Kinh tế vi mô

702 views
663 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
702
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
34
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kinh tế vi mô

  1. 1. Kinh teá hoïcVÓ MOÂ 1
  2. 2. Chương 1 Khái quát về kinh tế vĩ mô 2
  3. 3. 1.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu1.1.Đối tượng ngiên cứua. Khaùi nieäm: Kinh teá hoïc vó moâ laø ngaønh khoa hoïc nghieân cöùu veà caùch thöùc maø xaõ hoäi hay neàn kinh teá löïa choïn trong vieäc söû duïng nhöõng nguoàn löïc khan hieám sao cho coù hieäu quaû nhaát nhaèm saùng taïo ra ngaøy caøng nhieàu hôn saûn phaåm, dòch vuï roài choïn caùch thöùc phaân phoái phuø hôïp ñeå phuïc vuï toát nhaát cho nhu caàu toàn taïi, phaùt trieån voâ haïn cuûa xaõ hoäi, cuûa neàn kinh teá.. 3
  4. 4. b.Những đối tượng nghiên cứu kinh tếvĩ mô cơ bản Laøm theá naøo ñeå taêng tröôûng nhanh vaø oån ñònh . Laøm theá naøo ñeå kieàm cheá laïm phaùt . Laøm theá naøo ñeå taïo ñöôïc vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng . Laøm theá naøo ñeå oån ñònh tyû giaù hoái ñoaùi vaø caân baèng caùn caân thanh toaùn . 4
  5. 5. Những đối tượng nghiên cứu kinh tế vĩmô cơ bản Laøm theá naøo ñeå phaân boå nguoàn löïc moät caùch hôïp lyù vaø phaân phoái cuûa caûi moät caùch coâng baèng giöõa caùc thaønh vieân trong xaõ hoäi . Vai troø nhaø nöôùc vaø khu vöïc coâng trong neàn kinh teá. Laøm theá naøo toàn taïi vaø phaùt trieån toát trong moät theá giôùi 5
  6. 6. Những đối tượng nghiên cứu kinh tế vĩmô cơ bản Ñöùng tröôùc caùc vaán ñeà treân , moãi quoác gia coù nhöõng löïa choïn khaùc nhau trong vieäc giaûi quyeát , söï löïa choïn khaùc nhau tuøy thuoäc vaøo caùc raøng buoäc cuûa hoï veà nguoàn löïc, veà heä thoáng chính trò, xaõ hoäi. Moät söï löïa choïn ñuùng bao giôø cuõng caàn ñeán nhöõng hieåu bieát saâu saéc veà toaøn boä söï hoaït ñoäng mang tính khaùch quan cuûa heä thoáng kinh teá. Kinh teá hoïc vó moâ cung caáp cho ngöôøi ta nhöõng kieán thöùc vaø coâng cuï ñeå laøm ñieàu ñoù . 6
  7. 7. 1.2.Phương pháp nghiên cứu kinh tế vĩmôa.Phương pháp cân bằng tổng thể Phöông phaùp caân baèng toång theå do L.Walras, nhaø kinh teá hoïc Phaùp(1834- 1910) thuoäc tröôøng phaùi coå ñieån môí ñöa ra. OÂng laø nhaø toaùn hoïc, kyõ sö moû, nhaø vaên, nhaø nghieân cöùu kinh teá, coù nhieàu taùc phaåm kinh teá noåi tieáng nhö Lyù thuyeát veà giaù trò, giaù caû; Lyù thuyeát caân baèng toång theå 7
  8. 8. Cân bằng tổng thể Caân baèng toång theå laø söï caân baèng ñoàng thôøi cuûa taát caû caùc thò tröôøng (AS = AD) xaùc ñònh ñoàng thôøi giaù caû vaø saûn löôïng caân baèng ( nhöõng yeáu toá quyeát ñònh hieäu quaû cuûa moät neàn kinh teá ) cuûa neàn kinh teá . 8
  9. 9. Cân bằng tổng thể Ñieàu kieän caân baèng toång theå : Caân baèng toång theå xaûy ra khi TR = TC. Ñieàu kieän naøy hình thaønh thoâng qua nhöõng dao ñoäng töï phaùt cuûa neàn kinh teá : TR > TC => saûn xuaát môû roäng 9
  10. 10. Các phương pháp khác Mô hình hóa kinh tế Thống kê Phân tích tổng hợp Vv... 10
  11. 11. 2.Hệ thống kinh tế vĩ mô2.1.Tổng quan về hệ thống kinh tế vĩ mô CSKT Saûn Phi kinh te löôïng Giaù caû Kinh Vieäc te laøm Tæ giaù 11
  12. 12. 2.2.Tổng cung và tổng cầu2.2.1. Khaùi nieäm: Toång cung: AS-Aggregate Supply laø toång khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï maø caùc doanh nghieäp muoán cung öùng cho neàn kinh teá ( toång saûn phaåm quoác daân ) . Toång caàu: AD-Aggregate Demand toång khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï maø caùc taùc nhaân trong neàn kinh teá muoán mua 12
  13. 13. AS, AD và sản lượng cân bằng Saûn löôïng tieàm naêng Yp ( Potential Yield ) laø möùc saûn löôïng cao nhaát maø quoác gia coù theå ñaït ñöôïc khi khoâng laøm thay ñoåi möùc thaát nghieäp töï nhieân . -Thaát nghieäp töï nhieân Un (Natural Unemployment) laø möùc thaát nghieäp toàn taïi khi thò tröôøng lao ñoäng caân baèng . - Caùc yeáu toá quyeát ñònh Yp : quyõ ñaát ñai , quyõ lao ñoäng xaõ hoäi , quyõ voán ( tö baûn ), trình ñoä coâng ngheä, naêng löïc tö duy cuûa nguoàn con ngöôøi. 13
  14. 14. AS, AD và sản lượng cân bằng Saûn löôïng caân baèng Y0 ( hay saûn löôïng thöïc teá Yt) laø möùc saûn löôïng ñöôïc xaùc ñònh taïi möùc toång cung vaø toång caàu baèng nhau . Caùc yeáu toá quy ñònh Yt: quyõ ñaát ñai, quyõ lao ñoäng, quyõ voán, möùc ñoä coâng ngheä vaø hieäu quaû söû duïng chuùng . 14
  15. 15. AS, AD và sản lượng cân bằng Moái quan heä Yt vaø Yp - Yp laø saûn löôïng khi tieàm naêng cuûa khi neàn kinh teá ñaït ñeán toaøn duïng. - Yt laø saûn löôïng ñaït ñöôïc trong thöïc teá . Yt coù theå baèng , thaáp hay nhoû hôn Yp , ñieàu naøy do AS vaø AD quyeát ñònh . 15
  16. 16. AS, AD và sản lượng cạn bằng . P AS 3 2 1 AD3 AD2 AD1 0 Y Y1 Y2 Y3H 1.2 - AS , AD & saûn löôïng caân baèng 16
  17. 17. 3.Mục tiêu và công cụ của ktvm3.1.Mục tiêu 3.2.Công cụ-Sản lượng -CS tài khóa-Việc làm -CS tiền tệ-Giá cả -CS thu nhập-Kt đối ngoại -CS kinh tế đối ngoại-Phân phối 17
  18. 18. 4.Moät soá khaùi nieäm vaø moáiquan heä giöõa caùc bieán soá kinhteá vó moâ cô baûn 4.1 .Toång saûn phaåm vaø taêng tröôûng kinh teá Toång saûn phaåm quoác noäi GDP vaø Toång saûn phaåm quoác daân GNP laø thöôùc ño thaønh töïu veà kinh teá cuûa moät nöôùc hay moät vuøng laõnh thoå. Caùc yeáu toá laøm taêng toång saûn phaåm trong thöïc teá - Quyõ ñaát ñai, taøi nguyeân, lao ñoäng, quyõ voán vaø trình ñoä coâng ngheä cuûa heä thoáng saûn xuaát. - Hieäu quaû söû duïng ñaát ñai, taøi 18
  19. 19. 4.2.Chu kyø kinh doanh vaø söïthieáu huït saûn löôïng Chu kyø kinh doanh laø söï dao ñoäng cuûa saûn löôïng thöïc teá xung quanh xu höôùng taêng leân cuûa saûn löôïng tieàm naêng. Khi Yt < Yp seõ thieáu huït saûn löôïng, nhieäm vuï cuûa kinh teá vó moâ laø tìm bieän phaùp thuùc ñaåy ñeå Yt = Yp 19
  20. 20. 4.3.Taêng tröôûng vaø thaátnghieäp Paul Samuelson cho bieát toång keát cuûa Arthur Okun qua ñònh luaät sau: “ Khi saûn löôïng thöïc teá thaáp hôn saûn löôïng tieàm naêng 2%, tæ leä thaát nghieäp thöïc teá taêng theâm 1% ” (Y − Y ) Coâng thöùc: Ut = Un + 50 P t YP 20
  21. 21. 4.4.Taêng tröôûng vaø laïmphaùt:Coâng thöùc tính tæ leä taêng tröôûng: GDPt G (%) = ( −1)100 GDPt −1 Vôùi G : tæ leä taêng tröôûng haøng naêm cuûa GDP (hay GNP) GDPt : naêm tính toaùn GDPt-1 : naêm tröôùc ñoù 21
  22. 22. Taêng tröôûng vaø laïmphaùt: Khi saûn löôïng taêng quaù nhanh seõ sinh ra laïm phaùt. Coâng thöùc tính tæ leä laïm phaùt Ipt gP(%) = ( − 1)100 Ipt −1 Vôùi gP : tæ leä laïm phaùt Ipt chæ soá giaù naêm tính toaùn Ipt-1 chæ soá giaù naêm tröôùc ñoù Chæ soá giaù bình quaân ñöôïc tính bôûi coâng thöùc sau: 22
  23. 23. Chæ soá giaù caû Ip =∑d ip. Trong ñoù: Ip : chæ soá giaù ( Price Index) iP : chæ soá giaù töøng loaïi saûn phaåm d: tæ troïng saûn phaåm trong toång chi tieâu. Löu yù raèng chæ soá giaù caû bình quaân coù 3 loaïi: Chæ soá giaù haøng tieâu duøng bình quaân CPI (Consumer Price Index) Chæ soá giaù haøng baùn leû bình quaân RPI (Retail Price Index) 23
  24. 24. 4.5. Laïm phaùt vaø thaátnghieäp Trong ngaén haïn : thaát nghieäp vaø laïm phaùt quan heä tæ leä nghòch Trong daøi haïn : thaát nghieäp vaø laïm phaùt khoâng phuï thuoäc vaøo nhau . 24
