Toekomstvisie Chemie - producten, toepassingen, grondstoffen en bedrijfsmiddelen

  • 776 views
Uploaded on

 

More in: Technology
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
776
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3

Actions

Shares
Downloads
15
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • “A recent study estimates that, by 2025, over 15% of the three trilliondollar global chemical sales will be derived from bio-derived sources. Yetanother study highlights that over 90% of the annual global plastic productionof 270 Mio tons is technically feasible for substitution by bioplastics.Many of these bioproducts would be manufactured in bio-refineries by thedeployment of rapidly emerging industrial biotechnology.” (Asian WhitePaper, Vijayendran 2010)
  • About 15% of the world wide Ethylene capacity is produced with artificially low feedstock cost
  • “We’re not just dealing with vats any more,” insists Volkert Claassen of Royal DSM, a Dutch maker of food enzymes. This week the firm announced a joint venture with Roquette Frères, a French chemicals firm, to build a factory to produce a bio-based version of succinic acid, which is used in paints, textiles and coatings.
  • By 2020, the EU expects 20% of its power to come from renewables, part of which will have to be delivered by power derived from biomassAdditionally, 10% of all transportation fuels should come from renewable sources, which will require a substantial increase in penetration of biofuels

Transcript

  • 1. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Macrotrends 3. De chemische industrie 4. Innovatie en kennis • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 5. Producten en toepassingen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 6. Grondstoffen en bedrijfsmiddelen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden)0 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 2. Door BBP-groei verschuiven de verschillende eindmarkten naar nieuweeconomieënOverzicht omgeving: producten en toepassingen HoofdpuntenUiteindelijk • BBP is de belangrijkste stimulus voor de eindmarkten in combinatie met:stuurt het BBP • Verstedelijking: bouw en infrastructuurde ontwikkelingvan de • Huishoudinkomen: elektronica, huishouden, autoeindmarkten • Vergrijzende bevolking: gezondheidszorg, persoonlijke verzorging en voeding • De wereldwijde middenklasse zal naar verwachting groeien van 1,8 miljard naar 4,9 miljard in 2030, waarbij de meeste groei zal plaatsvinden in opkomende economieënNieuwe hulp- • Eindmarkten zullen groeien in alle regio’s, waarbij de groei het sterkst is in opkomende landen; hettechnologieën gebruik van chemicaliën op eindmarkten zal naar verwachting 1,1 keer zo sterk toenemen als deen grondstoffen ontwikkeling van het BBPkunnen • Belangrijke eindmarkten zoals bouw en infrastructuur, landbouw, gezondheidszorg, persoonlijkemogelijkheden verzorging en voeding blijven naar verwachting lokaalcreëren voornieuwe • De industrie moet voortbouwen op verschillende opkomende materiaaltechnologieën om demeerwaarde op meerwaarde voor eindmarkten te versterkende verschillende • Eindmarkten moeten omgaan met andere stimulus voor verandering:eindmarkten • De vergrijzende bevolking zou gunstige omstandigheden kunnen creëren voor Europa op eindmarkten, zoals de gezondheidszorg, persoonlijke verzorging en voeding • Toenemende druk op het milieu en klimaatverandering • Energieschaarste1 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 3. De grootste industriële afnemers van chemicaliën zijn de metaal-,mechanische, elektronica-, kleding-, auto- en papier- en drukwerkindustrieAandeel van binnenlands chemicaliënverbruik binnen de EU Rest van productie Kantoormachines Industriële machines 6% Metaalproducten 2% 3% 1% Elektrische goederen 4% Consumentenproducten 30% Papier- en drukwerkproducten 5% Autobranche 5% 5% Bouw 6% Textiel en kleding 16% 6% Landbouw DienstverleningOpmerking: hierbij zijn farmaceutische producten inbegrepen; bij de berekening van de percentages is rekening gehouden met de herverdeling vanbinnenlands verbruik aan afnemers van chemicaliën verderop in de logistieke keten voor eigen gebruik en gebruik door de rubber- enkunststofverwerkende industrieBron: Cefic & Eurostat; aangehaald door SusChem © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 4. Bouw en infrastructuur vormen de grootste markten voor de chemischeindustrie; huishoudelijke artikelen, papier en verpakkingen zijn er het sterkstvan afhankelijkOmvang van chemische industrie vergeleken met omvang van eindmarkt 30 Chemische markt als aandeel van eindmarkt (%) Huishoudelijke artikelen Omvang chemische markt ~$100 miljard 25 Sterk afhankelijk van de chemische industrie 20 Papier en verpakkingen 15 Redelijk afhankelijk van de Gezondheidszorg chemische industrie 10Persoonlijke verzorging Elektronica Landbouw Bouw en infrastructuur Batterij 5 Transport Autobranche Beperkt afhankelijk van de Machines Kleding en textiel chemische industrie Energie Mijnbouw en metaal Voeding 0 0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 Omvang van eindmarkt ($miljard)Bron: CMAI, Deloitte analysis 3 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 5. De chemische industrie is volwassen geworden en heeft het aantalinnovaties de afgelopen jaren zien afnemen met weinig nieuwe moleculen ennog minder kassuccessen Sinds de jaren 60 hebben we weinig nieuwe moleculen gezien en nog minder kassuccessen 6 PUR PS PC PEEK PEI 5 LDPE PA ABS PPSU LCP Aantal nieuwe moleculen PMMA 4 HDPE PP PBT PPE 3 PET PTFE PSU PI 2 PES LLDPE 1 PVC = 60 KT 0 1920-1930 1930-1940 1940-1950 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000Opmerking: voor PS, PTFE en PVC is de datum gebruikt waarop ze in de handel werden gebracht. Acrylonitril-butadieen-styreen (ABS), polybutyleentereftalaat (PBT), polycarbonaat (PC), polyethyleen (PE), polyetherimide (PEI), polyethyleentereftalaat (PET), polypropeen (PP), polyfenyleensulfide (PPS), polyurethaan (PUR), polyvinylchloride (PVC)Bron: Chemsystems, 2007 data, Booz analysis4 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 6. Tegelijkertijd is het aantal kunststoffen sterk toegenomen en zijn de marges de afgelopen twintig jaar van hoog naar laag gegaan, wat de winstmarge beperkt 1980-1990 2000-2010Consumentengoederen PE/PP PE/PP Biologische basis PC/PUR PUR Infrastructuur PE/PP/ABS PE/PP/ABS PVC Epoxy Nylon Polyester Gezondheidszorg PET PP PP PC PC/PUR Elektronica PP PBT PBT PP PC PC PVC/Acryl/ABS PEI/ Auto PVC/Acryl/ABS PC/Nylon PPS PC/Nylon/PP Laag Gemiddeld Hoog Laag Gemiddeld Hoog Meerwaarde (toenemende marge) Meerwaarde (toenemende marge) Opmerking: Acrylonitril-butadieen-styreen (ABS), polybutyleentereftalaat (PBT), polycarbonaat (PC), polyethyleen (PE), polyetherimide (PEI), polyethyleentereftalaat (PET), polypropeen (PP), polyfenyleensulfide (PPS), polyurethaan (PUR), polyvinylchloride (PVC) Bron: Booz 5 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 7. Technisch gezien is het mogelijk om de huidige kunststoffen op olie basis te vervangen door kunststoffen op biologische basis Potentieel van kunststoffen op biologische basis Er zijn verschillende belemmeringen voor het om kunststoffen op oliebasis te vervangen algemene gebruik van biomaterialen (2007) • Economische belemmeringen: biomaterialen kennen Kan niet worden 10% een lagere prijs-prestatieverhouding dan traditionele vervangen door chemicaliën kunststoffen op biologische basis • Technische problemen met schaalvergroting • Beschikbaarheid van grondstoffen op biologische basis ~240Mt technisch • Aanvaarding door de industrie: bereidheid van Technisch vervangingspotentieel bedrijven in de verwerkende sector om zich aan te passenvervangingspotentieel 89% aan de nieuwe kunststoffen 90% van kunststoffen op biologische basis • Belemmeringen met betrekking tot beleid: in tegenstelling tot bio-energie en biobrandstoffen bestaat er momenteel geen EU-beleidskader ter ondersteuning van biomaterialen - bio-energie en biobrandstoffen krijgen niet alleen veel Capaciteit voor kunststoffen steun met betrekking tot R&D, proefneming en op biologische basis demonstratiefabrieken, maar krijgen nog steeds steun 2% tijdens de commerciële productie Wereldwijde Vervangingspotentieel vraag naar van kunststoffen op - zonder vergelijkbare ondersteuning zullen kunststoffen biologische basis biomaterialen lijden onder een gebrek aan investering • Chemicaliën op biologische basis kunnen in 2025 zijn - hoge subsidies voor energiegewassen leiden tot hoge toegenomen tot circa 15% van de wereldwijde omzet prijzen voor biomassa en grond, wat het gebruik voor van chemicaliën industriële materialen onaantrekkelijk maakt. Bron: Universiteit van Utrecht (2007), BiobasedChem Asia, C&News, beleidsstuk inzake de bio-economie in de EU 6 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 8. