Struktura organizative e ndermarrjes - ligj 4 Mr.Driton Sylqa

21,390 views

Published on

Published in: Education

Struktura organizative e ndermarrjes - ligj 4 Mr.Driton Sylqa

  1. 1. UNIVERSITETI I PRISHTINËS FAKULTETI I SHKENCAVE TË APLIKUARA TË BIZNESIT Tema: Struktura organizative e ndërmarrjes Driton SylqaNov 8, 2012
  2. 2. Struktura organizative / karakteristikat Organizatat varesisht nga lloji i aktivitetit që ushtrojnë, madhësia e tyre dhe shpërndarja gjeografike, ideologjia udhëheqëse, si dhe mjedisi në të cilin veprojnë bëjnë edhe përzgjedhjen e një strukture të përshtatshme organizative’; Strukturat hierarkike përmbajnë vlera burokratike, si p.sh: parimi i unitetit të komandës, zingjirit të komandës, kontrollin e përqendruar, formalizim të lartë, disiplinë, centralizim të autoritetit etj.; Një aspekt i rëndësishëm i strukturës organizative është shkalla në të cilen një organizatë është e centralizuar ose e decentralizuar.Nov 8, 2012
  3. 3. Struktura organizative / karakteristikat Struktura e organizatës është statike ajo reflekton gjendjen e organizimit vetëm në një moment të caktuar; Sa më e decentralizuar të jetë një organizatë, aq më e vështirë është për menaxherat të imponojne normat burokratike; “Miles Law”- pikëpamje që anëtarët kanë me një çështje varet nga pozicioni ku ata ndodhen respektivisht nga vendi i tyre në një proces vendim-marrës; Struktura organizative ka ndikim në shumë aspekte në ndërmarrje, si në produktivitet ashtu edhe në efikasitetin e ndërmarrjes.Nov 8, 2012
  4. 4. Modeli Struktural i Mintzberg-ut Njëra ndër teoritë e projektimit struktural organizativ ëshëajo e Mintzbergut e cila përbëhet prej pesë komponenteve: 1. Baza operative 2. Niveli i mesëm administrativ 3. Kulmi strategjik 4. Struktura teknike 5. Personeli ndihmësNov 8, 2012
  5. 5. Modeli Struktural i Mintzberg-ut 3 Kulmi strategjik 4 5 Struktura 2 Personeli teknike Niveli i mesëm ndihmes administrativ 1 Baza operativeNov 8, 2012
  6. 6. 5 strukturat e përgjithshme të Mintzberg-utEkzistojnë 5 trajta themelore të strukturaveorganizative të H.Mintzberg-ut:* struktura e thjeshtë* burokracia makinë* burokracia profesionale* forma divizionale dhe* forma “ad-hoc”.Nov 8, 2012
  7. 7. Struktura e thjeshtëStruktura e thjeshtë ka këto karakteristika: Në këtë strukturë kalojnë ndërmarrjet në fazen fillestare të jetës së tyre; Autoriteti i centralizuar; Pak ose aspak strukturë teknike (vetëm disa persona ndihmës); Ka vetëm dy nivele, majën strategjike dhe bazën operative; Ndarje të punës dhe diferencim të vogël në mes të njësive; Sjellja nuk është e formalizuar; Planifikimi, trajnimi dhe ndërlidhjet përdoren shumë pak; Te ky model ndërmarrja operon në mënyrë të pavarur; Nov 8, 2012
  8. 8. Burokracia makinëDizajni i bukrokracisë makinë mund të përmbajë këto elemente:- Norma, rregulla dhe procedura;- Formalizim i lartë në bazën operative;- Specializim i lartë i punëve;- Detyra dhe punë rutinore;- Njësi relativisht të mëdha në nivelin operues;- Autoriteti vendim-marrës kryesisht i centralizuar;- Ndarje e qartë e roleve në mes të nivelit linear dhe të stafit;- Kontroll i shtuar në punët e përditshme;- Disiplinë në punë;Nov 8, 2012
