Analiza statystyk wyszukiwawczych na przykładzie MBC

Analiza statystyk wyszukiwawczych na przykładzie MBC Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa Wojciech Kowalewski Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie PROBLEMY HIERARCHIZACJI I KATEGORYZACJI INFORMACJI O KULTURZE REGIONU KONFERENCJA: 20-21 listopada 2008 r. Gdańsk, ul. Piastowska 198

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

„ Zróbmy sobie bibliotekę cyfrową”

Zasoby

Statystyki

Zapytania wyszukiwawcze

Ku ocenie

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Plan prezentacji

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa (zamiast wstępu) „ zróbmy sobie bibliotekę cyfrową”

2005 - grant na digitalizację archiwalnych dzienników oraz czasopism o charakterze lokalnym i regionalnym (zbiory WBP: Dziennik Polski, 1945- )

powody:

wysoki stan degradacji materiału – „kwaśny papier”

nigdzie „tego” nie ma

informacje o dokonaniach innych bibliotek, głównie WBC (ambicje, nowe wyzwania)

W założeniu to nie miała być

„ Małopolska” Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie projekt Małopolska Biblioteka Cyfrowa

porozumienie o współpracy zarządzanie merytoryczne zarządzanie mocą serwerów know how interfejs Wrót wsad+produkcja Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie realizacja Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa zasoby [content]

Czasopisma - XIX/XX w.

Dziennik Polski

Tygodnik Powszechny

Życie Literackie

Życie (St. Przybyszewski)

Rocznik Krakowski

Przegląd Zakopiański

Kalendarz Krakowski Józefa Czecha

Rocznik Podhalański

Niwa

...

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Dziedzictwo kulturowe:

cymelia (rękopisy, inkunabuły), starodruki, dawne mapy, inne.

Digitalizacja w ramach współpracy m.in. z Archiwum Państwowym w Krakowie, Biblioteką XX Czartoryskich, Muzeum Regionalnym w Miechowie.

Najważniejsze obiekty:

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC Małopolska Biblioteka Cyfrowa Akt lokacyjny Krakowa, 1257 De revolutionibus…, 1542 Chronica Polonorum, 1521

Bieżące wydawnictwa biblioteczne (Kraków i Małopolska):

wydawnictwa ciągłe (Notes Biblioteczny, Małopolska)

bibliografie regionalne (Olkusz, Chrzanów, Miechów)

wydawnictwa jubileuszowe (Gombrowicz, Wyspiański

Bieżące wydawnictwa urzędowe (UMWM):

ekonomia i gospodarka

prawo i administracja

nauka i edukacja

polityka i politologia

rolnictwo

zagadnienia

społeczne

…

Wystawy cyfrowe:

dokumenty życia społecznego, kartografia, ikonografia

strumieniowanie Zoomify (Image Streaming):

innowacyjne technologia (raster - duże obiekty 2D i 3D)

wielowarstwowość (tryb mozaikowania i indeksowania)

popularne standardy JPEG, HTML, FLASH

pełna interakcja z czytelnikiem (zbliżanie, oddalanie, obracanie)

wartość dodana:

wysoka rozdzielczość przy niskiej przepustowości

brak opłat licencyjnych!

Małopolska prasa lokalna i regionalna (współczesne wydawnictwa)

wspólna kolekcja (czasopisma sublokalne, regionalia)

ujednolicony format (DjVu)

technologia „full text”

analogiczny algorytm metadanych (DC)

W rezultacie:

archiwizacja

konsolidacja e-wydawnictw

promocja

druk cyfrowy nigdy nie

był gromadzony przez biblioteki

Dokumenty audiowizualne

strumieniowanie audio/video

„ Archiwalia Estreicherowskie” (nagrania mp3 Karola Estreichera jr.)

archiwum „Ośrodka Karta” (wywiady, relacje mp3/mpeg)

Kolekcje fotograficzne (stara fotografia):

architektura Krakowa i Małopolski

spuścizna kulturalna Lwowa (architektura i sztuka, literatura, folklor i rzemiosło)

zanikające dziedzictwo Polski (UV)

Dokument Jana Kazimierza z 1649 roku (światło dzienne/grayscale UV/negativ UV)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC - 2009 Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Czas (dziennik, 1848–1939)

ze zbiorów Biblioteki XX Czartoryskich

wniosek MKiDN: Utworzenie cyfrowego zasobu dziennika „Czas”

360.000 skanów , 460 ooo zł.

