Europees Modellenrecht & Bird & Bird               Wouter Pors                 Den Haag
Inleiding
Europese regelgevingVerordening (EG) 6/2002 betreffende Gemeenschapsmodellen● Inwerkingtreding 6-3-2002● Vanaf die dag nie...
Wat is Europees Modellenrecht?Het recht met betrekking tot het Gemeenschapsmodel, zoals datuitputtend is geregeld in de Ve...
Europees vs nationaal modellenrechtMaterieel modellenrecht is vergaand geharmoniseerd● Wat voor nationaal modellenrecht ge...
Samenloop: modellenrecht en auteursrechtArtikel 17 Richtlijn en 96 Verordening: ingeschreven model kantevens beschermd wor...
Niet-ingeschreven GemeenschapsmodelAbsolute nieuwheid (eigen karakter)Artikel 11: bescherming 3 jaar vanaf openbaarmaking ...
De aanvraag
Ingeschreven, maar geen bescherming!Vzr Den Haag 27-1-2010, Bocci Design / Ni Hao Trading● Uit het modelrecht blijkt niet ...
Ingeschreven, maar geen bescherming!Rb Den Haag 21-10-2009, Bloom / Groove Garden● Dat de lamp is aangebracht in een dubbe...
AanvraagprocedureAanvraag indienen bij OHIM in Alicante● Duidelijke afbeeldingen die de nieuwe vormgevingskenmerken laten ...
Aanvraagprocedure 2Bij gebreken in de aanvraag stelt OHIM fatale termijn voor herstelAmbtshalve toetsing● Of sprake is van...
Aanvraagprocedure 3Beroep tegen beslissing van Cancellation Division● Termijn: 2 maanden● Beroep bij Board of Appeal● Voll...
Duur van de beschermingNiet-ingeschreven model: 3 jaar vanaf terbeschikkingstellingIngeschreven model: 5 x 5 = 25 jaarAute...
Geldigheid van het modelrecht
Nietigverklaringen door OHIMPage 16© Bird & Bird LLP 2012
Nietigverklaringen door OHIMPage 17© Bird & Bird LLP 2012
GeldigheidsvereistenArt 3: De verschijningsvorm van een voortbrengsel of deel ervanArt 4: Nieuw en eigen karakterArt 8: Ni...
Geldigheid: maatstaf voor beoordelingBeoordeling van het gehele voortbrengselVzr Den Haag 18-9-2009, Easy Sanitary Solutio...
Wijze van beoordelenEU Gerecht 22-6-2010 Shenzhen Taiden / OHIM● Het geheel is niet technisch bepaald● Volgen van een tend...
Geïnformeerde gebruikerEU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / PunchHvJEU 20-10-2011, Pepsico / Mon Graphic● Geen ontwerper of...
Relevant vormgevingserfgoedVzr Den Haag 12-4-2005, Ferrari / Asiangear● Gemeenschapsmodelrecht● Internationaal modelrecht,...
Bescherming van onderdelenArt 3: samengesteld voortbrengsel● Eisen in grote lijnen gelijk aan Benelux model  • Niet: bij n...
Model technisch bepaald 1Uiterlijke kenmerken die uitsluitend door technische functie zijn bepaald● Gaat dus verder dan en...
Model technisch bepaald 2Vzr Den Haag 11-4-2011, Ruby / StradaHof Den Haag 24-2-2009, Carmo / Reich● Uitzondering voor tec...
Nietigheidsverweer – verschuiving!Aanvankelijk: geen vordering, dan uitgaan van geldigheid● Vzr Den Haag 11-2-2005, Berg T...
Nietigheidsverweer – stand van zakenGeen nietigheidsvordering mogelijk, maar verbod in kort geding tochafwijzen bij gerede...
Bijzonderheden nietigheidRb Den Haag 1-2-2011, Golden Dream / Lions● Bij niet-ingeschreven gemeenschapsmodel kan nietighei...
Processuele aspectenRb Den Haag 18-3-2009, Crocs / Makro● Schorsing nietigheidsvordering tot OHIM in hoogste instantie bes...
Nietigheid via beschermingsomvangRb Den Haag 1-10-2008, Hansgrohe / Tiger (afgewezen)Hof Den Haag 30-11-2010, Hansgrohe / ...
OvergangsrechtRb Den Haag 11-6-2003, IER 2003/76, Promoclip / Clipbizz● Modellen, gedeponeerd voor de implementatie van de...
Vermogensrecht
EigendomsrechtenRecht komt toe aan ontwerper● Werkgever: binnen functie of volgens instructieHvJEG 2-7-2009, FEIA / Cul de...
OpeisingVordering tot opeising● Bij rechter die volgens EEX en nationaal recht bevoegd is● Door ontwerper of werkgever● Bi...
Inbreuk
Rechten van de houderArt 19: uitsluitend recht tot gebruik en licentie, etcArt 10: Inbreuk ingeschreven model is elk gebru...
Beschermingsomvang en inbreukVzr Den Haag 24-8-2011, Apple / Samsung●    Uitsluitend uiterlijke kenmerken uit modelinschri...
Recht van voorgebruikRb Den Haag 6-4-2011, GB-Trade / Edco● 22 lid 1: derde die kan aantonen dat hij vóór de datum van de ...
Botsende grondrechtenVzr Den Haag 4-5-2011, Darfurnica● Naar voorlopig oordeel dient in de onderhavige  omstandigheden het...
