080525 (Wr) V1 Collaborative Learning En Social Software

Collaborative learning en social software Wilfred Rubens

Wat is samenwerkend leren m.b.v. ICT? Schrijf kort drie trefwoorden op (1 minuut), en vergelijk ze met je buurman/vrouw

Inhoud

Achtergronden (kort)

CSCL: formeel leren (wat, waarom, voordelen, beperkingen, do’s & don’ts)

Collaborative learning: informeel (voorwaarden voor succes, aandachtspunten, ‘organisatie’)

Technologieën (voorbeelden, didactische mogelijkheden, beperkingen)

Tussendoor opdrachten en stellingen

Wat is samenwerkend leren m.b.v. ICT?

Computer Supported Collaborative Learning (CSCL)

ICT ondersteunt en begeleidt leerproces

Meestal: combinatie F2F en ICT

Lerenden werken in kleine groepen aan gezamenlijke taak (bijv. een product), geven elkaar feedback

Komen gekozen trefwoorden overeen?

Wortels in het onderwijs

Social constructivisme

Veel onderzoek naar gedaan

Veranderende opvattingen over leren Leren: sociaal proces Actief leren Aansluiten bij interesse en voorkennis Complexe realistische taken Interactie “ Rijk” materiaal Afwisselende werkvormen

Maar ook…

Communities of practices

Social learning theory (Wenger)

Leren in netwerken (Van der Krogt)

Bron: http://www.flickr.com/photos/whsimages/1732172493/ Samen complexe problemen oplossen in plaats van individueel routinematig werk uitvoeren Arbeidsprocessen kennisintensiever Toenemende dynamiek kennisontwikkeling Innovatie ‘business as usual’ Prof. Dr. L. Nieuwenhuis (2006). Vernieuwend vakmanschap.

Werken Leren

Van formeel naar informeel leren Cross, J. (2003). Informal Learning – the other 80% http://www.internettime.com/Learning/The%20Other%2080%25.htm The spending/outcomes paradox

Proces Plaats/ setting Doelen Leerinhouden + + + + - - -: gefaciliteerd, informeel +: gepland, formeel Gebaseerd op Weistra, 2005

En recent….

Bron: http://www.slideshare.net/igorterhalle Internet (r)evolutie 2.0 (participatie, massa’s informatie, transparantie, openheid, toegankelijkheid ) Web 2.0 is more than a set of ‘cool’ and new technologies and services ( JISC , 2007)

Collectiviteit bedenkt oplossingen voor complexe problemen

Cognitieve vraagstukken en rationeel gedrag

Diversiteit

Onafhankelijkheid

Specialisatie

Aggregatie

‘ Connective intelligence’

Community Netwerk (1)

Regelmatig delen en leren

Gemeenschappelijk belang

Onderlinge relaties

Meer gestructureerd

Intentionele deelname

Meer ad hoc delen en leren

Gemeenschappelijke interesse

Meer oppervlakkige relaties

Losjes gekoppeld

Deelname niet altijd intentioneel

Community Netwerk (2)

Rechtstreeks lidmaatschap

Vrijwillig

Deelname over langere periode

Verschillende organisaties (kan)

Vaak formele status

Moderator

‘ Lidmaatschap’ ook via-via

Vrijwillig

Deelname op ad hoc basis

Verschillende organisaties

Vaak informele status

Geen moderator

Serendipity Bron: The King of Serendipity: http://www.flickr.com/photos/tim_ellis/2366786101/ Joseph Priestly, 1733-1804 En social software ‘maakt’ dit meer transparant en manifest

Proces Plaats/ setting Doelen Leerinhouden + + + + - - -: gefaciliteerd, informeel +: gepland, formeel Mijn organisatie Gebaseerd op Weistra, 2005

Inhoud

CSCL: formeel leren

Onderzoek Ook ‘evidence’ Samenwerkend leren werkt Relativering van wetenschappelijke bezwaren tegen vernieuwend onderwijs , P. van der Ploeg (2008) CSCL werkt (metastudie M. Valcke)

Beperkingen CSCL (1)

Participatiegraad vaak laag

Samenwerking verloopt niet altijd goed

Informatie uitwisselen i.p.v. gezamenlijk kennis ontwikkelen

Past het bij dominante mentale model van leren?

Beperkingen CSCL (2)

Wennen aan technologie

Wennen aan werkwijze

Eenvoudige vaardigheden?

