Hoe minder kennis, hoe haastiger het vonnis
 

Hoe minder kennis, hoe haastiger het vonnis

on

  • 302 views

Gebrek aan kennis leidt tot ondoordachte uitspraken. Het is dus van belang om veel – of in ieder geval voldoende – kennis te bezitten wanneer gedegen uitspraken gedaan moeten worden. Kennis wordt ...

Gebrek aan kennis leidt tot ondoordachte uitspraken. Het is dus van belang om veel – of in ieder geval voldoende – kennis te bezitten wanneer gedegen uitspraken gedaan moeten worden. Kennis wordt steeds belangrijker binnen organisaties. ICT biedt mogelijkheden om kennisontwikkeling en -verspreiding te ondersteunen. Reden genoeg voor een onderzoek naar hoe kennismanagementtechnieken in combinatie met organisatorische maatregelen de prestaties van een organisatie kunnen verbeteren.

Statistics

Views

Total Views
302
Views on SlideShare
302
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Hoe minder kennis, hoe haastiger het vonnis Hoe minder kennis, hoe haastiger het vonnis Document Transcript

  • Drs. J.J.D. (Jos) OverbeekHOE MINDER KENNIS,HOE HAASTIGER HETVONNISGebrek aan kennis leidt tot ondoordachte uitspraken. Het is dus vanbelang om veel – of in ieder geval voldoende – kennis te bezittenwanneer gedegen uitspraken gedaan moeten worden. Kennis wordtsteeds belangrijker binnen organisaties. ICT biedt mogelijkheden omkennisontwikkeling en -verspreiding te ondersteunen. Reden genoeg vooreen onderzoek naar hoe kennismanagementtechnieken in combinatie metorganisatorische maatregelen de prestaties van een organisatie kunnenverbeteren. Kennis en kennisontwikkeling model onderscheidt impliciete (persoonsgebonden) van expliciete kennis en individuele van gedeelde kennis. Over de vraag wat kennis is, wordt al eeuwen Socialisatie is kenniscreatie door het overdragen van gediscussieerd. Zo kan kennis volgens de definities persoonsgebonden kennis bij de ene naar de andere verschillen van “wat men door studie en oefening persoon. Een voorbeeld van socialisatie is on-the-job geleerd heeft” (Van Dale) tot een “dynamisch training. Bij externalisatie wordt persoonsgebonden menselijk proces waarin de persoonlijke overtuiging kennis omgezet in expliciete kennis in de vorm van door toetsing ‘waarheid’ wordt” (Nonaka en Takeuchi, metaforen, analogieën, concepten, hypothesen en 1995). Daarnaast kan onderscheid worden gemaakt modellen. Hierdoor ontstaat dus nieuwe expliciete tussen data, informatie SOCIALISATIE EXTERNALISATIE kennis. Externalisatie en kennis. Data zijn vindt bijvoorbeeld plaats IMPLICIET > IMPLICIET IMPLICIET > EXPLICIET ongestructureerde door het uitschrijven van gegevens. Wanneer deze persoonsgebonden kennis, gestructureerd wordt, om het op deze manier ontstaat informatie. voor een grotere groep Interpretatie van deze mensen beschikbaar te informatie leidt vervolgens maken. Combinatie is het tot kennis. In het proces waarbij expliciete onderzoek is gekozen kennis wordt omgezet om kennis te definiëren naar meer complexe sets als “het vermogen om van expliciete kennis. informatie te verwerken en Verschillende expliciete toe te passen” (Overbeek, kennisbronnen worden aan 2008). elkaar gekoppeld, zodat nieuwe complexe expliciete In tegenstelling tot andere kennis ontstaat. Combinatie productiefactoren, zoals kan gezien worden als natuurlijke hulpbronnen, een herstructurering neemt kennis in van de aanwezige waarde toe wanneer kennis door sortering, het gebruikt wordt, het toevoeging combinatie ontwikkelt zich. Nonaka en categorisering van en Takeuchi (1995) expliciete kennis, waaruit beschrijven een model van EXPLICIET > IMPLICIET EXPLICIET > EXPLICIET nieuwe kennis ontstaat. Bij kennisontwikkeling, het INTERNALISATIE COMBINATIE internalisatie gaat expliciete SECI model (Figuur 1). Het Figuur 1: SECI-model voor kennisontwikkeling kennis onderdeel uitmaken Vellekoop & Meesters B.V. 
