• Like
จัดเตรียมหนังสือ
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

จัดเตรียมหนังสือ

  • 6,188 views
Uploaded on

book

book

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
6,188
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
61
Comments
0
Likes
2

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. (1) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ การจัดเตรียมหนังสือ หนังสือเป็นสารนิเทศที่ห้องสมุดทั่วไปจัดหามา เพื่อให้บริการมากกว่าวัสดุ สารนิเทศประเภทอื่น แต่ก่อนที่จะนาหนังสือออกให้บริการ ห้องสมุดจะต้อง ดาเนินการจัดเตรียมหนังสือแต่ละเล่มหรือแต่ละประเภทให้อยู่ในระบบที่ ถูกต้องเรียบร้อยเสียก่อน ทั้งนี้เพื่อให้พร้อมและสะดวกต่อการให้บริการ การจัดเตรียมหนังสือขั้นต้น การจัดเตรียมหนังสือขั้นต้น ได้แก่ การเปิดหนังสือใหม่และการ ตรวจสภาพหนังสือ การประทับตราห้องสมุด และการลงทะเบียน การเปิดหนังสือใหม่และการตรวจสภาพหนังสือ การเปิดหนังสือใหม่ เป็นการช่วยให้ด้ายเย็บหนังสือคลายออกหรือยืดออก ทาให้หนังสือใหม่ที่เปิดอ่านไม่พลิกกลับ การเปิดหนังสือใหม่ให้ปฏิบัติดังนี้คือ  ตั้งสันหนังสือกับพื้นราบแล้วเปิดปกหน้าและปกหลังกดลงไปให้ราบกับพื้น  เปิดหน้าหนังสือจากปกด้านหน้าประมาณ 8-10 หน้า ใช้นิ้วกดรีดเบา ๆ ที่ขอบสันจาก ด้านบนลงด้านล่าง  เปิดหน้าหนังสือจากปกด้านหลังประมาณ 8-10 หน้า ใช้นิ้วกดรีดเบา ๆ ที่ขอบสันจาก ด้านบนลงด้านล่าง  ทาตาม ข้อ 2 และ 3 สลับกันจนบรรจบกันที่กลางเล่ม (จานวนหน้าที่เปิดออกทั้งด้านซ้าย และขวาจะมีประมาณเท่า ๆ กัน) เป็นอันเสร็จวิธีการ การตรวจสภาพทาได้ในขณะที่เปิดหนังสือใหม่แต่ละเล่มดังกล่าวแล้ว อาจพบข้อบกพร่องต่าง ๆที่จะต้องรีบแก้ไขทันที คือ  หน้าหนังสือติดกัน ให้ใช้ใบมีดคม ๆ ตัดออกให้เรียบร้อย  หนังสือมีใบแทรกแก้คาผิด ให้แก้คาผิดโดยตลอด อาจใช้วิธีขูดลบ ขีดฆ่า แล้วเขียนหรือตัดข้อความใหม่ติดเข้าไปให้เรียบร้อย  หนังสือมีข้อบกพร่องด้านการพิมพ์ที่แก้ไขไม่ได้ ควรรีบส่งคืน และขอเปลี่ยนเล่มใหม่
  • 2. (2) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ การประทับตราหนังสือ การประทับตราห้องสมุดลงในหนังสือมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบ หรือสังเกตเห็นได้ชัดเจนว่าหนังสือนั้นเป็นของห้องสมุด เมื่อมีผู้พบว่าไป ตกอยู่ ณ ที่ใดนอกห้องสมุดก็จะสามารถนาส่งกลับคืนห้องสมุดได้ อุปกรณ์สาคัญที่ต้องเตรียมสาหรับประทับตรา มีดังนี้  ตรายางชื่อห้องสมุดพร้อมที่อยู่ โรงเรียนบ้านหนองโสน ต.เสม็ดใต้ อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา  ตรายางวันที่ 17 ธ.ค. 2553  ตรายางข้อความอื่น ๆ ที่จะนามาใช้ประทับในหนังสือ (เช่น “หนังสืออ้างอิง ให้ใช้ภายในห้องสมุดเท่านั้น”) หนังสืออ้างอิง ให้ใช้ภายในห้องสมุดเท่านั้น  แป้นหมึกสีน้าเงินหรือสีแดงสาหรับประทับตราห้องสมุด และสีดาสาหรับตราข้อความอื่น ๆ
