Your SlideShare is downloading. ×
Beleidsondersteunende software bij crisissituaties
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Beleidsondersteunende software bij crisissituaties

457
views

Published on

This article is available in Dutch only. …

This article is available in Dutch only.
Dit artikel uit het Ingenieursblad 2/2011 beschrijft de noodzaak van en een oplossing voor het netcentrisch samenwerken tussen bedrijven en overheden in crisissituaties.
Werd geschreven in samenwerking met Lt. Kolonel Chris Addiers van de Brandweer Stad Antwerpen.

Published in: Business, Technology

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
457
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Een sterke organisatie onderscheidt zichpas van de rest door in tijden van crisiseven performant te handelen als tijdenshaar reguliere werking. Crisissituatiesdwingen organisaties tot krachtige beleids-matige beslissingen. De opmaak van eenbedrijfsnoodplan of voor de overheid eenalgemeen (of bijzonder) nood- en interven-tieplan, vormt hierin een basisdocument,maar geeft geenszins garantie tot eendoelmatig crisisbeheer.De interactieve koppeling van alle betrok-ken partners, bij middel van een beleidson-dersteunende software, betekent een grotestap voorwaarts in het domein van het cri-sismanagement. Beleidsverantwoordelijkenkunnen hierdoor, op basis van gelijktijdige,gemeenschappelijke en gevalideerdeinformatie op real-time basis en van opdiverse locaties, beslissingen nemen endelen. Deze netcentrische aanpak vormtontegensprekelijk de uitdaging voor hettoekomstig crisisbeheer. Beleidsondersteunende so Netcentrisch samenwerken tussen overheid en bedrijven I n de haven van Antwerpen draait momenteel het Probleembeschrijving project Calahan op deze methodiek. Binnen het project werd een protocol gecreëerd waardoor Zodra een incident zich voordoet moet de crisisorganisatie bedrijven en overheden hun crisisbeleid op elkaar van alle partijen naadloos samenwerken op het terrein kunnen afstemmen. De crisisbeheersprocessen wer- maar ook op het beleidsniveau. De complexiteit van deze den geüniformiseerd. De rollen en verantwoordelijk- samenwerking tussen alle belanghebbenden is enorm. heden werden vastgelegd in scenario’s per type inci- Grootschalige incidenten zoals de brand van het tanken- dent. Deze informatie werd verankerd in een internet park te Buncefield, de olieramp in de Golf van Mexico gebaseerd softwareprogramma: NoKeos [1] . NoKeos maar ook dichter bij huis de gasramp van Ghislenghien, is een beslissingsondersteunend incident manage- het broomincident te Antwerpen en de treinramp van ment systeem dat initieel werd ontwikkeld voor de Buizingen hebben aangetoond dat het beslissingsproces industrie maar nadien werd aangepast aan de en de communicatie in dergelijke rampen uiterst complex behoefte van de Belgische overheid. is en kan leiden tot onnoemelijk menselijk leed en grote 28 | Het Ingenieursblad JG 80 · 2/2011
  • 2. Chris Addiers Xavier Crieloftware bij crisissituaties schade. De geschiedenis leert ons dat de besluitvorming verankeren. Hierdoor is de kennis en ervaring opge- in crisissituaties vaak problematisch is. Opmerkelijk is dat daan uit eerdere incidenten beschikbaar voor iedere vrijwel steeds dezelfde foutenstructuur zich herhaalt: burgemeester, bedrijfsleider of officier waar hij zich ook fragmentaire informatie, onvolledige beeldvorming, bevindt, zolang hij maar internet geconnecteerd is. Dit ongestructureerde besluitvorming, ontbreken van ervaring, stelt een aantal eisen aan het softwaresysteem op het tegenstrijdige communicatie, gebrek aan opvolging. Het vlak van informatieverwerking en gebruikersinterface. efficiënt afhandelen van een crisissituatie hangt vandaag de dag dus voornamelijk af van ongecontroleerde factoren. Engineering uitdagingen bij het Het project Calahan heeft daar verandering in gebracht. ontwerp van de software Dit door op het strategisch beleidsniveau standaard crisisbeheersprocessen met grensoverschrijdende rollen Bij het ontwerpen van een softwaretool ter ondersteu- en verantwoordelijkheden voor bedrijven en overheid ning van beleidsvoerders tijdens de crisissituaties stellen vast te leggen in scenario’s en deze softwarematig te zich een aantal bijzondere uitdagingen: JG 80 ·2/2011 Het Ingenieursblad | 29