  9. 9. Burokracia profesionaleBurokracia profesionale thekson fuqinë e individëve për një punë të specializuar.Kordinimi në burokraci profesionale mbështetet në këto parametra:- Standardizimi i aftësive dhe shkathtësive të ndryshme;- Specialistë të arsimuar dhe të trajnuar;- Një pjesë e madhe e kordinimit në mes profesionistëve operativ bëhet përmes standardizimit të aftësive dhe njohurive veçanerisht nga ajo se çka kanë mësuar nga kolegët e tyre. Nov 8, 2012
  10. 10. Forma divizionaleBurimi i formës divizionale rrjedhë nga burokracia makinë, që në kuptimin praktikparaqet një sulucion operacional për të kordinuar dhe kontrolluar një konglomerat tëgjërë me karakteristikat vijuese: - Përbëhet nga nën-ndarjet / divizionet (disa fakultete ne një Universitet); - Shpërndarja horizontale e produkteve dhe shërbimeve; - E drejtuar nga një politikë e qartë dhe strikte; - Gjen aplikim në një mjedis të qëndrueshëm / stabil; - Përmasa të mëdha dhe shtrirje të gjërë gjeografike; - Në rastin kur kërkohet zbritja e kostos përmes rritjes së prodhimit, një strukturë e tillë nuk gjen aplikim; - Kjo strukturë më tepër gjen përdorim tek kompanitë e mëdha; - Dallon nga modelet tjera sepse secili divizion ka një strukturë të veten. Nov 8, 2012
  11. 11. Forma “ad-hoc” (struktura inovative) Forma ad-hoc e cila ka një struktur kryesisht organike me formalizim të ulët, konsiderohet si struktura më e përshtatshme për ndërmarrjet që merren me zbulime dhe inovacione.Kjo formë ka këto karakteristika: strukturë të rrafshtë dhe të theksuar organike; formalizëm i ultë i punëve dhe sjelljeve; specializim të punëve bazuar në trajnime formale; tendenca për vendosjen e specialistëve nëpër grupe projektuese; inkurajimi i mekanizmit koordinues, brenda dhe në mes të grupeve punuese; rezultati i organizatës varet nga performanca e grupeve të specializuara; standardizim i ultë i procedurave; dallimi i vogël në mes të pozitave lineare dhe stafit (menaxherë dhe këshilltarë); kultura organizative e bazuar në punën demokratike dhe jo burokratike. Nov 8, 2012
  12. 12. Tipet e strukturave organizativeEkzistojnë 4 forma të strukturimit organizativ të ndërmarrjeve:- Struktura organizative lineare;- Struktura lineare dhe e stafit;- Struktura organizative funksionale;- Struktura organizative matricore; Nov 8, 2012
  13. 13. Struktura lineare Është forma më e thjeshtë e strukturimit organizativ. Uniteti i komandimit dhe zinxhiri skalar janë dy komponentet kryesore të kësaj stukture. Menax heri Marke Bur. Prodhi Finan tingu Njerez mi ca oreAvantazhet - është strukturë e lehtë dhe e thjeshtë për t’u zbatuar në praktikë,menaxheri vepron pa u konsultuar me njeri tjetër, vendimet merren më shpejt;Disavantazhet - kjo strukturë nuk është efektive për firmat e mesme dhe të mëdha,menaxheri ka përgjegjësi të plotë, menaxherët duke qenë me ngarkesa të mëdha nëpunë nuk kanë hapësirë për veprime të tjera, Nov 8, 2012
  14. 14. Struktura lineare dhe e stafitSiç shihet edhe nga vetë emërtimi, kjo strukturë ka dy nivele, atë lineare dhe të stafit. Bordi i drejtoreve Manaxheri i Juristi i ndermarrjes personelit Sektori kërkim zhvillimit Sektori Sektori Sektori i marketingut i prodhimit i financave Manaxher prodhimi Menaxher kontrolli Manaxher krediti Menaxher kontabël. Manaxher i shitjes Manaxher i reklamës Nov 8, 2012