  25. 25. BAØI TAÄP Baøi 1:Tæ leä taêng tröôûng GDP cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm 1990 – 1995 nhö sau Naêm 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Taêng 5,1 6,0 8,6 8,1 8,8 9,5 GDP%Haõy neâu yù nghóa vaø phöông phaùp xaùc ñònh tæ leä taêng tröôûng .  Cho bieát GDP thöïc teá cuûa naêm 1989 laø 24.308 tæ ñoàng, tính GDP thöïc teá cuûa caùc naêm tieáp theo. 25
  26. 26. GDPt G (%) = ( −1)100. GDPt −1 GDP 90= 105,1% CỦA 89 GDP 91= 106%CỦA 90GDP 90 = GDP89 x 1,051=24.308 x 1,051=25.547,7 tỷGDP 91=25.547,7x1,06=27080 26
  27. 27. BAØI TAÄP Baøi 2 : Tæ leä laïm phaùt cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm 1990 – 1995 nhö sau : Naêm 1990 1991 1992 1993 1994 1995 Laïm 67,2 67,4 17,5 5,3 14,4 12,7 phaùt % 2.1. Haõy neâu yù nghóa vaø phöông phaùp xaùc ñònh tæ leä laïm phaùt. 2.2. Xaùc ñònh chæ soá giaù cuûa töøng naêm so vôùi möùc giaù 1989 , vôùi IP1989 = 100% . 2.3. Sau 6 naêm giaù caû ñaõ taêng leân bao nhieâu laàn ? 27
  28. 28. Ipt gP(%) = ( − 1)100 Ipt −1 Ipt=[(gpt/100)+1].Ipt-1 Ip90=167,2% vậy Ip91=(67,4/100+1).167,2=279,8%. 28
  29. 29. BAØI TAÄP Baøi 3 : Trong thôøi kyø 1980 – 1983, GNP tieàm naêng cuûa moät nöôùc taêng 9% nhöng GNP thöïc teá khoâng thay ñoåi. Naêm 1980 tæ leä thaát nghieäp laø 5,8%. Theo ñònh luaät Okun thì tæ leä thaát nghieäp cuûa nöôùc ñoù seõ laø bao nhieâu vaøo naêm 1983 ? Theo định luật OKUN: khi Yt <Yp=9% thì Ut tăng 4,5% vậy Ut=5,8+4,4 29
  30. 30. BAØI TAÄP Baøi 4 : Giaû söû trong moät neàn kinh teá tæ leä thaát nghieäp thöïc teá laø 8% vaø tæ leä thaát nghieäp töï nhieân laø 6% . Bieát GNP thöïc teá laø 40.000 tæ ñoàng . 4.1. Haõy öôùc tính GNP tieàm naêng . 4.2. Giaû söû GNP tieàm naêng ñang taêng vôùi toác ñoä 3% naêm, GNP tieàm naêng trong hai naêm nöõa seõ laø bao nhieâu ? 4.3. GNP thöïc teá phaûi taêng vôùi toác ñoä naøo ñeå ñaït ñöôïc GNP tieàm naêng cuoái naêm ñoù. 30
  31. 31. (YP − Yt ) Coâng thöùc: Ut = Un + 50 YP4.1.GNPp 8=6+50(Yp-40.000)/Yp 2/50Yp=Yp-40.000 40.000=48/50Yp Yp=(40.000/48).50=41.6674.2.GDPp tăng 3%/nămSau 1năm GDP1=41.667.103%=42.917GDP2=42.917.103%=44.2054.3.GDPt? 31
  32. 32. GDPt G (%) = ( −1)100 . GDPt −1 GDPp=42.205 GDPt=40.000 Để GDPt=GDPp thì:G1=[(41.667/40.000)-1]/100=4,16%Sau 1 năm GDPt phải tăng 4,16%G2=[(42.205/40.000)-1]/100=9,259%Sau 2 năm GDPt phai tăng 9,259% 32
  33. 33. CHÖÔNG 2 TOÅNGSAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN 33
  34. 34. 1.Tổng sản phẩm quốc gia(dân) 1.1. GNP vaø GDP a.Ñònh nghóa:GNP (Gross NationalProducts) töùc toång saûnphaåm quoác gia laø toång giaù tròbaèng tieàn cuûa toaøn boä haønghoùa vaø dòch vuï cuoái cuøngcuûa neàn kinh teá do taát caû 34
  35. 35. a.Ñònh nghóa: GDP (Gross Domestic Products) töùc toång saûn phaåm quoác noäi laø toång giaù trò baèng tieàn cuûa toaøn boä haøng hoaù vaø dòch vuï cuoái cuøng ñöôïc saûn xuaát ra trong phaïm vi laõnh thoå moät quoác gia, tính trong thôøi gian moät naêm. Baát keå do coâng daân mang quoác tòch nöôùc 35
  36. 36. b.Giống và khác nhau giữa GNP&GDPGioáng nhau : chuùng ñeàu laø toång giaù trò haøng hoùa vaø dòch vuï cuoái cuøngKhaùc nhau : GNP tính theo sôû höõu quoác gia ,GDP tính theo laõnh thoå Quan heä giöõa hai chæ soá: GDP = GNP – thu nhaäp roøng töø taøi saûn ôû nöôùc ngoaøi NIA (Net Income from Abroad). Trong ñoù: NIA =Thu nhaäp töø yeáu toá xuaát khaåu – Thu nhaäp töø yeáu toá nhaäp khaåu 36
  37. 37. 1.2.Vấn đề giá cả trong tính GNP&GDPa. Giaù thò tröôøng vaø giaù chi phí veà yeáu toá saûn xuaát Giaù thò tröôøng (Market Price ) laø giaù cuûa haøng hoùa ñöôïc mua baùn treân thò tröôøng. Giaù naøy bao haøm caû thueá giaùn thu Ti (Indirect Taxes ), giaù chi phí caùc yeáu toá saûn xuaát Fc (Factor cost ), giaù ñöôïc caáu thaønh töø chi phí saûn xuaát . 37
  38. 38. b.Gía hiện hành và giá cố định Gía hiện hành là giá thị trường, năm nào tính theo năm đó Khi tính theo giá thị trường ta được chỉ tiêu danh nghĩa (chỉ tiêu bao gồm cả mức tăng giá, nó không phản ánh đúng mức gia tăng hàng hóa thực sự) GDPn -nominal 38
  39. 39. b.Gía hiện hành và giá cố định- Giaù coá ñònh : laø laáy giaù thò tröôøng cuûa moät naêm naøo ñoù laøm naêm goác duøng ñeå tính cho taát caû caùc naêm khaùc thoâng qua chæ soá giaù caû (chæ soá cuûa naêm goác ñöôïc cho baèng 100%) . GNPn GN Pr = Ip 39
  40. 40. Chỉ tiêu thực ?Khi tính theo giaù coá ñònh ta ñöôïc chæ tieâu thöïc :GNPr, GDPr (r: real)GNPn duøng ñeå nghieân cöùu quan heä haøng hoaù tieàn teä GNPr ñaùnh giaù ño löôøng keát quaû, nhòp ñoä taêng tröôûng vaø phaùt trieån kinh teá GNPnsoá giaù Ip (Price Pr = : chæ GN Index) caû Ip 40
  41. 41. 1.3.ý nghĩa các chỉ tiêu GNP phaûn aùnh trình ñoä phaùt trieån kinh teá moät nöôùc. GNP/daân soá ta coù: GNP per capita hay thu nhaäp quoác daân bình quaân ñaàu ngöôøi cho bieát löôïng giaù trò taøi saûn, haøng hoùa dòch vuï maø ngöôøi daân moät nöôùc coù theå höôûng ñöôïc. GNP per capita chæ ra möùc ñoä giaøu ngheøo cuûa moät nöôùc khi so saùnh vôùi nhöõng quoác gia trong phaàn coøn laïi cuûa theá giôùi. 41
  42. 42. 1.3.ý nghĩa các chỉ tiêu GDP : toång saûn phaåm moät nöôùc coù theå saûn xuaát ra. Ngöôøi ta duøng GNP vaø GDP ñaùnh giaù tình traïng kinh teá, ño löôøng hieäu quaû saûn xuaát kinh doanh, laäp keá hoaïch phaùt trieån kinh teá . Haïn cheá: GNP & GDP khoâng hoaøn toaøn chính xaùc do giaù caû khoâng töông ñöông giöõa caùc nöôùc. ÔÛ caùc nöôùc ñang phaùt trieån, moät soá haøng 42
  43. 43. 2. Phöông thöùc xaùc ñònh GNP2.1. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá 2.1.1.Caùc khaùi nieâm1.Thu nhaäp khaû duïng YD ( Yield Disposable)Laø khoaûn thu nhaäp sau khi ñaõ hoaøn thaønh nghóa vuï thueá-HOAØN TOAØN COÙ QUYEÀN CHI TIEÂU2.Tieâu duøng C (Consumption) laø löôïng tieàn maø hoä gia ñình duøng ñeå mua caùc tö lieäu tieâu duøng .3.Tieát kieäm S (Saving) laø phaàn thu nhaäp coøn laïi sau khi ñaõ tieâu duøng.4.Khaáu hao De (Depreciation) laø khoaûn tieàn duøng ñeå buø ñaép söï hao moøn höõu hình cuûa taøi saûn 43
  44. 44. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm 5.Ñaàu tö cuûa doanh nghieäp I (Investment) Xét về hàng hóa đầu tư bao goàm hàng ñaàu tö mới và hàng tồn kho. Haøng toàn kho ñöôïc tính laø cheânh leäch toàn kho: giaù toàn trò kho giaù toàn trò kho cheânh leäch kho = toàn − cuoáinaêm ñaàu naêm Xeùt veà maët nguoàn voán, ñaàu tö goàm khaáu hao (ñaàu tö thay theá ) vaø ñaàu tö roøng (ñaàu tö môùi taêng) I = Khaáu hao + Ñaàu tö roøng 44
  45. 45. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm6.Thueá T (Tax) laø nguoàn thu cuûa chính phuû duøng ñeå ñaùp öùng nhu caàu chi tieâu coâng coäng, bao goàm 2 loaïi: Thueá tröïc thu Td (Direct Taxes) laø loaïi thueá tröïc tieáp ñaùnh vaøo thu nhaäp cuûa caùc thaønh phaàn daân cö . Thueá giaùn thu Ti (Indirect Taxes) laø loaïi thueá giaùn tieáp ñaùnh vaøo thu nhaäp . 45
  46. 46. Khái niệm 7.Chi tieâu cuûa chính phuû G (Government spending on goods and services) bao goàm khoaûn tieàn chính phuû duøng ñeå traû löông , mua saém haøng hoùa dòch vuï vaø ñaàu tö cuøng vôùi chi chuyeån nhöôïng Tr (Transfer Payments) laø nhöõng khoaûn cho khoâng cuûa chính phuû nhö trôï caáp ngöôøi ngheøo, buø loã xí nghieäp quoác doanh 46
  47. 47. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm8.Xuaát khaåu X (Exports) laø löôïng haøng saûn xuaát trong nöôùc ñöôïc baùn ra nöôùc ngoaøi hay löôïng tieàn ngöôøi nöôùc ngoaøi mua haøng trong nöôùc, laø chi tieâu nöôùc ngoaøi traû cho neàn kinh teá .9.Nhaäp khaåu M (Imports) laø löôïng tieàn maø ngöôøi trong nöôùc mua haøng hoùa cuûa nöôùc ngoaøi, laø chi tieâu maø neàn kinh teá phaûi traû cho nöôùc ngoaøi .10.Tieàn löông W (Wages) laø thu nhaäp nhaän ñöôïc töø vieäc cung öùng söùc lao 47