Gebruik voor reparatie toegestaanBeperking voor gebruik voor reparatie● BVIE: uitsluiting voor reparatie onderdelen art (3...
Procederen en handhaven
Exclusieve bevoegdheidArt 82 + 83: rechtsmacht nationale rechter, cross-border voor hele EU●    1. Woonplaats gedaagde of ...
Exclusieve bevoegdheid 2Onomstreden in bodemprocedure● Hof van Beroep Gent 2-11-2009, Europochette / Duni     •     Alleen...
Exclusief in kort geding: afwijkingHof Amsterdam 4-1-2007, Tommy Hilfiger / The Sting● Bevoegdheid in kort geding alleen e...
Bevoegdheid - uitwerkingAuteursrecht en slaafse nabootsing zijn verknocht     •     Vzr Den Haag 18-7-2005, BIE 2006/16, M...
Cross-border bevoegdheid 1Vzr Den Haag 17-10-2006, Howe / CasalaVzr Den Haag 17-10-2007, G-Star / EspritVzr Den Haag 28-5-...
Cross-border bevoegdheid 2Vzr Den Haag 19-2-2008, Meubelfabriek Vermeer /Marcel van Dam● Cross-border tot 3 jaar na introd...
Ex parte verbodVele malen toegewezen● Vzr Den Haag 7-6-2007, Paletti     •     Internethandel, hoge omloop, dus onherstelb...
Opheffing ex parte verbod● Vzr Den Haag 16-12-2008, Trendhopper / Arp Design     •     Voor opheffings kort geding hoeft n...
Cross-border ex parte verbod?Rb Den Haag verleent met ingang van Safretti / Wolters ex parteverboden voor de hele EU●    H...
Varia procesrecht
HandhavingsrichtlijnEx parte verbodBewijsbeslag● Beslag voor veilig stellen van bewijs van inbreuk● Vzr Den Haag 11-3-2008...
NevenvorderingenRb Den Haag 11-4-2007, BIE 2008/4, Rotork / Autork● Toewijsbaarheid nevenvorderingen is afhankelijk van he...
Bijzondere vorderingenWapperverbod● Vzr Rotterdam 26-5-2011 en 7-7-2011, KAR / Meubelco     • Alleen bij weten of ernstig ...
Europese Harmonisatie● Belangrijk recht  • Uniforme inschrijving voor de hele Europese Unie  • Anders dan auteursrecht uni...
Thank you                                                        wouter.pors@twobirds.com                                 ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

2012 06 28 Europees Modellenrecht

747

Published on

PAO cursus modelrecht Universiteit Leiden 2012

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
747
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
16
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2012 06 28 Europees Modellenrecht

  1. 1. Europees Modellenrecht & Bird & Bird Wouter Pors Den Haag
  2. 2. Inleiding
  3. 3. Europese regelgevingVerordening (EG) 6/2002 betreffende Gemeenschapsmodellen● Inwerkingtreding 6-3-2002● Vanaf die dag niet-ingeschreven GemeenschapsmodelUitvoeringsverordening Gemeenschapsmodel (EG) 2245/2002● Aanvraag, vernieuwing, afstand, etc● Inwerkingtreding 24-12-2002Richtlijn 98/71/EG inzake de rechtsbescherming van modellen● Uiterste implementatiedatum 28-10-2001● Geïmplementeerd in BTMW 1-12-2003● Gecodificeerd in BVIEPage 3© Bird & Bird LLP 2012
  4. 4. Wat is Europees Modellenrecht?Het recht met betrekking tot het Gemeenschapsmodel, zoals datuitputtend is geregeld in de Verordeningen● Ingeschreven Gemeenschapsmodel● Niet-ingeschreven GemeenschapsmodelHet nationale of regionale (Benelux) modelrecht, voor zover dat isgeharmoniseerd door de RichtlijnDe jurisprudentie van het Gerecht (voorheen Gerecht van EersteAanleg) en het Hof van Justitie, die zowel geldt voor deVerordening als de RichtlijnPage 4© Bird & Bird LLP 2012
  5. 5. Europees vs nationaal modellenrechtMaterieel modellenrecht is vergaand geharmoniseerd● Wat voor nationaal modellenrecht geldt, is in het algemeen ook van toepassing op Europees modellenrechtNog weinig Europese jurisprudentieWeinig nationale jurisprudentie over materiële vragenVeel jurisprudentie over handhaving● Van belang voor advisering van cliënt: wat kun je met je recht?www.ie-forum.nl; www.boek9.nl; www.iept.nl; www.rechtspraak.nlPage 5© Bird & Bird LLP 2012
  6. 6. Samenloop: modellenrecht en auteursrechtArtikel 17 Richtlijn en 96 Verordening: ingeschreven model kantevens beschermd worden door auteursrecht● Verplichte cumulatie zonder vormvereisten● Voorwaarden voor bescherming vooralsnog nationaal recht● Start is datum creatie of vastlegging in huidige vorm● Duur tot 70 jaar na de dood van de maker● HvJEG 27-1-2011, Flos / Semeraro: • Geldt ook voor modellen waarvan bescherming voor implementatiewet al was vervallen, mits ze daarvoor als model beschermd waren • Exploitatie voor inwerkingtreding blijft rechtmatig (verworven rechten) • Voortgezette exploitatie of door derden is dat niet • Wel is een redelijke overgangstermijn mogelijk, maar minder dan 10 jaarPage 6© Bird & Bird LLP 2012