  • 3. (3) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ การประทับตรา ให้ประทับตราตามตาแหน่งที่กาหนดเหมือนกันทุกเล่ม โดยทั่วไปจะกาหนดให้ประทับตาแหน่งต่อไปนี้  ปกหน้าด้านใน ประทับตราตรงกึ่งกลางหน้า  หน้าปกใน ประทับตรงกึ่งกลางหน้า  หน้าลับเฉพาะที่ห้องสมุดกาหนด (ควรเป็นหน้าคี่ ) ประทับที่มุมขอบขวาบน  ด้านในปกหลัง ประทับที่กึ่งกลางชิดขอบบน  ขอบหนังสือ ทั้ง 3 ด้าน เวลาประทับให้หันปกหน้าออกนอกตัว  สาหรับหนังสืออ้างอิง ให้ประทับตราข้อความ “หนังสืออ้างอิงใช้ในห้องสมุดเท่านั้น” ด้วยหมึกสีแดงที่ใบรองปกหน้าและ กึ่งกลางของปกหลังด้านใน ข้อควรระวังในการประทับตราหนังสือ  ต้องประทับตราให้สะอาด ตราเครื่องหมายหรือข้อความติดชัดเจน ควรลองประทับบนแผ่นกระดาษอื่นดูให้พอดี ไม่ติดหมึกมากหรือน้อย เกินไปและต้องประทับให้ตรงหรือขนานกับเส้นบรรทัด  เพื่อให้ติดชัดและข้อความไม่ขาดหายไป ควรค่อย ๆ วางตรากดลงเบา ๆ ตรง ๆ ก่อนแล้วโยกมือจับตรายางไปข้างหน้า และข้างหลัง เล็กน้อย  ต้องระวังอย่าประทับลงบนตัวอักษรหรือรูปภาพ เพราะจะทาให้อ่าน ข้อความไม่ได้และภาพก็จะด้อยคุณค่าไป
  • 4. (4) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ การลงทะเบียน การลงทะเบียนหนังสือ เป็นการบันทึกหลักฐานการรับหนังสือ แต่ละเล่มเข้าห้องสมุดตามลาดับเลขทะเบียน โดยระบุรายละเอียดของ หนังสือแต่ละเล่มไว้ในสมุดทะเบียนด้วยหลักการลงทะเบียน  แยกสมุดทะเบียนหนังสือ หนังสือภาษาไทย ภาษาอังกฤษและหนังสือ อื่น ๆ ที่แตกต่างจากหนังสือทั่วไปเป็นอย่างละเล่ม  การลงทะเบียนหนังสือแต่ละเล่ม ต้องเขียนให้อยู่ในหนึ่งบรรทัด เพื่อให้ แต่ละหน้าของสมุดทะเบียนมีจานวนเล่มหนังสือเท่ากันง่ายต่อการ ตรวจสอบความถูกต้องของลาดับเลขทะเบียน  เลขทะเบียน เป็นเลขประจาตัวของหนังสือ ดังนั้นหนังสือแต่ละเล่มแม้จะเป็น หนังสือเรื่องเดียวกัน จะไม่มีเลขทะเบียนซ้ากันเลย เลขทะเบียนจะเรียงจากน้อย ไปหามากตามลาดับเล่มที่ลงก่อนหลัง คือ ฉ.๑, ๒,๓,...ดังนั้นก่อนลงทะเบียน ควรตรวจจัดลาดับหนังสือให้ถูกต้องเสียก่อน รวมทั้งหนังสือประเภทที่มิใช่เล่ม เดียวจบ เช่น ล.๑ ฉ.๑, ล.๑ ฉ.๒, และ ล.๒ ฉ,๑, ล.๒ ฉ.๒ ...เป็นต้น มิฉะนั้น เลขทะเบียนจะสลับสับสนกันหมด  ต้องบันทึกสมุดทะเบียนให้เรียบร้อย สะอาดชัดเจน เพราะเป็นหลักฐาน สาคัญของห้องสมุด
