0
DİLEK KİPLERİ
<ul><li>Ödevini yemekten önce  yapasın. </li></ul><ul><li>Ödevini yemekten önce  yap . </li></ul><ul><li>Ödevini yemekten ...
<ul><li>Bu sınavı kazanmalıyım. </li></ul><ul><li>Bu gece yola çıkacaklar. </li></ul><ul><li>Sana mektup gönderdim. </li><...
<ul><li>…………… :-Buradaki bütün dosyaları  incele .Sonra bunlarla ilgili olarak bana rapor  ver. </li></ul><ul><li>…………… : ...
<ul><li>O halde eylemde zaman bildirmeyen, eyleme istek, emir, şart ve gereklilik anlamlarını yükleyen bu eklere ne isim v...
<ul><li>DİLEK KİPLERİ </li></ul>İSTEK KİPİ EMİR KİPİ DİLEK ŞART  KİPİ GEREKLİLİK KİPİ
İSTEK KİPİ
<ul><li>Seni hiç unutmayacağımı bilesin. </li></ul><ul><li>Biraz daha oyalanırsan okula geç kalacaksın. </li></ul><ul><li>...
<ul><li>İstek Kipi :  Eylem kök ya da gövdelerine “-a, -e” eki getirilerek yapılır.  </li></ul><ul><li>1.  Getirildiği eyl...
DİLEK ŞART KİPLERİ
<ul><li>Sen gülersen ben de gülerim. </li></ul><ul><li>Muhakkak onu aramalısın. </li></ul><ul><li>Bu sabah trene biniyor. ...
<ul><li>Dilek – Şart Kipi :  Eylem tabanlarına “-sa, -se” ekinin getirilmesiyle yapılır.  </li></ul><ul><li>1.  Eyleme dil...
GEREKLİLİK KİPİ
<ul><li>Birlikte sinemaya gitmişler. </li></ul><ul><li>Bu sene bahar erken gelecek. </li></ul><ul><li>Sesini bir kez daha ...
<ul><li>Gereklilik Kipi :  Eylem kök ya da gövdelerine  </li></ul><ul><li>“ -malı, -meli” ekinin getirilmesiyle yapılır. <...
EMİR KİPİ
<ul><li>Burada sigara içmemelisiniz. </li></ul><ul><li>Ödevini yapsın. </li></ul><ul><li>Seni görseydim,selam vermez miydi...
<ul><li>Beni  dinle. </li></ul><ul><li>Beni  dinlesin. </li></ul><ul><li>Beni  dinleyin. </li></ul><ul><li>Beni  dinlesinl...
<ul><li>Emir (Buyurma) Kipi :  Emir kipinin eki yoktur. Bu nedenle I. ve çoğul kişilerde emir kipinin çekimi olmaz. Çünkü ...
<ul><li>Örnek Soru:  Aşağıdaki fiillerin hangisi emir kipindedir? (1987-FL) </li></ul><ul><li>A) Yazasın  B) Yazsın </li><...
