Vorming in het menselijkbestaansveld: een conceptueel          netwerk        Walter Leirman
3e vraagWelke bestaansdimensies van de mens zijn    in uw organisaties aan de orde?  Welk soort vorming krijgt aandacht?
Vroegere visies op vorming• Jaren 60  – Doel-inhoud-strategie (waarom-wat-hoe)  – Leren om te emanciperen (vorming, hulpve...
Vroegere visies op vorming• Jaren 70: ‘verder komen’  – Sociaal cultureel = vorming als slechts één van de    functies (oo...
Van speltype naar vormingstype• Historische analyse van Willem Banning (NL) =  typologische analyse. 4 soorten ‘vorming’ i...
De mens en zijn bestaansveld: een            relatiemodel• Ten Have: Vorming =   – welzijnsbevorderende beinvloeding of   ...
Vormingsconcepten= doelopvatting over de vorming van de mens-  in-zijn-relatie tot zijn sociale en materiele  grondelement...
kennisdimensie                                                 Rationaliteit                                              ...
Regulatief                  Muterend                            denken                      denken                        ...
Regulatief                   Muterend               denken                       denken                                   ...
verstandelijke                        vorming               regulatief         innovatief     reproductief                ...
verstandelijke                          vorming                  regulatief    innovatiefVerschaffen van kennis en        ...
Leren beheersen van                    technieken                    Reeksen van manipulatieve                    operatie...
Gericht op het ontvankelijk       Creatief werk en spel – speelsemaken voor de taal van het        ontplooiing – lichameli...
Overdracht waarden, normen,gewoonten, leefregels, …Opvoeden – op het ‘juiste’ padCommunicatieve vaardighedenSociale vaardi...
verstandelijke                             vorming                    regulatief     innovatief          reproductief     ...
Les 3 vorming in het menselijk bestaansveld
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Les 3 vorming in het menselijk bestaansveld

733 views
604 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
733
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Les 3 vorming in het menselijk bestaansveld

