ไตรสิกขา<br />กับการพัฒนากระบวนการเรียนการสอน<br />เกษม  แสงนนท์<br />คณะครุศาสตร์<br />มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย...
หนังสือดีหนึ่งตู้<br />ไม่เท่าครูดีหนึ่งคน<br />
คุณค่าของโรงเรียน<br />ไม่ได้อยู่ที่ตึกสวยงามใหญ่โต<br />แต่อยู่ที่คุณภาพของครู<br />
แม่พิมพ์<br />“ดั่งเปลวเทียนส่องทางช่วยสร้างสรรค์<br />ปฏิมากรรม์รูปปั้นสร้างฝันให้<br />เป็นเรือส่งข้ามฝั่งสมดั่งใจ<br />...
ครูสอนศีลธรรม<br />ครู    ไทยคือแม่พิมพ์ยิ้มสยาม<br />สอน  เน้นย้ำแนวใหม่ไตรสิกขา<br />ศีล    สงบสงัดได้พัฒนา<br />ธรรม เส...
นักเรียนดีเพราะครูด่า<br />ครูเป็นบ้า<br />เพราะด่านักเรียน<br />
ผู้เข้าอบรม<br />กลุ่ม ๑ สมัครใจมา<br />- สอนตรง แต่ยังไม่ค่อยเข้าใจ<br />- สอนไม่ตรง แต่อยากมาเรียนรู้<br />- สอนไม่ตรง  ...
What is Tri-Sikkha..?<br />มนุษย์ คือใคร...จะพัฒนาอย่างไร<br />“ไตรสิกขา” คืออะไร<br />ทำไมจึงต้องรู้ “ไตรสิกขา” (จำเป็นกั...
ไตรสิกขา คืออะไร<br />สิกขา  สิ่งที่ทุกคนต้องศึกษา หมายถึง การเรียนรู้ เข้าใจ และนำไปปฏิบัติ เพื่อจะให้ชีวิตมีพัฒนาการที่ด...
ทำไมต้องรู้ไตรสิกขา..?<br />ไตรสิกขา เป็นเครื่องมือพัฒนากาย จิตใจ ปัญญา มนุษย์ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น<br />
พระพุทธศาสนาทั้งสิ้น คือ ไตรสิกขา<br />
ไตรสิกขา กับ การศึกษา<br /> ตถาคตโพธิสัทธา เราเชื่อมั่นในพระพุทธเจ้าผู้เป็นพระอรหันต์ (หมดกิเลส) ผู้ตรัสรู้ชอบเอง (สัมมาสั...
การศึกษา กับ มนุษย์<br />การศึกษา  คือ กระบวนการพัฒนามนุษย์ให้มีความสมบูรณ์ทั้งกาย วาจา  สังคม อาชีพการงาน จิตใจ และปัญญา ...
ไตรสิกขา กับ การเรียนรู้<br />การเรียนรู้เรื่องใดๆ ถ้าผู้เรียนถึงพร้อมด้วยเครื่องมือตามหลักไตรสิกขา ย่อมทำให้จะเรียนรู้นั้...
ประเภทของความรู้ (ปัญญา)<br />   ความรู้ หรือ ปัญญา ตามหลักไตรสิกขา แบ่งเป็นประเภทใหญ่ๆ ๒ อย่าง ได้แก่<br />โลกิยปัญญา (วิ...
ชนิดของความรู้ (วิธีการได้ปัญญา)<br />     ความรู้ หรือ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้ ๓ ทาง ได้แก่<br />สุตตมยปัญญา  ความรู้เกิด...
ศีล สมาธิ ปัญญา อันไหนเกิดก่อน-หลัง<br />ศีล สมาธิ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งก่อน-หลัง สลับกันไป โดยไม่เรียงลำดับ แล้วแต่...
ไตรสิกขา เกิดขึ้นอย่างไร<br />ศีล สมาธิ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้แบบ ไตรสิกขา ใน ไตรสิกขา หรือ วงจรเล็กในวงจรใหญ่<br />
ไตรสิกขา เหมาะกับผู้เรียนระดับใด<br /><ul><li> เป็นความเหมาะสมในเบื้องต้น ตามความเป็นจริงก็ขึ้นอยู่กับ จริต นิสัย หรือ อิน...