Zwrotnica

- czasopismo Awangardy Krakowskiej, 1922-1927

ze zbiorów WBP w Krakowie

Przegląd Polski

czasopismo konserwatystów

galicyjskich, 1866-1914

ze zbiorów

Biblioteki Naukowej Księży Jezuitów

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC - 2009 Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa statystyki

MBC - statystyka Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa źródło: http://fbc.pionier.net.pl/owoc/lib-stats Liczba publikacji: 13759 , 2.11.2008 4. miejsce

odwiedziny miesięczne (01-10.2008)/miesięczny download Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie statystyki odwiedzin Małopolska Biblioteka Cyfrowa

odwiedziny dzienne (10.2008)

dzienny download (10.2008)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie statystyki odwiedzin Małopolska Biblioteka Cyfrowa

dni tygodnia (10.2008)

rozkład godzinny (10.2008)

czas wizyt (10.2008)

( ilość wizyt 24362, średnio 380 sek .)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Statystyki odwiedzin - 2008 Małopolska Biblioteka Cyfrowa Domeny/narodowość Internautów (10.2008)

systemy operacyjne

przeglądarki internetowe

wyszukiwarki internetowe

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa zapytania wyszukiwawcze

według atrybutów metadanych

proste

cały opis, tekst, element opisu (DC)

lokalne

rozproszone (metawyszukiwanie)

złożone

operacje logiczne Boole’a [AND OR]

budowa elementów zapytania

synonimy

określenia czasowe

pełnotekstowe (zaawansowane)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie metody wyszukiwania informacji Małopolska Biblioteka Cyfrowa

wyszukiwanie w danej kolekcji

proste

indeksy wartości metadanych

zaawansowane

słownik wartości atrybutów (wyrazy bliskoznaczne)

pełnotekstowe

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie metody wyszukiwania informacji Małopolska Biblioteka Cyfrowa

współpraca z międzynarodowymi systemami informacyjnymi w oparciu o powszechnie uznane standardy i protokoły:

OAI-PMH – zdalne pobieranie i indeksowanie metadanych (opisowych)

Standard Dublin Core Metadata Element Set (v. 1.1); import/export MARC , RDF/XML

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zdalne wyszukiwanie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

38% polskich internautów

odpowiednie metadane = skuteczne pozycjonowanie Google.pl

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Google.pl i Page Rank Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie frazy merytoryczne – Top Gaining Queries /10.2008/ Małopolska Biblioteka Cyfrowa dziennik polski 1963 11 listopad słownik geograficzny królestwa polskiego tygodnik podhalański rocznik krakowski bolesław wstydliwy strategia rozwoju województwa małopolskiego polskie czasopisma komputerowe de revolutionibus orbium coelestium plakaty z okresu międzywojennego science gazeta ilustrowany kurier codzienny mapa małopolska polityczna mapa polski historia polski spis nazwisk szlachty polskiej plakaty z II wojny swiatowej chronica polonorum plan zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego dziennik polski - kraków - czasopismo gazetka franciszkanów prirúčnyj slovár slaveno-pólskij... herb podstolice małopolska szlachta małopolska estreicher bibliografia polska

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa ksiądz teliga czlowiek ktory wylacza ludzi z raka do jakiego wieku żyją dzieci z zespołu dałna opis stworzenia czlowieka-wlasnymi slowami męki tantala dla telefonów komórkowych przekłuwanie uszu zez u dziecka peeling kawitacyjny os.oswiecenia liczba kombinacji zamka 4 cyfrowego na czym polega praca sprzedawcy w sklepie dziecięcym plyn do chemicznego prostowania wlosow na sprzedaz jak naprawic maszyne do szycia i ustawic gdzie szukac pomocy w opieszalosci urzędów czym różni się fonogram od adapteru etyczne aspekty pracy w urzędzie droga życiowa przeciwności losu = doświadczenie rozwiń tę myśl darmowe fonty - hebrajski badania moczu na narkotyki do psp podziękowania dla dyrektora za współpracę praca monter elektronik w anglii ile za godz hastler miesiecznik celtycka muzyka z filmu siostry magdalenki czy biuletyn informacyjny urzędu gminy jest czasopismem co można zobaczyć w budapeszcie zatrudnię opiekunkę do dziecka... gwałt na kurdwanowie wielka brytania standard gniazdka telef. dagny przybyszewska portret or zdjęcie or rysunek or szkic przeglądaj cudzy komputer przez Internet obchody 40 lecia zdania matury przemowienie frazy nieprecyzyjne – Top Gaining Queries /10.2008/