  48. 48. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm11.Thu nhaäp cho thueâ R (Rent) laø thu nhaäp nhaän ñöôïc töø cho thueâ ñaát ñai, nhaø cöûa vaø caùc taøi saûn khaùc .12.Tieàn laõi i (Interest) laø thu nhaäp cuûa ngöôøi cho vay ñöôïc tính theo moät möùc laõi suaát nhaát ñònh so vôùi löôïng voán .13.Lôïi nhuaän Pr (Profit) laø thu nhaäp coøn laïi sau khi laáy doanh thu tröø ñi chi phí saûn xuaát, laø thu nhaäp cuûa chuû doanh nghieäp, vaø nhöõng ngöôøi huøn voán, nhöõng ngöôøi mua coå phieáu . 48
  49. 49. 2. Phöông thöùc xaùc ñònh GNP 2.1.2. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ: 2.1.3. Phaân tích Theo cung treân ta tính ñöôïc toång giaù trò haøng hoùa vaø dòch vuï ñöôïc saûn xuaát ra trong neàn kinh teá . Theo cung döôùi ta tính ñöôïc toång möùc thu nhaäp töø yeáu toá saûn xuaát . Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ 49
  50. 50. 2.1.2. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ: I=De+S= 3.000 M = 1.000 Nöôùc sñ C+I+G ngoaøiS = 500 C = 5.000 X-M X = 1.000 G =2.000 Tr =500 Hoä gia Chính phuû Ti = 1.500 Doanh nghieäp ñình T = 2.000 GDP =10.000 YD = 5.500 Td = 1.000 W + R + i + Pr = 6.000 De = 2.500 50
  51. 51. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: 2.2.1. Phöông phaùp GDP =∑i VAPhöông phaùp saûn xuaát ( hay giaù trò gia taêng ) VA (Value Added) laø giaù trò môí taêng theâm cuûa doanh nghieäp i ∑VAi laø toång giaù trò gia taêng cuûa taát caû caùc doanh nghieäp trong neàn kinh teá löôïngcuûa chi phí trung gian xuaát VAi = − doanhnghieäp cuûa i doanhnghieäp i 51
  52. 52. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: Phöông phaùp thu nhaäp hay chi phí GDP = De + W + R + i + Pr + Ti Phöông phaùp chi tieâu hay luoàng saûn phaåm GDP = C + I + G + X − M 52
  53. 53. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: 2.2.2. Moâ hình : Moâ hình ñôn giaûn :neàn kinh teá ñoùng cöûa khoâng coù chính phuû GDP = C + I Moâ hình neàn kinh teá ñoùng cöûa coù chính phuû: GDP = C + I + G Moâ hình neàn kinh teá coù chính phuû môû cöûa: GDP= C+I+G+X-M 53
  54. 54. 3. Moái quan heä giöõa caùc chætieâu:3.1 . Toång saûn phaåm quoác gia ( GNP) & Toång saûn phaåm quoác noäi (GDP) GNP = GDP + NiA3.2 . Toång saûn phaåm quoác daân roøng NNP = GNP – Khaáu hao (De :Depreciation)3.3 . Thu nhaäp quoác daân Thu nhaäp quoác daân NI ( National Income ) NI = NNP – Ti NI phaûn aùnh toång thu nhaäp töø caùc yeáu toá saûn xuaát NI = W + i + R + Pr + NIA NI = GNP - De – Ti 54
  55. 55. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâcô baûn4.1 . Ñoàng nhaát thöùc tieát kieäm vaø ñaàu tö Ñoàng nhaát thöùc coù nghóa laø nhö nhau. Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ laø coâng cuï ñeå tính toaùn caân ñoái heä thoáng kinh teá vó moâ . Trong neàn kinh teá giaûn ñôn khoâng coù chính phuû, khoâng coù thueá vaø trôï caáp ta coù YD = Y vaø YD = C + S. ÔÛ traïng thaùi caân baèng khi cung döôùi tieát kieäm taùch ra khoûi doøng luaân chuyeån kinh teá vó 55
  56. 56. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ cô baûn Sô ñoà moâ taû ñoàng nhaát thöùc : S = I Ñaàu tö Haøng hoùa & dòch vuïDoanh nghieäp Hoä gia ñình Thu nhaäp , chi Ngaân phí haøng Tieát kieäm 56
  57. 57. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ, moâ taû ba khu vöïc cuûa neàn kinh teá Xuaát khaåu x Chi tieâu G Ñaàu tö I Haøng hoùa & dòch vuïDoanh nghieäp Hoä gia ñình Thu nhaäp , chi phí Ngaân haøng Tieát kieäm Thueá Chính phuû Nhaäp khaåu:m Nöôùc ngoaøi Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ , moâ taû ba khu vöïc cuûa neàn kinh teá 57
  58. 58. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ cô baûn S + T + M = I + G + X hay T – G = ( I-S) + ( X-M) Trong ñoù:T vaø G : khu vöïc chính phuû. I vaø S : khu vöïc tö nhaân.X vaø M : khu vöïc nöôùc ngoaøi . Nhaän xeùt : Traïng thaùi cuûa moãi khu vöïc coù aûnh höôûng ñeán caùc khu vöïc coøn laïi Ví duï : Khi X = M neáu G > T thì S > I Khi I = S G > T thì M > X laø tröôøng hôïp thaâm huït keùp: thaâm huït ngaân saùch ñöôïc buø ñaép baèng thaâm huït caùn caân thöông maïi ( töùc phaûi vay nöôùc ngoaøi chi 58
  59. 59. BAØI TAÄP Baøi 1 : Neáu saûn phaåm quoác daân roøng ( NNP) cuûa naêm 1980 laø 360 tyû ñoàng tính theo giaù naêm 1980 vaø neáu möùc giaù taêng 20% töø naêm 1970 ñeán naêm 1980 thì NNP cuûa naêm 1980 tính theo giaù naêm 1970 seõ laø bao nhieâu ? Baøi 2 : GNP danh nghóa cuûa naêm 1983 laø 3.305 tyû ñoàng vaø cuûa naêm 1982 laø 3.073 tyû ñoàng . Chæ soá giaù cuûa naêm 1983 laø 215,3% vaø cuûa naêm 1982 laø 206,9% ( tính theo giaù naêm 1972 ). Haõy xaùc ñònh : 2.1. GNP thöïc teá cuûa caùc naêm 1982 vaø 1983 theo giaù naêm 1972 2.2. Toác ñoä taêng tröôûng cuûa GNP naêm 1983 so vôùi naêm 1982. 59
  60. 60. BAØI TAÄP Baøi 3 : Cho bieát toång saûn phaåm quoác noäi GDP (tính theo giaù thò tröôøng naêm 1985) cuûa naêm 1987 laø 384.966 trieäu ñoàng vaø naêm 1988 laø 400.999 trieäu ñoàng. Toång saûn phaåm quoác noäi tính theo giaù hieän haønh cuûa naêm 1985 laø 355.329 trieäu ñoàng, naêm 1986 laø 380.623 trieäu ñoàng vaø naêm 1988 laø 463.933 trieäu ñoàng. Chæ soá giaù cuûa naêm 1986 laø 103,5% vaø naêm 1987 laø 108,5%. Haõy tính : 3.1. Toác ñoä taêng tröôûng cuûa GDP danh nghóa 60
  61. 61. BAØI TAÄP Baøi 4 : Xem xeùt 5 haõng kinh doanh trong ngaønh saûn xuaát xe ñaïp cuûa moät neàn kinh teá ñoùng : saûn xuaát theùp, cao su, maùy coâng cuï, baùnh xe ñaïp vaø xe ñaïp. Haõng xe ñaïp baùn xe cho ngöôøi tieâu duøng ñöôïc 8.000 trieäu ñoàng. Trong quaù trình saûn xuaát xe ñaïp haõng ñaõ mua baùnh xe maát 1000 trieäu ñoàng, theùp 2500 trieäu ñoàng vaø maùy coâng cuï 1800 trieäu ñoàng .Haõng saûn xuaát baùnh xe phaûi mua cao su laø 600 trieäu ñoàng cuûa ngöôøi troàng cao su. Haõng saûn xuaát maùy coâng cuï phaûi mua theùp maát 1000 trieäu ñoàng . 4.1. Baïn haõy tính xem ngaønh saûn xuaát xe ñaïp 61
  62. 62. B5:Treân laõnh thoå cuûa moät quoác gia, caùc . doanh nghieäp coù chi phí saûn löôïng nhö sau: (ñôn vò tính tæ ñoàng ) Chi phí DN : D1 D2 D3 D4 D5 Chi phí trung gian : 40 60 70 70 60 Khaáu hao : 20 30 40 10 50 Chi phí khaùc : 240 160 180 180 190 Giaù trò saûn löôïng : 300 250 290 260 300Trong heä thoáng haïch toaùn quoác gia coù caùc taøi khoaûn nhö sau : Tieâu duøng caùc hoä gia ñình : 500; Ñaàu tö roøng : 50; Tieàn traû laõi vay : 50; Chi tieâu cuûa chính phuû veà haøng hoùa: 300; Giaù trò haøng hoùa xuaát khaåu:400; Thu nhaäp töø caùc yeáu toá xuaát khaåu:100; Giaù trò haøng62
  63. 63. Bài 5 5.1. Xaùc ñònh GDP danh nghóa theo giaù thò tröôøng baèng 3 phöông phaùp 5.2. Xaùc ñònh GNP theo giaù thò tröôøng 5.3. Tính NNP vaø NI 63
  64. 64. Baøi 6 : Caùc chi tieâu naêm 1996cuûa moät quoác gia ( ñôn vò : tæñoàng) Tieàn löông : 420 Tieàn thueâ ñaát : 90 Tieàn traû laõi : 60 Ñaàu tö roøng : 40 Tieâu duøng caùc hoä gia ñình :600;Xuaát khaåu roøng : 35 Khaáu hao : 160 Thueá giaùn thu : 40 Lôïi nhuaän : 180 Thu nhaäp roøng töø nöôùc ngoaøi: 50 Chæ soá giaù caû naêm 1996 : 120%. Chi mua haøng hoùa vaø dòch vuï cuûa chính phuû : 115 6.1. Xaùc ñònh GDP danh nghóa theo giaù thò tröôøng baèng phöông phaùp thu nhaäp töø yeáu toá saûn xuaát vaø phöông phaùp chi tieâu . 6.2. Tính GNP theo giaù thò tröôøng vaø giaù saûn xuaát 64 6.3. Tính GNP thöïc cuûa naêm 1996.
