Rich media-cases en   praktijkkennis van mentorenEen interventie om praktijkkennis van mentoren     te ontsluiten voor aan...
Aanleiding                    ?  Van rich media-       …naar toepassing  casus…                in de praktijk
Theoretisch kaderLearn to notice  Classroom interactions                           Selective   Knowledge                  ...
Theoretisch kader    Praktijkkennis    gebaseerd op (reflecties op) ervaringen in de praktijk    (gedeeltelijk) persoons...
Praktijkkennis               mentor                                 Lesontwerp                     Lesdoel                ...
Onderwijsarrangement           Vernieuwende taaldidactiek              Rich media-                 cases               Dia...
Interventie   Interactief lesontwerp door mentor en student    met gebruikmaking van rich mediacases   3 rich media-case...
Methode    Onderzoeksvraag   Interventie leidt tot dialoog waarin mentor praktijkkennis    expliciteert, m.n. over leerpr...
Methode    Onderzoeksopzet   Exploratieve meervoudige gevalsstudie (Yin, 2003)   Selectie van gevallen     – Scholen: 4 ...
Methode    Dataverzameling  Per koppel: Video-opname van de dialoog tussen mentor en student   Focused interviews (Yin, ...
Methode    Analyse•   Dialoog (transcript in gespreksbeurten)•   Stap 1    Context    dialoog   Dimensie                 C...
Methode    Analyse•   Stap 3    Talige handeling (Mazeland, 2003):    dialoog   - Voorstel doen/accepteren/afwijzen       ...
Methode    Analyse•   Interviews        Uitspraken student over:    Interview voor    - Lesidee (“input dialoog”)+ informa...
Resultaten    Resultaten koppel 1: De letterheks   Van lesidee naar lesontwerp    Tabel 5: Overzicht van aspecten doel, d...
Resultaten    Resultaten koppel 1: De letterheks   Dialoog: 10 kritische gebeurtenissen    –   Voorstel voor instructie (...
Resultaten    Resultaten koppel 2: Blauwtje & Geeltje   Van lesidee naar lesontwerp    Tabel 8: Overzicht van aspecten do...
Resultaten    Resultaten koppel 2: Blauwtje & Geeltje   Dialoog: 7 kritische gebeurtenissen    –   Voorstel voor instruct...
ResultatenResultaten koppel 3: De T van TitiaTabel 11: Overzicht van aspecten doel, didactische aanpak en materiaal voor l...
Resultaten    Resultaten koppel 1: De letterheks   Dialoog: 8 kritische gebeurtenissen    –   Voorstel voor instructie (3...
Resultaten    Vergelijking koppels    Overeenkomsten   De mentoren doen voorstellen en adviezen voor lesontwerp   Voorst...
Resultaten    Vergelijking koppels    Overeenkomsten   In videoportfolio verwijzen studenten naar kritische    gebeurteni...
Resultaten    Vergelijking koppels    Verschillen   Koppel 1: Ada expliciteert in adviezen/voorstellen       praktijkkenn...
Conclusies    Conclusies Dialoog naar aanleiding van rich media-cases leidt tot  transformatie casusinhoud naar lesontwer...
Discussie   Praktijkkennis wordt opgeroepen door cases en verloop    van dialoog, maar mogelijk ook door initiatief stude...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

10 juni 2011 ORD 2011 Maaike Vervoort

543
-1

Published on

Rich media-cases en praktijkkennis van mentoren; presentatie voor de Onderwijs Research dagen, 2011

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
543
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

