Vleric HRday 2013: Thinking, fast and slow: wat kan HR leren van Kahneman? - Prof. H. Van den Broeck

445 views

Published on

Vleric HRday 2013: Thinking, fast and slow: wat kan HR leren van Kahneman? - Prof. H. Van den Broeck

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
445
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
23
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Vleric HRday 2013: Thinking, fast and slow: wat kan HR leren van Kahneman? - Prof. H. Van den Broeck

  1. 1. SLIMME BESLISSINGSCULTUUR.WAT KAN HR LEREN VAN KAHNEMAN (EN COATES …).VLERICK HR DAY 2013DOOR PROF. DR. HERMAN VAN DEN BROECK
  2. 2. © Vlerick Business SchoolJOUW ANTWOORDEN1.2.3.4.5.6.7.8.2
  3. 3. THE ANSWERS ARE NOT IMPORTANT,THE PROCESS BEHIND IS!
  4. 4. SYSTEEM 1:VOORBEWUST DENKENVERSUSSYSTEEM 2:BEWUST DENKEN
  5. 5. © Vlerick Business SchoolHET BREIN ALS POPPENSPELER, ONS LICHAAM ALSPOP = VOLLEDIG VERKEERD BEELD!Ons brein is geen externe controller van het lichaam.Brein en lichaam dansen samen: “The brain is caughtup in the process, it is participant, not spectator.”(Coates).Wanneer je honger of dorst hebt, veranderen jegedachten en ontwikkel je ‘selectieve aandacht’voor voedsel en water.Leven of dood, winnen of verliezen hangen af vanenkele duizenden van een seconde reactietijd (lopers inde buitenbaan zouden het schot een fatale 30duizenden van een seconde later horen).Ons doen en laten wordt bepaald door een complexgeïntegreerd neuraal netwerk.5
  6. 6. STAP 1:VOORBEWUST DENKEN
  7. 7. © Vlerick Business SchoolONS ZENUWSTELSEL WERKT BESCHERMENDVOOR-BEWUST REAGERENOnze zintuigen pikken 11 miljoen bits per seconde op,nochtans bereiken slechts 40 bits per seconde onsbewustzijn. We zijn dus slechts bewust van een uiterst kleingedeelte, zelfs een triviaal gedeelte, van de info diebinnenkomt.Om ons niet voortdurend angstig te maken, onderscheidt hetzenuwstelsel triviale info van betekenisvolle.Viscerale oordelen, maar ook hogere breinregio’s als dehippocampus, posterieure delen van de neocortex, deamandelkern, (nog steeds voor bewustwording) tastenpatronen af die opgeslagen liggen in ons geheugen en makenvliegensvlug een evaluatie van het potentieel risico!Voor-bewust reageren: besluitvorming en gedrag wordengeïnitieerd vooraleer ‘bewuste hersenzones’ ingeschakeldworden.7
  8. 8. © Vlerick Business SchoolDENKEN DOEN WE ENKEL ALS WE NIET GOED ZIJN INEEN ACTIVITEITHet brein (neocortex) tendeert ernaar om bewegingscontrole,eens deze aangeleerd is, over te laten aan de lagere regio’svan ons neuraal stelsel, waar programma’s voor ‘ont-denken’,automatisch gedrag en routines gestockeerd zijn.Van onbewuste incompetentie (over bewuste incompetentieen bewuste competentie) naar onbewuste competentie.Veel van deze aangeleerde, nu automatische gedragingen,kunnen geactiveerd worden op nauwelijks 120 millisecondentijd!Onze reacties zijn zo vlug dat ons bewustzijn frequent uit hetaansturingsmechanisme gelaten wordt.Intuïtie is het herkennen van patronen: schaakmeesterskunnen tot 10.000 spelconfiguraties opslaan; ze ‘scannen’deze om te bepalen wat hun volgende zet zal zijn.8
  9. 9. © Vlerick Business School“When a game gets close to me, or threatens to get close, my consciousmind goes blank. I feel nothing, I hear nothing, my eyes watch the puck, mybody moves like a goalie moves, I don’t tell it to move, or how to move orwhere, I don’t know it’s moving, yet it moves.And when my eyes watch the puck, I see things I don’t know I’m seeing. Isee something in the way a shooter holds his stick, in the way his bodyangles and turns, in the way he’s being checked, in what he’s done beforethat tells me what he’ll do. I trust the unconscious mind that moves mybody.”(Ken Dryden,Legendarische doelman ijshockey)9
  10. 10. © Vlerick Business SchoolCONCLUSIES (1)101. Onze zintuigen scannen aanhoudend de omgeving en2. Onze automatische piloot (emotioneel, cognitief,gedragsmatig) reageert onmiddellijk (milliseconden).Deze zit verstrengeld doorheen meerdere neuralenetwerken.3. Dit geeft ons vele voordelen: expertise, zekerheid,veiligheid, accuraatheidMensen zijn gewoontedieren.Vecht er voor om in de beste omgeving je automatischepiloot uit te bouwen.Zonder droogtraining blijft vorming erg oppervlakkig.