  65. 65. Chương 3 Tổng cầu và chính sách tài khóa 65
  66. 66. 1.Toång caàu vaø saûn löôïng caân baèng1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn 1.1.1. Moät soá giaû ñònh nghieân cöùu : Trong moâ hình ñôn giaûn khi chæ coù gia ñình vaø doanh nghieäp (khoâng coù chính phuû vaø nöôùc ngoaøi) ta coù : GNP = GDP goïi chung laø saûn löôïng quoác gia kyù hieäu Y nhö theá:Y = YD Cho raèng khoâng coù khaáu hao neân GNP=NNP khoâng coù chính phuû:NNP = NI =Y Toång cung ( AS) cho tröôùc saün saøng ñaùp öùng moïi nhu caàu cuûa neàn kinh teá taïi moïi 66
  67. 67. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn 1.1.2. Haøm toång caàu: 1.1.2.1Haøm tieâu duøng C (Consume) C = C + MPC . YD VôùiC : tieâu duøng ñònh möùc duøng thieåu töï : tieâu toái , haytieâuduøng YD = 0 khi dCMPC (Marginal Propensity to Consume) MPC = dYD khuynh höôùng tieâu duøng bieân coøn goïi laø tieâu duøng trung bình: laø möùc thay ñoåi cuûa tieâu duøng khi thu nhaäp khaû duïng thay ñoåi 1 ñôn vò: 67
  68. 68. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn 1.1.2.2. Haøm tieát kieäm S (Savings ) S = −C + MPS . YD Vôùi MPS (Marginal Propencity to Save ) khuynh höôùng tieát kieäm bieân : laø möùc thay ñoåi cuûa tieát kieäm khi thu nhaäp khaû duïng thay ñoåi 1 ñôn vò: dS MPS = dYD . YD = C + S vì vaäy theo ñònh nghóa : MPC + MPS = 1 68
  69. 69. YD 0 300 600 900 1200 1500 1800 2100C 200 400 600 800 1000 1200 1400 1800Theo baûng ta coù : C = 200 + 2/3S - -100 0 100 200 300 400 500 200YD S = -200 + 1/3YD 69
  70. 70. 1.1 . Toång caàu trong moâ hìnhñôn giaûn1.1.2.3. Haøm ñaàu tö: Toång ñaàu tö quoác gia phuï thuoäc vaøo ñaàu tö cuûa töøng doanh nghieäp vôùi 3 yeáu toá quyeát ñònh möùc ñaàu tö : Möùc caàu veà saûn löôïng trong töông lai : caùc haõng kinh doanh nhaèm vaøo quaù khöù ñeå ñaàu tö töông lai . Caùc yeáu toá aûnh höôûng tôùi chi phí ñaàu tö : laõi suaát ( i), thueá ( T) . Döï ñoaùn tình traïng kinh teá trong töông lai. Trong moâ hình ñôn giaûn, ñaàu tö laø moät haøm haèng. I= I 70
  71. 71. Tieâu duøng vaø tieát kieäm. C vaø S 1200 C 600 E S 200 450 YD 600 -200 H 3.1: Ñoà thò ñöôøng C & ñöôøng S 71
  72. 72. 1.1 . Toång caàu trong moâ hìnhñôn giaûn AD = C + MPC.Y + I AD = C + I + MPC.Y 1 C +I suy ra : Y = (C + I ) = 1- MPC 1 − MPC C = 200 + 2 / 3.Y  Y = C + I I = 200  400 Y= = 400.3 = 1200 1− 2 / 3 72
  73. 73. 1.Toång caàu vaø saûn löôïngcaân baèng Ñoà thò AD AD = C + I ED 450 Y 0 1200 H 3.2: Ñoà thò AD vaø saûn löôïng caân baèng trong moâ hình ñôn giaûn 73
  74. 74. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâuduøng) Ta xaùc ñònh saûn löôïng töø coâng thöùc Y hay AS = AD . Töø ñaây suy ra khi AD thay ñoåi thì Y thay ñoåi . Tuy nhieân söï thay ñoåi cuûa AD khaùc söï thay ñoåi cuûa Y . Khi AD thay ñoåi moät löôïng thì Y thay ñoåi moät löôïng lôùn hôn nhieàu laàn caùc nhaø kinh teá ñöa ra khaùi nieäm soá nhaân ñeå moâ taû taùc ñoäng cuûa AD tôùi saûn löôïng Y. 74
  75. 75. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâuduøng) Ñònh nghóa soá nhaân (m) : Soá nhaân laø heä soá phaûn aùnh löôïng thay ñoåi cuûa saûn löôïng khi AD thay ñoåi 1 ñôn vò . Theo ñònh nghóa ta coù coâng ∆Y = m.∆AD thöùc sau: Vôùi ∆Y : möùc thay ñoåi saûn löôïng ∆AD : möùc thay ñoåi toång caàu ∆AD = ∆C + ∆I m : soá nhaân cuûa AD 75
  76. 76. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâuduøng) H 3.3: Quan heä giöõa möùc gia taêng AD & Y AD2 AD E2 AD1 ∆AD E1 ∆Y 0 Y H 3.3: Quan heä giöõa möùc gia taêng AD & Y 76
  77. 77. Coâng thöùc tính soá nhaân Theo hình treân ta coù: AD1 = C + I AD2 = C + I + ∆AD Y1= C+I/1-MPC Y2= C+I+ ∆AD/1-MPC ∆AD ∆Y = Y2 − Y1 = 1 − MPC Tuø ñònh nghóa soá nhaân: m = ∆Y /∆AD m = 1/ 1-MPC 77
  78. 78. 1.2. Toång caàu trong neàn kinhteá ñoùng cöûa coù chính phuû 1.2.1. Chi tieâu cuûa chính phuû vaø toång caàu: Haøm = G : G laø moät haøm haèng (phuï thuoäc ngaân saùch) Chính phuû tham gia vaøo neàn kinh teá vôùi 2 coâng cuï Taùc ñoäng cuûa G tôùi toång caàu, vì G gioáng vôùi C vaø I neân khi coù G: AD = C+ I + G 78
  79. 79. 1.2.1. Chi tieâu cuûa chính phuû vaø toångcaàu:Saûn löôïng caân baèng khi coù chính phuû AD = C + I + G Y = C + I + G <=> Y = (C + I + G ) + MPC.Y 1 Y= (C + I + G ) 1 − MPC 79
  80. 80. 1.2.2.Thu cuûa chính phuû HAØM T Coâng cuï thöù hai chính phuû coù theå taùc ñoäng ñeán neàn kinh teá laø Thueá. Trong chöông 2 chuùng ta ñaõ bieát: TAS = Td + Ti Ñeå ñôn giaûn, chuùng ta khoâng phaân bieät Ti vaø Td maø goïi chung T Vôùihaøm thueároøng: T = laø thueá roøng T: T = TAS – Tr Hoaëc T = t.Y (t = %Y) 80
  81. 81. 1.2.2.Thu cuûa chính phuû thueá taêng giaûm theo thu nhaäp T = t.Y (t = %Y) T = t.Y vôùi t laø thueá suaát % Khi coù thueá haøm C ñoåi: YD = Y – tY  YD = (1-t)Y C = C + MPC.YD ñoåi thaønh = C + MPC (1 − t )Y C haøm seõ : AD = C + I + G + MPC (1 − t )Y AD laø ∆C ∆Ctrong ñoùMPC = ñaõchuyeån thaønh MPC = ∆ YD ∆Y 1neân nhaân : m = soá ñoåi 1 − MPC (1 − t ) 1 Y0 = (C + I + G ) 1 − MPC (1 − t ) 81
  82. 82. Tính saûn löôïng trong neàn kinhteá ñoùng cöûa coù chính phuû: Y= C+I+G Ví duï: C = 200 +0,75YD I = 200 G = 200 1 Y = (200 + 200 + 200) = 1500 T = 0,2Y 1 − 0,75(1 − 0,2) Hay:C = 200+0,75(Y-0,2Y) C = 200+0,6 Y Y = C+I+G=200+0,6Y+200+200 Y = 600+0,6Y Y = 600/1-0,6 = 1500 82
  83. 83. 1.3 . Toång caàu trong neàn kinhteá môû 1.3 . Toång caàu trong neàn kinh teá môû Trong neàn kinh teá môû nöôùc ngoaøi tham gia vôùi 2 thaønh phaàn : X vaø M, neân toång X caàu baây giôø laø : Haøm X:M = ∆ X MPM = : möùc ñoåi M khi Y thay ñoåi1 ñôn vò thay cuûa Haøm M:YM = MPM .Y ∆ vôùi MPM (Marginal Propensity to Imports ) : nhaäp khaåu bieân Baây giôø : AD = C + I + G + X – M 83
  84. 84. Tính saûn löôïng trong neàn kinhteá môû cöûa coù chính phuû: Y =C+I+G+X-M Ví duï : C= 200+0,75YDI=200G=200T=0,2YX = 50M = 0,15YY=C+I+G+X–MY = 600 + 0,6Y – 0,15Y + 50Y = 650 + 0,45Y = 650/ 0,55 = 1181 hay: 84
  85. 85. Tính saûn löôïng trong neàn kinhteá môû cöûa coù chính phuû: Y =C+I+G+X-MAD = C + I + G + X + [ MPC (1 − t ) − MPM ]Y 1VôùiM = MPM.Y soá nhaân ñoåi m = thay 1- MPC(1- t) + MPM 1Y0 = (C + I + G + X ) 1 − MPC (1 − t ) + MPM 1 Y = 650. = 1181 0,55 85
  86. 86. 2. Chính saùch taøi khoùa 2.1 . Lyù thuyeát : 2.1.1. Khaùi nieäm : Chính saùch taøi khoùa laø chính saùch thu vaø chi ngaân saùch cuûa chính phuû ñeå ñieàu tieát chi tieâu chung cuûa neàn kinh teá nhaèm taêng hay giaûm saûn löôïng theo nhöõng muïc tieâu nhaát ñònh . 86
  87. 87. 2. Chính saùch taøi khoùa2.1.2. Coâng cuï vaø cô cheá taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi khoùa Coâng cuï G: chi tieâu cuûa chính phuû G taùc ñoäng tröïc tieáp vôùi :∆G = ∆AD Coâng cuï T: thu ngaân saùch cuûa chính phuûT taùc ñoäng giaùn tieáp, ngöôïc chieàu ñeán AD: chaúng haïn thueá taêng, thu nhaäp giaûm, chi tieâu giaûm, toång caàu − ∆AD giaûm vaø ngöôïc laïi ∆T = MPCÑònh löôïng: khi caàn taêng thueâ ∆AD − ∆T = MPCÑònh luôïng: khi caàn giaûm thueá 87
  88. 88. 2. Chính saùch taøi khoùa 2.2 . Thöïc tieãn cuûa chính saùch taøi khoùa Khoù tính toaùn chaéc chaén Chaäm muoän Caùc döï aùn khoù coù hieäu quaû nhö mong muoán 2.3 . Chính saùch taøi khoùa & thaâm huït 2.3.1. Thaâm huït: Khi G > T, ta coù thaâm huït ngaân saùch. Ñaây laø moät bieän phaùp (moät kieåu chính saùch taøi khoùa) ñeå chính phuû kích thích toång caàu laøm taêng saûn löôïng. Coù Ba loaïi thaâm huït -Thaâm huït thöïc teá -Thaâm huït cô caáu -Thaâm huït chu kyø 88
  89. 89. 2. Chính saùch taøi khoùa 2.3.2. Thaâm huït ngaân saùch vaø thaùo lui ñaàu tö : Thaùo lui ñaàu tö laø hieän töôïng thu heïp ñaàu tö do laõi suaát taêng laøm giaûm lôïi nhuaän. Cô cheá taùc ñoäng : Khi chính phuû gia taêng chi tieâu ( thaâm huït ngaân saùch )AD taêng, nhu caàu tieàn taêng . Neáu MS khoâng ñoåi , laõi suaát taêng , laøm lôïi nhuaän giaûm , thu heïp ñaàu tö . Do ñoù khi söû duïng chính saùch taøi khoùa chuû ñoäng thaâm huït : G taêng & T giaûm seõ thu heïp ñaàu tö . Vì vaäy caàu keát hôïp chính saùch taøi khoùa vôùi chính saùch tieàn teä ñeå choáng thu heïp ñaàu tö . 89