วิธีการของครู<br />ครู ต้องสอนให้<br />แจ่มแจ้ง (สันทัสสนา)<br />จูงใจ (สมาทปนา)<br />แกล้วกล้า (สมุตเตชนา)<br />ร่าเริง (...
วิธีการของนักเรียน<br /> ฟังมาก (พหุสุตตา)<br /> จำได้ (ธตา)<br /> คล่องปาก (วจสา ปริจิตา)<br /> เจนใจ (มนสานุเปกขิตา)<br ...
Tri-Sikkha Framework<br />เครื่องมือ “ภาวนา ๔”<br /><ul><li>กาย (และวาจา)
สังคม
จิตใจ
ปัญญา</li></li></ul><li>ไตรสิกขา จะช่วยสังคมดีขึ้นอย่างไร<br />ประโยชน์ตน: ทำให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างสมดุล ทั้งทางกา...
ข้อสอบสำหรับผู้ไม่มี “ไตรสิกขา”<br />คำสั่ง: ข้อสอบมี ๒ ข้อ ให้ทำทุกข้อ  ๑๐๐ คะแนน<br />(แยกห้องสอบ ห้ามถามกัน)<br />การพั...
ทิศทางพัฒนา โดย อธิการบดี<br />เพิ่มจำนวนโครงการ/จำนวนครั้ง<br />ความร่วมมือ/สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้<br />สร้างสื...
ดาวน์โหลดข้อมูล<br /><ul><li> เว็บไซต์ มจร. www.mcu.ac.th
ดาวน์โหลดข้อมูลการอบรม</li></ul>    	http://edu.mcu.ac.th เมนู Download<br /><ul><li> ดูประมวลภาพ</li></ul>	http://gallery...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

ไตรสิกขากับการศึกษา TriSikkhaFramework

6,837

Published on

กรอบแนวคิดไตรสิกขากับการศึกษา หรือการพัฒนาการเรียนการสอน, การใช้ไตรสิกขากับการจัดการศึกษา

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
6,837
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
54
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ไตรสิกขากับการศึกษา TriSikkhaFramework

  1. 1. ไตรสิกขา<br />กับการพัฒนากระบวนการเรียนการสอน<br />เกษม แสงนนท์<br />คณะครุศาสตร์<br />มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย<br />
  2. 2. หนังสือดีหนึ่งตู้<br />ไม่เท่าครูดีหนึ่งคน<br />
  3. 3. คุณค่าของโรงเรียน<br />ไม่ได้อยู่ที่ตึกสวยงามใหญ่โต<br />แต่อยู่ที่คุณภาพของครู<br />
  4. 4. แม่พิมพ์<br />“ดั่งเปลวเทียนส่องทางช่วยสร้างสรรค์<br />ปฏิมากรรม์รูปปั้นสร้างฝันให้<br />เป็นเรือส่งข้ามฝั่งสมดั่งใจ<br />หนึ่งครูไทยสมนามแท้ชื่อแม่พิมพ์”<br />ช.ศรีนอก<br />
  5. 5. ครูสอนศีลธรรม<br />ครู ไทยคือแม่พิมพ์ยิ้มสยาม<br />สอน เน้นย้ำแนวใหม่ไตรสิกขา<br />ศีล สงบสงัดได้พัฒนา<br />ธรรม เสริมสร้างปัญญาสมค่าครู<br />
  6. 6. นักเรียนดีเพราะครูด่า<br />ครูเป็นบ้า<br />เพราะด่านักเรียน<br />
  7. 7. ผู้เข้าอบรม<br />กลุ่ม ๑ สมัครใจมา<br />- สอนตรง แต่ยังไม่ค่อยเข้าใจ<br />- สอนไม่ตรง แต่อยากมาเรียนรู้<br />- สอนไม่ตรง / เข้าใจผิดว่าปฏิบัติธรรม<br />กลุ่ม ๒ เพื่อนชวนมา (สอนไม่ตรง)<br />กลุ่ม ๓ ถูกบังคับให้มา (สอนไม่ตรง)<br />