  • 3. Crisis - de kwaliteit van de informatie moet hoog en relevant zijn; De twee belangrijkste uitdagingen bleken: - de beeldvorming van de crisissituatie moet overal gelijktijdig hetzelfde zijn ; - enerzijds de communicatie tussen verschillende par- - het moet duidelijk zijn welke informatie gevalideerd is tijen die zich fysiek op verschillende locaties kunnen en wat nog niet bevestigd werd; bevinden (en die ten allen tijde de juiste, gevalideerde - schermen moeten overzichtelijk zijn en zeer intuïtief in informatie ter beschikking moeten hebben); gebruik; - en anderzijds het ontwerpen en ontwikkelen van een - gebruik van een gemeenschappelijke GIS kaart rules engine die condities evalueert en die suggesties waarop alle partijen notities kunnen aanbrengen en maakt over incident type/grootte, fase, taken en met elkaar delen; benodigde informatie. - betrouwbaarheid van het softwareplatform op alle mogelijke locaties via internet. Om elk openstaand NoKeos scherm steeds automatisch te voorzien van de laatste wijzigingen is er een dubbelzijdige communicatie nodig met de server (duplex messaging of ook wel ‘server push’ genoemd). Elke 2 seconden stuurt iedere client (= gebruikersscherm) een klein berichtje, een ‘poll’, naar de NoKeos server. Via dit berichtje komt een client te weten of er nieuwe gegevens beschikbaar zijn. De bedrijfslogica op de server dient enkel te zorgen voor het klaarzetten van meldingen wanneer er zaken zijn gewijzigd. Als bovendien een client te lang niet meer van zich laat horen dan wordt die door de NoKeos server als afgemeld beschouwd. Indien dit de verantwoordelijke beleidsvoerder voor het incident is wordt automatisch deze verantwoordelijkheid gedelegeerd naar de eerstvol- gende in de hiërarchie. Zo komt het systeem nooit vast te zitten door technische problemen met de verbinding. Het mechanisme dat deze flexibiliteit aanbiedt is gebaseerd op het “polling duplex” onderdeel van WCF (Windows Communication Foundation). De NoKeos server reageert ook op bepaalde gebeur- tenissen tijdens het verloop van een incident. Het onderdeel dat hiervoor verantwoordelijk is, is gebaseerd op het concept van een reactif rules engine volgens het ECA patroon (Event => Condition => Action). De rules engine beschouwt elke gevalideerde wijziging in een incident als een trigger (= Event). In een scenario kun- nen aan objecten een aantal voorwaarden gekoppeld worden (Conditions). Zo kan bijv de taak ‘evacueer de bevolking’ afhankelijk zijn van het antwoord op de vraag ‘zijn er schadelijke gevolgen voor de mens?’. Of kan de taak opschalen afhankelijk zijn van het antwoord op de vraag ‘zijn er voldoende mensen en middelen voor de Crisisorganisatie bestrijding van het incident?’ en de huidige fase van het incident. De software ‘denkt’ vooruit en kan als het ware Een standaard crisisorganisatie bestaat uit een operationeel niveau tijdig suggereren om de crisisstaf af te lossen als het (hulpverlening op het terrein), een tactisch coördinatieniveau op het incident langer dan 8u zal duren of voldoende dekens terrein (commandopost Operaties) en een strategisch niveau (crisis- te laten aanrukken als er 100 mensen moeten worden cel) en dit zowel bij bedrijf als overheid. Informatie over het incident geëvacueerd wanneer de temperatuur beneden 8°C is. loopt van het operationeel niveau naar het tactisch niveau waar de coördinatie van de verschillende hulpdiensten en de interventie een- heden van het bedrijf gebeurt. Het tactische niveau geeft informatie Controlepaneel door aan het strategische niveau samen met eventuele knelpunten Iedere rol binnen de crisisorganisatie heeft een contro- waarover het strategische niveau moet beslissen. De taak van het lepaneel met daarop de taken die moeten uitgevoerd strategische niveau is om het tactische niveau te ondersteunen en de worden en de informatie die het beleid van hen ver- impact op mens en omgeving, de bedrijfsvoering en lange termijnim- wacht. Deze taken en vragen zijn afhankelijk van de pact te beperken. Eén van de belangrijke taken is crisiscommunicatie voorwaarden die bepaald werden in het scenario. Zo naar de media en de bevolking maar ook naar personeel, klanten/ heeft de crisisstaf in het bedrijf een eigen controlepa- leveranciers en buurbedrijven. neel met taken uit het bedrijfsnoodplan en vragen naar informatie die de overheid nodig heeft. De brandweer heeft een eigen taken- en vragenlijst in functie van het 30 | Het Ingenieursblad JG 80 · 2/2011