  • Kennismanagement bij de Algemene InspectiedienstBinnen de Algemene Inspectiedienst (AID) van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) neemthet belang van kennis toe. Recente ontwikkelingen leiden ertoe dat controleurs van de AID op een andere manier gaanwerken en dat ze een ander soort kennis nodig hebben. Om het huidige kennismanagementlandschap in kaart te bren-gen, is het hierboven beschreven raamwerk toegepast op de AID. te doen in plaats van apart (denk bijvoorbeeld aan de CUSTOMER OPERATIONAL INTIMACY EXCELLENCE inzet van informatiesystemen) en anderzijds wil men KM typen door samen te werken de bedrijfslast verminderen. FLEXIBILITEITS- HERGEBRUIK- MANAGEMENT MANAGEMENT Kennismanagementniveaus De verschillende kennismanagementniveaus (middelste LANGE TERMIJN KENNISBEHEER OPERATIONEEL laag figuur 2) zijn niet als zodanig benoemd binnen de KENNIS- KENNIS- MANAGEMENT MANAGEMENT AID. Wel is onderscheid te maken tussen de verschil- KM niveaus lende rollen. Het langetermijnkennismanagement wordt BELEIDS- VAKTECHNISCHE TEAMLEIDERS INTERACTIE & KERNGROEP bewaakt door de afdeling Beleidsinteractie & Strategie. STRATEGIE Op dit moment beschikt men echter nog niet over speci- fieke doelen voor kennismanagement. SOCIALISATIE EXTERNALISATIE COMBINATIE INTERNALISATIE Men stelt vast wat er in de komende KM processen periode moet gaan gebeuren en TEAMOVERLEG WERK- TIJDENS VKG BOA OPLEIDING TIJDENS INSTRUCTIES OVERLEG VAKTECHNISCHE gaat vervolgens uit van voldoende CONTROLES SCHOLING aanwezige kennis. De vaktechnische kerngroep is verantwoordelijk voor het Figuur 2: Kennismanagement bij de AID bewaken van de aanwezige kennis,Typen van kennismanagement het aantrekken van nieuwe kennis en de scholing van nieuwe medewerkers. Op operationeelAls overheidsdienst is de AID gebonden aan budgetten. kennismanagementniveau bepalen teamleiders welkeOm de in jaarplannen gestelde aantallen controles te controleurs worden ingezet bij controles, afhankelijk van derealiseren binnen het budget, richt men zich van oudsher kennis en competenties.vooral op ‘operational excellence’ en hergebruik van ken-nis. Figuur 2 geeft dit weer in de bovenste laag. Enkele SECIontwikkelingen zorgen er echter voor dat men opschuift De SECI processen zijn op de verschillende niveaus vannaar een meer op ‘customer intimacy’ gerichte organisatie. kennismanagement duidelijk zichtbaar (onderste laag figuur 2). Persoonsgebonden kennisuitwisseling vindtDe Rijksoverheid wil dat inspectiediensten de lasten voor plaats in het teamoverleg en tijdens controles, wanneerhet bedrijfsleven sterk verminderen. Besloten is dat een een controleur een collega om advies vraagt. Externalisatiebedrijf vanuit de overheid maximaal twee keer per jaar vindt plaats door werkinstructies op te stellen per controle-geïnspecteerd wordt. Men stelt de bedrijven centraal in type. Wanneer vakspecialisten bij elkaar komen tijdens hetplaats van de wetgeving, zoals het voorheen was. Dus niet vaktechnisch kerngroep overleg worden geconstateerdeop maandag een controleur voor bestrijdingsmiddelen en problemen vergeleken, waarna de werkinstructies wordendinsdag een controleur voor dierenwelzijn, maar op maan- aangepast. Men komt dus tot nieuwe inzichten. Tot slotdag beiden tegelijk. Niet alleen tussen de verschillende worden controleurs jaarlijks bijgeschoold in het vak door deinspectiediensten dient afstemming te komen over de opleiding tot Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA)controlewerkzaamheden, ook binnen de inspectiediensten en enkele scholingsdagen, waar een specifieke controlemaakt men de omslag van vakgebiedspecifiek controleren verder wordt uitgediept.