Malopolska Biblioteka Cyfrowa - regionalne repozytorium informacji o kulturze

Małopolska Biblioteka Cyfrowa - regionalne repozytorium informacji o kulturze Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Wojciech Kowalewski Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie PROBLEMY ARCHITEKTURY INFORMACJI O KULTURZE REGIONU KONFERENCJA: 15-16 listopada 2007 r. Gdańsk, ul. Piastowska 198

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Małopolska Biblioteka Cyfrowa

misja, historia i uczestnicy projektu, zadania, funkcje wobec prasy lokalnej i regionalnej w Małopolsce

Media a prasa lokalna i regionalna - statystyka

Zasoby regionalne MBC

podział formalny, kolekcje, metadane, Fidkar Małopolski i MBC

MBC - organizacja pracy

procedury, normatyw, pracownia MBC, cele i zadania na przyszłość, Zespół ds. MBC

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Plan prezentacji

Małopolska Biblioteka Cyfrowa (MBC) gromadzi i udostępnia dziedzictwo kulturowe Małopolski (książki, czasopisma, dokumenty życia społecznego), zabytki kultury narodowej przechowywane w małopolskich bibliotekach oraz publikacje regionalne z kolekcji małopolskich twórców i instytucji.

W wyborze udostępniany jest zasób edukacyjny, publikacje naukowe oraz informacja biznesowa i urzędowa.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Misja Małopolska Biblioteka Cyfrowa

MBC wykorzystuje pierwsze polskie środowisko służące do budowy bibliotek cyfrowych: Digital Library Framework [dLibra] . Celem projektu jest stworzenie środowiska biblioteki cyfrowej nowej generacji, umożliwiającej zarządzanie, przetwarzanie, przeszukiwanie i udostępnianie dokumentów pełnotekstowych w formie elektronicznej w sieci Internet.

Platforma systemowa Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

2005 – grant; rozpoczęcie digitalizacji Dziennika Polskiego i Życia Literackiego 2005 – instalacja testowa dLibry (serwery WBP); prace przygotowawcze (testy, badania) 2006 – kwiecień – MBC w OAISTER 2006 – listopad – instalacja dLibry 2.5 2006 – grudzień – pierwsze publikacje w MBC; Zespół ds. MBC; umowy z wydawcami; próby z Fidkarem Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Historia projektu (1) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

2007 – kwiecień– porozumienie o współpracy WBP i UMWM 2007 – maj – instalacja dLibry 3.0; interfejs Wrót 2007 – czerwiec – własna wizualizacja MBC; innowacyjne technologie i produkcja DjVu 2007 – lipiec – MBC w multiwyszukiwarce FBC 2007 – lipiec – MBC oficjalnie otwarta (ok. 3000 dok.) Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Historia projektu (2) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie

Biblioteka Książąt Czartoryskich

Miejska Biblioteka Publiczna w Tarnowie

Stowarzyszenie Willa Decjusza

Zespół Efektywnych Technik Obliczeniowych ZETO

Wydawnictwo Jagiellonia SA

Fundacja Tygodnika Powszechnego

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie

Ponad 100 wydawców regionalnych (w tym MZ RTK)

Uczestnicy projektu Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

W przygotowaniu:

Archiwum Państwowe w Krakowie

Muzeum Narodowe w Krakowie

Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie

Perły literatury polskiej (e-booki, UGd)

Muzeum Ziemi Chrzanowskiej

Inne…

Przyszli uczestnicy projektu Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Digitalizacja archiwalnych dzienników oraz czasopism:

zasoby czasopiśmiennicze o charakterze lokalnym i regionalnym (zbiory WBP) wydane głównie po 1945 roku - „kwaśny papier”

zbiory z tematyki Cracoviana (zbiory WBP)

zbiory obecnych i przyszłych partnerów MBC: archiwa, biblioteki, muzea, teatry, etc.

Integracja zasobów małopolskiej prasy regionalnej i lo-kalnej (druk cyfrowy);

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Zadania (1) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zapewnienie dostępu do zasobów informacyjnych oraz edukacyjnych instytucji publicznych regionu;

Udostępnienie on-line wysokiej jakości pełnotekstowych materiałów bibliotecznych ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów regionalnych dotyczących Małopolski. W przyszłości fundament bazy dla edukacji na odległość (eLearning);

Poszanowanie prawa autorskiego.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Zadania (2) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wydawnictwa regionalne i lokalne nie są systematycznie gromadzone ani przez BN ani przez inne biblioteki naukowe (bezpowrotnie wymyka się rejestracji 30-50% z nich).

Charakteryzują się przy tym niskimi nakładami (kolportowane na niewielkim obszarze, przeznaczone dla niewielkiego audytorium).