  7. 7. Niet-ingeschreven GemeenschapsmodelAbsolute nieuwheid (eigen karakter)Artikel 11: bescherming 3 jaar vanaf openbaarmaking in EUArtikel 19 lid 2: gebruik dat voortvloeit uit namaakVzr Den Haag 17-10-2007, G-star / EspritVzr Den Haag 28-5-2008, Present Time / Blokker • Op gedaagde rust de bewijslast dat sprake is van onafhankelijk scheppend werk door een ontwerper van wie redelijkerwijs mag worden aangenomen dat hij het geopenbaarde model niet kendeVzr Den Haag 9-9-2005, BIE 2006/23, Enlight / Avantronic • In het algemeen moeten voor de zitting voldoende duidelijke afbeeldingen (in kleur) worden overgelegdPage 7© Bird & Bird LLP 2012
  8. 8. De aanvraag
  9. 9. Ingeschreven, maar geen bescherming!Vzr Den Haag 27-1-2010, Bocci Design / Ni Hao Trading● Uit het modelrecht blijkt niet dat de lamp gemaakt is van massief glas met luchtbelletjes, die een waterig lichteffect geven● Het modelrecht brengt de te beschermen kenmerken onvoldoende in beeld● Dit had met foto’s in plaats van tekeningen kunnen worden opgelostPage 9© Bird & Bird LLP 2012
  10. 10. Ingeschreven, maar geen bescherming!Rb Den Haag 21-10-2009, Bloom / Groove Garden● Dat de lamp is aangebracht in een dubbele bodem blijkt niet uit het depot● Evenmin blijkt uit de omschrijving het gelijktijdig dubbel gebruik als bloempot en lamp● Modelrecht nietigHof Den Haag 13-12-2011, Bloom / Groove Garden● Model geldig, maar geen inbreukPage 10© Bird & Bird LLP 2012
  11. 11. AanvraagprocedureAanvraag indienen bij OHIM in Alicante● Duidelijke afbeeldingen die de nieuwe vormgevingskenmerken laten zien● Van elementen die te beschermen zijn● Duidelijke omschrijving • Zelfs als OHIM die niet wil accepteren • Leg stippellijnen uit (Hof Den Haag 30-3-2010, Kwik Lok / Schutte), • Maar: EU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / Punch bevestigt disclaimer functie van stippellijnenEventueel meervoudige aanvraag • Moet wel nut hebben • Elementen die onder uitsluiting vallenRecht van voorrangOpschorting publicatie • 30 maanden vanaf prioriteitPage 11© Bird & Bird LLP 2012
  12. 12. Aanvraagprocedure 2Bij gebreken in de aanvraag stelt OHIM fatale termijn voor herstelAmbtshalve toetsing● Of sprake is van een voortbrengsel als bedoeld in artikel 3 lid 1 onder a● Strijd met openbare orde of goede zedenOppositie: verzoek tot nietigverklaring● Art 25: ruime catalogus nietigheidsgronden● Geen termijn● Gedaagde in een inbreukprocedure mag zich voegenPage 12© Bird & Bird LLP 2012
  13. 13. Aanvraagprocedure 3Beroep tegen beslissing van Cancellation Division● Termijn: 2 maanden● Beroep bij Board of Appeal● Volledig nieuwe beoordeling (EU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / Punch)Hoger beroep bij EU Gerecht tegen beslissing van Board of Appeal● Termijn: 2 maanden● Geen mogelijkheid om nieuw bewijs in te dienen!● Beroep bij Hof van Justitie, maar alleen voor rechtsvragen, niet feitelijke puntenPage 13© Bird & Bird LLP 2012
  14. 14. Duur van de beschermingNiet-ingeschreven model: 3 jaar vanaf terbeschikkingstellingIngeschreven model: 5 x 5 = 25 jaarAuteursrecht: 70 jaar na dood maker● Eigen karakter, persoonlijk stempel van de makerSlaafse nabootsing: onbeperkt● Eigen positie in de markt, nodeloze verwarringMerkrecht (beeldmerk, vormmerk): onbeperkt● Onderscheidend vermogen, inburgering, bekend merkPage 14© Bird & Bird LLP 2012
  15. 15. Geldigheid van het modelrecht
  16. 16. Nietigverklaringen door OHIMPage 16© Bird & Bird LLP 2012
  17. 17. Nietigverklaringen door OHIMPage 17© Bird & Bird LLP 2012
  18. 18. GeldigheidsvereistenArt 3: De verschijningsvorm van een voortbrengsel of deel ervanArt 4: Nieuw en eigen karakterArt 8: Niet bepaald door technische functieEU Gerecht 12-5-2010, Beifa / Schwan-Stabilo● Model niet alleen nietig als het identiek is aan, maar ook als het overeenstemt met ouder merk● In dat geval niet voldaan aan nieuwheidsvereisteEU Gerecht 18-3-2010, Mon Graphic / Pepsico● Nietigheidsgronden limitatief, kwade trouw geen nietigheidsgrond • Wel: misbruik bevoegdheid OHIM, EU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / Punch● Bij algemene indruk moet de vrijheid van de ontwerper worden betrokken, nader uitgewerkt in EU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / Punch● Categorie voortbrengsel mag op basis van omstandigheden van de zaak worden bepaald, dus niet uitsluitend afhankelijk van de inschrijvingPage 18© Bird & Bird LLP 2012