Langere doorlooptijd asynchrone discussies (net-generatie)

Bijdragen typen kost meer tijd

Beperkingen CSCL (3) Part of the challenge to making collaborative learning, in general, succeed in corporate training settings may be the competitive nature of most workplaces. G. Woodill (2008). Computer-Based Collaborative Learning for Training and Development: Research and Practice

Voordelen CSCL (1)

Schrijven bevordert het opnieuw structureren en vormen van gedachten (“verdiepend leren”)

Deelnemers komen “aan het woord” die normaliter niet aan bod komen

Inbreng d eelnemers groter inbreng docenten

Voordelen CSCL (2)

Veel mogelijkheden om kwalitatief goede feedback te geven (bezinning op interventies)

Bijdragen blijven zichtbaar (stimuleert zorgvuldigheid)

Toegevoegde waarde vaak procesmatig van aard en gericht op impliciete doelen (leren samenwerken, ICT-leren gebruiken, etc).

CSCL leren werkt!

Onderzoek schuift een zeer positief beeld naar voren. Aandacht nodig voor aard van de verwachte leerresultaten, type student (novice?), ondersteuning, taakstructuur, groepssamenstelling, …

Bron: prof. Dr. Martin Valcke cs

Pauze

Stelling

Mijn organisatie zou CSCL vaker moeten toepassen als het gaat om het opleiden van medewerkers

Do’s and don’ts CSCL Bij formeel leren

Groepsgrootte Bron: http://www.flickr.com/photos/bks62464/91455563 /

Voldoende communicatie: 5-8 lerenden

Van en aan elkaar leren (diversiteit opvattingen): 8-12 lerenden

Samen aan opdrachten werken: 3 lerenden (meeliftgedrag)

Groepssamenstelling Lerenden moeten elkaar leren kennen (vertrouwen) Samen leren: heterogene groepen (procesgericht) Samen werken: homogene groepen (productgericht) Bron: http://www.flickr.com/photos/fpalazzi/150855302/

Taak

Authentieke taak

Complexe, voorgestructureerde, taak die discussie uitlokt en onderhandelen over kennis noodzakelijk maakt

Gedeelde verantwoordelijkheid

Wisselende rollen

Niet vrijblijvend!

Progressive Inquiry Model, naar Hakkarainen e.a.

Rol docent/opleider

Docent belangrijke begeleidende rol (o.a. participatie bevorderen, voortgang proces bespreken, eindproduct beoordelen).

S ociale, organisatorische en inhoudelijke rol

Bron: http://www.flickr.com/photos/elliottcable/1369435081/

Structuur en coördinatie nodig

Richtlijnen

Procedures

Agenda

Deadlines

Peilingen

Stemmen

Bron: http://www.flickr.com/photos/rudiriet/109718350

CSCL is effectief…

… als deelnemers gemeenschappelijke doelen/interesses hebben (“common ground”) èn individueel “afgerekend” worden

(Simons, 2000: http://www.pjb.co.uk/npl/bp31.htm)

Inhoud

Collaborative learning Informeel (ook onderzoek naar gedaan)

Bron: http://www.flickr.com/photos/jakob/70825730/ Voorwaarden voor succes

Essentiële voorwaarden voor succes (1)

Is er een sense of urgency (taak)?

Of zijn medewerkers sterk intrinsiek gemotiveerd?

Voelt het als een ‘win-win’ situatie?

Zien deelnemers ‘brood’ in (online) kennis delen (motivatie)?

In hoeverre wordt kennis als competitief beschouwd?

In hoeverre waardeert de organisatie informele manieren van kennis ontwikkelen, delen en ontsluiten? Waar blijkt dat uit?

En bij jullie? (bespreek even met je buur)

Is sprake van openheid, bereidwilligheid tot participatie en het toestaan dat anderen zich met jouw content bemoeien?

Is er onderling vertrouwen?

Staat men positief t.o.v. Internet? Zowel de organisatie als het individu.

Belangrijke aandachtspunten (1)

Eigenaarschap

Wederkerigheid

Betekenisvol voor de praktijk

Aantal mensen moet bereid zijn en in staat om te investeren in de ontwikkeling van een CoP

Belangrijke aandachtspunten (2)

Belang van social presence (wie is online, profielen, avatars, relaties tussen mensen zichtbaar maken)

Zorg dat het gezellig is

‘Organisatie’ (1)

Sponsorship van management (en waar blijkt dat uit)?

Niet top-down organiseren

Voorbeeldfunctie leidinggevenden

Leidinggevenden (en opleiders?) hebben de neiging om te beheersen: niet doen

Zorg voor voldoende ondersteuning

Facilitering tijd, tools (en eventueel begeleiding)

‘Organisatie’ (2)

Formuleer bij de start geen regels en richtlijnen

Vraag vooraanstaande medewerkers om mee te doen

Geef kennisdelers status (Lampel & Bhalla, 2007)

Heb geduld

Kennisdelen onderdeel werk

Experimenteer, evalueer en reflecteer

Stelling Binnen mijn afdeling is voldoende draagvlak voor succesvol informeel leren

Bedenk nu individueel een authentieke taak, relevant voor jouw organisatie, die met behulp van CSCL (formeel/informeel)m aangepakt kan worden. Hoe ‘zien’ de groepen er uit die met deze taak aan de slag gaan? Duur: 10 minuten Wissel argumenten uit over gemaakte keuzes (15 minuten) Wat is het belangrijkste dat je hebt geleerd?

