KöK Ek YapıM Ekleri

51,923 views
51,138 views

Published on

1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
51,923
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
17
Actions
Shares
0
Downloads
18
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

KöK Ek YapıM Ekleri

  1. 1. ABDULLAH KÜÇÜK TÜRKÇE ÖĞRETMENİ Dersimiz.Com
  2. 2. Kök <ul><li>Bir sözcüğün üzerinde bulunan bütün ekler atıldığında anlamlı olarak kalabilen en küçük parçaya “kök” denir. </li></ul><ul><li>Örnek : Bal, kaş, göz, el </li></ul><ul><li>Dilimizde sözcük kökleri genel olarak tek hecelidir; ancak iki ya da üç heceli olan sözcük köklerine de rastlanır. </li></ul><ul><li>Örnek : Otur, yürü, çiçek, emek, sarı, kelebek </li></ul>
  3. 3. Ek <ul><li>Sözcük kök ve gövdelerine getirildiğinde onların anlamlarını değiştiren, kimi zaman anlamlarıyla birlikte türlerini değiştiren ya da sözcüklerin cümle içindeki görevini belirleyen hece ve seslerdir. </li></ul><ul><li>Örnek: Gel-di, Yat-ak, Sil-gi, Kitap-çı Çalış-kan, Ağaç-lar, Anne-m, Oku-yor-um, Sınıf-ımız </li></ul>Dersimiz.Com
  4. 4. İşlevlerine göre ekler ikiye ayrılırlar: <ul><li>1- Yapım ekleri: </li></ul><ul><li>Sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren eklere “yapım eki” denir. </li></ul>
  5. 5. ÖRNEKLER <ul><li>Simit Kök Simit- çi Yapım eki </li></ul><ul><li>Kir Kök Kir- li Yapım eki </li></ul><ul><li>Yaz Kök Yaz- ı Yapım eki </li></ul><ul><li>Sil Kök Sil- gi Yapım eki </li></ul><ul><li>Baş Kök Baş- la Yapım eki </li></ul>
  6. 6. UYARI <ul><li>Yapım eki almış sözcüklere “gövde” denir. </li></ul><ul><li>Örnek: </li></ul><ul><li>Bat Kök Bat-ı Yapım eki </li></ul><ul><li>“ Batı” sözcüğü yapım eki almış ve artık gövdedir. </li></ul>
  7. 7. uyarı <ul><li>Yapım eki almış sözcükler yapı bakımından “türemiş sözcük” olarak adlandırılır. </li></ul><ul><li>Örnek: </li></ul><ul><li>Yat Kök Yat- ak Yapım eki </li></ul><ul><li>“ Yatak” sözcüğü yapım eki aldığı için yapı bakımından “türemiş sözcük” olur. </li></ul>
  8. 8. sorular <ul><li>1- Aşağıdaki kelimelerden hangisi kök değildir? </li></ul><ul><li>a)Kaşık b) Bilgi c) Küpe d)Balık </li></ul><ul><li>CEVAP: b şıkkı </li></ul><ul><li>Bil-gi Bu kelime yapım eki almıştır. Kök durumunda değildir. </li></ul>
  9. 9. <ul><li>2- Aşağıdaki sözcüklerin hangisi yapım eki almamıştır? </li></ul><ul><li>a) Ölü b) Kızgın c) Balta d) Yolcu </li></ul><ul><li>CEVAP: c şıkkı </li></ul><ul><li>a) Öl-ü (Almış) b) Kız-gın (Almış) </li></ul><ul><li>c)Balta (Almamış) d) Yol-cu (Almış) </li></ul>
  10. 10. <ul><li>3-Aşağıdakilerden hangisi gövde değildir? </li></ul><ul><li>a)Vatan b) Doğu </li></ul><ul><li>c) Durak d) Askı </li></ul><ul><li>CEVAP: a şıkkı </li></ul><ul><li>“ Vatan” kelimesi yapım eki almamış; yani kök halindedir. </li></ul>Dersimiz.Com
  11. 11. <ul><li>4-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük türemiş değildir? </li></ul><ul><li>a)Büyüklerimize saygı gösteririz. </li></ul><ul><li>b) Zaman en değerli hazinedir. </li></ul><ul><li>c)Markete beş işçi daha aldı. </li></ul><ul><li>d)Öğretmenimiz evli değilmiş. </li></ul><ul><li>CEVAP: b şıkkı </li></ul><ul><li>a)Say-gı (Türemiş) b)Zaman </li></ul><ul><li>c)İş-çi (Türemiş) d)Ev-li (Türemiş) </li></ul>
  12. 12. <ul><li>5- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yapım eki almış sözcük nesne olmuştur? </li></ul><ul><li>a)Arka sokaktaki binayı yıktılar. </li></ul><ul><li>b)Çocuk, arkadaşına saat almış. </li></ul><ul><li>c)Otobüs burada yolcu indirmiş. </li></ul><ul><li>d)Okulumuza yeni derslik yapıldı. </li></ul><ul><li>CEVAP: c şıkkı </li></ul><ul><li>yol-cu (Türemiş sözcük) </li></ul><ul><li>Nesne </li></ul>Dersimiz.Com
  13. 13. <ul><li>6-Aşağıdakilerden hangisi gövde değildir? </li></ul><ul><li>a)Kaçak b)Yangın </li></ul><ul><li>c)Vergi d)Kuşak </li></ul><ul><li>CEVAP: d şıkkı </li></ul><ul><li>a)Kaç-ak(Gövde) b)Yan-gın(Gövde) </li></ul><ul><li>c)Ver-gi(Gövde) d)Kuşak(Kök) </li></ul>Dersimiz.Com

×