  90. 90. 2.4. Caùc bieän phaùp taøi trôïngaân saùch vaø thaâm huït : 2.4.1. Vay cuûa daân : Phaùt haønh traùi phieáu kho baïc khoâng aûnh höôûng möùc cung öùng tieàn cuûa ngaân haøng trung öông ( MS khoâng ñoåi ). 2.4.2. Khi chính phuû vay nöôùc ngoaøi : löôïng tieàn vay laø haøng hoùa, vaøng hay USD. Taøi saûn naøy ñem veà kyù quyõ taïi ngaân haøng trung öông chuyeån ñoåi thaønh tieàn maët. Heä quaû laø ngaân haøng trung öông phaûi phaùt haønh tieàn ( MS taêng ). 90
  91. 91. 2.4. Caùc bieän phaùp taøi trôïngaân saùch vaø thaâm huït : 2.4.3. Ngaân haøng trung öông cho chính phuû vay : ÖÙng taïm thôøi ÖÙng tröôùc coù kyø haïn ÖÙng tröôùc vónh vieãn ( khoâng coù khaû naêng traû ) . Ñeå ngaân haøng trung öông ñaûm baûo nghieâm tuùc phaùt haønh tieàn ( phaûi coù taøi saûn ). Chính phuû phaûi theá chaáp nhö caùc ñoái töôïng khaùc 91
  92. 92. 2. Chính saùch taøi khoùa 2.5. Chính saùch taøi khoùa vaø thaâm huït ngaân saùch ôû nöôùc ta nhöõng naêm gaàn ñaây : Thi haønh caùc luaät thueá taïo ra söï chuyeån bieán veà chaát trong vieäc thu ngaân saùch: - Thu ñuùng , thu ñuû nhieàu khoaûn vöôït keá hoaïch - Coøn toàn taïi moät soá vaán ñeà veà quaûn lyù vó moâ vaø boä maùy haønh thu caùc caáp . Chi ngaân saùch hôïp lyù vaø hoaøn thaønh keá hoaïch 92
  93. 93. BAØI TAÄP Baøi 1 : Cho bieát soá Y ( tæ ñoàng) C ( tæ ñoàng lieäu moät neàn kinh teá giaûn ñôn 50 35 Ñaàu tö ( I) ñöôïc coi laø 100 70 yeáu toá ngoaïi sinh ñoäc 150 105 laäp vôùi saûn löôïng vaø baèng 60 tæ ñoàng ñoái 200 140 vôùi moïi möùc saûn 250 175 löôïng . 300 210  Xaùc ñònh S vaø AD ôû töøng möùc Y 350 245  Neáu ñaàu tö laø 75 400 280 tæ ñoàng , toång caàu thay ñoåi bao nhieâu ? 93
  94. 94. BAØI TAÄP Baøi 2 : Duøng soá lieäu trong baûng caâu 1 nhöng baây giôø coù söï tham gia cuûa chính phuû vôùi möùc thueá 20% saûn löôïng (T = 0,2Y), tieâu duøng chieám 70% thu nhaäp ( C = 0,7YD) chính phuû chi tieâu 50 tæ ñoàng (G = 50 tæ), ñaàu tö vaãn laø 60 (I = 60 tæ) cho taát caû caùc möùc saûn löôïng . 2.1. Xaùc ñònh YD , C vaø S ôû töøng möùc saûn löôïng 2.2. Xaùc ñònh möùc saûn löôïng caân baèng (Y = AD) 94
  95. 95. BAØI TAÄP Baøi 3 : Cho caùc haøm soá: C = 100 + 0,8YD I = 70 Yp = 1000 Un = 5% (ñôn vò : tæ ñoàng) 3.1. Möùc saûn löôïng caân baèng laø bao nhieâu ? Tính tæ leä thaát nghieäp theo ñònh luaät Okun . 3.2. Giaû söû ñaàu tö taêng theâm 20 ñôn vò, möùc saûn löôïng caân baèng quoác gia thay ñoåi theá naøo ? 3.3. Ñeå ñaït ñöôïc saûn löôïng tieàm naêng töø caâu 3.2 ñaàu tö phaûi thay ñoåi bao nhieâu? 95
  96. 96. BAØI TAÄP Baøi 4 : Cho caùc haøm soá : C = 200 + 0,75YD I = 350 G = 500 T = 450 4.1. Giaû söû chính phuû taêng thueá theâm 120 tæ ñoàng saûn löôïng caân baèng thay ñoåi theá naøo? 4.2. Neáu chính phuû taêng thueá 120 tæ ñoàng vaø duøng heát soá thueá ñoù cho chi tieâu G , saûn löôïng caân baèng thay ñoåi nhö theá naøo ? 4.3. Ñieàu kieän nhö caâu 4.2 nhöng baây giôø haøm T coù daïng : T = 0,2Y , saûn löôïng caân baèng thay ñoåi nhö theá naøo ? 96
  97. 97. BAØI TAÄP Baøi 5: Cho caùc haøm soá ( ñôn vò : tæ ñoàng ) C = 200 + 0,75YD I = 250 T = 0,2Y YP = 2500 5.1. Ñieåm caân baèng saûn löôïng laø bao nhieâu thì ngaân saùch caân baèng , vaø caân baèng ôû möùc bao nhieâu ? 5.2. Thöïc teá chính phuû chi tieâu G = 400 . Tìm ñieåm caân baèng saûn löôïng. 5.3. Töø keát quaû caâu 5.2 muoán cho saûn löôïng caân baèng ôû möùc tieàm naêng thì chính phuû coù theå aùp duïng nhöõng chính saùch taøi khoùa naøo ? 97
  98. 98. CHÖÔNG 4TIEÀN VAØ HOAÏT ÑOÄNGNGAÂN HAØNG 1. Tieàn: 1.1. Chöùc naêng cuûa tieàn teä Caùc loaïi tieàn Chöùc naêng cuûa tieàn 1.2 . Khoái löôïng tieànM1 = tieàn maët löu thoâng ngoaøi ngaân haøng + tieàn kyù thaùc duøng seùcM2 = M1 + caùc loaïi tieát kieämM3 = M2 + caùc loaïi chöùng thö thanh toaùn 98
  99. 99. 1.3. Möùc cung tieàn vaø vai troøcuûa ngaân haøng1.3.1. Möùc cung tieàn vaø cô số tiề n: MS = C + D (MS = M1 ñeå ñôn giaûn , khoâng duøng M2 & M3 vì vaây coi M1= M) H = C + RT MS : möùc cung tieàn C - Cash : tieàn maët löu haønh ngoaøi ngaân haøng D - Deposit : tieàn kyù thaùc duøng seùc RT- Totol reserves : döï tröõ thöïc teá hay toång döï tröõ H-High power money : tieàn phaùt haønhsoá99
  100. 100. 1.3.2. Nhöõng nhaân toá aûnhhöôûng ñeán möùc cung tieàn Löôïng tieàn phaùt haønh Löôïng tieàn maët löu thoâng ngoaøi ngaân haøng Toång döï tröõ trong ngaân haøng Trình ñoä söû duïng tieàn ñöôïc 100
  101. 101. 2.Khaùi quaùt veà heä thoángngaân haøng 2.1. Phaân loaïi heä thoáng ngaân haøng Ngaân haøng trung öông Ngaân haøng thöông maïi 2.2. Hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng thöông maïi: 2.2.1. Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi:+Nghiệp vụ: nhận gởi- huy ñoäng voán 101
  102. 102. 2.2.1.Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi+Nhieäp vuï cho vay, ñaàu tö voán+Dòch vuï tieàn teä . . . Caùc loaïi döï tröõ cuûa ngaân haøng Döï tröõ baét buoäc ( RR-Required reserves) RR Rr = .100 D Vôùi Rr : tæ leä döï tröõ baét buoäc 102
  103. 103. 2.2.1.Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi Döï tröõ thöïc teá (RT) RT Rt = .100 D Vôùi Rt : tæ leä döï tröõ thöïc teá Rt = Rr + Re( tæ leä döï tröõ dö thöøa) Tieàn löu thoâng ngoaøi ngaân haøng vaø tieàn kyù thaùc C c = .100 D 103
  104. 104. 2.2.2. Khaû naêng taïo tieànqua ngaân haøng vaø soánhaân cuûa tieàn: Khi coù 1 löôïng tieàn maët ñöôïc gôûi vaøo ngaân haøng thöông maïi (ngaân haøng bieán noù thaønh 1 löôïng buùt teä töông öùng ). Traûi qua nhieàu voøng kyù thaùc vaø cho vay, ngaân haøng taïo ra 1 löôïng buùt teä lôùn hôn nhieàu laàn soá tieàn gôûi ban ñaàu. Ví duï:Giaû ñònh caùc ngaân haøng thöông maïi hoaït ñoäng hoaøn haûo (kinh doanh heát tieàn maët:RT= RR) ngöôøi daân chæ duøng seùc, khoâng duøng tieàn maët vôùi Rr = 10% Löôïng tieàn maët ban ñaàu gôûi vaøo ngaân haøng laø 1000 USD caùc ngaân haøng thöông maïi seõ taïo ra moät 104
  105. 105. Ví duï veà khaû naêng taïo tieàncuûa ngaân haøng thöông maïi Gæa ñònh NH kinh doanh cho vay heát tieàn; nhaân daân chí duøng seùc, khoâng duøng tieàn maët( c = 0 vaø Rr = Rt) Theá Kí thaùc Döï tröõ Cho vay heä duøng baét môùi ngaân seùc buoäc taêng haøng 1 1000 100 900 2 900 90 810 3 810 81 729 4 729 72,9 656 5 ... ... ... 105
  106. 106. Ví duï veà khaû naêng taïo tieàn cuûa ngaânhaøng thöông maïi ∑ Buùt teä = 1000 + 900 + 810 + 729 … = 1000 . [1 + (0,9) + (0,9)2 + (0,9)3…] 1 vì : (0 < 0,9 < 1 ) = = 10 1- 0,9 ∑ Buùt teä = 1000 . 10 = 10.000 106
  107. 107. Soá nhaân cuûa tieàn: Töø ñaây cho khaùi nieäm soá nhaân tieàn teä (mM). Soá nhaân tieàn teä laø heä soá phaûn aùnh soá löôïng tieàn cung öùng (MS) ñöôïc sinh ra töø 1 ñôn vò tieàn phaùt haønh (H) Soá nhaân tieàn teä ñöôïc kyù hieäu : mM MS = mM . H c +1 mM = ∆MS = mM . ∆H c + Rt 107
  108. 108. soá nhaân cuûa tieàn: 2 .2 .3. Phaân tích soá nhaân Theo ñònh nghóa : MS = mM . H Maø : MS = C + D = c.D + D = D.(c+1) H = C + RT = cD + Rt.D = D(c+Rt) c +1 Vaäy mM = c + Rt 108
  109. 109. 2.3 . Ngaân haøng trung öôngvaø vai troø kieåm soaùt möùccung tieàn 2.3.1. Chöùc naêng cuûa ngaân haøng trung öông: Ngaân haøng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Ngaân haøng cuûa chính phuû Quaûn lyù nhaø nöôùc veà NN & TT, kieåm soaùt MS, thò tröôøng taøi chính vaø tieàn teä 109
  110. 110. Ngaân haøng trung öông 2.3.2. Caùc coâng cuï: Mua baùn chöùng khoaùn Quy ñònh tæ leä döï tröõ baét buoäc Thay ñoåi laõi suaát chieát khaáu Ngaân haøng trung öông kieåm soaùt möùc cung öùng tieàn MS. Möùc cung tieàn ñöôïc tính toaùn baèng nhöõng thoáng keâ vaø löôïng hoùa phöùc taïp. Khi qui veà caùch tính ñôn giaûn ñeå giaûi thích chính saùch tieàn teä, cung tieàn taïi moãi thôøi ñieåm ñöôïc xaùc ñònh bôûi phöông trình Irving 110