  8. 8. What is Tri-Sikkha..?<br />มนุษย์ คือใคร...จะพัฒนาอย่างไร<br />“ไตรสิกขา” คืออะไร<br />ทำไมจึงต้องรู้ “ไตรสิกขา” (จำเป็นกับชีวิตท่านอย่างไร)<br />พุทธศาสนาทั้งสิ้น คือ “ไตรสิกขา”<br />“ไตรสิกขา” กับการศึกษา<br />ศีล สมาธิ ปัญญา อันไหนจะเกิดก่อน-หลัง<br />วงจรเล็กในวงจรใหญ่ของ “ไตรสิกขา”<br />ครูกับนักเรียน ใครควรใช้ “ไตรสิกขา”<br />“ไตรสิกขา” เหมาะกับผู้เรียนระดับใด<br />ท่านจะประยุกต์ใช้ "ไตรสิกขา" กับวิชาต่างๆ อย่างไร<br />กระบวนการแบบ "ไตรสิกขา" จะช่วยสังคมดีขึ้นอย่างไร<br />
  9. 9. ไตรสิกขา คืออะไร<br />สิกขา สิ่งที่ทุกคนต้องศึกษา หมายถึง การเรียนรู้ เข้าใจ และนำไปปฏิบัติ เพื่อจะให้ชีวิตมีพัฒนาการที่ดีขึ้นทั้งด้านร่างกาย วาจา สังคม อาชีพการงาน จิตใจ และปัญญา มี ๓ อย่าง ได้แก่<br />ศีล ข้อประพฤติปฏิบัติทางกาย วาจา สังคม อาชีพการงาน<br />สมาธิ ข้อปฏิบัติทางจิตใจที่จะทำให้มั่นคง มุ่งมั่น ไม่วอกแวก<br />ปัญญา ข้อปฏิบัติทางความรู้ ความคิด วิสัยทัศน์ ที่จะนำไปสู่การปฏิบัติหรือแสดงออกทางกาย วาจา และพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น<br />ทั้ง ๓ อย่างรวมกัน เรียกว่า “ไตรสิกขา” หรือ “สิกขา ๓”<br />
  10. 10. ทำไมต้องรู้ไตรสิกขา..?<br />ไตรสิกขา เป็นเครื่องมือพัฒนากาย จิตใจ ปัญญา มนุษย์ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น<br />
  11. 11. พระพุทธศาสนาทั้งสิ้น คือ ไตรสิกขา<br />
  12. 12. ไตรสิกขา กับ การศึกษา<br /> ตถาคตโพธิสัทธา เราเชื่อมั่นในพระพุทธเจ้าผู้เป็นพระอรหันต์ (หมดกิเลส) ผู้ตรัสรู้ชอบเอง (สัมมาสัมพุทโธ) ผู้ถึงพร้อมวิชชาและจรณะ (วิชชาจรณสัมปันโน) ผู้ดำเนินไปด้วยดี (สุคโต) ผู้รู้แจ้งโลก (โลกวิทู)<br />ที่ทรงสั่งสอนมนุษย์ให้ประพฤติปฏิบัติตามหลักไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา แล้วจะเป็นผู้มีกาย วาจา สังคม อาชีพ จิตใจ และปัญญาที่ดี โดยจะได้รับประโยชน์ทั้งตนเองและผู้อื่น ทั้งในปัจจุบันและอนาคต<br />ไตรสิกขา จึงเหมาะที่จะเป็นขอบข่าย (Framework) ของกระบวนการจัดการศึกษา ต่อไป<br />
  13. 13. การศึกษา กับ มนุษย์<br />การศึกษา คือ กระบวนการพัฒนามนุษย์ให้มีความสมบูรณ์ทั้งกาย วาจา สังคม อาชีพการงาน จิตใจ และปัญญา เพื่อยังประโยชน์ตน สังคม ประเทศชาติ ให้ถึงพร้อม<br />
  14. 14. ไตรสิกขา กับ การเรียนรู้<br />การเรียนรู้เรื่องใดๆ ถ้าผู้เรียนถึงพร้อมด้วยเครื่องมือตามหลักไตรสิกขา ย่อมทำให้จะเรียนรู้นั้นสมบูรณ์ยิ่งขึ้น<br />