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Macrotrends 3. De chemische industrie 4. Innovatie en kennis • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 5. Producten en toepassingen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 6. Grondstoffen en bedrijfsmiddelen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden)7 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 9. Er zijn drie grote onzekere factoren met betrekking tot producten entoepassingenHoofdvragen voor producten en toepassingen Toekomstige Toekomstige Wat zijn de Wat zijn de technologieën producten producten en belangrijkste toepassingen in detechnologieën in de toekomst? toekomst? Toekomstige Waar worden ze markten gebruikt?8 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 10. Verbruikstoename gestimuleerd door de middenklasse komt naar verwachting uit deopkomende markten, waardoor een herverdeling van de eindmarkten plaatsvindtWereldwijde middenklasse (in miljard) Uitgaven wereldwijde middenklasse ($miljard) CAGR ’09-’30 CAGR ’09-’30 1,8 4,9 21,3 55,7 6% Latijns-Am. +3% 5% 5% Afrika +5% 10% 7% Noord-Am. 0% 7% 6% Latijns-Am. +3% 7% Afrika +4% 10% Noord-Am. 0% 18% 14% Europa 0% 26% 7% 20% Europa +2% 36% 38% 66% Azië-Pacific +9% 59% Azië-Pacific +9% 28% 23% 2009 2030 2009 2030Opmerking: onder Latijns-Amerika wordt verstaan: Midden- en Zuid-AmerikaBron: Brookings Institute, Emerging Middle Class in Developing Countries9 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 11. Consumenten maken zich steeds meer zorgen om het milieu, maar datblijkt nog niet uit hun daadwerkelijke gedragEcologische voetafdruk (globale hectare per Ontwikkeling milieubewust inkopen (% vanhoofd) kopers) Ecologische voetafdruk van verbruik 34% 33% Totale biocapaciteit 18% 13% 7,9 2% Geëngageerd Proactief Beïnvloed Onzeker Onwetend 5,5 4,9 13% Niet bezorgd 15% Prijs 4,7 17% Gemak Bezorgd, maar 53% niet bereid om Zowel prijs als 2,9 17% 2,6 2,7 iets te doen gemak 1,8 1,8 Bereid om te 25% Kwaliteit 1,4 1,5 betalen, maar 13% doet het niet 0,8 Bereid om te Gebrek aan 21% betalen en doet 25% kennis dat ook Noord- Europa Azië Afrika Latijns- Wereld Bereidheid om te betalen Redenen Amerika Amerika voor producten met om niets te maatschappelijke en doenBron: Global Footprint Network, Deloitte Green Shopper study, McKinsey milieuvoordelen- 10 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu-
  • 12. Ondanks verstedelijking en BBP-ontwikkeling zal de bouwmarkt van grootbelang blijven in EuropaWereldwijde bouwmarkt (US$ biljoen) De grootste bouwmarkten ter wereld in 2020 8 13 Overig China 23% 21% 45% Ontwikkelde markten 60% Mexico 2% 7% India Brazilië 2% 2% 1% Rusland 2% 6% NL Japan 55% Opkomende markten 2% 2% VK 40% Italië 3% 3% 3% 3% Indonesië Spanje 3% Australië Duitsland 15% Frankrijk VS 2010 2020 Canada • Bouw en infrastructuur zullen met meer dan 100% Latijns-Amerika toenemen in opkomende markten, gestimuleerd door de Noord-Amerika toenemende verstedelijking; Europa - Groei komt naar verwachting uit Afrika en Azië Azië-Pacific - Trend naar energiezuinige gebouwenBron: UN World Urbanization Prospects, European Construction Technology Platform, European Commission, Global construction 202011 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 13. Nieuwe levensstijlen en energiezuinigheid zullen naar verwachting debehoefte aan nieuwe producten stimuleren in het huis van de toekomst Trends in huizenbouwHuizen van de toekomst • Nieuwe vormen van materialen en coatings ‒ Zelfreinigende en zelfherstellende coating, glas en isolatie ‒ Fotosynthetische coating voor zonne-energie ‒ Biomorfe coatings, die reageren op de hoeveelheid licht • Ontwikkelingen voor efficiënt gebruik van hulpbronnen en energie ‒ Geraamtes van koolstofbuizen, waarvoor efficiënt gebruik wordt gemaakt van hulpbronnen ‒ Biologisch afbreekbare materialen voor wanneer het huis in onbruik raakt ‒ Waterbesparing: regenwater opvangen voor gebruik in de tuin en mogelijk als spoelwater voor huishoudelijk gebruik • Structurele ontwikkelingen op het gebied van ontwerp ‒ Compacte indeling voor optimale energiezuinigheid ‒ Verticale woningen om mensen te kunnen onderbrengen in dichte bebouwing • Nieuwe woonnormen ‒ Intelligente en interactieve IT-systemen die het dagelijks leven helpen organiseren ‒ Slimme verwarmingssystemen ‒ Slimme materialen ingebouwd in huizenBron: William McDonough + Partners, Cook + Fox, Rios Clementi Hale Studios, Mouzon Design, Philips, gesprekken met deskundigen12 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 14. De wereldwijde mobiliteit zal naar verwachting blijven toenemen;luchtvervoer kent het grootste groeipercentageBiljoen passagierskilometers Biljoen passagierskilometers CAGR’10-’50 CAGR’10-’50 73 74 Afrika 3,4% Minibussen 0,1% 3 Latijns-Amerika 2,3% 5 Bussen -0,1% 7 Passagierstreinen 2,2% 52 Europa 0,8% 52 6 2- + 3-wielers 1,8% 3 6 18 Lucht 3,3% 37 Noord-Amerika 1,1% 37 5 3 5 6 9 3 3 5 Azië-Pacific 2,3% 35 Lichte bedrijfsvoertuigen 1 25 18 2010 2030 2050 2010 2030 2050 • Vraag naar slimmere vervoerssystemen ‒ Ontwikkeling van slimme rijsystemen, zelfrijdende auto’s, enz. • Vraag naar efficiënter energiegebruik door alle vormen van vervoer ‒ Efficiënt gebruik van materialen ‒ Alternatieve brandstoffenBron: World Business Council for Sustainable Development, gesprekken met deskundigen13 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 15. De verschuiving naar elektrische auto’s en toegenomen brandstofefficiëntie sturen de vereisten voor de chemische industrie aan; Europa zal naar verwachting een behoorlijk grote markt blijven Verkoop van voertuigen in 2025 per technologie EV-accu-ontwikkelingen (schattingen) (miljoenen) Elektrische en Voertuigen met interne hybride voertuigen verbrandingsmotor Kosten accu (x1000 $) 30 Duizend $ 40 26 18 8100% 20 -81% 0 7 4 4 1080% 060% 2010 2012 2014 2016 2018 2020 840% 33 22 14 Gewicht accu (kg)20% -83% 333 0% 222 0% 20% 40% 60% 80% 100% 55 Azië Europa NAFTA Rest van de wereld 2009 2015 2025 • Verschuiving naar elektrische voertuigen Levensduur accu (jaar) ‒ Vereist accutechnologie ‒ Biobrandstoffen uitsluitend in regio’s met biogewassen 14 • Lichtere auto’s 4 ‒ Vereist synthetische stoffen en kunststoffen • Behoefte aan materialen die de intense hitte in 2009 2015 traditionele verbrandingsmotoren aankunnen Bron: Oliver Wyman study “E-Mobility 2025”, U.S. DOE Vehicle Technologies Program, Deloitte analysis 14 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 16. De vergrijzende bevolking in combinatie met overconsumptie zal leiden toteen explosieve stijging van uitgaven aan gezondheidszorgSchatting aantal inwoners van 65+ (miljoen) Wereldwijde uitgaven aan gezondheidszorg (US$ biljoen)+195% 5,6 2% Afrika 2010 6% Latijns-Amerika 334 2050 +269% 240 +34% 45% Noord-Amerika +111%113 85 +33% +61% +71% 65 40 29 39 17 22 10 17 10 18 CH IN VS JP DE VK FR 28% West-Europa • Toegenomen vraag naar gezondheidszorg, met name in regio’s met vergrijzing en regio’s met grote welvaart ‒ Ontwikkeling van eHealth om kosten van gezondheidszorg te beperken 19% Azië-Pacific ‒ Gebruik van verbeterde diagnostiek en geneeskunde op maat ‒ Gebruik van lab-on-a-chip en slimme materialen in 2010 medische instrumenten Bron: EIU, UN World population prospects, Espicom, Deloitte-analyse, OECD15 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 17. De wereldwijde voedselconsumptie per hoofd van de bevolking zal blijventoenemen; dit vereist een aanhoudende verbetering van de opbrengstVoedselconsumptie per hoofd (kg/persoon/jaar) Landbouwgrond in gebruik en opbrengst 336 370 385 395 411 428 Peulvruchten 1.200 6% 6% 6% 6% 6% 6% Plantaardige oliën Ontwikkelende landen7% 7% 8% 9% 10% 11% 1.000 Suiker 16% 22% 18% 17% 17% Miljoen ha 17% Vlees 800 22% 20% 21% 20% 20% 21% Wortel-/knolgewassen 600 Melk/zuivel 400 Industriële landen 44% 41% 44% 43% 42% 40% Granen (voedsel) 200 Overgangslanden 0 1965 1975 1985 1998 2015 2030 1960 1980 2000 2020 • Vraag naar grotere productiviteit 5 ‒ Aanvaarding en gebruik van biotechnologieën, zoals Rijst genetische modificatie van gewassen 4 Tarwe • Grotere nadruk op gezond leven in verband met Ton/ha 3 toegenomen rijkdom, vergrijzende bevolking en welvaartsziekten 2 ‒ Voedsel op maat 1 0Bron: Food & Agriculture Organization, Deloitte-analyse, USDA 1960 1980 2000 202016 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 18. In de toekomst zal de productie van elektronische goederen naarverwachting in Azië blijvenVerbruik elektronische componenten tijdens Vraag naar elektrische apparaten en huishoudelijkeproductie goederen*** 14% 