  19. 19. Geldigheid: maatstaf voor beoordelingBeoordeling van het gehele voortbrengselVzr Den Haag 18-9-2009, Easy Sanitary Solutions / I-drain● Ook afbeeldingen waarop kenmerken staan die onzichtbaar blijven bij normaal gebruik kunnen van belang zijn voor de vaststelling van het uiterlijk van het wel zichtbare deel van het model● En dus bijdragen aan de geldigheid● Hof Den Haag 17-5-2011: in kort geding moet OHIM gevolgd wordenHof Amsterdam 27-5-2004, IER 2004/81, Folat / Trinamic● Bij de beoordeling van het eigen karakter moet uitgegaan worden van de algemene indruk van het model, beschouwd in zijn geheel● Combinatie van bekende elementen moet niet zonder meer als tot het vormgevingserfgoed behorend worden aangemerktPage 19© Bird & Bird LLP 2012
  20. 20. Wijze van beoordelenEU Gerecht 22-6-2010 Shenzhen Taiden / OHIM● Het geheel is niet technisch bepaald● Volgen van een tendens / stijl niet relevant voor eigen karakter● Kijken naar algemene indruk • Aard van het voortbrengsel en bedrijfstak waarmee het verbonden is • Op basis van normale gebruikswijze • Verzamelen specifieke elementen van verschillende prior art mag niet • Wel verschillende wijzen van beschikbaar stellen van elementen van één prior art voortbrengsel (publicatie depot, presentatie aan publiek, etc) • Zie ook: EU Gerecht 6-10-2011, Ivars / OHIMPage 20© Bird & Bird LLP 2012
  21. 21. Geïnformeerde gebruikerEU Gerecht 14-6-2011, Sphere Time / PunchHvJEU 20-10-2011, Pepsico / Mon Graphic● Geen ontwerper of technisch deskundige● Kent de in de betrokken sector bestaande verschillende modellen● Heeft zekere kennis van elementen die deze modellen bevatten● Geeft blijk van een vrij hoog aandachtsniveau bij gebruik ervan● Kan niet onderscheiden tussen technische en willekeurige aspecten (EU Gerecht)Page 21© Bird & Bird LLP 2012
  22. 22. Relevant vormgevingserfgoedVzr Den Haag 12-4-2005, Ferrari / Asiangear● Gemeenschapsmodelrecht● Internationaal modelrecht, mede voor Benelux● Geen ambtshalve toetsing door OHIM● Echte F1 raceauto bij publiek reeds bekend● Geïnformeerde gebruiker van speelgoedauto’s is daarmee bekend, verschil in gebruiksfunctie dus niet relevant● Modelrechtelijke vordering in kort geding afgewezenOHIM 13-11-2006, Supermarked / Ferrari● Geïnteresseerden in speelgoedauto’s volgen ook de ontwikkelingen bij echte auto’s● Bevestigd in beroepPage 22© Bird & Bird LLP 2012
  23. 23. Bescherming van onderdelenArt 3: samengesteld voortbrengsel● Eisen in grote lijnen gelijk aan Benelux model • Niet: bij normaal gebruik zichtbaar blijven (3.4 lid 1.a BVIE) • Maar: overweging 12: Bescherming dient zich niet uit te strekken tot die onderdelen die bij normaal gebruik van een voortbrengsel niet zichtbaar zijn, noch tot die kenmerken van een dergelijk onderdeel die onzichtbaar zijn wanneer dat onderdeel op zijn plaats is aangebracht.● Wat is normaal gebruik? • Onderdeel om mee te “pimpen”?● EU Gerecht 9-9-2011 Kwang Yang Motors / Honda • Motor van grasmaaier tijdens gebruik zichtbaarPage 23© Bird & Bird LLP 2012
  24. 24. Model technisch bepaald 1Uiterlijke kenmerken die uitsluitend door technische functie zijn bepaald● Gaat dus verder dan enkel beperking van de vrijheid van de ontwerper● Jas heeft praktisch nut, maar is daarmee nog niet technisch bepaald● EU Gerecht 9-9-2011, Kwang Yang Motors / Honda: bij veel vrijheid eerder dezelfde indruk en dus nietigheidVzr Den Haag 18-9-2009, Easy Sanitary Solutions / I-drain● Uitzondering geldt alleen als technische overwegingen beslissend zijnVzr Den Haag 29-3-2011, Koninklijke Dekker / Bakker de HouthandelRb Brussel 23-10-2009 Print & Display / Dru● Tenminste deel van het model niet technisch bepaaldPage 24© Bird & Bird LLP 2012
  25. 25. Model technisch bepaald 2Vzr Den Haag 11-4-2011, Ruby / StradaHof Den Haag 24-2-2009, Carmo / Reich● Uitzondering voor technisch bepaalde modellen heeft zelfde strekking als voor merkenrecht in Philips / Remington en Lego / OHIM, of alternatieven beschikbaar zijn maakt dus niet uitVzr Den Haag 14-3-2012, Fat Boy / Garden Impressions● Technisch kenmerk wel beschermd als het op een specifieke, niet technisch noodzakelijke wijze is uitgevoerdVzr Den Haag 26-4-2012, Doro / Hesdo● Symbolen op toetsen, kleuren, biesVzr Den Haag 14-12-2011, AD Inkoop / Action● Dat model is gebaseerd op natuurlijke vorm van plant doet niet af aan geldigheidPage 25© Bird & Bird LLP 2012
