Your SlideShare is downloading. ×
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Ondervoeding bij de oudere patiënt
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Ondervoeding bij de oudere patiënt

696

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
696
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 5-4-2012 Ondervoeding bij de oudere patiënt: haalbaarheid van een zorgprogramma en nutritionele richtlijnen Etienne Joosten Afdeling geriatrie UZ GHB Leuven voeding en ouderenziekenhuis RVT RO thuisacuut chronisch sociaal gezond ???CV depressie functioneelinfectie CVAtumoren dementiePrevalentie ondervoeding bejaarden • Thuiswonend en “gezond”: 5-12% • RVT: 40-85% • Hospitaal: 20 - 80% – COPD: 20%-70% – Chronisch hartfalen: 10%-25% – CVA: 16%-26% – dementie: 12-50% – chronisch nierfalen: 30%-76% – post-heupfractuur: 25%-50% afhankelijk van samenstelling populatie, criteria, methodologie, ... 1
  • 2. 5-4-2012 Ondervoeding en ouderen - de praktijk• Zorgpad is nodig• Hypothese – detectie en behandeling ondervoeding => outcome en QOL verbeteren• Wat is er tot nu toe gebeurd op systematische wijze en bij wie ? – wegen ? meten ? andere screeningsmethode ? – multidisciplinair ? – wie is verantwoordelijk voor wat ? – behandelingsplan ? – haalbaarheid ? – monitoring ? Ondervoeding en ouderen- de praktijk• Wat willen we eigenlijk ? moet concreet en meetbaar zijn – calorische intake verhogen ? – aangepaste menukeuze vs diëten ? – beleid sondevoeding ? – maaltijd ‘ambiance’ verbeteren ? – beleid ethische problemen ? – hoe informatie ZH → WZC , WZC → ZH, thuiszorg verspreiden ? SCREENEN 2
  • 3. 5-4-2012 Screenen malnutritie ? • Staat in alle guidelines – “Het doet er niet toe hoe, als er maar gescreend wordt” • Weinigen doen het systematisch – wie wordt verondersteld te screenen ? – nut van screenen zonder opvolging ? • Hoe ? – BMI, ↓ gewicht/tijd, labo, antropometrie, SGA, MUST, SNAQ, NRS, MNA en vele anderen • Wat is de betrouwbaarheid in een dossier van gewicht en lengte ? – Meten=weten ?Perception of hospital undernutrition. A positive change among Danish doctors and nurses 1997 2004 lack of defined responsibility lack of interest lack of knowledge all patients should have a nutritional status screened at admission nutritional assessment on admission is a routine procedure regular assessment of nutritional status during hospitalisation is a routine procedure 0 20 40 60 80 100 % Clin nutrition 2007; 26:371-378 Prevalence of malnutrition using various classification systems Author Criteria Study population % original 151 elderly patients • Constans s-alb, MAC Hospital, > 70y 37 % 30 % • Mowé BMI, TSF, MAMC, Hospital, home, > 70y 57 % (hospital) 62 % s-alb 14 % (home) • Potter CAMA Hospital (69-96y) 26 % 10 % BMI<P5 22 % 18 % • Davalos s-alb, TSF, Stroke unit , > 80y, mean 16 % 85 % MAMC 66 y • McWhither BMI, TSF, MAMC Hospital, including 100 39 % 6,5 % elderly • Dormenval MAC, TSF, BMI Hospital, > 75 y 50 % 62 % • MNA < 17: Healthy elderly (> 60y) 0,6 % 26 % 17-23,5 18 % 52 % 22 > 24 81,4 % 22 % Aging Clin Exp Res 1999; 11:390-394 3
  • 4. 5-4-2012 MNA versus BMI bij 475 gehospitaliseerde geriatrische patiënten BMI Totaal <20 20-25 > 25 < 17 38 52 8 98MNA 17-23.5 22 128 91 241 > 24 4 56 76 136totaal 64 236 175 UZ GHB Afdeling geriatrie 1997 Waarde van een screeningstest ? N=74 geriatrische patiënten MNA <17 7% MUST ≥2 36% (ondervoed) (interventie) 17-23.5 53% 1 8% (risico) (medium) >24 40% 0 56% (nl) (laag risico) NRS <3 60% SGA A 74% (screenen 1x/w) (goed) ≥3 40% B 24% (at risk) (matig ondervoed) C 2% (ernstigUZ GHB Afdeling geriatrie 2004 ondervoed) UZ GHB Ger/2004 MNA en kanker in 186 geriatrische patienten mna <17 ≥17 ja 8 12 tumor neen 42 124 p=0.16 EJ/1997 4