<ul><li>Çözüm:  </li></ul><ul><li>Yaz – a – sın (İstek kipi)  </li></ul><ul><li>Yaz – malı (Gereklilik kipi)  </li></ul><u...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Dilek Kipleri

16,814

Published on

Published in: Business, Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
16,814
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Dilek Kipleri"

  1. 1. DİLEK KİPLERİ
  2. 2. <ul><li>Ödevini yemekten önce yapasın. </li></ul><ul><li>Ödevini yemekten önce yap . </li></ul><ul><li>Ödevini yemekten önce yapmalısın. </li></ul><ul><li>Ödevini yemekten önce yaparsan , diziyi izleyebilirsin. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümleleri anlam bakımından inceleyiniz.Eylemlerdeki hangi ekler cümlede anlam değişikliğine sebep olmuştur? </li></ul><ul><li>Bu cümlelerde belli bir zaman kavramı var mı? </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Bu sınavı kazanmalıyım. </li></ul><ul><li>Bu gece yola çıkacaklar. </li></ul><ul><li>Sana mektup gönderdim. </li></ul><ul><li>Odasında ders çalışıyor. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki eylemlerden hangisinin yapılış zamanı belli değildir? </li></ul><ul><li>Bu eylemde zaman bildiren ek yerine hangi ek gelmiştir? </li></ul><ul><li>Bu ek cümleye nasıl bir anlam yüklemiştir? </li></ul>
  4. 4. <ul><li>…………… :-Buradaki bütün dosyaları incele .Sonra bunlarla ilgili olarak bana rapor ver. </li></ul><ul><li>…………… : -Önce yemeğe çıksam , sonra söylediklerinizi yapsam olmaz mı? </li></ul><ul><li>…………… .:-Hayır.Bu söylediklerimi şimdi yapmalısın .Toplantı iki saat sonra. </li></ul><ul><li>…………… ..:-Peki, hemen dosyaları incelemeye başlayayım .Size raporu sunayım .Sonra da öğle yemeğine çıkayım . </li></ul><ul><li>Yukarıdaki diyaloğu inceleyiniz. Sizce konuşanlardan hangisi patron, hangisi işçidir? </li></ul><ul><li>Bunu hangi ifadelerden anladınız? </li></ul><ul><li>Altı çizili eylemlerin aldıkları ekleri ve bu eklerin cümleye kattığı anlamı inceleyiniz. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>O halde eylemde zaman bildirmeyen, eyleme istek, emir, şart ve gereklilik anlamlarını yükleyen bu eklere ne isim verebiliriz? </li></ul>
  6. 6. <ul><li>DİLEK KİPLERİ </li></ul>İSTEK KİPİ EMİR KİPİ DİLEK ŞART KİPİ GEREKLİLİK KİPİ
  7. 7. İSTEK KİPİ
  8. 8. <ul><li>Seni hiç unutmayacağımı bilesin. </li></ul><ul><li>Biraz daha oyalanırsan okula geç kalacaksın. </li></ul><ul><li>Bu formu hemen doldurmalısın. </li></ul><ul><li>Boş vakitlerinde annene yardım ediyormuşsun. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin hangisinde bir şeyin olmasına dair istek söz konusudur? </li></ul><ul><li>Bu cümlede “istek” hangi ekle sağlanmıştır? </li></ul>
  9. 9. <ul><li>İstek Kipi : Eylem kök ya da gövdelerine “-a, -e” eki getirilerek yapılır. </li></ul><ul><li>1. Getirildiği eyleme istek anlamı verir. </li></ul><ul><li>Örnek : Akşama ben de size ge le yim. </li></ul><ul><li>2. İsteğin yanı sıra öğüt ve gereklilik anlamı verir. </li></ul><ul><li>Örnek : Kimsesizlere yardım ed e lim. (Öğüt) </li></ul><ul><li>Derslerimize düzenli çalış a lım. (Gereklilik) </li></ul><ul><li>İstek kipinin kişilere göre çekimi şöyledir. </li></ul>Al-a-lar Al-a 3. Al-a-sınız Al-a-sın 2. Al-a-lım Al-a-(y)-ım 1. ÇOĞUL TEKİL KİŞİ
  10. 10. DİLEK ŞART KİPLERİ