  • 5. (5) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ อุปกรณ์ในการลงทะเบียน  สมุดทะเบียน ที่ประกอบด้วยช่องกรอกรายการต่าง ๆ 9 ช่อง คือ วันที่ลงทะเบียน เลขทะเบียน ชื่อผู้แต่ง ชื่อหนังสือ สานักพิมพ์ ปีที่พิมพ์ ราคา แหล่งที่มา และหมายเหตุ วันที่ เลข ชื่อผู้แต่ง ชื่อหนังสือ สานักพิมพ์ ปีที่พิมพ์ ราคา แหล่งที่มา หมายเหตุลงทะเบียน ทะเบียน หน่วยละ  เครื่องประทับตัวเลข  ตรายางแบบฟอร์มกรอกรายการ (วันที่ เลขทะเบียนและเลขเรียกหนังสือ)  ตรายางวันที่  แป้นหมึกสีน้าเงินและสีแดง  ปากกา ดินสอ ยางลบ วิธีการลงทะเบียน  จัดหนังสือที่จะลงทะเบียนแต่ละครั้งตามลาดับชื่อผู้แต่ง ซึ่งจะทาให้หนังสือเรื่องเดียวกันหรือชุดเดียวกันที่มีหลายเล่มได้มีเลขทะเบียนต่อกันไปตามลาดับ  วันเดือนปีที่ลงทะเบียน ถ้าในวันเดียวกันลงทะเบียนหนังสือหลายเล่ม ให้ลงเฉพาะเล่มแรกของวันนั้นเท่านั้น  ลงทะเบียนหนังสือทีละเล่ม โดยลงบรรทัดละ 1 เล่ม ถ้าเป็นหนังสือชุดหรือหนังสือหลายเล่มจบ ให้ลงทะเบียนของหนังสือในชุดนั้นต่อกันตามลาดับเล่มจนหมดชุด ถ้าหนังสือเรื่องเดียวกันมีหลายฉบับ (Copy) ให้ลงทะเบียนติดต่อกันจนครบทุกเล่ม  การลงชื่อผู้แต่งตามที่ปรากฏในหนังสือ ถ้ามีผู้แต่งเกิน 3 คน ให้ลงชื่อผู้แต่งคนแรกตามด้วยคาว่า และคนอื่น ๆ ถ้าเป็นภาษาอังกฤษให้ลงคาว่า and others ถ้าไม่มีชื่อผู้แต่งให้เว้นว่างไว้ไม่ต้องลงรายการ  ลงชื่อหนังสือตามที่ปรากฏที่หน้าปกในของหนังสือ ถ้าเป็นหนังสือชุดให้ลง ล.1, ล.2 , ล.3,…(หมายถึง เล่ม 1, เล่ม 2, เล่ม 3, …) ท้ายชื่อหนังสือสาหรับหนังสือภาษาไทย ส่วนหนังสือภาษาอังกฤษให้ใช้ V.1, V.2, V.3,…(V คือ Volume) ถ้าหนังสือชื่อ
  • 6. (6) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือเรื่องเดียวกันและผู้แต่งคนเดียวกันมีหลายฉบับให้ใส่ ฉ.1, ฉ.2, ฉ.3,…หรือ C.1, C.2,C.3,…(สาหรับหนังสือภาษาอังกฤษ) ท้ายชื่อหนังสือ (ฉ หรือ C หมายถึง ฉบับ หรือ Copy)  ชื่อสานักพิมพ์ที่จัดพิมพ์ ในกรณีที่ไม่มีสานักพิมพ์ให้ลงชื่อโรงพิมพ์ หรือชื่อผู้รับผิดชอบในการจัดพิมพ์ ซึ่งอาจจะเป็นกระทรวง ทบวง กรม ฯลฯ แทน ถ้าไม่ปรากฎสถานที่พิมพ์ให้ลงว่า ม.ป.ท. หรือ n.p. (ไม่ปรากฏสถานที่พิมพ์ หรือ no place)  ปี พ.ศ. ที่จัดพิมพ์หนังสือ ถ้าหากมีการจัดพิมพ์หลายครั้งให้ลงปีที่พิมพ์ครั้งหลังสุด ถ้าไม่ปรากฎปีที่พิมพ์ให้ลงว่า ม.ป.ป. หรือ n.d. (ไม่ปรากฎปีที่พิมพ์หรือ no date)  ราคาหนังสือ ลงตามที่ปรากฏในหนังสือ เพราะถ้าหนังสือชารุดสูญหายจะได้เรียกเงินชดใช้จากผู้ทาหายได้ถูกต้อง ในกรณีที่ราคาเป็นชุดให้ลงราคาทั้งชุดไว้ในเล่มแรก  แหล่งที่มา ในกรณีที่เป็นหนังสือบริจาคให้ลงชื่อผู้บริจาคในช่องนี้ แต่ถ้าหากได้มาโดยการจัดซื้อก็ไม่ต้องระบุไว้  หมายเหตุมีไว้สาหรับเขียนเลขแสดงจานวนหนังสือในชุด หรือหนังสือชารุดได้จาหน่ายออกจากทะเบียนห้องสมุดแล้ว