W efekcie wydawnictwa te bezpowrotnie giną w lawinie informacji.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Dlaczego prasa lokalna i regionalna? Małopolska Biblioteka Cyfrowa

archiwalna (zabezpieczenie) - zachowanie wydawnictw dla przyszłych pokoleń

promocyjna (upowszechnienie) - włączenie wydawnictw do obiegu informacji (remediacja)

konsolidacyjna –próba semantycznego uporządkowania rozproszonych w sieci e-wydawnictw

stworzenie:

silva rerum małopolskiego e-regionalizmu

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Funkcje wobec prasy regionalnej Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Kolasa Władysław Marek

Michalska Mariola

Katalog małopolskich mediów lokalnych i regionalnych 2005

Kraków : Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, 2005 213, [3] s. ; 24 cm ISBN 83-60100-15-2

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Materiały do badań (1) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Polskie media lokalne na przełomie XX i XXI wieku : historia, teoria, zjawiska / red. nauk. J. Jarowiecki, A. Paszko, W. M. Kolasa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Komisja Prasoznawcza Polskiej Akademii Nauk. Oddział w Krakowie

Kraków : WBP, 2007. - 325 s. ; 24 cm. - (BiblioTheca ; 17) (Prace Naukowe ; nr 3). - ISBN 978-83-60100-03-5

Statystyka małopolskich mediów lokalnych i regionalnych Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska na tle kraju Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Statystyka ogólna Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Regionalne razem 62,07% rynku Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Prasa regionalna a ogólnopolska (sprzedaż) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Prasa regionalna a prasa lokalna Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Nakłady i częstotliwość Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zasoby regionalne MBC

Liczba publikacji w bibliotekach cyfrowych

Czasopismo [6249]

Książka [109]

Mapa [74]

Nuty [53]

Starodruk [26]

Ulotka [21]

Raport [20]

Artykuł [14]

Rękopis [12]

Wystawa [6]

Inkunabuł [5]

Folder [2]

Atlas [1]

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Podział formalny Całkowity zasób: 6.606 dok. [12.11.2007] Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zabytki piśmiennicze (XV w.)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Kolekcje Dziedzictwo kulturowe [Cracoviana]

De revolutionibus orbium coelestium. Liber I, 1542

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Kolekcje Dziedzictwo kulturowe [Cracoviana] Na stronie Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej zamieszczone zostało jedno z najważniejszych dzieł w historii. Ta niewielka i niepozorna książeczka stała się wstępem do wywołania burzy w świecie nauki, sprzeciwu teologów i do największej rewolucji we wszechświecie. Na podstawie egzemplarza z Biblioteki XX Czartoryskich pokazujemy pierwszą część dzieła Mikołaja Kopernika "O obrotach sfer niebieskich." Pilny uczeń Kopernika, wydał w roku 1542, w Wittenberdze, fragment księgi pierwszej "De revolutionibus", poświęcony trygonometrii płaskiej i sferycznej, - "De lateribus et angulis triangulorum". Początkowo w zamierzeniach autora miała to być księga druga. Jednak nad ostatecznym kształtem swego dzieła Kopernik pracował do końca swego życia i w ostatecznie fragment ten stał się częścią księgi pierwszej.

Akt lokacyjny Krakowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Kolekcje Dziedzictwo kulturowe [Cracoviana]

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Kolekcje Dziedzictwo kulturowe [Cracoviana]

Książki (1801-1945 r.)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Kilkadziesiąt tytułów lokalnych i regionalnych wydawnictw

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Kolekcje Prasa regionalna

Prasa regionalna Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Kolekcje

Prasa lokalna Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Kolekcje

Metadane i DublinCore

Standard Dublin Core Metadata Element Set (v. 1.1) stosują biblioteki cyfrowe systemu dLibra dla następujących elementów (15) metadanych w opisie:

Title (tytuł)

Creator (twórca)

Subject and Keywords (temat i słowa kluczowe)

Description (opis)

Publisher (wydawca)

Contributor (współtwórca)

Date (data)

Resource Type (typ zasobu)

Format (format)

Resource Identifier (identyfikator zasobu)

Source (źródło)

Language (język)

Relation (odniesienie)

Coverage (zakres)

Rights Management (zarządzanie prawami)

DublinCore Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wysokie pozycjonowanie (rank) w Google.pl, dzięki właściwemu skatalogowaniu.

Im większa szczegółowość semantyczna metadanych, tym większe prawdopodobieństwo znalezienia.

Dokładne opisy zasobów informacyjnych mogą powodować „konkurencję” dla rodzimych stron WWW.