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa

kosmetyka zwłok kursy

fryzjerstwo damskie strzyzenie lona

przekluwanie piersi

nerwica u muzykow

jestem pracownikiem stacji paliw pkn orlen czy

musze pracowac w dwa swieta bozego narodzenia????

jak otworzyć sklep zoologiczny w Londynie

poszukuję niani do dwuletniej dziewczynki w radomiu

argumenty za tym ze epoka ksiazek juz sie skonczyła

ciężkie życie dyrektora mbc video

jak odróżnić dobry zasilacz

impulsowy od przeciętnego

frazy nieprecyzyjne – Top 10 /6-10.2008/

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie formy zapytań Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zapytania 2 i 3-wyrazowe:

małopolska mapa

zakres bibliografii

szkic drzewo genealogiczne

mapa turystyczna małopolska

Zapytania jednofrazowe:

rocznik

scabinalia

estreicher

wadowice

1953

cmentarz

Czytelnicy często zawężają kryteria wyszukiwawcze do krótkich fraz, zwiększając ilość wyników, także błędnych.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie formy zapytań Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Rozbudowane zapytania (m.in. tytuły publikacji):

słownik historyczno geograficzny królestwa polskiego i innych krajów słowiańskich

sprawozdanie zarządu województwa małopolskiego z realizacji zadań w 2007 roku

katolickie stowarzyszenie pielęgniarek i położnych polskich - oddział terenowy w krakowie - kraków

spisz i orawa w 75. rocznicę powrotu do polski północnych części obu ziem zbiór artykułów

Czytelnicy starający się właściwie dobierać słowa kluczowe, zwiększają efektywność wyszukiwania informacji.

W miarę wzrostu obiektów cyfrowych rośnie długość wpisywanych zapytań, również tych nieprecyzyjnych.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie grupy czytelników Małopolska Biblioteka Cyfrowa

poszukujący informacji kulturalnej, artystycznej, naukowej, lokalnej, …

naukowcy, nauczyciele, dziennikarze, bibliotekarze, genealodzy, badacze historii, studenci, regionaliści i miłośnicy małych ojczyzn, …

poszukujący informacji doraźnej: lekarz, praca, auto-serwis, podziękowania, …

„ przypadkowi” internauci, okazjonalni czytelnicy, …

Przykład:

Barycz - składowisko odpadów komunalnych

(poszukanie informacji w prasie lokalnej: wydawnictwa dzielnicowe)

Formy zapytań:

wysypisko śmieci - przykry zapach – fetor - dlaczego śmierdzi – kiedy spalarnia śmieci – zamykanie kompostowni bo cuchnie

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie grupy czytelników - 2009 Małopolska Biblioteka Cyfrowa

poszukujący informacji prawnej i biznesowej ( small business )

zapytania dotyczące lokalnego: transportu, gospodarki, infrastruktury; inwestycji, zdobywania kwalifikacji zawodowych, kursów dokształcających, ...

lokalni przedsiębiorcy, samorządowcy, osoby aktywne zawodowo, …

przewidywane zapytania w związku z rozpoczęciem współpracy z UMWM w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki

Folksonomia ( user tagging ) - dLibra 4.0

tagi - etykiety – linki

PODSTAWOWY DYLEMAT - KATEGORYZOWANIE TREŚCI

czytelnik-amator (brak reguł i zasad)

vs.

profesjonalista-bibliotekarz (język informacyjno-wyszukiwawczy; tezaurus; system słów kluczowych)

deklarowane korzyści:

sposób na „przyciągnięcie” i „zatrzymanie” czytelników

integracja czytelników i bibliotekarzy = wzrost czytelnictwa

„ usprawnienie” metod i procesów wyszukiwania informacji

satysfakcja ze współtworzenia projektu

rzekomy czynnik: zastosowane frazy w wyszukiwarce MBC wskazują sposoby opisywania rzeczywistości (informacji) przez czytelników