  111. 111. MV= PQ hay MV = GNP Trong ñoù: M toång soá tieàn ñang löu thoâng trong neàn kinh teá V: vaän toác-voøng quay tieàn teä P: chæ soá giaù bình quaân hay CPI (xem chöông 1 vaø 2) Q: soá löôïng toång saûn phaåm vaø dòch vuï maø neàn kinh teá taïo ra ñöôïc taïi thôøi ñieåm ñang xeùt. GNP MS = Vì tích soá PQ ñoàng nhaát vôùi GNP (hay GDP) V tuøy qui öôùc. Deã daøng thaáy raèng: 111
  112. 112. MV= PQ hay MV = GNP Veà maët ngaén haïn, taïi nhöõng thôøi ñieåm ñang xeùt baát kyø, vì saûn löôïng vaø möùc giaù ñöôïc xem laø khoâng ñoåi, vaän toác voøng quay tieàn teä V cuõng khaù coá ñònh, MS laø moät soá xaùc ñònh. Töø ñoù, haøm MS coù daïng moät haøm haèng . Ví duï: MS = 1000 tyû 112
  113. 113. 3. Möùc caàu veà tieàn:3.1 . Caùc taøi saûn taøi chính Taøi saûn giao dòch ( khoâng sinh laõi ) : tieàn maët, seùc Taøi saûn sinh laõi bao goàm: coå phieáu , traùi phieáu , tín phieáu goïi chung laø traùi phieáu. 113
  114. 114. 3.2 . Caàu tieàn (MD)3.2.1.Khaùi nieäm : Möùc caàu tieàn laø löôïng tieàn daân chuùng muoán naém giöõ cho nhu caàu chi tieâu vaø laøm taøi saûn . Möùc caàu tieàn phuï thuoäc phuï vaøo thu nhaäp (Y) vaø laõi suaát (i) MD = f(Y, i) vôùi MD = f(Y) ñoàng bieán vôùi Y MD = f(Y) > 0 MD = f(i) nghòch bieán vôùi I MD = f(i) < 0 114
  115. 115. Haøm caàu tieàn: MD = f ( Y, i ) Trong moät thôøi ñieåm Y khoâng ñoåi, MD phuï thuoäc i : ñöôøng caàu doác xuoáng. Haøm caàu tieàn phuï thuoäc laõi suaát- caàu tieàn theo laõi suaát MD = kY + hi ( hi < 0) Vôùi Y : thu nhaäp (saûn löôïng ) i : laõi suaát, k , h : möùc nhaïy caûm cuûa MD ñoái vôùi Y & i 115
  116. 116. MD = kY + hi ( hi < 0) H 4.1. Ñoà thò caàu tieàn theo laõi suaát i H 0 – Ñoà thò caàu tieàn theo laõi suaát 4.1 M 116
  117. 117. 3.2.2 . Möc caàu veà taøi saûn taøichính Caùc taøi saûn taøi chính goïi chung laø traùi phieáu (B . Bonds) Khi laõi suaát taêng , ngöôøi ta chuyeån tieàn qua traùi phieáu vaø ngöôïc laïi . Caàu veà traùi phieáu : DB= f(i) ñoàng bieán vôùi laõi suaát 117
  118. 118. Gæa ñònh nghieân cöùu moái quan heä MD&DB Gæa ñònh: P= 1 =>MS/P=MSr;MD/P=MDr(real) MD: Caàu tieàn danh nghóa,MDr:Caàu tieàn thöïc MS:Cung tieàn danh nghóa.MSr : Cung tieàn thöïc SB/P=SBr;DB/P=DBr(real) SB:Caàu traùi phieáu danh nghóa, SBr: Caàu traùi phieáu thöïc DB:Cung traùi phieáu danh nghóa. DBr : Cung traùi phieáu thöïc. 118
  119. 119. 3.3. Moái quan heä MD & DB Caàu veà taøi saûn taøi chính = MD + DB Cung veø taøi saûn taøi chính = MS + SB Laõi suaát chi phoái ngöôøi ta giöõ MD hay DB Khi thò tröôøng tieàn teä caân baèng thì thò tröôøng traùi phieáu cuõng caân baèng. MS + SB = MD + DB Töø ñaây ruùt ra : Laõi suaát ( i) laø thu nhaäp trung bình töø taøi saûn taøi chính, laõi suaát do cung tieàn vaø caàu tieàn quyeát ñònh . 119
  120. 120. 4. Tieàn teä laõi suaát & toång caàu 4.1.Thò tröôøng tieàn teä caân baèng 4.1.1. Khaùi nieäm : Thò tröôøng tieàn teä caân baèng khi : MS = MD H5.2: Thò tröôøng tieàn teä caân baèng hay M = kY+ hi i io E 0 Löôïng tieàn thöïc M0 teá H5.2: Thò tröôøng tieàn teä caân baèng 120
  121. 121. 4. Tieàn teä laõi suaát & toångcaàu Ñieåm caân baèng E : do MS = MD cho i0, M0 E dòch chuyeån khi : MS & MD thay ñoåi. Kieåm soaùt : thò tröôøng tieàn teä baèng MS hay i Neáu giöõ nguyeân MS: i ñoåi MD ñoåi Neáu coá ñònh i: phaûi thay ñoåi MS cho töông öùng vôùi MD Duøng coâng cuï naøo ñeå ñieàu tieát tuøy ñieàu kieän cuï theå 121
  122. 122. 4. Tieàn teä laõi suaát & toångcaàu 4.1.2 . Laõi suaát vôùi tieâu duøng , ñaàu tö vaø xuaát nhaäp khaåu : 4.1.2.1. Vôùi tieâu duøng: MS taêng => i giaûm => C taêng Hieäu öùng cuûa caûi : haøm C dòch chuyeån leân treân , cuûa caûi cuûa hoä gia ñình taêng. Ví duï : Tín phieáu 100 USD laõi suaát coá ñònh 5% naêm . Thanh toaùn sau 5 naêm laõi 25$ . Neáu laõi suaát haï xuoáng 4% , muoán coù thu nhaäp 25$ baây giôø phaûi boû ra 125$ Goïi 100$ laø giaù trò hieän taïi , 25$ laø thu nhaäp trong töông lai . Sau khi laõi suaát haï 1% giaù trò hieän taïi cuûa thu nhaäp trong töông lai ñaõ taêng leân töông öùng 125 USD 122
  123. 123. Laõi suaát vaø ñaàu tö 4.1.2.2. Laõi suaát vaø ñaàu tö : i I O I I2 I1 I = =>+i I .i MS taêng I M giaûm => I taêng 123 I = f ( i)
  124. 124. 4.1.2.3. Laõi suaát vaø xuaát nhaäpkhaåu: 4.1.2.3. Laõi suaát vaø xuaát nhaäp khaåu: i taêng => e taêng => X giaûm & M taêng i giaûm => e giaûm => X taêng & M giaûm vôùi e : tæ giaù ñoàng noäi ñòa . Keát luaän : khi i giaûm AD taêng & ngöôïc laïi 124
  125. 125. 4.2 . Chính saùch tieàn teä 4.2.1.Khaùi nieäm : Chính saùch tieàn teä laø chính saùch taùc ñoäng ñeán möùc cung tieàn & laõi suaát , qua ñoù taùc ñoäng ñeán toång caàu laøm thay ñoåi saûn löôïng theo nhöõng muïc tieâu nhaát ñònh Chính saùch tieàn teä do ngaân haøng trung öông tieán haønh döïa treân nhöõng coâng cuï ñieàu tieát möùc cung tieàn teä . 4.2.1.Cô cheá taùc ñoäng cuûa CSTT : Khi MS thay ñoåi laøm cho i thay ñoåi , khi i 125
  126. 126. 4.3 . Moâ hình IS vaø LM( IS: Investment equals savings & LM: LiquidityPreference & Money Supply) 4.3.1 .Ñöôøng IS 4.3.1.1. Khaùi nieäm : taäp hôïp nhöõng toå hôïp khaùc nhau giöõa laõi suaát vaø thu nhaäp phuø hôïp vôùi söï baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa . 4.3.1.2. Phöông trình IS Y = m. A +m.I M .i Vôùi A =C + I +G + X 126
  127. 127. IS & LM 4.3.1.3. YÙ nghóa ñöôøng IS : -Ñöôøng IS phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa öùng vôùi caùc möùc khaùc nhau cuûa laõi suaát vaø thu nhaäp ( i & Y) -Nghieân cöùu ñöôøng IS cho ta moái quan heä taùc ñoäng qua laïi giöõa laõi suaát vaø saûn löôïng caân baèng (thu nhaäp) , noù cho bieát saûn löôïng caân baèng seõ thay ñoåi nhö theá naøo khi127
  128. 128. hình 5.3: Ñoà thò ñöôøng IS AD1  4.3.1.4. Cô cheá :AD Khi laõi suaát ( i) ñoåi , AD 2 toång caàu (AD) dòch chuyeån laøm saûn löôïng (Y) thay ñoåi  4.3.1.5. Ñoä doác0 i Y Y0 Y1 IS :  IS doác xuoáng phaûnAD aùnh moái quan heä nghòch bieán giöõa Y & i . Ñoä doác IS  IS phuï thuoäc vaøo ñoä nhaïy caûm cuûa Y AD vôùi i  i ñoåi , AD ñoåi0H 5.3: Ñoà thò ñöôøng IS ít:doác nhieàu 128
  129. 129. Söï dòch chuyeån ñöôøngIS 4.3.1.6. Söï di chuyeån doïc ñöôøng IS : phaûn aùnh söï thay ñoåi cuûa laõi suaát ( i) daãn ñeán dòch chuyeån AD laøm thay ñoåi saûn löôïng . 4.3.1.7. Söï dòch chuyeån toaøn boä ñöôøng IS : phaûn aùnh caùc nhaân toá ngoaøi i laøm thay ñoåi AD seõ laøm cho IS dòch chuyeån sang phaûi hay sang traùi ñoà thò 129
  130. 130. 4.3.2.ñöôøng LM4.3.2.1.Khaùi nieäm :Ñöôøng LM bieåu thò nhöõng toå hôïp khaùc nhau giöõa laõi suaát vaø thu nhaäp, phuø hôïp vôùi söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä . PhöôngY = 1 ( MS −hi) trình ñöôøng LM: kVôùi : h &k : ñoä nhaïy caûm cuûa caàu 130 tieàn teä vôùi Y & i
  131. 131. YÙ nghóa nghieân cöùu ñöôøng LM 4.3.2.2.YÙ nghóa nghieân cöùu ñöôøng LM Ñöôøng LM phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä töông öùng vôùi caùc möùc khaùc nhau cuûa laõi suaát vaø thu nhaäp . Nghieân cöùu ñöôøng LM cho ta moái quan heä giöõa saûn löôïng vaø laõi suaát caân baèng, noù cho bieát laõi suaát seõ thay ñoåi nhö theá naøo khi saûn löôïng ( thu nhaäp ) thay ñoåi . Cô cheá : khi saûn löôïng (Y) thay ñoåi , caàu tieàn seõ thay ñoåi keùo theo laõi suaát thay 131
  132. 132. H5.4: Ñoà thò ñöôøng LMi i E1i1 MD1 MS LM E0i0 MD2 Y 0 0 Y0 Y1 H5.4: Ñoà thò ñöôøng LM 132
  133. 133. Ñoä doác cuûa LM : LM doác leân phaûn aùnh moái quan heä ñoàng bieán giöõaY & i . Ñoä doác cuûa LM phuï thuoäc vaøo ñoä nhaïy caûm cuûa caàu tieàn vôùi thu nhaäp (saûn löôïng) . Y ñoåi MD ñoåi nhieàu - doác nhieàu . Y ñoåi MD ñoåi ít - doác ít. 133
