 8. Ongrijpbare werkelijkheid Netwerkaanpak Representatieve afvaardigingsmodellen Onvoorspelbaar Situationele oplossingen Eenheid Onzekerheid Directheid van bewoners Controlerende cultuur Spontaniteit Kleine zaken  Abstracte concepten Tijdelijk en thematisch Duurzaam en integraal Dagdagelijkse werkelijkheid Toekomstspiegelingen Verscheidenheid : spanningen Grootste gemene deler: graag één stem Versus Institutionele oplossingsgerichte benadering
  9. 9. “ Breed, visie, kwaliteit, duurzaam, concept, samenhangend “ onderwerpen bewoners “ Situationeel, alledaagse, practisch, hier‐en‐nu”
  10. 10. Linksom of rechtsom Ontwikkelen en Ontwerpen Twee ‘klassieke’ scholen voor veranderingskunde: de Ontwerpers en de Ontwikkelaars. Ontwikkelen over Ontwerpen Ontwerpen over Ontwikkelen “Dit soort modellen doet geen recht aan onze  “Als jullie niet oppassen blijven jullie in een  situatie; bij ons gaat dit soort dingen anders” kringetje rondlopen. Er is kennis beschikbaar voor  een sprong voorwaarts” “Veranderen lukt alleen als de mensen er zelf  “Op deze manier lukt het nooit om bestaande  iets mee hebben en erbij betrokken zijn” patronen en verhoudingen bij ons te doorbreken.” “Je kunt niet alles vanuit één positie in een  “Door iedereen er bij te betrekken kom je er nooit,  organisatie overzien en bepalen, daarvoor is  meningen divergeren alleen maar. Je zult toch  de variëteit en complexiteit te groot.” knopen moeten doorhakken.” De kunst van het veranderen  is niet het  “Precies!. En doordat mensen dat zo lastig vinden,  maken van het nieuwe ontwerp maar het  valt het ze vaak zo moeilijk iets nieuws te  loslaten van het oude.” bedenken. Ze zijn te gehecht aan het bestaande.” “Theorieën en modellen zijn gebaseerd op  “Experimenteren kost veel tijd en levert ook  het verleden, wie zegt dat ze bruikbaar zijn  frustraties op.” voor de toekomst? “ Eric Reynders in ‘Samen Veranderen”
  11. 11. Eén model  n met bewoners Permanente s amenwerkinge n Drie partici patiestrategieë … gericht op  1) signalering,  ,  2) interactief samenwerken itiatiefkracht 3) versterken in Model Buurtvertegenwoordigers        Model Buurtbijeenkomst      Model Meervoudige participatie
  12. 12. De buurt als model  Model Buurtvertegenwoordigers                                    Model Meervoudige participatie
  13. 13. Klant Partner Creator “Maak het beter voor mij/ons” “Samen iets doen” “Ik ga iets maken”
  14. 14. Politieke participatie ‐Invloed ‐Inbreng ‐Zeggenschap ‐Draagvlak
  15. 15. Sociale participatie 11 Bezitten en beheren van voorzieningen Tegenspreken Beslissen ‐Sociale groei buurtenbeleidsmakers 10 Interactie met ‐Deelname aan het sociale Mee-beslissen ‐relatievorming ‐meer mensen lid van… Adviseren 9 Samenwerking met andere buurtgroepen Consulteren ‐buurtactiviteiten ‐onderwijsdeelname, cursussen Reageren 8 In buurtgroepen zitten ‐wederzijdse hulp ‐sport, cultuurdeelname,… Informeren ‐… 7 ‐Vrijwilligerswerk Meedoen aan buurtactiviteiten Tegenspreken 11 10 6 ‐… Bezitten en beheren van voorzieningen Informele wederzijdse hulp Interactie met beleidsmakers Beslissen Mee-beslissen Adviseren Consulteren 9 Samenwerking met andere buurtgroepen Reageren 8 5 Deelnemen aan informele netwerken In buurtgroepen zitten Informeren 7 Meedoen aan buurtactiviteiten 6 4 Sociale contacten, buurtcentrum, soos, kerk,… Informele wederzijdse hulp 5 Deelnemen aan informele netwerken 4 3 Routinecontacten, kinderen van school halen,… Sociale contacten, buurtcentrum, soos, kerk,… 3 Routinecontacten, kinderen van school halen,… 2 2 Toevallige contacten, supermarkt, wachten op de bus Toevallige contacten, supermarkt, wachten op de bus 1 Elkaar (her)kennen 1 Elkaar (her)kennen
  16. 16. Financiële participatie
  17. 17. Individuele participatie ‐Individuele stijgingsambities ‐Sociale stijging ‐…
  18. 18. 1  Politieke participatie 2 Sociale participatie ‐Zeggenschap 1 Sociale groei buurten ‐Inbreng • relatievorming ‐Invloed • buurtactiviteiten ‐Draagvlak • wederzijdse hulp • … 2 Deelname aan het sociale • meer mensen lid van… • onderwijsdeelname, cursussen • sport, cultuurdeelname,… • vrijwilligerswerk • … 3 Individuele participatie 4 Financiële participatie • Individuele stijgingsambities • Sociale stijging • Empowerment