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Web 2.0 – nowe wyzwania? Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Małopolska Biblioteka Cyfrowa ku ocenie

2005 – romantyczny poryw, brak wyrazistej formy

dla miłośników i badaczy ziemi małopolskiej

2006/2007 – sprecyzowana wizja tworzenia projektu, kierunki rozwoju

dla określonej grupy użytkowników (m.in. poszukujący informacji naukowej i branżowej)

2008 – praca organiczna, utylitaryzm

(bogacenie się jednostki=bogacenie całego narodu)

dostosowanie projektu/aplikacji dla partnerów MBC

(Biblioteka XX Czartoryskich, Arch. Państwowe, Biblioteka PAT, Muz. Tatrzańskie …)

nie tylko digitalizacja: konsolidacja małopolskiej prasy lokalnej i regionalnej w „jednym miejscu” (druk cyfrowy, PDF)

narzędzie dla indywidualistów chcących „zaistnieć” w sieci

(pasjonaci: Zbigniew K. Witek - TPSP w Krakowie; Jerzy I. Ożegalski - ZETO S.A.; ks. Władysław Pilarczyk – MZRTK, …)

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC – dla kogo? Małopolska Biblioteka Cyfrowa

dzięki cyfrowej remediacji zasobów kulturowych i informacyjnych (m.in. prasa lokalna i regionalna) powstała stała grupa czytelników MBC, m.in.: Polonia na emigracji, dziennikarze, naukowcy, urzędnicy samorządowi, regionaliści, specjaliści informacji naukowej, … http://MBC.malopolska.pl = dostęp do treści kulturowych i informacyjnych = dostęp do treści historycznych regionu = dostęp do wiedzy Jestem człowiek zmarnowany. Miałem ogromne zdolności i energię, lecz – nie zrobiłem nic dla cywilizacji. [Wokulski, Lalka] Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC - dla kogo? Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie MBC w liczbach Małopolska Biblioteka Cyfrowa 5 – ilość osób tworzących MBC (pracownicy WBP) 4 GB – dzienny transfer danych z serwera MBC 1000 – ilość czytelników codziennie odwiedzających MBC 10 000 – przyrost publikacji cyfrowych w MBC w ciągu roku istnienia 2.000.000 – ilość zarejestrowanych odwiedzin MBC w ciągu 2 lat istnienia Więc jednak sukces? To naprawdę sporo jak na coś, co powstało bez odgórnego finansowania, centralnej koordynacji i urzędowego namaszczenia, w dodatku skromnymi siłami ludzi, którzy często się nawet osobiście nie znają. Remigiusz Lis o bibliotekach cyfrowych w Polsce 150 tys. publikacji online w polskich bibliotekach cyfrowych ; źródło: http://www.internetstandard.pl/news/160445_3.html

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie biblioteki cyfrowe w liczbach Małopolska Biblioteka Cyfrowa 5 – tyle lat liczy najstarsza biblioteka cyfrowa w Polsce – WBC 33 - liczba aktywnych bibliotek cyfrowych w Polsce (regionalnych i instytucjonalnych) 1200 zł. netto – jednorazowy koszt licencji oprogramowania dLibra 174.000 –liczba dostępnych publikacji w zasobach Federacji Bibliotek Cyfrowych Z książek byłem bardzo kontent… [Wokulski, Lalka]

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie bibliotekarskie ciekawostki Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie nowy paradygmat światopoglądowy? Małopolska Biblioteka Cyfrowa forum.biblioteka20.pl - forum społeczności czytelników i bibliotekarzy cyfrowych [ integrowanie bibliotekarzy i czytelników + obalanie stereotypów i uprzedzeń] Stulecie „symbolu” Tatr w Zakopanem zrobiło swoje. Źródło: http://mojeliceum.wordpress.com/2008/07/09/

Dziękuję za uwagę! Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie mgr Wojciech Kowalewski Przewodniczący Zespołu ds. Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej wkowalewski@wbp.krakow.pl http://mbc.malopolska.pl Małopolska Biblioteka Cyfrowa