  26. 26. Nietigheidsverweer – verschuiving!Aanvankelijk: geen vordering, dan uitgaan van geldigheid● Vzr Den Haag 11-2-2005, Berg Toys / Montare● Rb Den Haag 4-6-2008, Dedom / QmarfelfeTenminste als regel in kort geding uitgaan van geldigheid● Vzr Den Haag 7-10-2008, BMW / Inter-Tyre● Hof Den Bosch 12-2-2008, Driessen / EuropochetteGeen voorlopige maatregel als model door OHIM nietig verklaard● Vzr Den Haag 29-5-2008, Crocs / De VosPage 26© Bird & Bird LLP 2012
  27. 27. Nietigheidsverweer – stand van zakenGeen nietigheidsvordering mogelijk, maar verbod in kort geding tochafwijzen bij gerede kans op nietigheidIn feite op basis van belangenafweging● Vzr Den Haag 17-2-2009, Merryfair/ Euro-Stoel● Vzr Den Haag 1-7-2010, Van Otterloo / Dutch Nut Group● Vzr Den Haag 26-4-2011, Hooked / Stam+● Vzr Rotterdam 26-5-2011 en 7-7-2011, KAR / MeubelcoHof Den Haag 18-5-2010, BMW / Inter-Tyre● Nietigheid kan in kort geding ook bij wijze van verweer worden aangevoerd zonder nietigheidsvorderingBodemprocedure: nietigheidsvordering blijft noodzakelijk● Rb Den Haag 6-4-2011, GB-Trade / EdcoPage 27© Bird & Bird LLP 2012
  28. 28. Bijzonderheden nietigheidRb Den Haag 1-2-2011, Golden Dream / Lions● Bij niet-ingeschreven gemeenschapsmodel kan nietigheid in kort geding gewoon (voorlopig) beoordeeld wordenRb Den Haag 14-9-2011 en 29-2-2012, Sun Garden / Garden Impressions● Duitse rechter heeft nietigheid afgewezen● Beslissing nietigheidsvordering heeft gelding voor hele Unie● Geen nieuwe vordering bij andere Gemeenschapsrechtbank mogelijk● Bij afwijzing staat tussen partijen geldigheid vast● Prejudiciële vraag: staat inbreuk ook vast als Duitse rechter niet cross-border bevoegd is?● Niet naar HvJEU, want Rb oordeelt ook tot inbreukPage 28© Bird & Bird LLP 2012
  29. 29. Processuele aspectenRb Den Haag 18-3-2009, Crocs / Makro● Schorsing nietigheidsvordering tot OHIM in hoogste instantie beslistRb Den Haag 7-12-2011, Bodum / Jos ten Berg● Inbreukprocedure moet geschorst worden bij nietigheidsactie OHIM● Ook als die actie pas na dagvaarding gestart is● Wel voorlopige voorziening mogelijk● Dat eerder kort geding gevoerd is blokkeert dit nietRb Den Haag 27-6-2007, Starform / Time Out Holland● Conventie: niet-ingeschreven modelrecht en auteursrecht● Gedaagde beroept zich op Gemeenschapsmodel● Eiser mag bij vermeerdering van eis nietigheid vorderenPage 29© Bird & Bird LLP 2012
  30. 30. Nietigheid via beschermingsomvangRb Den Haag 1-10-2008, Hansgrohe / Tiger (afgewezen)Hof Den Haag 30-11-2010, Hansgrohe / Tiger (toegewezen)● Geen nietigheidsvordering, dus geldig (bodemprocedure)● Wel beoordeling van aspecten waarin het eigen karakter gelegen is, voor beschermingsomvang● Elementen die uitdrukking zijn van bepaalde stijl of mode zijn uitgesloten, want leiden niet tot andere algemene indruk • Hof: als zodanig geen criterium ; resultaat hetzelfde● Kenmerken die uitsluitend door technische functie worden bepaald • Apparaatgerichte leer: beschikbaarheid alternatieven maakt niet uit • Hof: in casu niet technisch bepaald● Mate van vrijheid van de ontwerper op moment depot● Hof: grote navolging doet niet af aan beschermingsomvangPage 30© Bird & Bird LLP 2012
  31. 31. OvergangsrechtRb Den Haag 11-6-2003, IER 2003/76, Promoclip / Clipbizz● Modellen, gedeponeerd voor de implementatie van de Richtlijn, vallen niet onder de Richtlijn● Oud model alleen nietig door technisch effect als alle factoren die haar uiterlijk bepalen daarvoor onmisbaar zijnRb Den Haag 24-5-2006, BIE 2007/19, Stenman / Dulimex● Oud model, dus gaat het om nieuwheid, niet om eigen karakter● Eigen karakter is hogere eisPage 31© Bird & Bird LLP 2012
  32. 32. Vermogensrecht
  33. 33. EigendomsrechtenRecht komt toe aan ontwerper● Werkgever: binnen functie of volgens instructieHvJEG 2-7-2009, FEIA / Cul de Sac● Werkgeversmodelrecht strekt zich niet uit tot buiten arbeidsverhouding in opdracht ontworpen modellen● Overdracht van het recht door ontwerper aan opdrachtgever is mogelijkVzr Assen 1-7-2004, IER 2004/94, Kids Factory / Some● Overdraagbaarheid moet op grond van artikel 27 lid 1 beoordeeld worden naar nationaal modelrecht (woonplaats houder)Beslag, verpanding, etc: nationaal recht woonplaats houderPage 33© Bird & Bird LLP 2012