13% Amerika** 26% 25% Amerika 16% 15% Europa 33% Europa 37% 57% 61% Azië* 42% Azië-Pacific 36% 13% 11% Japan 2010 2015 2010 2014* Exclusief Japan** Onder Amerika wordt verstaan: Noord-Amerika en Latijns-Amerika*** Gebaseerd op 51 landen geselecteerd aan de hand van EIU-gegevensBron: TTI, EIU, Deloitte-analyse17 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 19. Het Institute for the Future heeft 6 hoofdtrends gesignaleerd die de komende40 jaar kunnen leiden tot nieuwe producten en toepassingen...Opkomende technologietrends Kleine wereld Intentionele biologie Wiskundige wereldNanotechnologie zal innovaties en nieuwe capaciteiten mogelijk Het vermogen om patronen in maken in materialen en Vermogen om biologie aan te gegevens te verwerken, tegeneeskunde. Nanotechnologieën passen en te manipuleren. manipuleren en te begrijpen zalzullen verschillende fundamentele Biotechniek zal van grote onderzoeksgebieden toenemen. Door massaal invloed zijn op toekomstigesamenvoegen en zullen leiden tot computergebruik wordt simulatie toepassingen. de ontwikkeling van alom verspreid. transdisciplinaire wetenschap. Lichte infrastructuur Verlengde zelf Zintuiglijke transformatie Ontwikkeling van Nieuwe materialen zullen Biotechnologie, computerapparaten die hun nieuwe infrastructuren mogelijk cognitiewetenschap, omgeving kunnen voelen, maken. Infrastructuurontwerpen informatietechnologie en begrijpen en daarop reageren. zullen bestaan uit kleinere, robotica zullen mentale en Dit zal samenvallen met een slimmere en zelfstandigere fysieke aanpassingen mogelijk grote doorbraak op het gebied componenten. maken. van inzicht in de hersenen.Bron: Institute for the Future18 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 20. ...in combinatie met de opkomende technologiegebieden en de behoeftenvan de eindmarkten...Opkomende technologiegebieden; voorbeelden Energie en koolstofarme Materialen en nanotechnologieën Biotechnologie en farmaceutica technologieën 3D-printen en persoonlijke fabricage Geavanceerde accutechnologieën Landbouwtechnologieën Bouw- en constructiematerialen Bio-energie Medische beeldvorming Koolstofnanobuizen en grafeen Koolstofafvang en -opslag Industriële biotechnologie Metamaterialen Atoomsplitsing Lab-on-a-chip Nanotechnologieën Brandstofcellen Nucleïnezuurtechnologieën Nanomaterialen Kernfusie -omics Intelligente polymeren Waterstof Prestatieverbeteraars Actieve verpakking Micro-opwekking Stamcellen Slimme en biomimetische materialen Recycling Synthetische biologie Slim interactief textiel Slimme netwerken Geneeskunde op maat Zonne-energie Weefselkweek Intelligente koolstofarme voertuigen op Modellering van menselijk gedrag de weg Zee- en getijdenenergie Hersen/computer-interface Windenergie eHealthBron: Horizon Scanning Centre19 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 21. ...leidt dit tot de ontwikkeling van nieuwe producten en toepassingen Toekomstige producten: voorbeelden Zelfherstellende materialen zijn een Biochips zijn minilaboratoria die categorie slimme materialen die het honderden of duizenden gelijktijdige ingebouwde vermogen hebben om biochemische reacties kunnen schade die na verloop van tijd ontstaat uitvoeren. Biochips kunnen diverse door mechanisch gebruik, te herstellen. doeleinden hebben, van diagnose vanZelfherstellende Dit kan de productiekosten beperken ziektes tot detectie van bioterroristische Biochips materialen van verschillende industriële processen middelen. Het microarray, een dankzij een langere levensduur van tweedimensionaal netwerk van onderdelen en minder inefficiëntie als biosensoren, is het cruciale onderdeel gevolg van verslechtering van een biochipplatform. Het bio-nano-complex wordt gevormd Kunststoffen die afkomstig zijn van door een kunstmatig nanomateriaal en hernieuwbare biomassabronnen. Dit een biologische eenheid zoals een kunnen bijvoorbeeld zijn kunststoffen op antistof. De samenvoeging van basis van zetmeel, antistoffen en nanodeeltjes met een polymelkzuurkunststoffen, poly-3- Nano- grote affiniteit en specificiteit door Bio- hydroxybutyraat, polyamide 1,biotechnologie middel van receptor-ligand- kunststoffen polyethyleen op biologische basis, herkenningswijzen is van groot belang genetische gemodificeerde voor verschillende toepassingen biokunststoffen ‒ Diagnostische nano-biosensoren ‒ Verpakking ‒ Dragers voor diagnose en ‒ Slim textiel behandeling Bron: Deloitte-analyse ‒ Niet-giftige isolatoren 20 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 22. De komende veertig jaar zal naar verwachting een breed scala aan nieuwe producten hun invloed uitoefenen op de wereld en de chemische industrie Mogelijke toekomstige producten; voorbeelden Synthetische Slimme bacteriën Zintuiglijk Kunst- netwerken internet ogen 3D- Geavanceerde Geheugen- printers batterijen Actieve Robot- verbetering bij Downloaden verpakkin chirurgie Bureaublad- mensen Zelfrijdend van menselijk g productie Bijzonder- e auto’s geheugen Opslag op Synthetis heden Afdrukbare Nano- nanoschaa che Doordringend Modellering Kernfusie elektronica buizen Gevoelige l bacteriën slim stof van Nano- Uitstootvrije Genees- computers Slimme Kunststof menselijk Hele- dranken auto’s voeren kunde op Hersen- logistieke botten gedrag cel- boventoon maat transplantatie keten Robotica op biologi DNA Kernenergie microschaa e Computer Schoon Brandstof- overtroeft l water cellen in fossiele voor Snelle auto’s energie iedereen productie2010 2020 2030 2040 2050 Bron: Institute for the Future, Horizon Scanning Centre, Now and Next 21 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 23. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Macrotrends 3. De chemische industrie 4. Innovatie en kennis • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 5. Producten en toepassingen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 6. Grondstoffen en bedrijfsmiddelen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden)22 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 24. De concurrentiepositie van Europa voor traditionele grondstoffen zalverslechteren en er is behoefte aan grondstofdiversificatieOverzicht omgeving: grondstoffen en bedrijfsmiddelen HoofdpuntenGrondstoffen • Fossiele grondstoffen zijn sterk geconcentreerd in het Midden-Oosten, waardoor daar concurrentievoordeelworden ontstaat voor basischemicaliëndiverser; • Ethyleenproductie zal naar verwachting toenemen in het Midden-Oosten en Azië, terwijl ze stabiel blijft inEuropa blijft Noord-Amerika en West-Europaafhankelijk • Concurrentie om grondstoffen vanuit Azië zal gevolgen hebben voor het aanbod van traditionele grondstoffenvan import aan de EU • Er zullen, naast de traditionele grondstoffen, biologische grondstoffen nodig zijn om te voorzien in de toenemende vraag naar chemicaliën • Biologische grondstoffen zijn geconcentreerd in LA, NA en Azië; Europa heeft toegang tot tarwe, suikerbieten en kokosolie • Europa zou kunnen proberen als eerste over te stappen op chemicaliënproductie op basis van biologische grondstoffen, maar zou afhankelijk kunnen zijn van importProductie in • Productie van basischemicaliën is stabiel in Europa en NA en neemt toe in het Midden-Oosten en Azië; West-W-EU is sterk Europa heeft het grootste aantal naftafabrieken en het Midden-Oosten werkt aan megafabrieken voor productengeïntegreerd op gasbasisen blijft • West-Europese fabrieken zijn niet rendabel vergeleken met grote fabrieken in het Midden-Oosten die profiterenconcurrerend van lage transportkosten voor basismaterialen, maar het WEU-cluster is het meest concurrerend binnen de EUbinnen EU • Ook de benutting van fabrieken in Europa en Noord-Amerika staat onder druk door de vertraging van de markt • Gezien de verslechterende concurrentiepositie van de Europese chemische industrie, de afhankelijkheid van export, de onderbenutting van fabrieken en de tragere groei van eindmarkten in de EU, wordt er geen uitbreiding van de productiecapaciteit verwachtRegelgeving • Er is stabiliteit in de Europese regelgeving nodig om te zorgen voor een concurrerende Europese chemische industrie23 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 25. De vraag naar energie zal naar verwachting zijn verdubbeld in 2035...Energieverbruik op de wereldmarkt 1990 - 2035 +48% CAGR Daadwerkelijk ’10 – ‘35 Prognose 739 687 Hernieuwbare energie 2,6% 639 591 Kernenergie 2,2% 543 500 473 Kool 1,9% Biljard Btu* 406 374 355 Aardgas 1,3% Olie 1,0% 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035* British thermal unitBron: EIA, International Energy Outlook 201024 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 26. ...olie- en gasproductie zullen naar verwachting langzaam verschuiven naarhet Midden-Oosten, Zuid-Amerika en AziëWereldwijd