  • 5. 5-4-2012BMI en kanker in 186 geriatrische patienten BMI <20 ≥20 ja 7 13 tumor neen 27 139 p=0.04 EJ/1997 Nutritional risk screening screenen •Kcal+Prot rich meals •Oral supplement •In between meals nutritional care •Food serving systems practice •counselingscreening nutritoneel plan monitoring assessment 5
  • 6. 5-4-2012 Problemen in de praktijk Many players are involved patient ambiance screening serving Monitoring distribution Menu+IT preparation Wat gaar er verkeerd ?• Voedselinname in ZH/WZC is amper 30-60% van de aanbevolen hoeveelheid• Voldoende voedselaanbod (kwal+kwan) maar onvoldoende inname 6
  • 7. 5-4-2012Waarom eten ouderen niet of onvoldoende in het ziekenhuis ? • Menukeuze – standaard en geen keuze menu • Alleen of met 2 op de kamer – niet gezellig – geen ‘ambiance’ • Onvoldoende begeleiding door personeelsgebrek • “NPO” en minder goede coördinatie van onderzoeken • Zinloze diëten – algemene regel: geen diëten tenzij ! • Te ziek Als gij mocht kiezen ? Of Problemen en oplossingen 7
  • 8. 5-4-2012 Wat kan men doen ?• “Hospitals should be restaurants”• gezellige sfeer – dagzaal, eethoek, vaste plaats, muziek, tafellaken,…• eten in groep• bredere en aangepaste menukeuze – spaghetti, biefstuk,… geen 1ste keuze – aangepaste ‘restaurant’ uren• bediening aan tafel – eetambiance laat (meestal) te wensen over• begeleiden waar nodig => personeel ? NH staff delivery of oral liquid nutritional supplements • 179/352 NH patiënten (51%) ‘voorschrift’ oraal voedings- supplement • 132 personen geobserveerd gedurende 2 dagen – 88% 1-3 en 12% 4-6 voorschriften voedingssupplementen/d • Resultaten – <10% kreeg wat voorgeschreven werd – gemiddelde inname/d (indien supplement toegediend werd) • 137 ml ± 62ml (gem 230 kcal) tijdens maaltijden – kost 6.16 min ± 7.46 per patiënt • 114 ml ± 75 ml (gem 144 kcal) tussen de maaltijden (medicatieronde) – minder dan 1 min JAGS 2006; 54:1372-1376 Voeding en ouderen in het ziekenhuis • Normale hospitaalvoeding – aanbod calorieën + eiwitten OK ? – 25% totale calorieënaanbod voeding weggegooid • Orale voedingssupplementen (nutridrink®) bij gemotiveerde patiënten – 45% weggegooid – weinig variatie – weinig enthousiasme (niet lekker !) dat ↓ tijd – kostprijsEJ/2008 Age ageing exp research 1999 8
  • 9. 5-4-2012 De gustibus et coloribus non est disputandum • Vanilla, coffee and strawberry/raspberry milky sip- feeds (ONS) are reliable products whereas chocolate flavour appears to be slightly less liked – Darmon et al, clin nutr 2008; 27: 660-665 • Chocolate flavour ONS was the most preferred product – Age and Ageing 2010; 39: 733-738Individual nutritional intervention during and after hospitalization Group 1 Group 2 and 3 P-value N=66 N=102 3 months energy (kcal/d) 1.295 (542) 1.144 (467) 0.06 carb (g/d) 156.2 (61.7) 144.3 (62.7) 0.23 fat (g/d) 50.7 (28.9) 41.9 (22.5) 0.03 protein (g/d) 58.3 (30) 51.2 (23.4) 0.09 6 months energy (kcal/d) 1.253 (473) 1.243 (517) 0.91 carb (g/d) 157.8 (57.1) 147.3 (66.7) 0.3 fat (g/d) 46.7 (31.9) 48.2 (34.2) 0.78 protein (g/d) 55.2 (20.8) 58.2 (22) 0.38 Intervention 1: dietician in hospital and 3 home visits after discharge Intervention 2: dietician in hospital Intervention 3: standard care in hospital JAGS 2011; 59: 10-17 Changes from baseline in functional, cognitive, depression score and mortality during 6 months of follow-up Group 1 Group 2 and 3 P-value N=66 N=102 Barthel index (mean) -2.6 ± 18.3 -3.6 ± 18.9 0.76 GDS (mean) -2.2± 3.2 -1.8 ± 3.6 0.43 MMSE (mean) -0.1 ± 2.5 -0.7 ± 4.9 0.33 Mortality, n (%) 3 (3.8) 21 (11.6) 0.046 Intervention 1: dietician in hospital and 3 home visits after discharge Intervention 2: dietician in hospital Intervention 3: standard care in hospital JAGS 2011; 59: 10-17 9