  15. 15. ประเภทของความรู้ (ปัญญา)<br /> ความรู้ หรือ ปัญญา ตามหลักไตรสิกขา แบ่งเป็นประเภทใหญ่ๆ ๒ อย่าง ได้แก่<br />โลกิยปัญญา (วิชาชีพ) ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต อาชีพ การงาน สังคม และวิชาการต่างๆ ทางโลก<br />โลกุตตรปัญญา (วิชาชีวิต) ความรู้เกี่ยวกับ ความจริงของชีวิต(เทวทูต ๔) ลักษณะของชีวิต (ไตรลักษณ์) องค์ประกอบของชีวิต (ธาตุ ๔, ขันธ์ ๕) โลกธรรม (โลกธรรม ๘) และปรมัตถธรรม (ธรรมชาติที่เป็นจริงแท้แน่นอน คือ จิต เจตสก รูป นิพพาน)<br />
  16. 16. ชนิดของความรู้ (วิธีการได้ปัญญา)<br /> ความรู้ หรือ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้ ๓ ทาง ได้แก่<br />สุตตมยปัญญา ความรู้เกิดจากการฟัง การอ่าน ค้นคว้า การฟังบรรยาย อภิปรายต่างๆ<br />จินตามยปัญญา ความรู้เกิดจากการคิด วิเคราะห์ ใคร่ครวญ พิจารณาหาเหตุผล<br />ภาวนามยปัญญา ความรู้เกิดจากการลงมือปฏิบัติ ฝึกฝน ทำแล้วทำอีกจนเกิดความชำนาญ<br />
  17. 17. ศีล สมาธิ ปัญญา อันไหนเกิดก่อน-หลัง<br />ศีล สมาธิ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งก่อน-หลัง สลับกันไป โดยไม่เรียงลำดับ แล้วแต่ “อินทรีย์” หรือ ความสามารถในการเรียนรู้ ของผู้เรียน จุดหมายคือ ความรู้หรือผลผลิตที่ได้<br />กระบวนการออกแบบแบบย้อนกลับ(Backward Design) ของ Wiggins และ McTighcเริ่มจากคิดทุกอย่างให้จบสิ้นสุด จากนั้นจึงเริ่มต้นจากปลายทางที่ผลผลิตที่ต้องการ (เป้าหมายหรือมาตรฐานการเรียนรู้) ที่มาจากหลักสูตร เป็นหลักฐานพยานแห่งการเรียนรู้ (Performances) แล้วจึงวางแผนการเรียนการสอนในสิ่งที่จำเป็นให้กับนักเรียน จนได้ผลผลิตที่ต้องการซึ่งหลักฐานแห่งการเรียนรู้นั้น<br />
  18. 18. ไตรสิกขา เกิดขึ้นอย่างไร<br />ศีล สมาธิ ปัญญา สามารถเกิดขึ้นได้แบบ ไตรสิกขา ใน ไตรสิกขา หรือ วงจรเล็กในวงจรใหญ่<br />
  19. 19. ไตรสิกขา เหมาะกับผู้เรียนระดับใด<br /><ul><li> เป็นความเหมาะสมในเบื้องต้น ตามความเป็นจริงก็ขึ้นอยู่กับ จริต นิสัย หรือ อินทรีย์ ของผู้เรียนแต่ละคน</li></li></ul><li>ครูกับนักเรียน ใครต้องใช้ “ไตรสิกขา”<br />กระบวนการไตรสิกขา คือ การเตรียมความพร้อมทางกาย เครื่องมือ<br />สื่อการเรียนการสอน สภาพจิตใจ และสมอง (ปัญญา) จึงต้องใช้ทั้งสองฝ่าย<br />
  20. 20. วิธีการของครู<br />ครู ต้องสอนให้<br />แจ่มแจ้ง (สันทัสสนา)<br />จูงใจ (สมาทปนา)<br />แกล้วกล้า (สมุตเตชนา)<br />ร่าเริง (สัมปหังสนา)<br />
  21. 21. วิธีการของนักเรียน<br /> ฟังมาก (พหุสุตตา)<br /> จำได้ (ธตา)<br /> คล่องปาก (วจสา ปริจิตา)<br /> เจนใจ (มนสานุเปกขิตา)<br /> ขบได้ด้วยทฤษฏี (ทิฏฐิยา สุปฏิวิทธา)<br />