olieverbruik CAGR Wereldwijd gasverbruik CAGR ’10-’35 ’10-’35 +29% Totaal 1,0% Totaal 1,3% 250 250 224 1,5% 210 16 LA +38% 197 15 200 179 186 31 MEA 2,3% 200 170 173 14 28 2,5% 14Biljard Btu Biljard Btu 11 12 13 23 25 150 156 162LA 150 18 19 22 37 38 39 EUR* -0,3% 150 129 141 8 8 9 2,9% 38 37 117 6 7 27 27 28 MEA 42 41 106 5 22 25 55 NA 34 36 NA 0,3% 100 51 52 53 2,1% 100 13 15 5 28 30 32 51 50 50 28 31 29 32 35 37 Azië 24 3,7% 50 50 14 18 69 76 82 Azië 49 51 56 62 0,3% 46 49 49 50 51 52 52 EUR* 0,8% 0 0 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035Wereldwijde olieproductie Wereldwijde gasproductie +29% Totaal 250 1,0% 250 Totaal 1,3% 224 210 197 17 Azië 2,2% +38% 2,9% 200 179 186 17 25 LA 200Biljard Btu Biljard Btu 170 173 17 24 16 16 22 27 Afrika 1,1% 156 162LA 2,9% 17 17 17 20 27 141 150 11 Afrika 150 15 15 27 150 129 10 10 15 25 26 40 NA 1,3% 117 9 14 15 3,3% 21 22 37 106 7 13 25 27 Azië 34 35 6 8 11 22 23 100 31 30 33 41 EUR* 0,5% 100 5 7 15 20 30 0,4% 39 14 25 28 29 MEA 34 36 13 14 21 36 36 34 32 34 NA 2,5% 0,0% 27 30 27 28 30 50 50 54 56 60 66 72 MEA 0,6% 51 52 1,1% 41 44 42 44 45 46 47 EUR* 0 0 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035* Inclusief Eurazië: EuraziëBron: US Energy Information Administration (EIA), International Energy Outlook 201025 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 27. Traditionele grondstoffen zijn sterk geconcentreerd in het Midden-Oosten, waardoordaar concurrentievoordeel ontstaat voor de productie van basischemicaliën...Olievoorraden Gasvoorraden Koolvoorraden 1.333 187 826.001 42 8 15.006 33.399 1.22173 172 9 41 7 1.106 61199 15 154 8 40 103 7 14 16 Biljoen kubieke meter 1.029 246.097 1.004 39 69 137 8 36 13 89 98 117 128 6 12 Duizend miljoen vaten 126 9 Miljoen ton 96 84 93 5 12 772 72 143137 10 10 39 59 72 109 9 11 63 667 102 81 82 95 57 10 34 3 259.253 81 10 56 92 63 3 6 27 57 10 8 57 53 79 6 55 99 4 756 754 660 663 697 40 33 73 76 432 59 272.246 362 45 38 25 28 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2009 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2009 2010 Latijns-Amerika Noord-Amerika Afrika Azië-Pacific Europa* Midden-Oosten* Inclusief EuraziëBron: BP Statistics26 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 28. ...samen met de eindmarktontwikkelingen verklaart dit de toenemendeethyleenproductie in het Midden-Oosten en AziëMidden-Oosten (x1000 ton) West-Europa (x1000 ton) 100 100 75 75 50 50 0% +11% 37 39 40 34 33 33 33 31 27 30 31 31 32 33 33 30 29 29 29 25 21 25 16 18 19 11 13 13 14 15 0 0 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012E 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012ENoord-Amerika (x1000 ton) Azië (x1000 ton) 100 100 87 89 90 83 +7% 75 75 72 67 -1% 62 56 51 50 45 46 46 45 45 46 47 46 46 45 44 43 42 42 50 43 46 36 38 41 25 25 0 0 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012E 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012EBron: Deloitte-analyse PVC HDPE LLDPE LDPE Styreen Ethyleenglycol Etheenoxide27 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 29. De extra capaciteit voor de ethyleenproductie heeft samen met de tijdelijke vertragingvan de markt geleid tot afnemende benutting van fabrieken wereldwijdMidden-Oosten (% benutting) West-Europa (% benutting)110 110100 100 90 90 80 80 70 70 60 60 50 50 40 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012E 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012ENoord-Amerika (% benutting) Azië (% benutting) 110110 100100 90 90 80 80 70 70 60 60 50 50 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012E 2000 2002 2004 2006 2008 2010E 2012EBron: CMAI, Deloitte PVC LLDPE Styreen Etheenoxide28 HDPE LDPE Ethyleenglycol Gewogen gemiddelde © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 30. West-Europa heeft een aantal heel grote, onderling samenhangendefabriekenAlkanen (butaan/propaan/ethaan) Ontvlambare vloeistoffen (op naftabasis) 2.500 2.500 2.000 2.000 Capaciteit, x1000 ton Capaciteit, x1000 ton NL 1.500 1.500 BE NL DE 1.000 1.000 NL 500 500 0 0 Azië Latijns-A. MO NA W-EU Azië Latijns-A. MO NA W-EULiquevicaties (procesgestuurd in plaats van opslag) Gas, mengsels en overig 2.500 2.500 2.000 2.000 Capaciteit, x1000 ton Capaciteit, x1000 ton 1.500 1.500 DE 1.000 1.000 DE 500 500 0 0 Azië Latijns-A. MO NA W-EU Azië Latijns-A. MO NA W-EUBron: CMAI Deloitte-analyse29 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 31. Binnen Europa bevindt Nederland zich in een goede positie en kan hetaandeel veroveren op andere Europese producenten Ethyleenproductiekosten (US$/ton)2.100 Nederland1.400 Noordoost- Noord- Azië Amerika Europa Zuidoost-Azië 700 Midden- Oosten 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140 Cumulatieve ethyleencapaciteit (miljoen ton)Bron: APIC CMAI, gesprekken met deskundigen, Deloitte-analyse30 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 32. Deze positie is te danken aan sterk onderling samenhangende grootschaligeproductiecapaciteitProductiecapaciteit voor ethyleen in 2010 Stoomkraker RAPL (ruwe olie) Olefineverbruiker(s) PALL (nafta) NL-BE-DE Raffinaderij Pijpleiding voor industriële gasse vertegenwoordigt Raffinaderij + olefineproducent Pijpleiding voor ethyleen 44% van de capaciteit Pijpleiding voor propyleen Rest van Europa Noorwegen Zweden Rotterdam Pernis Marl Nederland Moerdijk Verenigd Koninkrijk Gelsenkirchen Vlissingen Rheinberg België Terneuzen Polen Antwerpen Tsjechische Republiek Meerhout Tessenderlo Duitsland Duinkerke Keulen Geleen Roemenië Frankrijk Oostenrijk Beringen Hongarije Spanje Feluy Jemeppe Wesseling Italië Frankfurt 3.000 MT LudwigshafenBron: CMAI, Deutsche Bank, Deloitte-analyse31 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 33. Naast petrochemische producten wordt chemie op biologische basisbelangrijkerBiomassageneraties Eerste generatie Tweede generatie Derde generatie Klassieke vormen van agrarische Biomassa van lignocellulose bestaat Benutting van landbouwresiduen en biomassa die concurreren met hoofdzakelijk uit 3 polymeren van afval uit bosbouw, petrochemische voedsel. celwanden van planten: cellulose, industrie en steden. Biomassa van hemicellulose en lignine. Biomassa de derde generatie concurreert niet • Olierijke biomassa van de tweede generatie concurreert met voedsel en het eindproduct is (gistingsproces) niet met voedsel. vergelijkbaar met grondstoffen op ‒ koolzaad oliebasis. • Stro ‒ zonnebloem • Residuen van landbouw, voedsel • Hele plant en benzine ‒ sojaboon ‒ palm • Hout en afval • Biomassa van lignocelllulose • Suikerrijke biomassa • Restanten • Vast stedelijk afval (transesterificatieproces) • Algen ‒ bietsuiker ‒ suikerriet ‒ tarwe ‒ maïsBron: Biorefinery.ws, REFUEL, EuropaBio32 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 34. Voor grondstoffen voor de 1e generatie biomassa heeft Europa een sterkepositie met tarwe- en suikerbietproductie...Maïsproductie (1000000 MT) Tarweproductie (1000000 MT) 760 500 511 487 451 451 639 416 541 368 487 452 458 302 387 261 321 252 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2009Suikerbietproductie (1000000 MT) Suikerrietolieproductie (1000000 MT) 24 120 22 22 21 107 19 20 18 94 17 86 16 73 62 55 50 39 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2009 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2009Bron: United States Department of Agriculture Europa Afrika Latijns-Amerika Azië-Pacific Noord-AmerikaOpmerking: bij Afrika is het Midden-Oosten inbegrepen 33 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 35. ...en productie van kokosolieKokosolieproductie (1000 MT) Koolzaadolieproductie (1000 MT) 24 14 22 22 21 19 20 11 18 16 17 9 9 8 6 4 3 2 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010Palmolieproductie (1000 MT) Sojaboonolieproductie (1000 MT) 47 40 32 36 24 24 18 16 16 11 10 11 8 8 5 6 2 3 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010Bron: United States Department of AgricultureOpmerking: bij Afrika is het Midden-Oosten inbegrepen Afrika Europa Latijns-Amerika Noord-Amerika Azië-Pacific34 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 36. Binnen Europa zouden de Oekraïne en tot op zekere hoogte Frankrijk eenprominente rol kunnen spelen voor biomassa van de tweede generatieEnergieopbrengst eerste generatie biomassa Energieopbrengst tweede generatie biomassaBron: REFUEL35 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 37. Zowel fossiele als hernieuwbare hulpbronnen worden voornamelijk gebruikt voorvoedsel en energie; slechts 0,01778% van de hulpbronnen wordt gebruikt voorchemicaliënGebruik van hulpbronnen Europees biomassapotentieel 2020* (Mtoe) Fossiele en hernieuwbare hulpbronnen 222 CAGR 2 x 1011 65 Landbouw +12% 2,5 x 1010 ton/jaar ton/jaar Voedsel en Energie diervoeder 98 105 Bosbouw +3% 14 35 x 106 15 x 106 350 x 106 ton/jaar ton/jaar ton/jaar 72 32 Afval +9% Chemicaliën en materialen 10 20 Import +19% 2 2007 2020* Ramingen gebaseerd op biomassa voor energieBron: WTC Biobased Economy, European Biomass Association36 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 38. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Macrotrends 3. De chemische industrie 4. Innovatie en kennis • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 5. Producten en toepassingen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden) 6. Grondstoffen en bedrijfsmiddelen • Huidige situatie • Trends en toekomstscenario’s (van derden)37 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 39. Voor de toekomst is een aantal trends zichtbaar voor grondstoffen enbedrijfsmiddelenHoofdtrends voor grondstoffen en bedrijfsmiddelen Schaarste van energie Grondstofdiversificatie Nieuwe en andere hulpbronnen (traditionele grondstoffen hulptechnologieën (bijv. (water, zeldzame (olie en gas) en op kunstmatige metalen en grond) biologische basis) fotosynthese)38 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 40. In alle langetermijnscenario’s wordt ervan uitgegaan dat door de wereldwijde vraag naar energieen de beschikbaarheid van alternatieven de wereldwijde afhankelijkheid van olie zal afnemen Scenario’s voor hulpbronnen en grondstoffen Economische groei, beleid, technologische ontwikkeling en internationale samenwerking Vraag en aanbod voor olie en energie worden beïnvloed door de mate van internationale samenwerking en Shell protectionisme. In het scenario Blueprints leiden internationaal beleid en uitwisseling van technologie tot de ontwikkeling van alternatieven; in Scramble leidt protectionisme tot het zoeken naar alternatieven. Verwacht dat de vraag naar olie blijft stijgen tot 2010 in verband met wereldwijde economische groei. In de drie scenario’s wordt verwacht dat de vraag naar olie uiteenloopt tussen 100 en 112 miljoen vaten per dag. In het OPEC rapport wordt echter aangegeven dat door beleid en technologische ontwikkeling de vraag naar olie kan afnemen en dit kan leiden tot de ontwikkeling van alternatieve hulpbronnen voor energie en grondstoffen. Groei in de wereldeconomie stimuleert een toename van de vraag naar energie in een basisscenario, wat leidt Internationaal tot een stijging van 70% van de vraag naar olie tegen 2050 en een stijging van 130% van de CO2-uitstoot. Energie In de scenario’s ACT en BLUE moet voor 2050 respectievelijk 17 biljoen US$ en 45 biljoen US$ worden Agentschap geïnvesteerd, ondersteund door bijpassend beleid, om de vraag naar olie en de CO2–uitstoot te beperken (+12%) en te laten afnemen (-27%). Het aanbod van energie moet verdubbelen om in 2050 in de vraag te kunnen voorzien. Voorspelt dat de World Energy internationale samenwerking en de snelheid van economische en technologische ontwikkeling het Council energieaanbod van de toekomst zullen bepalen. Gelooft dat hernieuwbare energie wel in belang zal toenemen, maar niet dominant zal worden. Door sterke groei van de productie van schaliegas en toenemend gebruik van aardgas en hernieuwbare energie US Energy voor het opwekken van elektriciteit zal de rol van olie minder dominant worden. Gelooft echter dat vanwege de Information prijs kool dominant zal blijven vanwege de bestaande bedrijfsmiddelen. Merkt echter op dat veranderingen in Administration beleid, technologie en economische groei kunnen leiden tot verschillen in de verwachtingen. Bron: Shell, OPEC, EIA, IEA, World Energy Council 39 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 41. Shell-scenario’s (2050) Samenvatting van rapport Shell verwacht dat er drie factoren van invloed zullen zijn op de energiewereld. Vraagdruk zal het aanbod van alternatieven en efficiënter energiegebruik stimuleren, maar dit alleen zal het probleem niet oplossen. De toename van de productie van eenvoudig winbare olie en gas houdt geen gelijke tred met deVisie verwachte groei van de vraag en dus zal de samenstelling van het energieaanbod veranderen. Door historische, actuele en toekomstige productieniveaus neemt de CO2–uitstoot toe die het menselijk welzijn ernstig bedreigt.Scenario Scramble Blueprints Het aanbod van olie en gas zal afnemen, terwijl Het aanbod van olie en gas zal afnemen, terwijl het daardoor het gebruik van kool weer zal gebruik van kool, kernenergie, waterkracht, zonne-,Aanbod van energie toenemen. Biomassa en andere hernieuwbare wind- en andere hernieuwbare energie aanzienlijk zal energiebronnen zullen meer worden gebruikt toenemen na 2030. na 2030. De vraag naar energie in de huidige De vraag naar energie in de huidige ontwikkelde ontwikkelde regio’s van de wereld blijft stabiel regio’s van de wereld blijft stabiel en zal na 2040Vraag naar energie en zal na 2040 afnemen. De ontwikkelende afnemen. De ontwikkelende Aziatische landen zullen Aziatische landen zullen echter zorgen voor echter zorgen voor een forse toename. een forse toename. Biobrandstoffen als belangrijkste nieuwe Elektronen zullen moleculen vervangen voor technologie, wat leidt tot conflicten met energiebronnen. Verschillende technologieën voorNieuwe voedselproductie. Na 2030 zal een tweede hernieuwbare energie en aanverwante technologieën,technologieën generatie van biomassabrandstoffen dit zoals koolstofafvang en –opslag, zullen meer gebruikt probleem oplossen. worden. De aanpak van klimaatverandering wordt De industrie wil graag duidelijke en consequente beschouwd als extra belasting voor de regelgeving. Een kritieke massa van landen enMaatregelen m.b.t. economie en gezien de aard van de vereiste inwoners steunen nationale leiders die nietklimaatverandering maatregelen is niemand bereid als eerste het energiezekerheid beloven, maar ook een duurzame risico te nemen. toekomst.Bron: Shell40 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 42. OPEC-scenario’s (2020) Samenvatting van rapport OPEC verwacht dat verschillende onzekere factoren de toekomstige vraag naar (OPEC)-olie zullen beïnvloeden. Toekomstige economische groei wordt beschouwd als een van de belangrijkste daarvan. Andere factoren zijn hetVisie beleid inzake energie en brandstoffen, technologische ontwikkelingen en nieuwe landen die olie gaan produceren. Dynamics-as-usual (DAU/ de Protracted-market-tightness (PMT/ Prolonged-soft-market (PSM/Scenarios gewone dynamiek) langdurige krappe markt) langdurige slappe markt) Het DAU-scenario beschrijft een Het PMT-scenario beschrijft een Het PSM-scenario beschrijft een toekomst waarin toekomst waarin toekomst waarin veranderingsfactoren het scenarion veranderingsfactoren zodanig zullen veranderingsfactoren zodanig zullen blijven sturen volgens hun oude veranderen dat de vraag naar olie zal veranderen dat de vraag naar olie zal patronen toenemen afnemen In dit scenario is de wereldwijde Een combinatie van positieve Toenemende internationale economische groei gezond economische en geopolitieke wanverhoudingen als gevolg vanWereldeconomie omstandigheden leiden tot tekorten op de lopende rekening en aanhoudende en sterkere groei op de begroting van sommige landen langere termijn In het DAU-scenario neemt de Er wordt op de lange termijn een Er zou minder economische groei vraag naar olie gemiddeld per jaar krappe markt verwacht, gekenmerkt kunnen zijn, gekenmerkt door een toe met 1,5 tot 107 duizend vaten door een grote, aanhoudende vraag sterker regionalisme en per dag. Tot 2020 komt circa 75 naar olie, met name vanwege grotere protectionisme, die goed zouden procent van deze stijging uit economische groei. In dit scenario is kunnen samengaan metVraag naar olie ontwikkelende landen. De de vraag in 2020 ruim 5 duizend beleidsmaatregelen om de vraag te transportsector is de vaten per dag meer dan in het DAU- beperken. Dit leidt tot een vraag in allerbelangrijkste oorzaak van de scenario. 