(bijvoorbeeld meststoffen, rundvee, pluimvee en dergeli-jke.) naar bedrijfsbreed controleren (pluimveehouderijen, Conclusiee.d.). De omslag in controleren heeft ook gevolgen voor de Voor de twee verschillende typen kennismanagementbenodigde kennis bij controleurs. Waar de individuele ken- zijn doelen en activiteiten opgesteld per niveau en ken-nis voorheen gericht was op een specifiek vakgebied, moet nismanagementproces. Hoofddoelen zijn voor ‘operationaldeze nu gericht zijn op bedrijfstypen. Een goed voorbeeld excellence’ het blijven verbeteren van de uitvoering vanvan samen met de klant aan oplossingen werken, is de het productieproces (door kennis zoveel mogelijk her te‘open normen’ aanpak. In plaats van strakke richtlijnen op gebruiken). Voor ‘customer intimacy’ zijn de hoofddoelente stellen, kan de controleur nu zelf bepalen (binnen een het blijven verbeteren van het afstemmen van en inspelenbepaalde marge uiteraard) wat wel en niet is toegestaan. op klantbehoeften (flexibele inzet van kennis en kennis- bronnen). Wat betreft de inzet van kennismanagement-De fusie tussen drie onderdelen van LNV (AID, Voedsel- technieken is een kennisbank het meest geschikt vooren Warenautoriteit en Plantziektenkundige Dienst) is een hergebruik van kennis en voor flexibiliteitsmanagementandere ontwikkeling die speelt. Bij de fusie staan ‘opera- kunnen kennisatlassen van pas komen om snel en efficiënttional excellence’ en ‘customer intimacy’ centraal. Enerzi- mensen te kunnen indelen voor bepaalde controles.jds wil men een efficiency slag maken door dingen samenVellekoop & Meesters B.V. 
  • van persoonsgebonden kennis, waarmee de WAARDEDISCIPLINE KM TYPEcirkel van kennisconversie rond is. Handleidingenhelpen mensen expliciete kennis te internaliseren. OPERATIONAL EXCELLENCE - als organisatie streef je ernaar zo efficiënt mogelijk te opereren waardoor je HERGEBRUIK-Kennismanagement: typen en diensten en producten tegen de laagste prijs kan aanbieden, het kostleiderschap. MANAGEMENTniveausRichting geven aan kennisontwikkeling iskennismanagement. Daarbij gaan Oldenkamp PRODUCT LEADERSHIP - als organisatie richt je je op deen Boersma (2004) uit van drie belangrijke beste kwaliteit van producten en diensten. Je probeert steeds INNOVATIE-typen kennismanagement, welke nauw zijn innovatief te blijven om als eerste nieuwe producten/diensten MANAGEMENT op de markt te brengen.verbonden met de klantwaardetheorie vanTreacy en Wiersema (1995). Zij stellen dat eenorganisatie in haar keuze voor een strategiedrie opties heeft, zoals in figuur 3 te zien is. CUSTOMER INTIMACY - als organsatie streef je naarHergebruikmanagement voorkomt dat zaken langdurige klantrelaties door het opleveren van maatwerk FLEXIBILITEITS- voor de klant. Flexibiliteit in product- en dienstaanbod staat MANAGEMENTdubbel bedacht worden en verbetert daarmee voorop.de efficiëntie. Door innovatiemanagement toete passen kan snel nieuwe kennis wordenontwikkeld, waarmee een organisatie voorop kan Figuur 3: Typen kennismanagement en klantwaardenblijven lopen op het gebied van nieuwe producten operationeel kennismanagement als het langetermijn-en diensten. Flexibiliteitsmanagement richt zich op kennismanagement. Operationeel kennismanagementhet flexibel inzetten van kennis. Dus, wanneer op een betreft kennis die nodig is om klant A, B, of C vanbepaald gebied bij een bepaalde klant veel kennis producten en diensten te voorzien. Het is hierbijnodig is, kan de organisatie makkelijk met mankracht uiteraard van belang te weten welke klantwaarde in deschuiven. Een organisatie kan op hooguit twee van de organisatie gedefinieerd is. Immers, flexibiliteit in kennisdrie gebieden excelleren. Zij moet dus