  15. 15. Struktura lineare dhe e stafitPërparësitë Prania e specialistëve në organizatë liron menaxherët nga ato probleme për të cilat nuk kanë njohuri të mjaftueshme. Rrjedhimisht, atyre ju del kohë më tepër për t’u marrë me punë të tjera; Ashtu sikurse në strukturën lineare, edhe në ketë forme ndiqet parimi i mirënjohur i unitetit të komandimit; Vendimet e marra nga menaxherët linearë pa dyshim se janë më cilësore për arsyen se specialistët me këshillat e tyre ndihmojnë në masë të madhe menaxherëtTë metat Menaxherët edhe pse vendimet e tyre i marrin duke u mbështetur tek sugjerimet e këshilltarëve, përgjegjësia për vendimet e gabuara bie mbi supet e tyre; Prania e specialistëve mund të krijojë premisa për konflikt në mes të menaxherëve dhe pozitave të stafit, e sidomos nëse detyrat e tyre nuk janë të specifikuara në mënyrë të qartë; Duke qenë se pagesat e specialistëve janë zakonisht të larta, kosto administrative e kësaj strukture rritet dukshëm në krahasim me format tjera të strukturave. Nov 8, 2012
  16. 16. Struktura organizative funksionale Te ky tip i strukturimit organizativ specialistët, që vihen në krye të funksioneve të ndryshme të ndërmarrjes, kanë të drejtë të japin urdhra dhe të marrin vendime në lidhje me funksionin e tyre. Këtu, për dallim nga strukturat e lartpërmendura uniteti i komandës nuk respektohet. Manaxheri i Prodhimit Manaxheri i Manaxheri i Mirëmbajtjes Manaxheri i Operacioneve Cilësisë Nov 8, 2012
  17. 17. Struktura organizative funksionaleDisa nga avantazhet e kësaj strukturë janë:• rritet niveli i kualifikimit të menaxherëve në funksionet përkatëse, .• merren vendime efektive;• koordinimi i punëve brenda një departamenti është i lehtë, etj;Ndërsa disavantazhe numërohen të jenë:• Kur urdhrat e dhënë nga dy epror janë në konflikt me njëri tjetrin, ekziston rreziku ingadalësimit të kryerjes së punëve,• Vështirësi në matjen e saktë të performancës;• Menaxherët funksionalë duke u koncentruar në funksionet e tyre, mund të humbasinvizionin mbi objektivat e ndërmarrjes;• Specializimi i ngushtë mund të përgatit menaxherët në mënyrë të njëanshme;• Zgjedhja e problemeve bëhet e vështirë për shkakun se kërkohen njohurimultifunksionale; Nov 8, 2012
  18. 18. Struktura organizative matricore Është strukturë e cila zakonisht kombinon departamentet: Kombinimi i departamentit te produktit me departamentin funksional, i jep organizimit trajtën strukturore të një matrice; këtu këshilltarët / specialistë përveç që këshillojne menaxherët, ata shfrytëzohen edhe për formimin e grupeve punuese të cilat përgatisin produkte te reja. Menaxheri kryesor Menaxher Menaxher Menaxher Menaxher për Prodhimi Financiar Marketingu Inxhinieri Manaxher Projekti A Manaxher Projekti B Manaxher Projekti C Manaxher Projekti D Nov 8, 2012
  19. 19. Struktura organizative matricoreKjo strukturë fleksibile përdoret në këto raste: së pari, kur firma prodhon lloje të ndryshme produktesh; së dyti, kur duhet të përpunohet një sasi e madhe informacioni në të njëjtën kohë, struktura matricore është më efikase për të mbajtur një numër optimal specialistësh; së treti, kur është e domosdoshme ndarja e burimeve sipas një sistemi part-time. Në këtë mënyrë, nëse firmës i duhet të formojë 10 grupe projektesh, ajo nuk punëson 10 inxhinierë, por me anën e përdorimit të strukturës matricore ajo i merr vetëm 5 inxhinierë dhe i shfrytëzon ata me kohë të pjesshme në secilin projekt. Nov 8, 2012
  20. 20. Si përherë: Ju faleminderit për vëmendjen!Nov 8, 2012

×