  11. 11. STAP 2:BEWUST DENKEN
  12. 12. © Vlerick Business SchoolSYSTEEM 1 & 2 (STANOVICH AND WEST)Systeem 1Treedt automatisch en snel op, vergt weinig inspanning, geengevoel van bewuste aansturingKijken naar de bron van een plots geluid, vervolledigen van hetgezegde ‘brood en ……’, vijandigheid in een stem detecteren, opautomatische piloot je auto besturen, uw zinnen afmaken als jespreekt, de hoofdstad van Frankrijk is …Systeem 2Zorgt voor focus op de activiteit die mentale inspanning vergt. Menervaart bewust omgaan met, keuzemogelijkheid, concentratie.Het geheugen aftasten naar de naam van een bepaalde schilder, telhet aantal a’s op deze slide, het vergelijken van de kostprijs vantwee wasmachines …12
  13. 13. © Vlerick Business SchoolMENTAL MODELS: VILAYANUR S. RAMACHANDRAN13
  14. 14. © Vlerick Business SchoolHET GOEDE NIEUWS: MET ENIGE INSPANNINGKUN JE JE PATRONEN OVERSTIJGEN14
  15. 15. © Vlerick Business SchoolCONCLUSIES (2)151. Zo nodig bedienen we ons van krachtige methodes en mentalemodellen omproblemen aan te pakken waar we geen directe respons voor hebben, ofomautomatismen te doorbrekenmaar dit kost energie, vergt focus en kost tijd.2. Evengoed als de patronen van systeem 1, limiteren dezemethodes en mentale modellen ons.3. We denken over onszelf in termen van systeem 2 (rationeelbewuste wezens, intentie gedreven).Mensen leren niet als men hen vertelt dat ze dom zijn, en zijnsuper alert voor wijsheid die van buiten komt.Een superieur EQ weet wanneer het kan vertrouwen op systeem 1en weet wanneer het systeem 2 moet inschakelen.Continu leren = mentale modellen en methodes bijsturen enverrijken!
  16. 16. STAP 3:SOMATISCHE LABELSEN(TE HOGE) STRESS
  17. 17. © Vlerick Business SchoolDAMASIO AND FOUR PILES OF PLAYING CARDS17
  18. 18. © Vlerick Business SchoolSOMATISCHE LABELSEen herinnering wordt gelabeld met de lichamelijkesensaties (spierspanning, plezier, opwinding … ) diewe voelden op het moment dat die gebeurtenis zichvoor het eerst voordeed. Deze labels helpen om tebepalen wat we de volgende keer in eengelijkaardige situatie gaan doen.Deze labels kunnen gevat worden onder denoemers ‘stop’ of ‘ga door’.Je continue gedachtestroom: positieve of negatieveoverdenking?18
  19. 19. © Vlerick Business SchoolWAT JE DOET MET JE BRANDSTOF, MAAKT HETVERSCHILodi NUpositieve energienegatieve energieamo19
  20. 20. © Vlerick Business SchoolDANIEL BERLYNE, PSYCHOLOOG UNIV TORONTOBracht opwinding versus informatie in kaart envond een omgekeerde U-curve: van te weinig stressnaar verwarring en aanwakkering van angst20wittezonegroenezoneoranjezonerodezoneStressEnergieniveau
  21. 21. © Vlerick Business SchoolTHE CANDLE THAT BURNS TWICE AS BRIGHTBURNS HALF AS LONG (CORTISOL)Te hoog niveau blokkeert fysieke en cognitieve performantie.Werkt vernietigend in op het cardiovasculair en immuunsysteem.We worden emotioneler; we vallen ten prooi aan geruchten eningebeelde gebeurtenissen, gevoelens van angst, selectieve oproepvan verontrustende gedachten; we zien gevaar waar er geen is.Hoge bloeddruk, verhoogd hartritme.Energie ontnomen aan spijsvertering (legt enzymes stil, bloed wegvan de maagwand), reproductie verlaagt, groei vertraagt (beperktproductie en werking van groeihormoon), verlaagde energieopslag(remt impact testosteron).Verstoren de werking van het brein door de omvang en vorm vanbreinregio’s te beïnvloeden.21
  22. 22. © Vlerick Business SchoolTHE CANDLE THAT BURNS TWICE AS BRIGHTBURNS HALF AS LONG (TESTOSTERON)Het empowerment effect van testosteron: kan een individu dewereld veroveren?Zoals altijd is er een MAAR:‘Winners curse’ = ontstaan van overmoed, nemen van dwazerisico’s, roekeloos gedrag. (Dieren starten meer gevechten,bestrijken grotere gebieden, wagen zich meer in open zones,negeren hun ouderschapsrol … dat alles reduceert hunoverlevingskans!)Atleten die een overdosis anabole steroïden nemen: onderhevig aanmanie (euforisch, illusies, ideeën spoken door hun hoofd, mindernood aan slaap, crimineel gedrag stijgt).Testosteron belastend en put lichaam uit; een gecastreerd dier leeft30% langer! Mannen met een hoog testosterongehalte betalen eenhoge prijs, onder de vorm van een hoger sterftecijfer.22