  • 4. Crisis Figuur 1: De videowall in de crisisruimte van de Stad Antwerpentype incident en de verantwoordelijkheid die zij op dat een crisissituatie heeft men niet de tijd om eerst eenogenblik dragen. opleiding te volgen over de software of om via talloze schermen de gezochte informatie terug te vinden.Een belangrijke randvoorwaarde hierbij is dat de software Dit werd een behoorlijke uitdaging bij het ontwerphet ‘denkproces’ bij de crisismanagers niet uitschakelt van de gebruikersschermen. Er werd gekozen om hetmaar eerder als een soort intelligent ‘geheugensteuntje’ principe van de ‘geur van informatie’ [3] te gebrui-functioneert in de hectiek van een incident. Het is nog ken in het ontwerp van de gebruikersinterface. Ditsteeds aan de crisismanager om deze suggesties al dan concept van Jared Spool wordt vaak gebruikt inniet goed te keuren. e-commerce websites. Hierbij is het de bedoeling om de gebruiker aan de hand van aanwijzingen te leidenDe technische software omgeving werd gebouwd rond naar die informatie die hij belangrijk vindt. In Nokeoseen Microsoft.Net platform met Silverlight gebruikers- wordt het spoor dat de gebruiker moet volgeninterface, SQL Server databank en MapDotNet UX [2] grotendeels bepaald door de crisisbeheersproces-middleware om verschillende GIS databanken te kun- sen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussennen raadplegen. informatie die gewijzigd is en belangrijk kan zijn en informatie waarop de gebruiker moet reageren zoals dringende vragen en validatie van gegevens. Gebruiksvriendelijkheid Gewijzigde informatie licht op in een oranje gloed en een ‘*’ en daar waar dringend actie ondernomenOndanks de complexiteit van het onderliggende systeem moet worden wordt dit duidelijk gemaakt door eenmoet het gebruik ervan zeer intuïtief zijn. Immers, in rode gloed en ‘!’ tekentjes .Figuur 2:Het incident management scherm JG 80 ·2/2011 Het Ingenieursblad | 31
  • 5. Crisis Efficiëntiewinst voor bedrijven en overheden Tijdens het project is gebleken dat er nog heel uitgewerkt dat analoog aan NoKeos Incident wat ruimte is voor verbetering van de rap- Manager de bedrijven en overheden op één portering rond noodplanning die de bedrij- internet platform laat samenwerken aan het ven doen bij de diverse overheden. Dezelfde bouwen en verspreiden van deze noodplan- informatie moet immers in andere documen- nen. Dit project werd gefinancierd door de ten gemeld worden aan FOD Waso Afdeling dienst IWT en kwam tot stand in samenwer- Chemische Risico’s, Binnenlandse Zaken via de king met Brandweer Vereniging Vlaanderen, provinciale diensten noodplanning, de dien- de provincie Antwerpen, stad Antwerpen, sten milieu van de gewesten en de gemeente gemeente Beveren, FOD Waso, LNE, Solvay en met haar brandweer. Hiervoor werd een model BASF. Besluit Door het verwerken van jarenlang opgebouwde exper- De auteurs tise en ervaringen met betrekking tot crisisbeheersing in Lt. Kolonel Chris ADDIERS, brandweer Stad Antwerpen een internet gebaseerde software kunnen nu ook alle E-mail: brandweer@stad.antwerpen.be partners in crisis, zowel bedrijven als overheden, zich Xavier CRIEL, Calahan Program Manager, Safety Centre Europe efficiënter wapenen tegen dreigende crisissituaties. De E-mail: xcriel@safetycentre.eu ontwikkeling van deze netcentrische software werkt de “missing link” tussen het crisismanagement van de over- Met dank aan: Johan Verhaegen, the Human Interface Group en Ben heid en dit van de bedrijfswereld definitief weg. Pittoors, Item Solutions voor hun bijdrage tot het artikel Om die reden mocht gouverneur Cathy Berx, eind 2009, Voetnoten de prestigieuze ‘partners in preparedness award’ in [1] NoKeos (No Chaos) is eigendom van Fire Protection Consultants nv ontvangst nemen in Orlando uit de handen van de pre- (www.fpc.be) sident van the International Association of Emergency [2] MapDotNet UX is eigendom van ISC inc. (www.matdotnet.com) Managers (IAEM). [3] ‘Designing for the Scent of information’ door Jared Spool, (www.uie.com) 32 | Het Ingenieursblad JG 80 · 2/2011