  11. 11. <ul><li>Sen gülersen ben de gülerim. </li></ul><ul><li>Muhakkak onu aramalısın. </li></ul><ul><li>Bu sabah trene biniyor. </li></ul><ul><li>Geleceğini sana söylemedi mi? </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin hangisinde bir şeyin olması şarta bağlıdır? </li></ul><ul><li>Bu şart anlamı eylemdeki hangi ek ile sağlanmıştır? </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Dilek – Şart Kipi : Eylem tabanlarına “-sa, -se” ekinin getirilmesiyle yapılır. </li></ul><ul><li>1. Eyleme dilek anlamı verir. </li></ul><ul><li>Ben de seninle gel se m. </li></ul><ul><li>Tiyatroya değil de, sinemaya git se k. </li></ul><ul><li>2. Koşul anlamıyla kullanılır. </li></ul><ul><li>Bu işi başarır sa , güvenimi kazanır. </li></ul><ul><li>Gider se , bir daha dönmez. </li></ul><ul><li>Dilek-şart kipinin kişilere göre çekimi şöyledir </li></ul>Gör-se-ler Gör-se 3. Gör-se-niz Gör-se-n 2. Gör-se-k Gör-se-m 1. ÇOĞUL TEKİL KİŞİ
  13. 13. GEREKLİLİK KİPİ
  14. 14. <ul><li>Birlikte sinemaya gitmişler. </li></ul><ul><li>Bu sene bahar erken gelecek. </li></ul><ul><li>Sesini bir kez daha duysam. </li></ul><ul><li>Emniyet kemeri takmalısınız. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin hangisinde eylemin kesinlikle yapılması gerektiği belirtiliyor? </li></ul><ul><li>Bu anlam eylemdeki hangi ekle sağlanmıştır. </li></ul>
  15. 15. <ul><li>Gereklilik Kipi : Eylem kök ya da gövdelerine </li></ul><ul><li>“ -malı, -meli” ekinin getirilmesiyle yapılır. </li></ul><ul><li>Eylemin yapılması, olması gerektiğini bildirir. Bu anlam, “gerek, lazım, icap etmek” sözcükleriyle de sağlanır. </li></ul><ul><li>Onunla hemen konuş malı yım. </li></ul><ul><li>Bu işi yarına bitir meli yiz. </li></ul><ul><li>Gereklilik kipinin kişilere göre çekimi şöyledir. </li></ul>Gül-meli-ler Gül-meli 3. Gül-meli-siniz Gül-meli-sin 2. Gül-meli-(y)-iz Gül-meli-(y)-im 1. ÇOĞUL TEKİL KİŞİ
  16. 16. EMİR KİPİ
  17. 17. <ul><li>Burada sigara içmemelisiniz. </li></ul><ul><li>Ödevini yapsın. </li></ul><ul><li>Seni görseydim,selam vermez miydim? </li></ul><ul><li>Öğretmenini dikkatlice dinleyesin. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin hangisinde emir anlamı vardır? </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Beni dinle. </li></ul><ul><li>Beni dinlesin. </li></ul><ul><li>Beni dinleyin. </li></ul><ul><li>Beni dinlesinler. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümleleri anlamları açısından inceleyiniz. </li></ul><ul><li>Altı çizili eylemlerin aldıkları ekleri inceleyiniz. </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Emir (Buyurma) Kipi : Emir kipinin eki yoktur. Bu nedenle I. ve çoğul kişilerde emir kipinin çekimi olmaz. Çünkü kişiler kendi kendilerine emredemezler. Emir kipine II. Tekil kişi dışında kişi ekleri getirilebilir. </li></ul><ul><li>1. Eylemin yapılmasını emir biçiminde belirtir. </li></ul><ul><li>Derslerini bitirir bitirmez yat. (Olumlu emir) </li></ul><ul><li>Eve zamanında gelin. (Olumlu emir) </li></ul><ul><li>Dışarı çıkmayın. (Olumsuz emir) </li></ul><ul><li>2. Bazen dilek anlamıyla kullanılır. </li></ul><ul><li>Tanrım, bana yardım et. </li></ul><ul><li>Dünyada hiç aç insan olmasın. </li></ul><ul><li>Emir kipinin kişilere göre çekimi şöyledir. </li></ul>Yürü-sünler Yürü-sün 3. Yürü-yün(ünüz) Yürü 2. -------------- -------------- 1. ÇOĞUL TEKİL KİŞİ
  20. 20. <ul><li>Örnek Soru: Aşağıdaki fiillerin hangisi emir kipindedir? (1987-FL) </li></ul><ul><li>A) Yazasın B) Yazsın </li></ul><ul><li>C) Yazmalı D) Yazsa </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Çözüm: </li></ul><ul><li>Yaz – a – sın (İstek kipi) </li></ul><ul><li>Yaz – malı (Gereklilik kipi) </li></ul><ul><li>Yaz – sa (Şart kipi) </li></ul><ul><li>Yaz - sın (Emir kipi) </li></ul><ul><li>Cevap B </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×