2020 van 7 duizend vaten per dag stijging en vertegenwoordigt bijna minder dan in het DAU-scenario. de helft van de verwachte stijging van de vraag naar olie.Bron: OPEC41 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 43. Scenario’s van het Internationaal Energie Agentschap (2050) Samenvatting van rapport Het IEA verwacht dat de wereldeconomie tussen nu en 2050 zal verviervoudigen en in ontwikkelende landen als China en India zou de groei zelfs kunnen vertienvoudigen. Dit belooft economische voordelen en enormeVisie veranderingen in de levensstandaard van mensen, maar zorgt ook voor een veel groter energiegebruik. Technologie en beleid worden beschouwd als de belangrijkste factoren om de CO2-uitstoot te beperken en de vraag naar fossiele brandstoffen in evenwicht te brengen met de vraag naar alternatieve hulpbronnen.Scenarios Baseline ACT BLUE Het basisscenario verwacht in 2050 Zorgt ervoor dat de wereldwijde Ervoor zorgen dat de CO2–uitstoot een toename van 70% van de vraag CO2-uitstoot in 2050 weer op het in 2050 50% lager is dan in 2005 is naar olie en een toename van 130% niveau van 2005 is. De vraag naar een lastige taak. De vraag naar olie van de CO2-uitstoot. olie zal naar verwachting met 12% neemt met 27% af. toenemen. Geen beleidswijzigingen tot 2050. Invoering van efficiëntienormen In het BLUE-scenario moeten voor technologieën. Extra dringend ongekende en investering wordt geschat op USD verstrekkende nieuweBeleid 17 biljoen tussen nu en 2050. Dit is beleidsmaatregelen worden gemiddelde circa USD 400 miljard ingevoerd in de energiesector. Er is per jaar, wat ongeveer gelijk staat een extra investering van USD 45 aan het BBP van Nederland. biljoen vereist. Aangezien het beleid niet tot Verbeteringen van Verbeteringen van nauwelijks verandert, is onderzoek energiezuinigheid van gebouwen, energiezuinigheid van gebouwen, naar nieuwe technologie niet gericht apparaten, transport, industrie en apparaten, transport, industrie enTechnologie op alternatieve energiebronnen en stroomopwekking stroomopwekking schone energietechnologieën. vertegenwoordigen de grootste en vertegenwoordigen de grootste en goedkoopste besparingen. goedkoopste besparingen. Stroomopwekking decarboniseren. Stroomopwekking decarboniseren.Bron: Internationaal Energie Agentschap42 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 44. Het EIA heeft zijn scenario’s omgezet in energieramingen per soort energieOntwikkeling van olieprijzen (2007 $US)240 Hoge olieprijs180 Referentie120 Lage olieprijs 60 0 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035Olieverbruik (biljard Btu) Energieverbruik per brandstof (biljard Btu) 739 755 722 739 755 722 7% 6% 6% Kernenergie 687 703 14% 13% Hernieuwbare energi 669 14% 639 621 654 22% 21% Aardgas 590 23% 606 573 543 554 533 28% 27% Kool 30% 495 27% 30% 33% Vloeistoffen 2007 2015 2020 2025 2030 2035 Hoge olieprijs Referentie Lage olieprijsBron: EIA, International Energy Outlook 201043 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 45. Scenario’s van World Energy Council (2050) Samenvatting van rapport De World Energy Council verwacht dat het aanbod van energie moet verdubbelen om te kunnen voorzien in de vraag in 2050 en daarom moeten alle energieopties open blijven. Spanning op de oliemarkt moet zoveel mogelijk worden vermeden en de economie van regio’s met gas, zoals Rusland, wordt gebaseerd op gas. DankzijVerwachtingen mogelijkheden voor koolstofopslag wordt kool ook een aantrekkelijkere energiebron. Goede samenwerking tussen overheden en industrie op internationaal niveau is essentieel om een kernenergiesector te kunnen opzetten in de ontwikkelende wereld. Hernieuwbare energie zal in belang toenemen, maar niet dominant worden.Scenario Leopard Giraffe Elephant Lion Beperkte verbeteringen door gebrek aan Beschikbaarheid wordt Beschikbaarheid wordt Toegankelijkheid vanAfrika technische uitwisseling en beter; weinig maatregelen beter; koolstofarm krijgt technologieën zorgt voor directe buitenlandse voor schone energie weinig prioriteit een divers energieaanbod investeringen Energiezekerheid krijgt Schone energie is een Afname van fossiele voorrang op de Toenemend gebruik van prioriteit dankzijAzië brandstoffen; uitstoot stijgt ontwikkeling van schone fossiele brandstoffen internationale eerst en daalt dan technologieën samenwerking Stijgende energieprijzen Weinig investeringen in Grotere toegankelijkheid Diversificatie van hetLatijns-Amerika en toenemende CO2- infrastructuur en schone van energie, druk om het energieaanbod uitstoot energie milieu te beschermen Waarborgen van het Status-quo, kleine Bilaterale samenwerking energieaanbod, vorderingen met Lagere energieprijzen,Europa belemmert schone vervolgens schone koolstofarme aardgas wordt dominant technologieën technologieën verbeteren technologieën Verspreidt Minder betrouwbaar Gedwongen om gebruik te energietechnologie over energieaanbod, schone VerouderendeNoord-Amerika gaan maken van schone de hele wereld, meer energie krijgt weinig infrastructuur voor energie technologieën milieuvriendelijke prioriteit initiatievenBron: World Energy Council44 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 46. Verwachtingen m.b.t. energie van de U.S. Energy Information Administration(2035) Samenvatting van rapport De EIA verschaft een basisscenario waarin de huidige wetten en regelgeving ongewijzigd blijven enVerwachtingen daarnaast 57 detailscenario’s waarin onzekere factoren worden bestudeerd, zoals markten, technologieën en beleid in de Amerikaanse economie.Scenarios Basisscenario 57 detailscenario’s Economische groei van 2,7 procent van 2009 tot aan • Detailscenario’s houden uiteen van economische 2035. Stijgende olieprijzen van 2,8 procent (prijzen uit groei, olieprijzen, beleid, technologie (commercieel 2009), 4,8 procent (nominale prijzen). en industrieel, transport en integratie van technologieën), elektriciteit, hernieuwbare Sterke groei van schaliegasproductie, toenemend technologie, olie- en gastechnologie, gebruik van aardgas en hernieuwbare energie voor toegankelijkheid van olie en gas, schalie-olie en - opwekking van elektriciteit. gas, kool en uitstoot van broeikasgassen. Kool kan grootste bron van elektriciteit blijven, • Economische groei: 2,1% tot 3,2% wanneer er geen aanvullende beperkingen worden opgelegd voor CO2-uitstoot. • Olieprijs: 50 US$ tot 200 US$ (125 US$ in basisscenario) Afnemende afhankelijkheid van vloeibare brandstoffen en langzame toename van de uitstoot van • De mate van uitbreiding van beleid varieert koolstofdioxide in verband met energie, zelfs bij • Beschikbaarheid van technologieën (groot uitblijven van nieuwe regelgeving. tegenover klein) • Technologiekosten (hoog tegenover laag) • Groei van kool • Detailscenario’s nuanceren het basisscenario en beschrijven verschillende toekomstscenario’s voor economische groei, beleid en technologieën.Bron: U.S. Energy Information Administration45 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 47. De scenario’s die de World Business Council gebruikt m.b.t duurzameontwikkelingWBCSD (2025) In de nabije toekomst zal waterbeheer ingewikkelder worden voor de mensheid als gevolg van veranderingen in zowel kunstmatige als natuurlijke systemen die invloed hebben op de beschikbaarheid, toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van water. De kans op watertekorten, Verwachtingen schaarste en spanningen zal toenemen. Er zijn vijf onderling samenhangende veranderingsfactoren waarbij deze problemen het duidelijkst zichtbaar worden: mensen, planeet, oude systemen, politiek en beleid. Scenario Hydro (waterkracht) Rivers (rivieren) Ocean (oceaan) Zekerheidsprobleem: zorgen Water Efficiëntieprobleem: meer Aansluitingsprobleem: het hele voor kwantiteit en kwaliteit voor probleem waarde verkrijgen per druppel systeem in aanmerking nemen iedereen Zakelijke Maatschappelijke toestemming Uitdaging voor innovatie De zakelijke rol bij waterbestuur uitdaging voor exploitatie • Moeilijke tijden in enorme • Wanbeheer van watergebruik steden • Het zekerheidstekort (landbouw) • Grote kansen voor gedurfde • Watergeschillen • Wereldwijde standaard voor De innovatie water (watervoetafdruk) hoofdthema’s • Toegankelijkheid en • Mogelijkheden voor economie rechtvaardigheid • Overstromingen op basis van waterkracht • Waterbestuursmodel • Wereldwijd bestuur via • De oude systemen weer netwerken bruikbaar makenBron: World Business Council on Sustainable Development46 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 48. Technologie die wordt gebruikt voor industriële biologische grondstoffen,wordt volwassen en de markt zal naar verwachting snel groeienOmzet van industriële biotechnologie (€ miljard) Biochemische markt 2025 (€ miljard en aandeel van industrie) 450 ~17% Voedsel/voeding €315–420 ’in planta’ Chemicaliën en Afgeleid van farmaceutische ~10% biobrandstoffen producten €190–250 ~7% €150–175 116 ~3% Specifieke productie van één verbinding €50–75 Biobrandstoffen 2008 2020 2007 Stuck Electrified Green Boom • McKinsey schat dat de opbrengst zal toenemen van €116 miljard in 2008 tot €450 miljard in 2020, waarbij het grootste • Arthur D. Little schat de CAGR van de biochemische aandeel afkomstig is van chemicaliën en farmaceutische markt op 5% tot 10%, afhankelijk van verschillende producten. scenario’s met betrekking tot grondstofprijzen en • World Economic Forum schat dat “bioraffinaderijen” nieuwe technologische veranderingen. markten zullen creëren met een waarde van bijna $300 miljard in 2020Bron: McKinsey (aangehaald door Economist), World Economic