10 juni 2011 ORD 2011 Maaike Vervoort

  1. 1. Rich media-cases en praktijkkennis van mentorenEen interventie om praktijkkennis van mentoren te ontsluiten voor aanstaande leraren Maaike Vervoort Ellen van den Berg Hogeschool Edith Stein/Universiteit Twente ORD, juni 2011
  2. 2. Aanleiding ? Van rich media- …naar toepassing casus… in de praktijk
  3. 3. Theoretisch kaderLearn to notice Classroom interactions Selective Knowledge attention based reasoning (bron: Sherin, 2007, zie ook: Van Es & Sherin, 2002; 2008)
  4. 4. Theoretisch kader Praktijkkennis gebaseerd op (reflecties op) ervaringen in de praktijk (gedeeltelijk) persoonsgebonden vak- of zelfs onderwerpsgebonden afhankelijk van de context hoofdzakelijk „tacit‟ (niet geëxpliciteerd) (Meijer, Verloop & Beijaard, 1999)
  5. 5. Praktijkkennis mentor Lesontwerp Lesdoel Didactische aanpak Leerling activiteit MateriaalHandelen in video Voorgenomen Handelen student(rich media-casus) handelen student (lesuitvoering) (lesontwerp)
  6. 6. Onderwijsarrangement Vernieuwende taaldidactiek Rich media- cases Dialoog Video- PresentatieColleges Les student & portfolio video- pabo student mentor student portfolio
  7. 7. Interventie Interactief lesontwerp door mentor en student met gebruikmaking van rich mediacases 3 rich media-cases – Cases over vakdidactiek beginnende geletterdheid (Expertisecentrum Nederlands) Opdracht: – Gezamenlijk de cases bespreken en verwerken in een les die de student op korte termijn uitvoert in de groep – Rolinstructie mentor: meedenken en eigen gedachten bij videobeelden of ervaringen met onderwerp vertellen
  8. 8. Methode Onderzoeksvraag Interventie leidt tot dialoog waarin mentor praktijkkennis expliciteert, m.n. over leerprocessen van leerlingen en instructie bij vakdomein (Vervoort & Van den Berg, 2008) Welke bijdrage levert de praktijkkennis van de mentor die wordt opgeroepen door een interventie met rich media-cases aan de totstandkoming van een lesontwerp?
  9. 9. Methode Onderzoeksopzet Exploratieve meervoudige gevalsstudie (Yin, 2003) Selectie van gevallen – Scholen: 4 (convience sampling) – Koppels: 6, hieruit 3 koppels (a-select) Koppel Mentor Student Groep Opleiding Ervaring Ervaring Opleiding Ervaring POa mentora stageb 1 ♀ Klos 29 11 ♀ Vwo 10 2 2 ♀ Pabo 2 1 ♀ MBO 15 0-1-2 3 ♀ Klos 20 10 ♀ Vwo 12 2 Analyse per koppel + vergelijkende analyse
  10. 10. Methode Dataverzameling Per koppel: Video-opname van de dialoog tussen mentor en student Focused interviews (Yin, 2003) met de student – voor de dialoog: lesidee + informatiebehoefte – na de dialoog: lesontwerp + leeropbrengst Digitaal videoportfolio van de student – selectie videofragmenten van lesuitvoering – schriftelijke verantwoording
  11. 11. Methode Analyse• Dialoog (transcript in gespreksbeurten)• Stap 1 Context dialoog Dimensie Categorieën De context waarop de - Casus uitingen in de dialoog - Lesontwerp betrekking hebben - Groep - Kleuters algemeen• Stap 2 Categorie praktijkkennis (Van Driel et al., 1998) dialoog Dimensie Categorieën De inhoud van de - Vakinhoud uitingen van de mentor - Algemene pedagogiek en didactiek in de dialoog - Leerprocessen van leerlingen - Doelen - Instructie - Leerlijn - Materiaal
  12. 12. Methode Analyse• Stap 3 Talige handeling (Mazeland, 2003): dialoog - Voorstel doen/accepteren/afwijzen - Informatie vragen/geven - Advies geven• Stap 4 Critical incidents (Miles & Huberman, 1994) dialoog Gebeurtenis 1 Gebeurtenis 2 Gebeurtenis 3 Mentor geeft Mentor doet Mentor geeft advies informatie over… voorstel voor… voor… Gebeurtenis 4 Gebeurtenis 5 Gebeurtenis 6 Mentor geeft advies Mentor geeft Mentor doet voor… informatie over… voorstel voor…