  34. 34. OpeisingVordering tot opeising● Bij rechter die volgens EEX en nationaal recht bevoegd is● Door ontwerper of werkgever● Binnen 3 jaar na inschrijving / terbeschikkingstelling● Geen vervaltermijn bij kwade trouw • Hof Den Haag 20-9-2011, Markant / EuroplexRechtsgevolgen● Eigendom gaat over● Licenties en andere rechten vervallen • Dit doorkruist dus nationaal vermogensrecht • Oude houder te goeder trouw heeft recht op redelijke licentiePage 34© Bird & Bird LLP 2012
  35. 35. Inbreuk
  36. 36. Rechten van de houderArt 19: uitsluitend recht tot gebruik en licentie, etcArt 10: Inbreuk ingeschreven model is elk gebruik dat bij degeïnformeerde gebruiker geen andere algemene indrukwekt, rekening houdend met de vrijheid van de ontwerperArt 19 lid 2: Inbreuk niet-ingeschreven model alleen in geval vannamaak. Geen namaak bij onafhankelijk scheppend werk vanontwerper die model redelijkerwijs niet kon kennenPage 36© Bird & Bird LLP 2012
  37. 37. Beschermingsomvang en inbreukVzr Den Haag 24-8-2011, Apple / Samsung● Uitsluitend uiterlijke kenmerken uit modelinschrijving meegewogen● Combinatie van bekende elementen, deels technisch bepaald● Minimalistisch ontwerp volgt techniek en ergonomie● Ongerechtvaardigd concurrentievoordeel● Beschermingsomvang dan beperkt tot “werkelijke ontwerpelementen”● Mijn mening: fundamentele miskenning van de prestatie van de ontwerperHvJEU 20-10-2011, Pepsico / Grupo Promer● Gemiddelde gebruiker betrekt bij beoordeling daadwerkelijk verhandelde voortbrengselen● Rechter mag die ter verduidelijking gebruiken, niet als grondslag oordeelHof Den Haag 24-1-2012, Apple / Samsung● Beperkte beschermingsomvang gezien vormgevingserfgoed, niets over minimalismeNorthern District of California 26-6-2012, Apple / Samsung● “Apple has established a strong case on the merits.” Verbod alsnog opgelegdPage 37© Bird & Bird LLP 2012
  38. 38. Recht van voorgebruikRb Den Haag 6-4-2011, GB-Trade / Edco● 22 lid 1: derde die kan aantonen dat hij vóór de datum van de aanvrage, te goeder trouw een aanvang heeft gemaakt met, of serieuze en daadwerkelijke voorbereidingen heeft getroffen tot het gebruik.● 19 lid 2: geen namaak als het gewraakte model voortvloeit uit onafhankelijk scheppend werk door een ontwerper van wie redelijkerwijs mag worden aangenomen dat hij het door de rechthebbende openbaar gemaakte model niet kende.● Bewijslast rust op verweerder.HvJEU 16-2-2012, Cegasa / PROIN● Inbreukmaker kan geen recht van gebruik ontlenen aan later ingeschreven modelrecht (nogal overbodige vraag)Page 38© Bird & Bird LLP 2012
  39. 39. Botsende grondrechtenVzr Den Haag 4-5-2011, Darfurnica● Naar voorlopig oordeel dient in de onderhavige omstandigheden het belang van Plesner bij het vrij (kunnen blijven) uiten van haar (artistieke) mening via het werk “Simple Living” zwaarder te wegen dan het belang van Louis Vuitton bij het ongestoord genot van haar eigendom● Modelrecht is alleenrecht op gebruik● Daargelaten de vraag of de functie van het modelrecht zich tevens kan uitstrekken tot bescherming van de reputatie van het model of zelfs die van de rechthebbende, is die functie naar voorlopig oordeel in ieder geval minder wezenlijk te achten● Gebruik door Plesner is functioneel en proportioneel en dient niet een louter commercieel doelPage 39© Bird & Bird LLP 2012
  40. 40. Gebruik voor reparatie toegestaanBeperking voor gebruik voor reparatie● BVIE: uitsluiting voor reparatie onderdelen art (3.19 lid 3) en voor reparatie van schepen en vliegtuigen die tijdelijk in de Benelux zijn (art 3.19 lid 2)● Verordening: alleen uitsluiting voor reparatie van schepen en vliegtuigen die tijdelijk in de EU zijn (art 20 lid 2)● Overweging 13: het is passend om hiervoor geen bescherming te gevenVzr Den Haag 24-2-2010, Vredo / Benedict● Het is toegestaan onderdelen ter reparatie van een samengesteld voortbrengsel te verhandelen, omdat het gebruik van die beeldbepalende onderdelen ertoe dient om het samengesteld voortbrengsel de oorspronkelijke uiterlijke kenmerken terug te gevenPage 40© Bird & Bird LLP 2012
  41. 41. Procederen en handhaven