  • 7. (7) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ การลงรายละเอียดในเล่มหนังสือ  การประทับเลขทะเบียนลงในเล่มหนังสือในตาแหน่งที่กาหนด คือ หน้าชื่อเรื่อง,หน้าลิขสิทธิ์, หน้าลับ (หน้าที่ 23), และหน้าสุดท้ายของเนื้อหา การประทับเลขทะเบียนต้องระวังให้เลขตรงกันทั้งหมดทั้งในสมุดทะเบียนและในทุกตาแหน่งที่เล่มหนังสือ  การลงรายละเอียดอื่น ๆ  วันที่ลงทะเบียน ลงไว้ในหน้าลิขสิทธิ์ในแบบฟอร์มตรายาง และที่หน้าลับเฉพาะใต้เลขทะเบียน  เลขเรียกหนังสือ เขียน/พิมพ์ ติดที่ตาแหน่งต่าง ๆ ที่ตัวเล่มที่ห้องสมุดกาหนด ดังนี้  มุมล่างด้านซ้าย (ที่ปก)  สันหนังสือด้านล่าง (ห่างจากด้านล่าง 2.5-3 นิ้ว.)  หน้าชื่อเรื่อง (ชิดขอบด้านซ้าย)  หน้าลับ (ชิดขอบด้านซ้าย, หน้าที่ 23)  หน้าสุดท้ายของเนื้อหา (ชิดขอบด้านซ้าย)
  • 8. (8) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ บรรณานุกรมไพบูลย์ ตรีน้อยวา. (2542). งานเทคนิคของห้องสมุด : Technical services of library. สงขลา : คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏสงขลา.วัลลภ สวัสดิวัลลภ. (2527). คู่มืองานเทคนิคและการฝึกงานห้องสมุด . ลพบุรี : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ วิทยาลัยครูเทพสตรี.
  • 9. (9) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ คู่มือการจัดเตรียมหนังสือที่ปรึกษา : นายเมธี พรมศิลา ผู้อานวยการนายไพรสิทธิ์ ศรีสุทธิเกิดพร รองผู้อานวยการนางสุรัตน์ สุทธกุล รองผู้อานวยการผู้เรียบเรียง : วาสนา เทียนกุลออกแบบ : วัชรี ปั้นนิยม สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ 422 ถ.มรุพงษ์ ต.หน้าเมือง อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา 24000 โทร., โทรสาร 0 3851 7013
  • 10. (10) คู่มิอการจัดเตรียมหนังสือ คำนำ สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ เป็นหน่วยงานสนับสนุนวิชาการ ทาหน้าที่ จัดหา รวบรวม อนุรักษ์และบารุงรักษาและเผยแพร่หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ โสตทัศน์วัสดุ ทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ ตลอดจนหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และนาข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่สอดคล้องกับหลักสูตรการเรียนการสอน และการค้นคว้าวิจัยของมหาวิทยาลัยคู่มืองานเทคนิคของห้องสมุดเล่มนี้ จัดทาขึ้นเพื่อใช้เป็นคู่มือสาหรับครูบรรณารักษ์ และนักเรียนหรือรายงานห้องสมุดขอขอบคุณท่านเจ้าของหนังสือทุกท่านที่ข้าพเจ้านามาอ้างอิง และขอขอบพระคุณ “ครูหม่อง” ที่จัดทารูปเล่ม เอกสารนี้ที่จัดทาขึ้นเพื่อประโยชน์ต่อการดาเนินงานห้องสมุดโรงเรียน และขอยกความดีให้ครู อาจารย์ผู้ประสิทธิประสาทวิชาให้ ด้วยความเคารพอย่างสูง วาสนา เทียนกุล