Inhoud

Technologie

Tekortkomingen traditionele tools voor online samen leren

Weinig ruimte niet-taakgerichte communicatie (belangrijk voor opbouwen vertrouwensrelaties)

Weinig zicht op samenwerkingsproces

Moeizaam samen werken aan documenten (wordt wel beter)

Weinig eigenaarschap

Meestal gericht op cursorisch opleiden

Bron: http://www.slideshare.net/igorterhalle Social software: verzamelnaam, interactie, laagdrempelig, samenwerking, user generated content, lerende ‘in control’ (S. Downes)

Is social software geschikter voor CSCL?

Pauze

Mogen jullie social software gebruiken?

Welke ICT-tools gebruik jij het liefst voor (informeel) leren?

Voorbeelden

Online video (o.a. YouTube)

Microbloggen

Weblog

Wiki’s

Google Applicaties

Social bookmarking (bijv. Del.icio.us )

Podcasting

Social networking services (bijv. Facebook , Ning )

RSS

Online video

Eenvoudig te maken

Eenvoudig te publiceren

Eenvoudig te bekijken

Online video en leren Eigen instructies ontsluiten (zelfs een hele cursus) Beroepshandelingen voor doen (bijv. lassen) Instructies van anderen gebruiken Interviews professionals Lerenden video’s laten maken (interviews, clips, presentaties) Vaak geen CSCL

Micro-blogging http://del.icio.us/wrubens/microblog Attenderen Multidimensionele kijk ontwikkelen (mits netwerk divers is) Patronen herkennen Kritisch denkvermogen ontwikkelen Vragen stellen en beantwoorden To the point formuleren Microblog Twitter groeit als kool Webwereld, 13 maart 2008

Bloggen zonder Internettoegang

Weblogs Wie leest weblogs? Hoeveel? Wie heeft een weblog?

Weblogs

Online redeneren stimuleren.

Expliciet werken aan schrijfvaardigheden.

Persoonlijk kennisarchief

Informatie, kennis en ervaringen met anderen te delen (uitdragen). Ook als docent.

Weblogs en leren

Persoonlijk karakter stimuleert deelname.

Grotere betrokkenheid lerenden

Japans-Taiwanees onderzoek: studenten prefereren weblogs boven ELO

Weblogs en leren

Weblogs en academische discours ‘natural allies’ (Williams en Jacobs, 2004)

Blog-based conversations have nearly always been disappointing to me (A. Kotsko, 2007, A Skeptic’s Take on Academic Blogs )

Zie eerder genoemde ‘lessons learned’!

Weblogs en leren

Leggen van relaties tussen (bijdragen van) verschillende personen, sociale interactie. Ook van externen!

Meerdere perspectieven van een onderwerp komen aan bod (m ultidimensionele kijk ontwikkelen, mits netwerk blogs divers is)

Patronen herkennen

Kritisch denkvermogen ontwikkelen

De kracht ligt in de samenhang Vaker geattendeerd op bericht Weblog ander Artikel (online) Bericht in eigen weblog Werkopdracht Zoeken in eigen weblog (bijv. via Google) Omzetten in passage rapport, presentatie, artikel

Non-liniaire karakter: complex Blogbijdrage 1 Blogbijdrage 2 Blogbijdrage 3 Commentaar 1 Commentaar 2 Commentaar 1 Commentaar … Commentaar 8

Andere beperkingen weblogs en leren Weblogs minder geschikt om samen aan producten te werken Lange doorlooptijd discussies

Wiki Wie gebruikt een wiki om informatie te zoeken? Wie schrijft in een wiki?