Fidkar Małopolski i MBC

MARC21 + hipertekst

MBC - organizacja pracy

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Przebieg procesów pracy – etapy początkowe Małopolska Biblioteka Cyfrowa selekcja i typowanie dokumentów do digitalizacji sprawdzenie praw autorskich; sporządzenie umów o współpracy przygotowanie techniczne dokumentów

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Przebieg procesów pracy – etapy równoległe Małopolska Biblioteka Cyfrowa skanowanie wielkoformatowych czasopism - skaner Zeutschel Omniscan 10000 [zlec. zewn.] skanowanie czasopism i książek ≥A4 - skaner Canon, oprogr. open source pozyskanie e-wydawnictw (PDF, inne) inet: download WWW, FTP / poczta: CD/DVD fotografia cyfrowa - dslr: Nikon d40x + 50 mm f1.8; kolumna reprodukcyjna, ośw. stałe - halogenowe

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Przebieg procesów pracy – etapy końcowe Małopolska Biblioteka Cyfrowa sprawdzenie jakości obiektów po digitalizacji (skanowanie / fotografowanie) oraz optymalizacja PDF przetworzenie plików TIF (600 DPI) do formatu DjVu oraz: PDF->DjVu / TIF->JPG mapy (Zoomify) korekta po konwersji oraz zastosowanie technologii rozpozn. druku (OCR) katalogowanie publikacji: sporządzenie opisów w formacie Dublin Core publikacja obiektu na platformie cyfrowej dLibra oraz połączenie z opisem i przydzielenie do kolekcji

skanowanie gazet ≥A4 – ok. 20 s./godz.

(wł. technologia: skan. wsadowe (TIF, 600 DPI) + konwersja DjVu; skaner: CanoScan 8400F, IrfanView, XnView, DjVu Express)

fotografia cyfrowa – ok. 20 s./godz. (zależne od formatu + testy)

(wł. technologia: lustrzanka + zdalne sterowanie z PC, ośw. Stałe i rozproszone; format RAW, TIF (300 DPI, matrycowy pomiar światła MultiPattern + ręczny balans bieli), obróbka graficzna (Corel PhotoShop CS, konwersja DjVu, opr. j.w.+Nikon)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Normatyw / 1 pracownik (1)

katalogowanie zasobu (wyd. ciągłe) – ok. 20 opisów/godz.

katalogowanie zasobu (wyd. zwarte) – ok. 5 opisów/godz.

logistyka – duże obciążenie (ok. 70%)

(promocja, poczta, rozmowy z wydawcami, umowy prawne, dokumentacja, inwentarz, archiwum, …)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Normatyw / 1 pracownik (2)

Maszyna:

Serwer DjVu - wydawnictwa PDF – do 2000 publ./doba

(konwersja PDF do DjVu + miniaturka okładki + adnotacja copyright)

Człowiek:

Windows – wydawnictwa PDF – ok. 50 publ./dziennie

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Innowacje - automatyzacja procesów

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Pracownia MBC (1) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Pracownia MBC (2) Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Pracownia (zlecenia zewn.) Małopolska Biblioteka Cyfrowa rozdzielczość: 300 dpi (opcjonalnie 600 dpi) szybkość skanowania: 5 sek. dla 300 dpi wielkość skan.: format A1 (871 x 610 mm) interfejs: SCSI-3 Ultra Wide przestrzeń: RGB listwa światła o szer. ok. 5 cm światło włączane podczas procesu skanowania brak emisji promieni UV zapis plików w formatach TIF, JPG, PDF opcje korekty obrazu (ostrość, jasność, kontrast) automatyczne pozycjonowanie obiektu Orthoscan - funkcja służąca do programowego wyprostowania zagięcia grzbietu książki.

Normatyw: 10 tys. publikacji rocznie lub więcej.

Wnioski grantowe na digitalizację zbiorów regionalnych (dok. kartograficzne, ikonograficzne, muzyczne, dżs).

Współpraca ze wszystkimi instytucjami kultury w Małopolsce (archiwa, muzea, urzędy, biblioteki, teatry, ośrodki kultury, towarzystwa regionalne, wydawnictwa, miłośnicy małych ojczyzn i lokalni pasjonaci).

Doposażenie pracowni digitalizacyjnej (profesjonalna lustrzanka + akcesoria; oświetlenie, etc.)

Pełna automatyzacja procesów archiwalnych (back-up: struktury sieciowej, plików TIF, PDF, DjVu, JPG).

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Cele i zadania na przyszłość

DYREKTOR WBP

przewodniczący Zespołu

koordynator merytoryczny i techniczny

koordynator organizacyjny

specjalista ds. digitalizacji

specjalista ds. aplikacji dLibra (admin)

redaktorzy (4):

2 pełne etaty (skanowanie, przetwarzanie, kontakty z wydawcami, umowy prawne, katalogowanie, archiwizacja)

2 etaty dorywczo (katalogowanie, kontakty z firmą Digital Center, poszukiwanie opisów, np. Estreicher)

Nadto specjaliści: ds. prawnych, ds. czasopism, ds. dżs

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Zespół ds. MBC

Zespól ds. MBC

Dziękuję za uwagę… Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie mgr Wojciech Kowalewski Zespół ds. Przetwarzania Danych Zespół ds. Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie tel. (12) 632-20-98, wewn.233 [email_address] Małopolska Biblioteka Cyfrowa