  134. 134. Söï dòch chuyeån doïc ñöôøng LM: Söï di chuyeån doïc ñöôøng LM cho thaáy : söï thay ñoåi cuûa thu nhaäp Y laøm cho laõi suaát ( i) thay ñoåi döôùi taùc ñoäng söï dòch chuyeån ñöôøng caàu tieàn trong khi cung tieàn khoâng ñoåi ( LM öùng vôùi 1 möùc MS) Söï dòch chuyeån toaøn boä ñöôøng LM xaûy ra khi MS thay ñoåi . MS taêng => LM => sang phaûi MS giaûm => LM => sang traùi 134
  135. 135. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä: IS phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa öùng vôùi caùc möùc Y &i LM phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä öùng vôùi caùc möùc Y & i Söï taùc ñoäng qua laïi giöõa 2 thò tröôøng aán ñònh möùc laõi suaát vaø thu nhaäp caân baèng cho caû hai thò tröôøng (H.a). Taïi ñieåm caân baèng IS vaø LM thò tröôøng haøng hoùa & thò tröôøng tieàn teä caân baèng taïi moät möùc i & Y ( i0 & Y0) 135
  136. 136. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä: Taïi moät möùc i naøo ñoù (i1 hay i2) IS & LM khoâng caân baèng (H.b) : i1 > i0 seõ xaûy ra : *Neáu thò tröôøng haøng hoùa caân baèng ( ñieåm A) : thò tröôøng tieàn teä seõ dö cung keùo i giaûm . *Neáu thò tröôøng tieàn teä caân baèng ( ñieåm B) : thò tröôøng haøng hoùa seõ dö cung keùo P giaûm vaø i giaûm. Taïi möùc i2 < i0 seõ xaûy ra : *Neáu thò tröôøng haøng hoùa caân baèng (ñieåm D) thò tröôøng tieàn teä dö caàu , eùp i taêng . 136
  137. 137. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haønghoùa vaø tieàn teä: .i i IS LM IS LM i1 A B Ei0 i0 i2 C D Y Y0 Y0 0 Y0 H.a H.b H 5.5: Söï caân baèng IS & IM 137
  138. 138. 5. Chính saùch taøi khoùa & tieànteä5.1 . Chính saùch taøi khoùa Khi G taêng => AD taêng . laøm cho IS0 => IS1 . Tuy nhieân vì MS khoâng ñoåi neân i taêng töø i0 ñeán i1 , i neàn kinh teá caân baèng taïi E1 ( hieän töôïng i taêng E1 LM1 i1 gaây thaùo lui ñaàu tö ) . Ñaùng leõ saûn löôïng ñaït i0 E0 E2 Y2 taïi E2 , baây giôø saûn i2 IS0 IS1 löôïng ñaït Y1 taïi E1 . 0 Y Quy moâ laán aùt ñaàu tö : Y1 Y1 Y2 H 5.6: Taùc ñoäng cuûa chính saùch Y2 => Y1 taøi khoùa vaø tieàn teä Muoán khaéc phuïc tình traïng naøy phaûi keát hôïp vôùi môû roäng tieàn teä (taêng MS) seõ giöõ vöõng i0 vaø ñaït saûn löôïng Y2 . 138
  139. 139. 5. Chính saùch taøi khoùa & tieànteä5.2 . Chính saùch tieàn teä MS taêng : LM chuyeån sang phaûi . Luùc ñaàu Y chöa taêng neân i giaûm , i giaûm laøm AD taêng . IS chuyeån sang phaûi caân baèng môùi thieát laäp taïi E2 , saûn löôïng Y2 , i trôû veà i0 . i Nhaän xeùt : chính saùch tieàn teä LM1 coù theå ñöôïc tieán haønh ñoäc i1 E1 laäp : khi caàn môû roäng saûn xuaát kinh doanh thì taêng MS. Khi i0 caàn choáng laïm phaùt thì giaûm E0 E2 MS. i2 IS0 IS1 Khi thò tröôøng haøng hoùa bieán Y ñoäng thì oån ñònh MS ñeå AD 0 Y1 Y1 Y2 thay ñoåi . Duøng MS ñeå kieàm H 5.6: Taùc ñoäng cuûa chính saùch cheá hay phuïc hoài AD. taøi khoùa vaø tieàn teä Cô cheá giöõ nguyeân MS : AD taêng => i taêng => AD giaûm veà vò trí oån ñònh . Khi thò tröôøng tieàn teä dao ñoäng , caàu veà tieàn bieán ñoåi thì giöõ vöõng laõi suaát ñeå oån ñònh . Cô cheá giöõ nguyeân i : neáu MD taêng => MS taêng veà vò trí oån 139 ñònh .
  140. 140. Phoái hôïp chính saùch taøikhoùa & tieàn teä Phoái hôïp chính saùch taøi khoùa & tieàn teä 5.3.1 . Khaùi quaùt : Chính saùch taøi khoùa taùc ñoäng tröïc tieáp qua coâng cuï G & T, thôøi gian taùc ñoäng coù hieäu quaû nhanh . Chính saùch tieàn teä taùc ñoäng giaùn tieáp thoâng qua MS & i , thôøi gian taùc ñoäng ñeán keát quaû chaäm . Yeâu caàu : phoái hôïp chung 2 chính saùch ñeå ñaït cuøng muïc tieâu . 140
  141. 141. Phoái hôïp chính saùch taøikhoùa & tieàn teä 5.3.2. Caùc caëp chính saùch : ( khi neàn kinh teá khoâng oån ñònh ) Môû roäng taøi khoùa + nôùi loûng tieàn teä : aùp duïng cho thôøi kyø suy thoaùi . Thu heïp taøi khoùa + thaét chaët tieàn teä :aùp duïng cho thôøi kyø taêng tröôûng quaù noùng . 141
  142. 142. Phoái hôïp chính saùch taøikhoùa & tieàn teä 5.3.3. Caùc caëp chính saùch khi neàn kinh teá oån ñònh Yt = YP Taøi khoùa heïp + tieàn teä nôùi loûng : bieán ñoåi thaønh phaàn toång caàu . G giaûm , coøn C taêng & I taêng . Keát quaû saûn löôïng tieàm naêng trong töông lai seõ taêng vì ñaàu tö taêng . Taøi khoùa roäng + tieàn teä heïp : G taêng , C giaûm & I giaûm , môû roäng ñaàu tö vaø phuùc lôïi coâng coäng , giaûm tieâu duøng & I tö nhaân . Keát quaû ñaàu tö tö nhaân vaø tieâu duøng giaûm nhöng ñaàu tö nhaø nöôùc vaø phuùc lôïi xaõ hoäi taêng 142
  143. 143. BAØI TAÄP BAØI TAÄP Baøi 1 : Döôùi ñaây laø soá lieäu giaû ñònh veà baûng caân ñoái taøi saûn heä thoáng ngaân haøng thöông maïi ( ñôn vò tæ ñoàng) Coù:Döï tröõ taïi ngaân haøng trung öông: 500,Traùi phieáu : 2500 Tieàn kyù thaùc söû duïng seùc laø 3000 Ñöôïc bieát löôïng tieàn döï tröõ thöïc teá cuûa heä thoáng ngaân haøng baèng 1/6 löôïng tieàn kyù thaùc , löôïng tieàn maët ngoaøi ngaân haøng baèng 4/1 löôïng tieàn kyù thaùc . Haõy tìm caùc chæ tieâu sau : . Haõy tìm caùc chæ tieâu sau :mM,H, M? 143
  144. 144. BAØI TAÄP Baøi 2 : Cuøng vôùi soá lieäu cuûa baøi 1 nhö treân . Baây giôø ngaân haøng trung öông mua heát löôïng traùi phieáu cuûa ngaân haøng thöông maïi , giaù trò : 2500 tæ . Heä thoáng ngaân haøng thöông maïi cho vay heát toaøn boä löôïngtieàn maët döï tröõ dö thöøa . Haõy tính caùc chæ tieâu sau : 2.1. H 2.2. M 2.3. C 2.4. D 2.5. RT 144
  145. 145. BAØI TAÄP  . Baøi 3 : Thò tröôøng tieàn teä ñöôïc ñaëc tröng bôûi nhöõng thoâng soá sau : 3.1. Xaùc ñònh möùc laõi  Y = 600 ( tæñoàng) suaát caân baèng . MD = kY + hi   k = 0,2 3.2. Veõ ñoà thò thò tröôøng tieàn teä töông h = −5 öùng MS  MS =  MS = 70 ( tæñoàng) 3.3. Giaû söû thu nhaäp P P = 1 giaûm 100 tæ ñoàng .  Xaùc ñònh möùc laõi suaát caân baèng môùi . 3.4. Moâ taû söï thay ñoåi cuûa thò tröôøng tieàn teä treân ñoà thò khi thu nhaäp giaûm ôû 145
  146. 146. BAØI TAÄP Baøi 4 : Cho thò tröôøng tieàn teä vôùi caùc thoâng soá sau : MD = 0,2Y - 4i MS = 200 (tæ ñoàng) 4.1. Vieát phöông trình vaø veõ ñoà thò bieåu dieãn ñöôøng LM 4.2. Giaû söû ñöôøng IS ñöôïc xaùc ñònhbaèng bieåu thöùc Y = 1250 . Haõy xaùc ñònh saûn löôïng vaø laõi suaát caân baèng . 4.3. Veõ ñoà thò moâ taû traïng thaùi caân baèng treân hai thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä 146
  147. 147. BAØI TAÄP Baøi 5 : Thò tröôøng haøng hoùa vaø thò tröôøng tieàn teä ñöôïc bieåu dieãn bôûi nhöõng thoâng soá sau ( ñôn vò : tæ) C = 50 + 0,75Yd G = 100 T = 0,2Y MD = 40 + 0,2Y – 8i I = 100 – 10 i MS = 100 5.1. Vieát phöông trình bieåu dieãn caùc ñöôøng IS vaø LM 5.2. Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng 5.3. Giaû söû chi tieâu chính phuû taêng 10 tæ , xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng môùi . 5.4. Giaû söû chi tieâu chính phuû vaãn ôû möùc ban ñaàu vaø NHTW taêng möùc cung tieàn 10 tæ . Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng . 5.5. Neâu nhaän xeùt ruùt ra töø keát quaû ôû caâu 3 & 4 147
  148. 148. BAØI TAÄP Baøi 5 : Thò tröôøng haøng hoùa vaø thò tröôøng tieàn teä ñöôïc bieåu dieãn bôûi nhöõng thoâng soá sau ( ñôn vò : tæ) C = 50 + 0,75Yd G = 100 T = 0,2Y MD = 40 + 0,2Y – 8i I = 100 – 10 i MS = 100 5.1. Vieát phöông trình bieåu dieãn caùc ñöôøng IS vaø LM 5.2. Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng 5.3. Giaû söû chi tieâu chính phuû taêng 10 tæ , xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng môùi . 5.4. Giaû söû chi tieâu chính phuû vaãn ôû möùc ban ñaàu vaø NHTW taêng möùc cung tieàn 10 tæ . Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng . 5.5. Neâu nhaän xeùt ruùt ra töø keát quaû ôû caâu 3 & 4 148