Forum, Universiteit van Utrecht (aangehaald door BiobasedChem Asia),C&News, Bio based economy in the EU, Arthur D. Little47 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 49. De EU wordt naar verwachting een netto-importeur van biomassa enRotterdam zou een belangrijke rol kunnen spelen in de wereldhandel inbiomassaHandelsroutes voor biomassa 2020 (naar verwachting) 10 20 300 35 5 30 15 5 15 80 40 10 5 85 20 Bioethanol Biomassa Plantaardige oliënBron: World Economic Forum48 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 50. Biomassa wordt relevanter voor producten met een hogere meerwaardewaardoor de waarde per hectare landbouwgrond toeneemtWaardepiramide van grondstoffen Energetische en economische opbrengst van landbouwgrond 4.000 Farmaceutische producten Gezondheid Zuivere chemicaliën en levensstijl Waarde (€/ha) 3.000 Voedsel VoedingMeerwaarde Diervoeder Volume Prestatiematerialen Chemicaliën 2.000 Gisting en materialen Kunstmest 1.000 Brandstof Energie Energieopbrengst Vuur (GJ/ha) 0 Geen gebruik 10% voor 20% voor voor chemicaliën chemicaliën chemicaliënBron: WTC Biobased Economy49 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 51. Biomassa kan worden gebruikt in verschillende raffinageprocessen, afhankelijk vande eigenschappen van de biomassa, wat verschillende resultaten oplevertVerwerking van biomassa Biomassa van Fermenteerbaar Biomassa op Biomassa op Oliezaden, afvalolie lignocellulose (hout, biologisch afval (nat) suikerbasis zetmeelbasis stro) Thermochemisch Biochemische e processen processen Gisting/ Winning Vertering Pyrolyse Vergassing Verbranding hydrolyse Specialiteits Verwarming Biodiesel Biogas Bio-ethanol Bio-olie Mineralen Syngas chemicaliën en stroomBron: Deloitte analysis50 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 52. Door het gebruik van concepten als cradle-to-cradle en urban mining kunnen de recyclingvolumestoenemen, waardoor kringlopen voor de chemische industrie gesloten kunnen worden Cradle-to-cradle Recyclingvolumes EU (2008) Afvoer (58%) Energieterugwinning (3%) Gerecycled* (39%) 100% (her)productie consumptie 80% 60% recyclen Terugkeer recycling afvoer 40% in aarde 20% scheiding 0% verzameling 0 500 1.000 1.500 2.000 2.500 kunststoffen Gemengde Chemisch Mineraal Biogeen Metaal * Inclusief re- en downcycling Bron: Eurostat 51 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 53. Verschillende deskundigen verwachten, in de juiste omstandigheden, eengroei van de markt voor biomaterialen Wereldscenario’s In het rapport wordt voorspeld dat in de toekomst de volgende nieuwe deelnemers kunnen verschijnen in de chemische industrie: traditionele bedrijven (die fossiele brandstoffen vervangen door groene alternatieven), nieuwe bedrijven (die World zich richten op geheel nieuwe producten) en technologiebedrijven (die technologieën leveren zoals celfabrieken in Economic plaats van chemicaliën). Forum Het opbrengstpotentieel van het eigendomsrecht op de omzetting van biomassa en de bijbehorende verkoop van eindproducten in 2020 wordt geschat op US$ 10 à 15 miljard voor bulkchemicaliën op biologische basis en biokunststoffen. Drie scenario’s (Green Bloom, Stuck, Electrified) beschrijven de toekomst van industriële biotechnologie, afhankelijk van de prijs voor traditionele grondstoffen, concurrentie tussen grondstoffen en voedsel en technologische doorbrakenArthur D. Little die de financiële aantrekkelijkheid van de industriële biotechnologie beïnvloeden. In de scenario’s wordt een groei verwacht van de markt voor biochemicaliën ten opzichte van 2007 (100% of €50 tot €75 miljard) in 2025 van 572% (€315 tot €420 miljard), 223% (€150 tot €175 miljard) of 309% (€190 tot €250 miljard). Drie scenario’s (benign, moderate, advantageous) bevatten ramingen tot 2050, opgesteld voor Europa (EU-25), voor Copernicus het toekomstig marktpotentieel van bulkchemicaliën op biologische basis die worden geproduceerd met behulp van Instituut, witte biotechnologie. Universiteit Utrecht In de scenario’s wordt het aandeel van chemicaliën op basis van witte biotechnologie ten opzichte van alle organische chemicaliën geschat op 7% (of 5 miljoen ton), 17,5% (of 26 miljoen ton) of 38% (of 113 miljoen ton) in 2050. US Het U.S. Department of Energy heeft een visie opgesteld, maar verschaft geen potentiële toekomstscenario’s: een bio- Department of economie bevat alle bulkchemicaliën op biologische basis tot 2050 en streefcijfers voor biochemicaliën zijn hoog met Energy een marktaandeel van 10% in 2020 en 50% in 2050. Platform In 2030 zal in Nederland 30% van het gebruik van fossiele grondstoffen vervangen moeten zijn door duurzame groene Groene grondstoffen of biomassa. De scenario’s beschrijven de economische effecten van grootschalig gebruik van biomassa. Grondstoffen De scenario’s verschillen afhankelijk van onzekere factoren, zoals de mate van internationale samenwerking en de (2030) mate van technologische ontwikkeling. Deze zullen de markt voor biochemicaliën beïnvloeden.Bron: World Economic Forum, American Chemical Society, US Department of Energy, Platform Groene Grondstoffen52 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 54. Rapport van het World Economic Forum over bioraffinaderijen Samenvatting van rapport Beschouwt industriële bioraffinaderijen als een mogelijke oplossing om de dreiging van klimaatverandering en de vraag naar energie, brandstoffen, chemicaliën en materialen te beperken. In de chemische industrie zullen innovatieve producten op biologische basis buiten de conventionele productbomen op aardoliebasis voordeel opleveren voor bedrijven die erin slagen om de juiste moleculen te ontdekken en deze in te voeren in bestaande of nieuwe waardeketens. Het opbrengstpotentieel van hetVerwachtingen eigendomsrecht op de omzetting van biomassa en de bijbehorende verkoop van eindproducten in 2020 wordt geschat op US$ 10 à 15 miljard voor bulkchemicaliën op biologische basis en biokunststoffen. In het rapport wordt daarbij echter aangetekend dat deskundigen nog tal van technische, strategische en commerciële problemen zien die opgelost moeten worden voor dat een grootschalige vercommercialisering van de industrie kans van slagen heeft. Het rapport verwacht dat de volgende soorten bedrijven een rol zouden kunnen gaan spelen in de toekomst van de chemische industrie. Traditionele chemischeDeelnemers Nieuwe bedrijven Technologiebedrijven bedrijven Verschaft technologieën zoals celfabrieken ontworpen aan de Gericht op de productie van hand van metabole pathways, die Bedrijven die fossiele chemicaliën geheel nieuwe producten uit zowel bestaande als nieuwe vervangen door groene biomassa; de grootste chemische verbindingen kunnen alternatieven, naast bestaande moeilijkheid is echter het invoerenBeschrijving opleveren voor de waardeketen chemische productbomen, vaak van deze nieuwe moleculen in de zonder de chemicaliën zelf te binnen hun huidige bestaande waardeketens en het produceren; veel van deze productassortimenten. bijbehorende lange proces voor bedrijven geven de voorkeur aan het in de handel brengen. een bedrijfsmodel op basis van royalty’s.Bron: “The Future of Industrial Biorefineries - World Economic Forum”53 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 55. De scenario’s over industriële biotechnologie van Arthur D. LittleArthur D. Little (2025)Biochemische markt in 2025 t.o.v.2007 (€ miljard, % omzet van Industriële biotechnologieindustrie) ~17% Industriële biotechnologie (IB) heeft betrekking op de toepassing van biotechnologie op €315–420 industriële processen. Arthur D. Little onderscheidt drie verschillende technologieplatforms waarvan biochemicaliën kunnen worden afgeleid: 1) specifieke productie: biokatalyse wordt gebruikt voor enzymen en gisting voor hele cellen; 2) afgeleid van biobrandstoffen: ~10% biochemicaliën zijn een bijproduct van biobrandstoffen; 3) in planta: productie van chemicaliën €190–250 ~7% door gewassen of algen. Er worden drie mogelijke toekomstscenario’s beschreven voor €150–175 ~3% biotechnologie.