  22. 22. Tri-Sikkha Framework<br />เครื่องมือ “ภาวนา ๔”<br /><ul><li>กาย (และวาจา)
  23. 23. สังคม
  24. 24. จิตใจ
  25. 25. ปัญญา</li></li></ul><li>ไตรสิกขา จะช่วยสังคมดีขึ้นอย่างไร<br />ประโยชน์ตน: ทำให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างสมดุล ทั้งทางกาย วาจา อาชีพ สังคม จิตใจ และปัญญา<br />ประโยชน์ผู้อื่น: ผู้ที่มีพื้นฐานแบบไตรสิกขา ย่อมไม่เห็นแก่ตัว ย่อมมุ่งให้งาน สังคม และเพื่อนมนุษย์อยู่ดีมีสุขเหมือนกัน<br />ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย: เมื่อทุกคนมีศีล สมาธิ ปัญญา ย่อมเป็นประโยชน์ต่อตนและสังคม ทั้งสองฝ่าย<br />ประโยชน์อย่างยิ่ง: ผู้มีหลักของไตรสิกขา ย่อมรู้ทั้งวิชาชีพและเข้าใจวิชาชีวิต ไม่ตกเป็นทาสของอธรรม ย่อมจะได้รับสิ่งที่ดีงามยิ่งขึ้น<br />
  26. 26. ข้อสอบสำหรับผู้ไม่มี “ไตรสิกขา”<br />คำสั่ง: ข้อสอบมี ๒ ข้อ ให้ทำทุกข้อ ๑๐๐ คะแนน<br />(แยกห้องสอบ ห้ามถามกัน)<br />การพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ตามกระบวนการ SDLC มีขั้นตอนอย่างไร อธิบายให้ละเอียด (๑๐ คะแนน)<br />ล้อรถยนต์ที่ยางแตก คือล้อใด..?(๙๐ คะแนน)<br />
  27. 27. ทิศทางพัฒนา โดย อธิการบดี<br />เพิ่มจำนวนโครงการ/จำนวนครั้ง<br />ความร่วมมือ/สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้<br />สร้างสื่อกลาง, หนังสือ, ตำรา, ใช้ร่วมกัน<br />พัฒนาโดยหลักสูตร/ครู/อบรม ร่วมกับส่วนธรรมนิเทศ-กองแผนงาน<br />
  28. 28. ดาวน์โหลดข้อมูล<br /><ul><li> เว็บไซต์ มจร. www.mcu.ac.th
  29. 29. ดาวน์โหลดข้อมูลการอบรม</li></ul> http://edu.mcu.ac.th เมนู Download<br /><ul><li> ดูประมวลภาพ</li></ul> http://gallery.mcu.ac.th<br /><ul><li> ดูวิดีโอ</li></ul>http://mcutube.mcu.ac.th<br />
  30. 30. หลักสูตรการเรียน<br />ปริญญาตรี<br />การสอนสังคมศึกษา, การสอนภาษาไทย, การสอนภาษาอังกฤษ<br />จิตวิทยาการปรึกษาและการแนะแนว<br />ปริญญาโท<br />การบริหารการศึกษา<br />ปริญญาเอก<br />การบริหารการศึกษา<br />
  31. 31. หลักสูตรอบรมระยะสั้น<br />การพัฒนาระบบเครือข่าย (Network)<br />ICT เพื่อการศึกษาและการปฏิบัติงาน<br />การพัฒนาระบบ e-Learning<br />คอมพิวเตอร์เพื่อการวิจัย<br />การสร้างแบบทดสอบ Online<br />การออกแบบและพัฒนา Website<br />การผลิตสื่อสิ่งพิมพ์(Desktop Publishing)<br />การสร้างผังมโนทัศน์ (Mind mapping)<br />การสร้างสื่อ Presentation แบบมืออาชีพ<br /> เทคนิคการผลิต e-Book<br /> เทคนิคการผลิตสื่อ Video On Demand<br />ไอทีเพื่อการจัดการความรู้ (KM)<br />
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×