  23. 23. © Vlerick Business SchoolCONCLUSIES (3)231. Gradaties van stress zijn gradaties van energie nodig om tefocussen, te functioneren, te overleven, maar ook om terecupereren.2. Ons emotioneel brein slaat emoties op die gepaard gaan metopgebouwde patronen. Ze hebben krachtige signaalwaarde omgebeurtenissen op te zoeken of te mijden.Zoek mensen en situaties op die positieve energie mobiliseren.Realisme siert je, kies wel voor AMO!Hard werken is geen probleem, zolang je maar rust inbouwt.Je “weet” niet altijd dat je stress hebt!Onder negatieve stress neemt je denkvermogen (rationeel encreatief) af.
  24. 24. STAP 4:PERCEPTIE BIAS
  25. 25. © Vlerick Business SchoolPERCEPTIE BIAS25
  26. 26. © Vlerick Business SchoolBananas Vomit?26
  27. 27. © Vlerick Business SchoolHow many people livingon the countryside runthe risk of gettingcancer?How many people livingon the countryside runthe risk of getting cancerbecause of smoking?27
  28. 28. © Vlerick Business SchoolThe king diedand thequeen diedThe king diedand thequeen diedbecause ofpangs of love28
  29. 29. © Vlerick Business SchoolCONCLUSIES (4)291. We zijn krachtig subjectief.2. We bouwen associatief coherente verhalen uit,het brein ‘jumps to conclusions’.Superieure EQ en SEQ is weten wanneer je kuntvertrouwen op systeem 1, weten wanneer jesysteem 2 moet inschakelen, weten hoe energiecreërende emotionele labels te mobiliseren enweten dat je liefst niet te vlug mag oordelen.Wees fier op je visie, erken tegelijkertijd derelativiteit ervan!
  30. 30. © Vlerick Business SchoolDe meeste traders verklaren hun gedrag (voelen, denken enhandelen) vanuit een zeer lineair, gedisciplineerd denken, hundominante logica =“Ik weet dat dit een zeepbel is, maar ik koop aan wanneer de waardestijgt en verkoop vooraleer een daling zich inzet”.De winsten die ze maken vertalen zich in veel meer dan hebzucht;ze veroorzaken ook intense gevoelens van euforie en almacht.Risico-inschatting wordt vervangen door zekerheidsoordelen, zijweten wat er gaande is en wat gaat gebeuren; ze gedragen zichzelfs in die lijn, wandelen anders, en hebben last van super sneldoor het hoofd spokende gedachten (racing thoughts).Hybris Syndroom (Lord Owen): roekeloosheid, geen aandacht voordetails, een veel te grote zelfzekerheid, minachting voor anderen,resulterend in desastreus leiderschap, geil op macht!En de gevolgen daarvan vrezen we allemaal!30WE PERCIPIËREN ‘ONZE REALITEIT’ ALS EENCONSISTENT GEÏNTEGREERD GEHEEL.
  31. 31. SLUIT HET 80/20 COMPROMIS:ALS JE ROUTINE PERFECT IS, VERTROUWER DAN ZONDER MEER OP EN GENIET VANHAAR UITMUNTENDHEID.MAAR DOE IN 20% VAN DE GEVALLEN , ALSDE BELANGEN EN DE MOGELIJKE KOSTENAL TE HOOG ZIJN, BETER JE BEST OM“VOORBIJ” JE KRACHTIGE REFLEXEN TEGAAN.
  32. 32. STAP 5BRAIN POWER?
  33. 33. © Vlerick Business SchoolWHAT YOU SEE IS ALL THERE IS (WYSIATI)Recentelijke emotionele info domineert ons denken.Hoe iets eindigt (outcome bias) beïnvloedt ons oordeel over hetgebeuren in hoge mate.Cognitieve gemakkelijkheid: het bekende lijkt waarachtiger; weaanvaarden makkelijker wat we eerder zagen of meemaakten‘A chicken has four legs versus A chicken has three legs’.We zijn uit op bevestiging (confirmatory bias): onzespiegelneuronen: krachtig maar misleidend als we willen profiterenvan diversiteit.Stille bewijs (silent proof): alleen geactiveerde data nemen we meein ons denken, de rest lijkt niet daar.Verankering: beschikbare info zet de norm als we iets willeninterpreteren.33
  34. 34. THE WORLD IN OUR HEAD IS LUCKILY ENOUGHNOT A PRECISE REPLICA OF REALITY;IT CONSISTS OUT OF A COLLECTION OFREACTION PATTERNSENRICH THEM USING DELIBERATE PRACTISE,OBSERVING THEIR IMPACT ANDLEARN HOW, IF NECESSARY, TO GO BEYOND!
  35. 35. © Vlerick Business SchoolProf. dr. Herman Van den BroeckHerman.vandenbroeck@vlerick.com@HermanVdBroeck35

×