Dan luu mang phoi

DẪN LƯU MÀNG PHỔI VÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN SAU MỔ CTLN PGS.TS. Nguyễn Hữu Ước BM Ngoại, ĐHY Hà Nội Khoa PT Tim mạch - Lồng ngực, BV Việt Đức Cấu trúc : Bài giảng lí thuyết – thực hành về điều trị. Đối tượng : Sau Đại học, chuyên ngành Ngoại .NỘI DUNG BÀI GIẢNG1. Đại cương :- Dẫn lưu khoang màng phổi, một can thiệp ngoại khoa tối thiểu, là đặt 1 ống dẫn lưu vào khoang MP với mục tiêu : (1) Dẫn lưu sạch máu – dịch và khí trong khoang MP. (2) Giúp phổi nở. (3) Trả lại khoang MP áp lực âm tính.- Chỉ định : + Chấn thương ngực (kín – hở) có tràn máu và, hoặc tràn khí MP. + Sau phẫu thuật lồng ngực. + Tràn mủ màng phổi tự do. + Tràn dịch màng phổi số lượng lớn, tái phát nhanh sau chọc, ảnh hưởng hô hấp (lao, ung thư…).- Săn sóc dẫn lưu màng phổi là một trong số các biện pháp điều trị căn bản sau mổ  phải làm đúng nguyên tắc và hết sức cẩn thận. Lưu ý : máu ra theo nguyên tắc bình thông nhau. Khí ra theo nguyên tắc đi từ nơi áp suất (P) cao => nơi P thấp.- Dẫn lưu MP tối thiểu chủ yếu gồm :

+ Dẫn lưu qua khoang liên sườn 4 – 5 – 6 đường nách giữa đối với : . Tràn máu – tràn khí MP (lượng khí ít hoặc vừa). . Tràn máu, dịch màng phổi đơn thuần. + Dẫn lưu qua khoang liên sườn 2 đường giữa đòn, đối với TKMP đơn thuần. + Dẫn lưu cả 2 nơi : đối với TM – TK MP (lượng khí nhiều). Trong Ngoà i Cơ hoà n h2. Kĩ thuật dẫn lưu màng phổi tối thiểu :- Nguyên tắc : + Vô trùng  đại phẫu. + Kín. + Một chiều. + Hút liên tục áp lực thấp từ (-) 20 – (-) 30 cm H2O.- Phương tiện : + Dụng cụ : trung phẫu, lưu ý kẹp Kocher , Kelly không mấu dài. + Dẫn lưu : nhựa trong, kích thước lớn (đường kính trong > 10 mm / người lớn với dẫn lưu máu, 4 – 8 mm với dẫn lưu khí và trẻ em), tráng Silicon. + Hệ thống dây dẫn, chỗ nối, bình dẫn lưu. + Hệ thống hút : có 3 khả năng (1) Máy hút liên tục áp lực thấp  lí tưởng nhất.

(2) Hệ thống hút liên tục áp lực cao => phải làm hệ thống giảm áp  phổ biến nhất hiện nay tại các trung tâm lớn. (3) Máy hút thông thường (không liên tục) áp lực cao  dễ áp dụng mọi nơi, song phải làm hệ thống giảm áp.- Kĩ thuật DLMP : + Vô cảm : tiền mê + tê tại chỗ (kĩ thuật gây tê). + Chọn và chuẩn bị dẫn lưu. + Rạch da (đủ rộng > ống dẫn lưu). Chỉ chờ. + Tách cơ - vào khoang MP. + Đặt dẫn lưu. + Xoay và kiểm tra dẫn lưu đúng vị trí. + Cố định dẫn lưu. + Nối dẫn lưu vào bình – hút. Bình để thấp dưới BN > 60 cm. + Đảm bảo tính hiệu quả tối đa / phòng mổ.3. Chăm sóc sau mổ CTLN :