  42. 42. Exclusieve bevoegdheidArt 82 + 83: rechtsmacht nationale rechter, cross-border voor hele EU● 1. Woonplaats gedaagde of vestigingsplaats gedaagde● 2. Woonplaats eiser● 3. Spaanse rechter● Forumkeuze● Verschijnen zonder bevoegdheidsverweerArt 82 + 83: rechtsmacht, nationaal bevoegd● Plaats van de inbreukRelatieve bevoegdheid: nationaal recht● Rechtbank Den Haag en Brussel aangewezenArt 90: voorlopige maatregelen (beslag)● Iedere rechtbank, Vzr Rotterdam 26-5-2011. KAR / MeubelcoPage 42© Bird & Bird LLP 2012
  43. 43. Exclusieve bevoegdheid 2Onomstreden in bodemprocedure● Hof van Beroep Gent 2-11-2009, Europochette / Duni • Alleen Benelux model, gerechten Brussel bevoegd voor Gemeenschapsmodel● Rb Zwolle-Lelystad 01-9-2010, JunkTrunk / Wehkamp • Bevoegdheidsverweer, zaak dus verwezen naar Den HaagVzr Den Haag is ook exclusief bevoegd in kort geding • Vzr Den Haag 20-9-2006, BIE 2007/118, Febreze • Vzr Den Haag 1-7-2010, Dutch-Nut-Group • Vzr Haarlem 13-1-2011, Keezbord / KeezenspelVzr Den Bosch 22-5-2009, Rosero-P / VDL Bus & Coach • Wapperverbod in conventie, inbreuk in reconventie • In reconventie geen beroep op onbevoegdheid gedaan • Misbruik van recht omdat modelrecht nietig lijkt te zijnPage 43© Bird & Bird LLP 2012
  44. 44. Exclusief in kort geding: afwijkingHof Amsterdam 4-1-2007, Tommy Hilfiger / The Sting● Bevoegdheid in kort geding alleen exclusief voor cross-border verbodenHof Den Bosch 12-2-2008, Driessen / Europochette● Vzr Den Haag is helemaal niet exclusief bevoegdVervolg: Vzr Den Bosch 12-8-2010, Heerkens Shoes / Fergan● Zaak over Gemeenschapsmerk● “Overigens heeft de voorzieningenrechter overwogen om een prejudiciële vraag voor te leggen aan het Europese Hof van Justitie, inhoudende of artikel 103 van de Gemeenschapsmerkverordening toelaat dat de nationale wetgever de bevoegdheid tot het treffen van voorlopige voorzieningen en beschermende maatregelen exclusief toekent aan één gespecialiseerde rechtbank voor het gemeenschapsmerk, zoals in Nederland de rechtbank Den Haag terzake is aangewezen. Maar de voorzieningenrechter laat deze mogelijkheid over aan het gerechtshof in geval van een eventueel appèl.”Page 44© Bird & Bird LLP 2012
  45. 45. Bevoegdheid - uitwerkingAuteursrecht en slaafse nabootsing zijn verknocht • Vzr Den Haag 18-7-2005, BIE 2006/16, Mezutec / Remon • Rb Den Haag 12-3-2008, Consolidated Shoe Company / Dolce & Gabbana • Rb Den Haag 4-6-2008, Dedom / Qmarfelfe • Vzr Den Haag 20-5-2008, Dedon / SuprentoRb Den Haag neemt bij samenloop met Gemeenschapsrechtverknochtheid en dus bevoegdheid aanVerweer tegen vordering in reconventie • Rb Den Haag 17-1-2007, IER 2007/52, Garmin / TomTom • Voor verklaring niet-inbreuk in conventie grensoverschrijdend bevoegd • In reconventie op grond van aanvullende werking artikel 6 EEX grensoverschrijdend bevoegd voor inbreukverbod voor alle partijen, Europees en niet-EuropeesPage 45© Bird & Bird LLP 2012
  46. 46. Cross-border bevoegdheid 1Vzr Den Haag 17-10-2006, Howe / CasalaVzr Den Haag 17-10-2007, G-Star / EspritVzr Den Haag 28-5-2008, Present Time / Blokker● In beginsel verbod voor hele EU, tenzij er gronden zijn om het te beperkenVzr Den Haag 2-11-2006, IER 2007/13, TomTom / Garmin● Grensoverschrijdende bevoegdheid ten aanzien van niet in de EU gevestigde gedaagdenRb Den Haag 12-3-2008, Consolidated Shoe Company / Dolce & Gabbana● De Rechtbank is grensoverschrijdend bevoegd voor de verschenen Italiaanse gedaagden, omdat zij die bevoegdheid niet bestreden hebbenPage 46© Bird & Bird LLP 2012
  47. 47. Cross-border bevoegdheid 2Vzr Den Haag 19-2-2008, Meubelfabriek Vermeer /Marcel van Dam● Cross-border tot 3 jaar na introductie niet- ingeschreven Gemeenschapsmodel● Daarna nationaal verbod op grond van slaafse nabootsing (onrechtmatige daad, nationaal materieel recht)Rb Den Haag 2-5-2012, Babywelt / Maxi Miliaan● Verordening geeft geen cross-border bevoegdheid voor verklaring van niet-inbreuk● Uitwijken naar EEXPage 47© Bird & Bird LLP 2012
  48. 48. Ex parte verbodVele malen toegewezen● Vzr Den Haag 7-6-2007, Paletti • Internethandel, hoge omloop, dus onherstelbare schade● Vzr Den Haag 30-9-2008, Bodum / Kaldi • Ingrijpende maatregel, dus hoge eisen aan bewijs● Vzr Den Haag 14-11-2008, Marko Schuhfabrik / Van Woensel • Op verzoek Rechtbank nadere onderbouwing eigen karakter● Vzr Den Haag 9-12-2008, Janty / Nimaco • Afgewezen, inbreuk onvoldoende aannemelijk. Hoge eisen● Vzr Den Haag 31-3-2009, Bose / Holland Electronics● Vzr Den Haag 11-5-2010, X / Y (onvoldoende onderbouwd)Page 48© Bird & Bird LLP 2012