  13. 13. Methode Analyse• Interviews Uitspraken student over: Interview voor - Lesidee (“input dialoog”)+ informatiebehoefte - Lesontwerp (“output dialoog”) + leeropbrengst Interview na• Video-portfolio Verwijzingen naar kritische Video gebeurtenissen in dialoog portfolio
  14. 14. Resultaten Resultaten koppel 1: De letterheks Van lesidee naar lesontwerp Tabel 5: Overzicht van aspecten doel, didactische aanpak en materiaal voor lesidee en lesontwerp koppel 1 Aspect Lesidee Lesontwerp Lesdoel i. Kinderen kunnen spelen met bepaalde klankpatronen in woorden; […] met behulp van beginrijm. ii. Kinderen weten dat gesproken woorden kunnen worden vastgelegd op papier […]. Didactische 1. LK (verkleed als heks) tovert de letters 1. LK (verkleed als heks) tovert de letter M uit haar hoed aanpak & M en R uit haar hoed 2. LK spreekt de letter uit (/mmm/); LLN doen mee leerling 2. LK praat over letter M 3. LK vraagt wie een naam heeft die begint met een M activiteit 3. LK toont en benoemt voorwerpen met 4. LK toont voorwerpen met beginletter M; beginletter M en vraagt: ‘Met welke LLN benoemen de voorwerpen letter beginnen die woorden?’ 5. LK vraagt ‘Zien jullie iets in de klas dat met een /m/ 4. LK praat over letter R begint?’; LLN noemen woorden met beginletter M 6. LK maakt een tekening van het genoemde voorwerp 7. LK schrijft de woorden op Materiaal a. Hoed a. Hoed b. Letters M en R b. Letter M c. Voorwerpen met beginletter M en R c. Voorwerpen met beginletter M d. Flap en stift Noot: LK = leerkracht; LLN = leerlingen
  15. 15. Resultaten Resultaten koppel 1: De letterheks Dialoog: 10 kritische gebeurtenissen – Voorstel voor instructie (6) – Advies voor instructie (2) – Informatie over instructie (1) – Informatie over lesdoel (1) Gebeurtenis 4 Mentor geeft advies voor instructie: leg voorwerpen met beginletter M in de klas, want dat geeft de leerlingen een succeservaring. Lesontwerp: 5 + c
  16. 16. Resultaten Resultaten koppel 2: Blauwtje & Geeltje Van lesidee naar lesontwerp Tabel 8: Overzicht van aspecten doel, didactische aanpak en materiaal voor lesidee en lesontwerp koppel 3 Aspect Lesidee Lesontwerp Lesdoel Boekoriëntatie i. Kinderen kunnen reageren op en spelen met bepaalde klankpatronen in woorden; […] met behulp van beginrijm ("Kees en Kim beginnen allebei met k"). ii. Kinderen weten dat gesproken woorden kunnen worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen Didactische 1. LK leest het prentenboek Blauwtje en 1. LK bespreekt de begrippen voorkant, achterkant, titel en aanpak & Geeltje voor. schrijver van het prentenboek Blauwtje en Geeltje. leerling 2. LK bespreekt de begrippen voorkant, 2. LK leest prentenboek Blauwtje en Geeltje voor. activiteit titel, schrijver en rug van het boek. LK 3. LK schrijft het woord ‘geel’ op en vraagt: ‘wie heeft een van die stelt vragen zoals: ‘Waarom hebben we letters in zijn naam?’ de rug van het boek?’ 4. LK geeft opdracht woorden te bedenken die rijmen op ‘geel’; LLN bedenken rijmwoorden. 5. LK schrijft rijmwoorden op (onder elkaar); LLN ontdekken dat rijmwoorden aan het eind hetzelfde zijn. Materiaal a. Prentenboek Blauwtje en Geeltje a. Prentenboek Blauwtje en Geeltje b. Gele stip c. Flap en stift Noot: LK = leerkracht; LLN = leerlingen
  17. 17. Resultaten Resultaten koppel 2: Blauwtje & Geeltje Dialoog: 7 kritische gebeurtenissen – Voorstel voor instructie (2) – Advies voor instructie (1) – Voorstel voor lesdoel (2) – Informatie over niveau groep (1) Gebeurtenis 4 Mentor geeft informatie over niveau groep n.a.v. casus 3 (leerlingen groep 1 rijmen met fantasiewoorden) en doet voorstel voor lesdoel n.a.v. casus 3: eindrijm. Lesontwerp: i