Wikipedia=Wiki Wiki ≠Wikipedia

Bronnen toegankelijk maken

Wiki gebruiken

Online publiceren (uitdragen)

Samen aan teksten schrijven (met versiebeheer)

Brainstormen

Bron: http://www.wikinomics.com/blog/index.php/2008/03/26/wiki-collaboration-leads-to-happiness/ Productiever en goedkoper dan e-mail

Wiki gebruiken

Samen een eigen encyclopedie maken (Welten)

Elkaars fouten verbeteren

Defining en redefining (Akkermans, 2006)

Wiki gebruiken

Transparantie (wie heeft welke bijdrage geleverd; bijdrage individu aan geheel)

Voortgang schrijfproces volgen en achteraf analyseren

Discussietool kan proces en inhoud helpen scheiden

Geen ideale tool voor communiceren (lastig te ordenen)

"Dit is puur gericht op de eindgebruiker. Die krijgt het gratis en hoeft daar niet de hulp van de IT-afdeling voor in te roepen. En het is meteen mogelijk veilig informatie te delen met mensen buiten het bedrijf." Dave Armstrong, product & marketing manager EMEA van Google ( AutomatiseringsGids , 28-2-2008 ) Technologie wordt laagdrempeliger Google Applicaties

Google Docs

Social bookmarking

Internetbronnen opslaan en met anderen delen

Bijvoorbeeld rond projecten, thema’s

Selecteren bronnen via netwerken

Persoonlijk archief

Hoe werkt het ?

http://del.icio.us/wrubens

Wie gebruikt dit?

Zelf gekozen trefwoorden 336 websites gebookmarked Wie heeft deze site nog meer gebookmarked

Podcasting http://chatt.hdsb.ca/~magps/boylit/02B52C01-00009092.22/newyork%20times%20pic.jpg Podcasting

Didactische argumenten Podcasting

Presentaties afwisselend maken

Gesproken boeken/artikelen

Deelnemers podcasts laten maken

Geluiden (hart, dieren)

Taalonderwijs (uitspraak)

Interviews met experts

Korte gesproken instructies

Podwalking (i ndividueel boeken beluisteren, collectief wandelen en na afloop de inzichten vergelijken)

Sociale netwerken zoals Hyves, Ning of Facebook http://workplacelearning20.ning.com/

Didactische argumenten social network sites

Aansluiten belevingswereld lerenden

Integratie van toepassingen (weblog, wiki, social bookmarking): krachtige leeromgeving

Minder hiërarchisch, informeler, persoonlijker

Externen toegang geven (muren onderwijsinstelling slechten, co-makership vorm geven)

Feedback van buitenaf ontvangen

Online aanwezigheid is zichtbaar

To know who Wie doet wat? Wie kent wie? In contact komen met FoF Wie is de bron (Steven Verjans)? Experts raadplegen Net-iets-warmer-dan-cold contacts (Elke Das)

Er zijn ook beperkingen

Sterk in ontwikkeling

Engelstalig (vaak)

Wie beheert?

Functionaliteiten niet altijd optimaal

Deze technologieën sluiten beter aan op nieuwe manier van leren, maar zijn nog onvolwassen

RSS

"Rich Site Summary" of "Really Simple Syndication“

Filmpje

Techniek om veranderingen op website in één oog opslag te kunnen zien

Massa’s informatie beheersen

Voordeel: minder ‘push’, minder e-zines

RSS feed reader Sommige bronnen genoemd door interessante personen ! Wie gebruikt een RSS feed reader? Welke? Hoeveel feeds?

Alleen in samenhang met andere tools ondersteunt RSS-feedreader leren Serendipity Multidimensionele kijk ontwikkelen (mits netwerk feeds divers is) Patronen herkennen Kritisch denkvermogen ontwikkelen

Aandachtspunten social software

Continuïteit (videosite Stage6, zeepbel 2.0)

Stabiliteit

Service (back-ups?)

Privacy (omgang data)

Risico ‘just in case’-leren

Interaction-overload (groei connecties en media)

Interaction overload voorkomen (1)

Filteren (prioriteit, privé, etc)

Modaliteit (wie mag wanneer, waarmee, contact opnemen)

Dagplanning

Awareness/ shifting (gebruiker kan zien wie contact zoekt en waarover, voordat hij/zij interactie accepteert)

Bron: B. Schutz (2008). Web 2.0: Hoe voorkomen we ‘ interaction overload ’

Interaction overload voorkomen (2)

Beschouw het als investering, niet als kosten

Durf ‘nee’ te zeggen (tegen applicaties, contacten, bijdragen)

Leer anders te lezen (al doende, diagonaal scannen)

Combineer slim (RSS, social bookmarking, weblogs)

Relatie met CSCL + ++ + RSS + - ++ + Social networking ++ + - + - Podcasting + ++ ++ Social bookmarking + - ++ ++ Google Applicaties + - ++ ++ Wiki’s + - ++ + Weblog -- + - Microbloggen ++ + - + - Online video Instructie Informeel Formeel

Opdracht Kies één van de authentieke opdrachten die jullie eerder hebben gemaakt (5 minuten) Welke applicatie(s) wil je gebruiken om deze taak uit te laten voeren en waarom? Hoe wil je deze applicatie(s) gebruiken? Duur: 20 minuten

[email_address] http://www.wilfredrubens.com Bron: http://www.slideshare.net/igorterhalle