  49. 49. Opheffing ex parte verbod● Vzr Den Haag 16-12-2008, Trendhopper / Arp Design • Voor opheffings kort geding hoeft niet de in de beschikking genoemde zitting te worden gebruikt● Vzr Den Haag 18-12-2009, Ten Berg / Bodum • Herziening heeft geen terugwerkende kracht, anders zou het ex parte verbod onvoldoende afschrikkende werking hebben● Vzr Den Haag 4-5-2011, Darfurnica • Wel terugwerkende kracht● Vzr Den Haag 3-3-2010, Bodum / Ten Berg • Toepassing civiel ne bis in idem, niet na ex parte, wel na opheffingPage 49© Bird & Bird LLP 2012
  50. 50. Cross-border ex parte verbod?Rb Den Haag verleent met ingang van Safretti / Wolters ex parteverboden voor de hele EU● Handhavingsrichtlijn jonger dan Modellenverordening● Art 81: aangewezen rechter bevoegd voor o.a. inbreuken● Art 83: cross-border bevoegdheid● Executie: ordre public EEX v Handhavingsrichtlijn?● HvJEG 27-4-2004 Turner / Grovit • verbod anti suit injunction • EU beginsel van wederzijds vertrouwen • EEX is noodzakelijkerwijs gegrond op het vertrouwen van de verdragsluitende staten in elkaars rechtssystemen en rechterlijke instanties● Ex parte wordt gewoon toegewezen, immers geen verweer● In opheffings kort geding is dit nog niet aangevoerdPage 50© Bird & Bird LLP 2012
  51. 51. Varia procesrecht
  52. 52. HandhavingsrichtlijnEx parte verbodBewijsbeslag● Beslag voor veilig stellen van bewijs van inbreuk● Vzr Den Haag 11-3-2008, MFB Diffusion / Asiangear 1 • Rechtbank bepaalt welke deskundigen de deurwaarder mag meenemen● Vzr Amsterdam 22-3-2010, Betafence / Road Safety • Hensen (Den Haag) treedt op als rechter in Amsterdam • Monsterneming is afdoende, geen bewijsbeslagProceskosten● Bij inbreuk op IE in beginsel volledige kosten vergoed● Lijst van indicatietarieven: € 6.000 - € 25.000● Rb Den Haag 15-10-2008, X / Van Bergen • Als geen handhavingsmaatregel wordt gevorderd geen volledige vergoeding van proceskostenPage 52© Bird & Bird LLP 2012
  53. 53. NevenvorderingenRb Den Haag 11-4-2007, BIE 2008/4, Rotork / Autork● Toewijsbaarheid nevenvorderingen is afhankelijk van het recht van de landen waar de inbreuk wordt gepleegd● Voor de Benelux is de grondslag te vinden in artikel 3.17 en 3.18 BVIE in samenhang met de Handhavingsrichtlijn● Voor de overige Lid-staten is onduidelijk in hoeverre de Handhavingsrichtlijn al is geïmplementeerdVzr Den Haag 3-2-2009, Jems / Hollywood Nails● Per nevenvordering spoedeisend belang vereistHof Den Haag 18-5-2010, BMW / Inter-Tyre● Belang als dit leidt tot beëindiging verdere inbreukPage 53© Bird & Bird LLP 2012
  54. 54. Bijzondere vorderingenWapperverbod● Vzr Rotterdam 26-5-2011 en 7-7-2011, KAR / Meubelco • Alleen bij weten of ernstig vermoeden ongeldigheidIndirecte inbreuk● Vzr Den Haag 22-7-2011, First Bike / Ridder Ride • Wellicht mogelijk onder verordening voor componenten • Alternatief mogelijk onrechtmatige daad • Onderdelen tenminste geschikt en bestemd om te worden samengevoegd tot modelPage 54© Bird & Bird LLP 2012 Subject matter | Client details
  55. 55. Europese Harmonisatie● Belangrijk recht • Uniforme inschrijving voor de hele Europese Unie • Anders dan auteursrecht uniform criterium voor geldigheid • Cross-border handhaving via één rechter● Europees modellenrecht is nog niet effectief geharmoniseerd● Zelfs binnen Nederland verschillen van inzicht● Het wordt tijd voor (meer) prejudiciële vragen● Tot die tijd: strategisch adviseren en procederenPage 55© Bird & Bird LLP 2012
  56. 56. Thank you wouter.pors@twobirds.com Bird & Bird is an international legal practice comprising Bird & Bird LLP and its affiliated and associated businesses. Bird & Bird LLP is a limited liability partnership, registered in England and Wales with registered number OC340318 and is regulated by the Solicitors RegulationAuthority. Its registered office and principal place of business is at 15 Fetter Lane, London EC4A 1JP. A list of members of Bird & Bird LLP and of any non-members who are designated as partners, and of their respective professional qualifications, is open to inspection at that address. www.twobirds.com
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×