€50–75 Op basis van deze drie scenario’s zijn er vijf gebieden die mogelijkheden bieden voor witte biotechnologie: effectieve en groenere eindproducten, nieuwe chemische bouwstenen, 2007 Green Stuck Electrified productief maken van nevenproducten van biobrandstoffen, de waardeketen plant-chemicaliën Boom en grondstoffen. ’in planta’ Afgeleid van biobrandstoffen Specifieke productie van één verbinding Scenario Green Bloom (groene bloei) Stuck (blijven steken) Electrified (geëlektrificeerd) Prijzen voor traditionele Hoge kosten voor producten op Sterke schommelingen van zowel Stelselmatig lage prijzen in grondstoffen oliebasis. olie- als voedselprijzen. verband met elektrische auto’s. Agrarische grondstoffen Agrarische grondstoffen Beschikbaarheid van grondstoffen concurreren niet met concurreren met Niet beschreven voor IB voedselgewassen. voedselgewassen. De technologieplatforms voor Beperkt succes in R&D voor Concurrerende petrochemische Technologische doorbraken biochemicaliën zijn biobrandstoffen beperkt het producten beperken doorbraken. vercommercialiseerd. aantal doorbraken. Algemeen aantrekkelijke Directe productie van zuivere en Specifieke productie en Financiële aantrekkelijkheid van IB biochemicaliën. specialiteits-chemicaliën. chemicaliën in planta.54 Bron: World Business Council on Sustainable Development. © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 56. Scenario’s voor het marktpotentieel van bulkchemicaliën op biologischebasis van het Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht Samenvatting van rapport Er zijn drie scenario’s opgesteld voor Europa (EU-25) met ramingen tot 2050 voor het toekomstig marktpotentieel van bulkchemicaliën op biologische basis die worden geproduceerd met behulp van witte biotechnologie. Analyseert potentiële besparingen op niet-hernieuwbare energie, beperking van de uitstoot vanVerwachtingen broeikasgassen en gevolgen van grondgebruik. Denkt dat witte biotechnologie cruciaal is voor de concurrentiepositie van de chemische sector in Europa en witte biotechnologie zorgt voor duidelijke beperking van het gebruik van (niet-hernieuwbare) energie en de uitstoot van broeikasgassen. De voornaamste redenen waarom bedrijven niet overstappen op productie op biologische basis, zijn: • hogere productiekosten; • Waardevermindering van kapitaalinvesteringen in conventionele technologie. Advantageous Conditions Benign Conditions (gunstige Moderate ConditionsScenario (voordelige omstandigheden) (gematigde omstandigheden) omstandigheden) Aandeel van chemicaliën op basis Aandeel van chemicaliën op basis Aandeel van chemicaliën op basis van witte biotechnologie ten van witte biotechnologie ten van witte biotechnologie ten opzichte van alle organischeResultaat opzichte van alle organische opzichte van alle organische chemicaliën circa 38% (of 113 chemicaliën circa 7% (of 5 miljoen chemicaliën 17,5% (of 26 miljoen miljoen ton) in 2050 ton) in 2050 ton) in 2050 Prijzen fossiele brandstoffen: Prijzen fossiele brandstoffen: Prijzen fossiele brandstoffen: laag middelmatig hoog Tech.: huidige stand van zaken Tech.: toekomsttech. vanaf 2040 Tech.: toekomsttech vanaf 2020 Kosten biologische grondstoffen:Aannames Kosten biologische grondstoffen: Kosten biologische grondstoffen: hoog middelmatig laag Chem. markt: geen groei Chem. markt: middelmatige groei Chem. markt: sterke groei Subsidies: geen subsidies Subsidies: geen subsidies Subsidies: jaBron: Dornbrug, Herman & Patel gepubliceerd in de American Chemicals Society55 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 57. Rapport van het US Department of Energy over hernieuwbare grondstoffenop basis van planten/gewassen Samenvatting van rapport Aanhoudende economische groei is afhankelijk van een gewaarborgd aanbod van grondstoffen. Nu de wereldbevolking snel groeit en de consumentenvraag blijft veranderen, is het nodig om extra, en bij voorkeur hernieuwbare, bronnen te vinden voor industriële productie en energie. De visie voor het gebruik van grondstoffen op basis van planten/gewassen is optimistisch. Met het juiste onderzoek enVisie ontwikkeling voor nieuwe methoden kunnen we financieel haalbare oplossingen ontdekken om te voorzien in de behoeften van een volle planeet. Het streven is dat in 2020 10% van de fundamentele chemische bouwstenen is afgeleid van hernieuwbare plantaardige grondstoffen en dat er tegen die tijd ontwikkelingsconcepten zijn ingevoerd waardoor dit in 2050 is toegenomen tot 50%.Ontwikkelingen Invoer in fabriek Verwerkingssystemen • Nieuwe moleculen: er zijn tal van • Afval en bijproducten: een opportunistisch segment, mogelijkheden voor nieuwe moleculen als maar zou belangrijker kunnen worden naarmate er grondslag voor nieuwe industriële meer nieuwe verwerkingstechnologieën worden platforms ontwikkeld • Huidige gewassen: biedt op de korte termijn de • Bioprocessen: microben of enzymen of meeste mogelijkheden om het gebruik van beide worden genetisch aangepast om plantaardige materialen uit te breiden betere verwerkingsmogelijkheden te • Specifieke gewassen: mogelijkheid op de middellange bieden termijn om het gebruik van plantaardige materialen uit te breiden door verbetering van de herkomst van • Aangepaste chemie: nieuwe methoden, grondstoffen zoals geïntegreerde verbranding of • Gemodificeerde genetische opbouw: mogelijkheid op organometaalchemie, kunnen middellange tot lange termijn om het gebruik van mogelijkheden bieden voor een betere plantaardige materialen uit te breiden op specifieke benutting van grondstoffen manieren en voor specifieke toepassingen • Huidige chemie Bron: U.S. Department of Energy56 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu
  • 58. Scenarios ontwikkeld door het Platform Groene Grondstoffen Energieaanbod In het rapport wordt aangegeven dat in 2030 30% van het gebruik van fossiele grondstoffen in Nederland vervangen zal moeten zijn door duurzame groene grondstoffen of biomassa. Bevat vier scenario’s die deVerwachtingen economische effecten beschrijven van grootschalig gebruik van biomassa. De scenario’s verschillen afhankelijk van onzekere factoren, zoals de mate van internationale samenwerking en de mate van technologische ontwikkeling. IntHighTech NatLowTech NatHighTech (nationaal IntLowTech (internationaal gericht, (nationaal gericht, gericht, snelle (internationaal gericht, snelle technologischeScenario weinig technologische technologische weinig technologische ontwikkeling) ontwikkeling) ontwikkeling) ontwikkeling)Technologische Lage Hoge ontwikkelingssnelheid Lage ontwikkelingssnelheid Hoge ontwikkelingssnelheid ontwikkelingssnelheid vanontwikkeling van technologieën van technologieën van technologieën technologieënInternationale Europese en nationale Europese en nationale Mondiale biomassamarkt Mondiale biomassamarktgerichtheid biomassamarkt biomassamarktEconomische Zwakke handelsbalans Neutraal Neutraal Sterke handelsbalanseffecten Tweede generatie Tweede generatie Eerste generatie Eerste generatieBiomassa biobrandstoffen en biobrandstoffen en biobrandstoffen biobrandstoffen bioraffinaderijen bioraffinaderijenVermeden Meer dan 100 PJ/jaar Meer dan 800 PJ/jaargebruik van bespaard, voornamelijk bespaard, voornamelijk doorfossiele energie door elektriciteit biodiesel en chemicaliën(2030)Vermeden CO2– Minder dan 10 Mton CO2 – 55 Mton CO2 – eq/jruitstoot (2030) eq/jrVraag naar Meer dan 200 PJ/jaar Meer dan1300 PJ/jaarbiomassa57 © 2011 Deloitte Touche TohmatsuBron: Platform groene grondstoffen
  • 59. Deloitte verwijst naar een of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited, een Britse naamloze vennootschap, en haar netwerk van gelieerdeondernemingen, die elk een juridisch zelfstandige en onafhankelijke eenheid vormen. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor een gedetailleerdebeschrijving van de juridische structuur van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en gelieerde ondernemingen.Deloitte verzorgt audits, fiscale diensten, consultancy en financiële adviezen voor openbare en particuliere cliënten uit uiteenlopende sectoren. Metons wereldwijde netwerk van gelieerde ondernemingen in meer dan 140 landen, beschikt Deloitte over capaciteiten van wereldklasse en grondigelokale expertise om cliënten te helpen succes te boeken, waar zij ook actief zijn. Deloitte heeft zo’n 169.000 vakmensen in dienst die allemaalstreven naar uitmuntendheid.Dit document bevat uitsluitend algemene informatie en mag niet worden opgevat als boekhoudkundige, zakelijke, financiële, beleggings-,juridische, fiscale of ander professionele raadgeving of dienstverlening door Deloitte Touche Tohmatsu Limited, Deloitte Global Services Limited,Deloitte Global Services Holdings Limited, de Deloitte Touche Tohmatsu Verein, een aan hen gelieerde onderneming of een filiaal van de hiervoorgenoemde eenheden (hierna gezamenlijk te noemen het “Deloitte-netwerk”). Dit document vormt geen vervanging van dergelijke deskundigeraadgeving of dienstverlening en mag niet worden gebruikt als grondslag voor het nemen van besluiten of maatregelen die gevolgen kunnenhebben voor uw financiën of uw bedrijf. Raadpleeg voor u besluiten of maatregelen neemt die gevolgen kunnen hebben voor uw financiën of uwbedrijf, een erkende professionele adviseur. Geen enkele eenheid van het Deloitte-netwerk kan aansprakelijk worden gesteld voor enigerleiverliezen die worden geleden, doordat iemand is afgegaan op dit document.58 © 2011 Deloitte Touche Tohmatsu