  149. 149. CHÖÔNG 5TOÅNG CUNG VAØ CHU KYØ KINHDOANH 1. Toång cung vaø thò tröôøng lao ñoäng 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng 1.1.1. Cung veà lao ñoäng ( SL) Phaân bieät hai ñöôøng cung veà lao ñoäng Ñöôøng cung SL : löïc löôïng lao ñoäng chaáp nhaän vaø saün saøng cung öùng lao ñoäng taïi caùc möùc tieàn coâng thöïc teá . Ñöôøng cung SL1 : toång löïc löôïng lao ñoäng xaõ hoäi SL1 > SL vì vaäy khi thò tröôøng lao ñoäng caân baèng hay traïng thaùi toaøn duïng nhaân coâng thì vaãn coù thaát nghieäp. Ñaây laø tình traïng thaát nghieäp töï nhieân . 149
  150. 150. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng 1.1.2. Caàu veà lao ñoäng ( DL) Caàu veà lao ñoäng cho bieát nhu caàu söû duïng nhaân coâng cuûa caùc doanh nghieäp töông öùng vôùi caùc möùc tieàn coâng thöïc teá ( caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi ) Tieàn coâng danh nghóa Wn (Nominal Wage) laø toång soá tieàn ngöôøi lao ñoäng thu ñöôïc do cung öùng dòch vuï lao ñoäng . Tieàn coâng thöïc teá Wr (Real Wage) laø khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï coù theå mua ñöôïc töø tieàn coâng danh nghóa . Wr phuï thuoäc vaøo söï caân baèng cuûa thò tröôøng Wr = Wn lao ñoäng vaø möùc giaùPcaû cuûa neàn kinh teá 150
  151. 151. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng 1.1.3. Caân baèng treân thò tröôøng lao ñoäng Thò tröôøng lao ñoäng caân baèng taïi möùc tieàn coâng thöïc teá W0 . Taïi möùc naøy soá lao ñoäng maø doanh nghieäp muoán thueâ baèng soá lao ñoäng maø xaõ hoäi muoán cung caáp . Nhö vaäy taïi möùc thò tröôøng lao ñoäng caân baèng moïi ngöôøi muoán cung öùng lao ñoäng vôùi möùc tieàn coâng caân baèng ( W0) ñeàu coù vieäc laøm ( traïng thaùi toaøn duïng nhaân coâng). Tuy nhieân taïi möùc naøy vaãn toàn taïi tæ leä thaát nghieäp töï nhieân . 151
  152. 152. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng SL : Löïc löôïng lao  . ñoäng chaáp nhaän möùc löông W0 SL1 : Toång löïc Wr DL SL löôïng lao ñoäng W0 A SL1 B DL : Caàu veà lao ñoäng 0 L H5.1: Thò tröôøng lao ñoäng caân baèng Ñoaïn A ñeán B : löôïng thaát nghieäp töï nhieân 152
  153. 153. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng 1.1.4. Toång cung vaø thò tröôøng lao ñoäng Ñöôøng toång cung cho bieát möùc saûn löôïng maø caùc doanh nghieäp muoán vaø coù khaû naêng cung öùng taïi caùc möùc giaù . Möùc saûn löôïng cung öùng cuûa caùc doanh nghieäp phuï thuoäc vaøo soá löôïng caùc ñaàu vaøo cuûa saûn xuaát. Soá löôïng ñaàu vaøo cuûa saûn xuaát ñöôïc phaûn aùnh taäp trung ôû ñaàu vaøo lao ñoäng. Do ño,ù toång cung coù quan heä chaët cheõ vaø phuï thuoäc vaøo thò tröôøng lao ñoäng . 153
  154. 154. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung . 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . 1.2.1. Giaù caû vaø tieàn coâng Söï phaân tích ôû treân cho thaáy tieàn coâng thöïc teá phuï thuoäc chuû yeáu vaøo möùc giaù caû, coøn vieäc laøm laïi phuï thuoäc chuû yeáu vaøo tieàn coâng thöïc teá. Möùc tieàn coâng naøy do cung vaø caàu veà lao ñoäng treân thò tröôøng quyeát ñònh coù theå moâ taû moái quan heä naøy baèng ñoà thò sau ñaây 154
  155. 155. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung ..Wr Wr W1W1W2 W2W3 W30 L1 L2 L3 L 0 P1 P2 P3 P (möùc giaù) Vôùi L = f(Wr) Vôùi Wr = f(P) H 6.2: Quan heä giaù caû tieàn coâng vaø vieäc laøm 155
  156. 156. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung . 1.2.2. Ñöôøng toång cung Toång cung cuûa neàn kinh teá, ñaëc bieät toång cung trong ngaén haïn, phuï thuoäc chuû yeáu vaøo tieàn coâng vaø giaù caû cuûa neàn kinh teá. Tieàn coâng vaø giaù caû cuûa neàn kinh teá aûnh höôûng caên baûn ñeán hình daïng vaø ñoä doác cuûa ñöôøng toång cung ngaén haïn . Tieàn coâng vaø giaù caû vaän ñoäng nhö theá naøo trong neàn kinh teá ? Vaán ñeà naøy caùc nhaø kinh teá hoïc coå ñieån vaø caùc nhaø kinh teá hoïc tröôøng phaùi Keynes coù 156
  157. 157. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung . . -Theo tröôøng phaùi coå ñieån : giaù caû vaø tieàn coâng danh nghóa hoaøn toaøn linh hoaït , tieàn coâng thöïc teá ñieàu chænh ñeå giöõ cho thò tröôøng lao ñoäng luoân caân baèng. Neàn kinh teá luoân ôû möùc toaøn duïng nhaân coâng, caùc doanh nghieäp hoaït ñoäng heát coâng suaát, ñöôøng toång cung laø ñöôøng thaúng ñöùng . 157
  158. 158. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung. -Theo phaùi Keynes : giaù caû vaø tieàn coâng danh nghóa khoâng linh hoaït , thaäm chí coá ñònh. Tieàn coâng thöïc teá do vaäy cuõng khoâng ñoåi , thò tröôøng lao ñoäng luoân ôû tình traïng coù thaát nghieäp. Caùc doanh nghieäp coù theå thueâ möôùn theâm nhieàu nhaân coâng taïi möùc löông coá ñònh , hoï coù theå gia taêng saûn löôïng cung öùng maøkhoâng caàn taêng giaù, ñöôøng toång cung laø ñöôøng naèm 158
  159. 159. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . . P P AS AS O Y O YÑöôøng toång cung thaúng ñöùng Ñöôøng toång cung naèm ngang H 6.5: Ñöôøng toång cung thaúng ñöùng vaø ñöôøng toång cung naèm ngang 159
  160. 160. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäclaøm vaø ñöôøng toång cung. Trong ngaén haïn, tieàn coâng laø coá ñònh do hôïp ñoàng lao ñoäng raøng buoäc tieàn löông khoâng ñoåi ít nhaát trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh (3 thaùng, 6 thaùng…). Vì theá, möùc giaù khoâng ñoåi vaø ñöôøng toång cung coù xu höôùng naèm ngang. Ngöôïc laïi, vôùi nhöõng khoaûng thôøi gian töø moät naêm trôû leân, hôïp ñoàng coù theå ñöôïc ñieàu chænh, tieàn löông coù theå thoûa thuaän laïi. Do vaäy, löông vaø giaù coù theå thay ñoåi. Trong khi veà daøi haïn, taøi nguyeân coù theå ñöôïc khai thaùc heát daãn ñeán saûn löôïng khoù taêng theâm. Moïi noã löïc taêng saûn löôïng seõ laøm giaù caû taêng nhieàu hôn laø ñaàu ra. Ñöôøng toång cung töø ñoù, coù xu höôùng thaúng ñöùng. Nhö vaäy, Keynes ñuùng trong ngaén haïn, trong khi tröôøng phaùi coå ñieån ñuùng trong daøi haïn. 160
  161. 161. 1.3. Ñöôøng toång cung thöïc teángaén haïn 1.3. Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn ñöôïc xaây döïng treân cô sôû caùc moái quan heä sau: -Tieàn coâng vaø giaù caû : Wr = f(P) -Vieäc laøm vaø tieàn coâng : L =f(Wr) -Saûn löôïng vaø vieäc laøm : Y= f(L) 161
  162. 162. ngaén haïnWr= f(P) => L =f(Wr) => Y=f(l) = > AS=f(P) Y H 5.4: Caùch hình thaønh ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn AS = f (P) Y2 Y3 450 Y1 Wr Y P AS c W1 a c b P2 W2 b c P1 W3 a DL L Y a d L a b Y=f(L) L2 L3 c 162 AS L1
  163. 163. 2.AS,AD möùc giaù vaø toác ñoäñieàu chænh kinh teá1.2.1. Moái quan . heä AS, AD vaø möùc giaù P AS, AD quuyeát AD AS ñònh ñieåm caân P0 baèng, quyeát ñònh möùc saûn löôïng vaø giaù caû caân 0 Y0 Y baèng . Do vaäy vò H 5.5: Moái quan heä AS - AD trí cuûa ñieåm caân baèng (E0) phuï thuoäc vaøo vò trí cuûa ñöôøng AS & AD, ñoä doác cuûa 163
  164. 164. 2.2.2. Ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïnvaø daøi haïn  Söï ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn 2.2.1. Khaùi nieäm : Ñieàu chænh kinh teá : Ñieàu chænh kinh teá laø söï thay ñoåi traïng thaùi caân baèng cuûa AS, AD daãn tôùi thay ñoåi möùc saûn löôïng vaø giaù caû . Ñieàu chænh kinh teá coù theå dieãn ra döôùi daïng quaù trình töï ñieàu chænh (töï ñoäng) hoaëc döôùi taùc ñoäng cuûa caùc chính saùch kinh teá vó moâ . Quaù trình töï ñieàu chænh cuûa neàn kinh teá: Laø söï phaûn öùng töï nhieân cuûa neàn kinh teá tröôùc nhöõng bieán ñoäng cuûa tieàn coâng vaø giaù caû, dieãn ra theo trình töï töø môû roäng ñeán thu heïp saûn löôïng hoaëc theo chieàu ngöôïc laïi tuøy thuoäc vaøo chieàu höôùng cuûa caùc bieán ñoäng 164
  165. 165. 2.2.2. Ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn .  H 5.6 moâ taû :  Ñieàu chænh ngaén haïn : Neàn kinh teá ñang caânP YP AS’  E’” AS baèng taïi E0 vôùi saûn E” löôïng Y0, chaúng haïn E0 AD’ do bieán ñoäng giaù caû AD0 vaø tieàn coâng laøm AD Y Y0 dòch chuyeån leân treân H 5.6: Caùc ñieàu chænh kinh teá thaønh AD’, caân baèng môùi taïi E’ ñöôïc thieát laäp: saûn löôïng taêng , giaù caû taêng 165

×