een strategische vergt een andere aanpak dan hergebruik van kennis.keuze maken en kiest daarmee ook voor een bepaald Waar hergebruik van kennis gaat om het opslaan vantype kennismanagement. kennis en het standaardiseren van processen zodat de kennis her te gebruiken is, moet bij flexibiliteitBinnen een organisatie kan kennismanagement op kennis juist in kunnen springen op wensen van klanten.verschillende niveaus worden ingericht (Smits en Hiervoor is steeds wisselende kennis nodig aangezienDe Moor, 2004). Langetermijnkennismanagement de processen ook iedere keer anders zijn.is vooral gericht op de missie, de strategie en delangetermijndoelen van de organisatie. De keuze Raamwerk voor kennismanagementvoor het type kennismanagement ligt dus op ditniveau. Kennisbeheer, ook wel maintenance Om vanuit bovengenoemde dimensies naargenoemd, is een activiteit die er voor zorgt dat kennisontwikkeling en kennismanagement te kijkenkennisresources en (methoden en technieken voor) is een raamwerk opgesteld (Figuur 4). De doelen enontwikkeling van kennisresources beschikbaar activiteiten met betrekking tot kennismanagementzijn. Daarvoor is communicatie nodig met zowel worden bepaald door het type kennismanagement, de toepassing op verschillende niveaus en de invulling van het SECI proces op deze niveaus. De gedachte hierachter is dat een organisatie KM TYPE die zich richt op hergebruik-management, andere hoofddoelen stelt dan een organisatie die zich richt op innovatiemanagement. Verschillende hoofddoelen zorgen er voor dat het socialisatieproces op het niveau van kennisbeheer anders wordt ingericht, DOELEN & waardoor andere subdoelen gelden. Vanuit de NIVEAUS VAN KM ACTIVITEITEN KM TECHNIEKEN doelen kan bepaald worden welke technieken VOOR KM worden ingezet om deze te ondersteunen. Zo zijn er technieken die zich vooral op socialisatie richten, zoals e-mail en telefoon en technieken die zich richten op combinatie zoals Wiki’s en documentmanagementsystemen met ‘slimme’ KENNIS- ONTWIKKELING zoekfuncties. De inzet van technieken, is vooral afhankelijk van het type kennismanagement dat de organisatie hanteert. Een organisatie die zich richt op hergebruik van kennis zal technieken Figuur 4: Raamwerk voor kennismanagement inzetten die kennis vastleggen. Een klantgerichteVellekoop & Meesters B.V. 
  • organisatie is meer gericht op het inzetten van de Bronnenjuiste kennis bij de klant en wil daarom inzicht hebbenin de competenties en kennis van medewerkers. — Nonaka & Takeuchi, “The knowledge-creating com-Een kennisatlas kan in dat geval uitkomst bieden. pany”, 1995Bij innovatiemanagement is vooral het uitwisselen — Oldenkamp & Boersma, “Trendonderzoek Kennis-van (externe) kennis van belang. Technieken, zoals management”, 2004videoconferencing die groepsessies ondersteunen, — Treacy & Wiersema, “The discipline of market lead-bieden hierbij ondersteuning. ers”, 1995 — Smits & De Moor, “Effectief kennismanagement inConcluderend worden kennis en kennismanagement kennisintensieve organisaties”, 2004steeds belangrijker binnen organisaties. Zij willen — Overbeek, “Kennismanagement bij de AID”, 2008kwaliteit in plaats van een gehaast vonnis doordat dekennis ontbreekt. Organisaties dienen daarom goedte bekijken wat kan worden bereikt met de aanwezigekennis en hoe daar invulling aan kan worden gegeven.Daarbij verdient kennismanagement een aanpak overalle lagen in de organisatie, waarbij per laag een andereaanpak vereist is.Over de auteurJos Overbeek is als adviseur werkzaam bij organisatie- en adviesbureau Vellekoop& Meesters te Hoevelaken. www.vm-advies.nl. Dit artikel is gebaseerd op zijnafstudeeronderzoek voor de studie Informatiemanagement aan de Universiteit vanTilburg in 2008.Vellekoop & Meesters B.V.