- Có nhiều hậu quả sau mổ CTLN, song quan trọng nhất là : + Tràn máu – tràn khí khoang MP. + Xẹp phổi. }  Mục tiêu DLMP. + Mất P (-) khoang MP.- Chăm sóc sau mổ  giải quyết các hậu quả của CT  nhiều khâu, nhưng quan trọng nhất là chăm sóc DLMP ( mang tính “ngoại kích”) và tập Lí liệu pháp (mang tính “nội công”)3.1. Chăm sóc DLMP :- Chống tắc.- Chống hở.- Dẫn lưu đúng vị trí. Xoay dẫn lưu.- Đảm bảo hút đúng.- Đảm bảo vô trùng.- Đảm bảo khi di chuyển BN.3.2. Lí liệu pháp : là 1 / 2 biện pháp cơ bản nhất.- Thời gian : + Bắt đầu làm ngay khi BN tỉnh lại và tự thở. + Kết thúc : tuỳ bệnh, song thường kéo dài vài tuần => vài tháng sau mổ.- Các biện pháp cụ thể : mạnh – tích cực dần theo thời gian, biện pháp sau bao gồm cả biện pháp trước + Hít sâu, thở chậm, ho khạc đờm dãi. + Ngồi dậy tập ho, thở. + Ngồi tập thở tư thế. + Vỗ rung. Kích thích ho. + Thổi bóng (Chống CĐ trong TKMP). + Tập đi lại sớm.3.3. Các biện pháp khác : kháng sinh, giảm đau, long đờm, an thần, bồi phụ máu – nước - điện giải, chế độ ăn ….3.4. Khi nào rút DLMP :

- Nhìn chung : + Dẫn lưu máu : 24 – 48 giờ. + Dẫn lưu máu – khí : 2 – 4 ngày. + Dẫn lưu khí : thường > 5 ngày. Tuy nhiên, phải dựa vào tiêu chuẩn rút dẫn lưu.- Tiêu chuẩn rút DLMP : + Lâm sàng thông khí tốt, phổi nở tốt. + Máu : ra < 50 ml / ngày, dịch tiết hồng loãng. + Khí : đã ngừng ra > 24 giờ. + Chụp phổi kiểm tra : hết máu và khí khoang MP.- Kĩ thuật rút DLMP : + Tăng áp lực hút (50 cm H2O). + Xoay dẫn lưu. + Rút nhanh, dứt khoát, tránh tai biến TKMP. + Buộc ngay chỉ chờ. + Khám lại phổi sau rút.4. Quan điểm về chọc hút MP sau Chấn thương :- Nguyên tắc chung : + Rất hạn chế CĐ chọc hút MP trong CT, vì nguyên nhân gây thương tổn không hết ngay  tái phát sau chọc hút. + Chỉ nên dùng trong tràn máu, tránh áp dụng cho tràn khí. + Phải theo dõi sát và kiểm tra kĩ BN sau chọc hút  phòng tái phát. + Lí liệu pháp đóng vai trò quan trọng sau chọc. Nhất là khi bệnh diễn biến lâu ngày -> xẹp phổi kèm theo. + Chụp X. quang ngực thẳng và nghiêng 90 độ, để định vị chính xác vị trí chọc, nhất là trường hợp tái phát dịch sau DLMP.- Chỉ định chọc hút MP do CT : (1) Với TMMP đơn thuần : + Lâm sàng không có suy hô hấp.

+ Lượng dịch ít : thường < 1 / 10 dung tích khoang MP (mờ hết góc sườn hoành), và tiến triển chậm (sau 12 – 24 giờ). + Có điều kiện theo dõi sát và kiểm tra bệnh nhân sau chọc hút. + Không có CĐ phẫu thuật ở các cơ quan khác. (2) Với TKMP: + Lâm sàng không có suy hô hấp. + Bệnh tiến triển chậm : thường > 3 ngày. + Lượng khí ít < 1 /3 phế trường. + Có điều kiện theo dõi sát và kiểm tra bệnh nhân sau chọc hút. + Không có CĐ phẫu thuật ở các cơ quan khác.- Kĩ thuật chọc hút : + Đảm bảo chỉ vào khoang MP, tránh chọc sâu vào phổi. + Hệ thống van 1 chiều. + Máu : khoang liên sườn 7 – 8, đường nách sau, tư thế ngồi (tràn máu tự do); tương ứng vị trí thấp / X.quang (TM khu trú). + Khí : khoang liên sườn 2 giữa đòn, tư thế nằm. + Khám BN sau chọc.

Dan luu mang phoi

by vinhvd12

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

Statistics

Dan luu mang phoi Document Transcript