  18. 18. ResultatenResultaten koppel 3: De T van TitiaTabel 11: Overzicht van aspecten doel, didactische aanpak en materiaal voor lesidee en lesontwerp koppel 3Aspect Lesidee LesontwerpLesdoel i. Herkennen van de letter T, zowel horen als zien. ii. Bedenken van woorden met beginletter T.Didactische 1. LK bespreekt een beginletter 1. LK benoemt voorwerpen bij thema met beginletter T (zoalsaanpak & 2. LLN bedenken woorden die met die toverhoed, toverstaf). LLN luisteren (horen ze de /t/?)leerling letter beginnen. 2. LK schrijft woorden op en vraagt: ”wat valt jullie op?”activiteit 3. LK wijst de letter T aan en spreekt deze uit (/t/) 4. LK geeft opdracht: verzin woorden die met de /t/ beginnen. LLN bedenken woorden met beginletter T. 5. LK schrijft woorden met beginletter T op. 6. LLN kunnen letter T tekenen of overtrekken op een werkblad.Materiaal a. Voorwerpen met beginletter T b. Werkblad met letter TNoot: LK = leerkracht; LLN = leerlingen
  19. 19. Resultaten Resultaten koppel 1: De letterheks Dialoog: 8 kritische gebeurtenissen – Voorstel voor instructie (3) – Advies voor instructie (2) – Instemmen met voorstel student (1) – Informatie over niveau groep (2) Gebeurtenis 8 Mentor doet voorstel voor instructie: letter ‘visueel’ maken, want het is belangrijk dat leerlingen de letter horen en zien. Mentor maakt voorstel specifieker: woorden opschrijven. Lesontwerp: 2 + 5
  20. 20. Resultaten Vergelijking koppels Overeenkomsten De mentoren doen voorstellen en adviezen voor lesontwerp Voorstellen en adviezen betreffen voorgenomen handelen student m.b.t. instructie + doelen voor les De mentoren expliciteren praktijkkennis – in voorstel/advies:m.b.t. instructie – in toelichting voorstel/advies: overige categorieën m.u.v. algemene didactiek/pedagogiek Praktijkkennis wordt opgeroepen door casusinhoud en verloop van dialoog
  21. 21. Resultaten Vergelijking koppels Overeenkomsten In videoportfolio verwijzen studenten naar kritische gebeurtenissen (expliciet en impliciet) Volgens studenten levert mentor bijdrage aan concretisering lesontwerp en aan meer inzicht in leerprocessen leerlingen
  22. 22. Resultaten Vergelijking koppels Verschillen Koppel 1: Ada expliciteert in adviezen/voorstellen praktijkkennis gerelateerd aan didactiek/pedagogiek kleuters algemeen Koppel 3: Conny geeft n.a.v. casusinhoud informatie over leerproces leerlingen in groep i.r.t. leerlijn vakdomein;Student noemt dit als opbrengst Koppel 2: Rianne relateert meeste voorstellen/adviezen aan casusinhoud.Studente Linda noemt als opbrengst: meer inzicht in relatie tussen casusinhoud en onderwijspraktijk mentor
  23. 23. Conclusies Conclusies Dialoog naar aanleiding van rich media-cases leidt tot transformatie casusinhoud naar lesontwerp Mentor levert bijdrage aan dit proces door formuleren voorstellen en adviezen voor handelen student Mentor brengt in dialoog praktijkkennis in: – in voorstellen/adviezen: over instructie voor vakdomein – in toelichting: overige categorieën („rijke‟ praktijkkennis) Bij transformatie van casusinhoud naar lesontwerp levert praktijkkennis mentor een bijdrage: „learn to notice‟-theorie
  24. 24. Discussie Praktijkkennis wordt opgeroepen door cases en verloop van dialoog, maar mogelijk ook door initiatief student Kritische gebeurtenissen bepaald op basis van lesontwerp, maar mogelijk spelen meer opmerkingen mentor een rol
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×