  • 10. 5-4-2012 Effects of food fortification on nutritional and functional status in frail elderly nursing home residents at risk of malnutrition (12 wk study) Nutrition 2008; 24:1139-1144 Improving food intake in nursing home residents with feeding assistance: a staffing analysis Usual NH care Intervention p-value (3d/9 meals) (2d/6 meals) Responsive group (n = 37) Intake: total % (food and fluid) 47% (± 12%) 70% (± 16%) < 0.001 Time providing assistance 9.4 (± 10.4) 38 (± 12.2) < 0.001 (min/meal) Unresponsive group (n = 37) Intake: total % (food and fluid) 46% (± 13%) 47% (± 14%) Ns Time providing assistance 2.7 (± 6.8) 39.1 (± 11.3) < 0.001 (min/meal) J Gerontol Med Sci 2001; 56A:M790-M794 EJ/2008 Prevention of unintentional weight loss in nursing home residents: a controlled trial of feeding assistance Initial 24-week Initial 24-week Crossover Crossover intervention control intervention control n=33 n=31 n=28 n=32 Mean ± standard deviation Baseline 1.237 ± 302 1.189 ± 398 1.204 ± 377 1.504 ± 356 Post 3 months 1.615 ± 420 1.243 ± 401 1.451 ± 481 1.281 ± 259 Post 6 months 1.539 ± 322 1.316 ± 476 1.583 ± 331 1.323 ± 339• Intervention: research staff provided feeding assistance twice per day during or between meals, 5 days per week for 24 weeks• Intervention group: average amount of staff time 42 min per person per meal and 13 min per person per between-meal snack• Usual care: 5 min of assistance per person per meal and less than 1 min per person per snack JAGS 2008; 56: 1466-1473 10
  • 11. 5-4-2012Effect family style mealtimes vs control group in 178 residents (mean 77y) without dementia in NH during 6 months variable Intervention (n=98) Control (n=83) Diff Inter-cont* Quality of life (0-100) +0.4 (-1.8 to2.5) -5 (-9.4 to 0.6) 6.1 (2.1 to 10.3) Physical performance (0-48) +0.2 (-2.3 to 2.7) -2.2 (-4.1 to -0.4) 3.2 (0.9 to 5.5) Body weight (kg) + 0.5 (-00.3 to 1.2) -1.1 (-1.9 to -0.2) 1.5 (0.6 to 2.4) Energy intake (kcal) +117 (20 to 215) -102 (-174 to -31) 241 (113 to 360) * Adjusted for age, LOS, sex, nursing home and cluster effects of wards BMJ 5 may 2006 Energieinname bij 49 ouderen (gem 88 j) met lichte dementie in een academisch centrum gedurende 21d BMI 15 18 21 24 27 30 33 15 18 21 24 27 30 33 Tray= opgediend op bord Bulk=buffet EJ/2008 J Am Dietic Assoc 2007; 107:808-814 A recipe for improving food intakes in elderly hospitalized patients Mean daily intake Menu group Energy (kcal) Protein (g) Normal 1425 (136) 47.4 (6.5) Fortified 1711 (195) 48.7 (6.3) Normal+cooked breakfast 1744 (176) 57.4 (6) Fortified: reduced portion size (-20%), butter, cream, cheese, glucose polymers Cooked: normal+ranging from tomatoes on toast to bacon, eggs and beans according to the patient’s wishes, Clin Nutr 2000; 19:451-454 11