  19. 19. Zeggenschap Verantwoordelijkheid • Formeel vertegenwoordigerschap Beslissen . met buurt regelen Meebeslissen . • Opzetten permanente en actieve dialoog met buurt Gedelegeerd . • Organiseren overleg met buurt (mee)beslissen Adviseren . • Informatiekanalen met buurt hebben en onderhouden • Informatie naar Consulteren . buurt zenden Reageren . • Informatie ontvangen en verwerken 1 • --- © Joop Hofman
  20. 20. “de buurt doet het zelf” “de buurt stijgt” “vraag bewoners staat centraal” “het wordt breed gedragen”
  21. 21. “de buurt doet het zelf” “de buurt stijgt” “vraag bewoners staat centraal” “het wordt breed gedragen”
  22. 22. Buurt: bewoners, gebruikers Initiatiefkracht versterken Sociale ontwikkeling co‐)producent deelnemer/deelhebber pro‐actief Leidt tot  actief – doet mee Stimuleren integrale beleidsprogrammering Stimuleren integrale beleidsprogrammering opwaarts handelen dialogisch aansprekend praten,doen,  van… ontwikkelen dromen, inspiratie, coachen Stimuleren initiatiefkracht/zelfregie zelfbeheerproject/ Input voor samenleefprojecten/ speeltuinver. keuzestalentontwikkeling van… Sterker eigen Sociale positieverbetering vermogen buurt  Starthouding klant lid/kiezer responsief re‐actief horizontaal neerwaarts informatie geven &  ‘oog en oor’ adviseren  klantpeilingen inspraak/inloopavonden clientenraad/  kwaliteitspanels Legitimatie voor  Beter product aanpak/visie Informatie ophalen Wederzijdse samenwerking Overheid, dienstverleners,…
  23. 23. Buurt: bewoners, gebruikers Gemeente/Corporatie: laat ruimte aan Gemeente/Corporatie: maakt bewoners en andere partijen ‘overdrachtstrategie’ richting meer bewoners- Leidt tot  Stimuleren integrale beleidsprogrammering Bewoner: co- producent en invloed op invulling en toepassing initiatiefnemer die beslist handelen programma’s Stimuleren initiatiefkracht/zelfregie Ambtenaar: ondersteuner en mogelijkmaker Bewoner: deelnemer, overlegpartner, van… Geld: werken met bestaand geld., (gelabeld) toepasser budgetbestedingsrecht, adviesrecht. Ambtenaar: ambtenaar met mandaat en vrije En verder: Uitgekiende methodes om speelruimte tot interactief handelen bewoners te mobiliseren, uit te dagen en met Geld: (wijk)budgetten om bewoners te elkaar in gesprek te gaan. Intensieve samen- verleiden tot initiatieven en betrokkenheid werking met andere partijen als welzijnswerk en politie. Starthouding Gemeente/Corporatie: centrale aansturing vanuit de gemeente Gemeente/Corporatie: lichte vorm van Bewoner: inspreker, adviseur en aansturing vanuit de gemeente onderzoeksobject Bewoner: klant en meedoener, signaleerder Ambtenaar:(wijk)manager met sturingskwaliteiten Ambtenaar: (contact)ambtenaar als Geld:budgetten uit bestaande programma’s communicator met relationele kwaliteiten worden ingezet voor integrale beleidsuitvoering. Geld: bewoners vragen subsidie aan voor En verder: Gemeente haalt vragen uit de kleinschalige activiteiten samenleving naar zich toe aan de hand van bijvoorbeeld schouwen, inspraakavonden en enquêtes Overheid, dienstverleners,…
  24. 24. Buurt: bewoners, gebruikers Activerend Inspirerend en uitdagen Achteroverleunend Aansluiten bij wat er is Stimuleren integrale beleidsprogrammering Faciliterend Direct aanspreken Coachend Stimuleren initiatiefkracht/zelfregie Grote ideeen‐vijver om uit te vissen Ritme en tempo van bewoners zijn  Eigen ambities als worst leidend Tempobewoners is stapsgewijs en  leidend Verantwoordelijkheid bij bewoners  Verantwoordelijkheid bij bewoners  leggen leggen Doen ipv mening Oefenen Informatief Aanmoedigend Over‐ & inzichtelijk Naar binnen kijken: beroep doen op  Hapklaar eigen inzicht, behoefte, wens van  Probleemstelling  bewoners helder maken Zoekend Invloedsniveau en omvang bewoners  Geen keiharde uitspraken nodig aangeven Uitwisselend Meningsstellend Wil tot eigen vermogen (geld +  Beslislijn sterk neer capaciteiten) onderzoeken zetten Overheid, dienstverleners,…
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×