  1. 1. Vorming in het menselijkbestaansveld: een conceptueel netwerk Walter Leirman
  2. 2. 3e vraagWelke bestaansdimensies van de mens zijn in uw organisaties aan de orde? Welk soort vorming krijgt aandacht?
  3. 3. Vroegere visies op vorming• Jaren 60 – Doel-inhoud-strategie (waarom-wat-hoe) – Leren om te emanciperen (vorming, hulpverlening, animatie, sociale actie)• Jaren 70: “vorming voor wie verder wil” – Wetenschappelijke vorming (univ, hogeschool, open universiteit, …) – Professionele vorming (bij- of herscholing) – vorming gericht op de volledige ontplooiing (met aandacht voor de vergeten groepen)
  4. 4. Vroegere visies op vorming• Jaren 70: ‘verder komen’ – Sociaal cultureel = vorming als slechts één van de functies (ook belangenverdediging, hulpverlening, ontmoeting, animatie & recreatie, sociale actie, werven voor de zuil) – Visieverschil tussen top (vorming en sociale actie) en basis (recreatie en ontmoeting)
  5. 5. Van speltype naar vormingstype• Historische analyse van Willem Banning (NL) = typologische analyse. 4 soorten ‘vorming’ in 180 jaar (van 1784 tot 1940) – Spel en ontspanningstype (toneel, zang, muziek met een ‘boodschap’) – Patriarchale onderwijstype (volkshuizen, volksuniversiteiten, … gericht op kennisoverdracht) – Emancipatietype (doelgroepenwerkingen: boeren, arbeiders, jeugd, …) – Vormingstype (totale persoon in ontwikkeling, volkshogeschoolwerk)
  6. 6. De mens en zijn bestaansveld: een relatiemodel• Ten Have: Vorming = – welzijnsbevorderende beinvloeding of – Beinvloeiding in de richting van een meerwaardige eindsituatie• Een dynamische relatie tussen 1. deelnemer 2. dienstverlener en 3. vormingsmilieu (fysisch kader)• Vormingsproces: 4 elementen spelen een rol 1. Noden en behoeften van sociale groepen 2. Waarden en normen 3. Instellingen en structuren 4. vormingsconcepten
  7. 7. Vormingsconcepten= doelopvatting over de vorming van de mens- in-zijn-relatie tot zijn sociale en materiele grondelementen (omwereld) Beiden zijn (ver)Vormbaar PERSOON omwereld Beinvloedbaar Veranderbaar
  8. 8. kennisdimensie Rationaliteit Sociabiliteit Techniciteit Gericht op Gericht op communicatie en (manipulatie van) Persoon interactie met mens, objecten groep, gemeeenschap Vitaliteit Gericht op geest en lichaam4 bestaansdimensies Sociaal-culturele en materiele omgeving
  9. 9. Regulatief Muterend denken denken Conforme- Reproduc- Rationaliteit ren tie Sociabiliteit Techniciteit Persoon Sociale innovatie Constructie Vitaliteit Receptieve Creatieve vitaliteit vitaliteit Bevestigen of aanpassen4 bestaansdimensies Sociaal-culturele en materiele omgeving Vernieuwing of innovatie
  10. 10. Regulatief Muterend denken denken Conforme-Reproduc- Rationaliteit ren Sociabiliteit Techniciteit tie Persoon SocialeConstructie innovatie Vitaliteit Receptieve Creatieve vitaliteit vitaliteit PERSOONLIJKE BESTAANSKRING vrienden FUNCTIONELE BESTAANSKRING club/vereniging STRUCTURELE BESTAANSKRING Grote vereninging
  11. 11. verstandelijke vorming regulatief innovatief reproductief conformerendtechnische vormings- socialevorming concepten vorming constructief emancipatorisch creatief receptief expressief vitale vorming of levensvorming PERSOONLIJKE BESTAANSKRING vrienden FUNCTIONELE BESTAANSKRING club/vereniging STRUCTURELE BESTAANSKRING Grote vereninging
  12. 12. verstandelijke vorming regulatief innovatiefVerschaffen van kennis en Leren oplossen van nieuweinzicht problemenSchoolse vorming, klassiek Ontwerpen van nieuweCursussen denkbeelden en theorieenVoordrachten – lezingen Survey-activiteitenModellen – theorieen
  13. 13. Leren beheersen van technieken Reeksen van manipulatieve operaties Kookles – taalles – doe-het reproductief –zelf – handleidingslerentechnische vorming constructief Uit-vinden - oplossingen zoeken waar nog geen pasklare oplossingen voor bestaan Beroep op technische creativiteit en zelfwerkzaamheid. Learning by doing
  14. 14. Gericht op het ontvankelijk Creatief werk en spel – speelsemaken voor de taal van het ontplooiing – lichamelijkelichaam – lichaamstaal – expressie – dans – tekenen –uitstraling theater - …Meditatie – Yoga – Massage Ook leren sterkerSoms geplaatst in religieus zelfbewustzijn (onderbewust,perspectief lichaamsbewust en rationeel bewustzijn) receptief creatief expressief vitale vorming of levensvorming
  15. 15. Overdracht waarden, normen,gewoonten, leefregels, …Opvoeden – op het ‘juiste’ padCommunicatieve vaardighedenSociale vaardigheden conformerend‘Spreken voor een groep’‘conflictbeheersing’ sociale‘feestelijke ledenbijeenkomsten’ vorming emancipatorischBevrijding uit vormen van machten afhankelijkheidKritiek op heersende klasseVrijmakende alternatieven
  16. 16. verstandelijke vorming regulatief innovatief reproductief conformerend technische vormings- sociale vorming concepten conformerend vorming constructief emancipatorisch creatief receptief expressief vitale vorming of levensvorming emancipatorischCombineer – Integreer – Wissel - Riskeer - VarieerKies BEWUST – strategisch – afgestemd op doel en groepZoek ervaringen in alle conceptenen grijp begeleidingskansen

×