  • 12. 5-4-2012 Zorgprogramma Geriatrie UZ GHB• Bij opname (1e of 2e dag) – familie ± patiënt vult een algemene assessment lijst in met inbegrip nutritionele vragen (NRS 2002) • Is de eetlust verminderd laatste 3 mnd ? • Is er ongewenst gewichtsverlies laatste 3 mnd ? –zo ja, hoeveel kg ? • Wat eet hij/zij niet graag ? – Zaalsecretaresse scant gegevens in PC Hoe proberen we dat te doen ? • Tijdens opname – lengte, gewicht en BMI (VP) – kwadrantmethode 3x/d bij iedereen (logistiek) – middagmaalobservatie (logistiek, VP, ergo, VD) – opvolging gewicht (VP) Hoe proberen we dat te doen ? • verkorte voedingsanamnese (VD) – Indien 1 vd 2 vragen positief uit familielijst – Indien lijst niet ingevuld • reden ev. gewichtsverlies => arts • aanpassen voeding naar wensen van de patiënt (VD) – aandacht voor kcal- en eiwitinname – menu aanpassen volgens voorkeuren patiënt (cfr familievragenlijst) • stimuleren (hoe ?) • indien nodig bijvoeding (efficiënt ?) 12
  • 13. 5-4-2012 Dagelijkse metingen gedurende 2 weken bij 28 oudere patiënten (%) 100 90 80 70 % metingen 60 50 % metingen 40 30 20 10 0 V Z Z M D W D V Z Z M D W D V Z dagen EJ/2007 Vrouw 84j, matig dement (MMS=21) 4 3 score (max=4) O 2 M A N 1 C C 0 d1 d2 d3 d4 d5 d6 d7 d8 d9 d10 d11 dagen hospitalisatieGemiddelde score=2.1 op 4, n=nuchter en c=cornflakes EJ/2007 Hoe proberen we dat te doen • Ambiance !!! – ZH verschillend van WZC – Is (meestal) geen prioriteit in ZH en moeilijk haalbaar • Voedingsassistentie meestal problematisch • vermijden zinloze diëten – energiedens, smaak, energierijk 13
  • 14. 5-4-2012 Wat hopen we nog te krijgen in deze tijd van financiële schaarste ? • Op korte termijn – IT programma dat Energ-E-V-S berekent per maaltijd => effectieve cal intake/d – betere samenwerking IT-facilitaire dienst-VD • rond menukeuze • vereenvoudiging administratieve rompslomp • Op lange termijn – aparte keuken geriatrie met gemotiveerd personeel (medisch-paramedisch-directie) en maaltijden à la carte diëten • aangepaste menukeuze • elke patiënt krijgt (indien mogelijk) energierijke voeding in het ZH vanaf opname • patiënten die thuis geen dieet volgen, moeten dit in het ZH ook niet volgen • patiënten die thuis wel een dieet volgen, mogen dit als ze willen, verder zetten in het ZH • samenstelling “op het bord” quantificeren Energie en diëten geriatrie kcal Eiwitten Vetten Koolhydraten Enk. suikers g E% g E% g E% g E%Energierijk 2526 82.5 13.1 101.9 36.3 319.7 50.6 152.3 24.1Gewoon 1785 69.1 15.5 69.5 35.0 220.1 49.3 76.1 17.1Energierijk- 2069 81.1 15.7 97.4 42.4 225.9 43.7 41.7 8.0diabetesDiabetes 1431 69.0 19.3 47.5 30.0 180.0 50.3 41.1 11.5 14
  • 15. 5-4-2012 Hoe proberen we dat te doen ? De “hete hangijzers”• Iemand vinden die echt geïnteresseerd en creatief is met weinig middelen en initiatief neemt – bereid om in ZH/WZC richtlijnen op te stellen en op te volgen• Screenen eenvoudig houden – problemen beginnen pas na screenen• Afspraken tussen IT – keuken - ”de vloer” – blijft een obstakel – maaltijden aanpassen aan patiënt en niet omgekeerd• Opvolging – tijdens opname (bv quadrantmethode of andere) – na ontslag ZH ??? besluit• voeding bij ouderen is complex en een “vak apart”• nutritioneel wetenschappelijk onderzoek blijft moeilijk – onderzoeksresultaten vaak tegenstrijdig• “eetambiance” belangrijk• ‘verworvenheden’ in vraag durven stellen – bv diëten, screenen zonder monitoring, verantwoor- delijkheid• samenwerking IT-VP-logsitiek-VD-arts-keuken-directie• Beperkte prioriteit – medisch-paramedisch-directie-beleid Protected meal times• Storende factoren – onderhoud – onderzoeken – doktersbezoek – verzorgingsaktiviteiten – bezoek• Wat er zou moeten zijn en meestal niet is – voedingsassistentie – goede ambiance 15
  • 16. 5-4-2012Hungry_to_be_Heard_viral_video_Part_2.avi 16

×