хэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээний онцлогт тохируулан àÿëàëûí боломжит бүтээгдэхүүн үйлчилгээг буй болгох нь

  • 9,823 views
Uploaded on

course work

course work

More in: Travel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
  • tnx
    Are you sure you want to
    Your message goes here
No Downloads

Views

Total Views
9,823
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
1
Likes
9

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] “ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ЭРЭЛТ ХЭРЭГЦЭЭНИЙ ОНЦЛОГТ ТОХИРУУЛАНАЯЛАЛЫН БОЛОМЖИТ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ БУЙ БОЛГОХ НЬ” КУРСЫН АЖЛЫН АГУУЛГАОршил Нэгдүгээр бүлэг: Онолын хэсэг 1. Аялал жуулчлалын зах зээл, түүний бүрэлдэхүүн 2. Жуулчдын эрэлт хэрэгцээний онцлогийг бүрдүүлэгч хүчин зүйлс 3. Аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүний төлөвлөлтийн асуудал Хоёрдугаар бүлэг: Судалгааны хэсэг 1. Монголын аялал жуулчлалын зах зээлийн өнөөгийн байдал, хэтийн төлөв, ò¿¿íä õèéñýí ä¿í øèíæèëãýý 2. Монголд ирж буй жуулчдын аялалын бүтээгдэхүүний эрэлт хэрэгцээг судлах нь 3. Японы жуулчдûí ýðýëò õýðýãöýýíä òîõèðñîí àялалûí бүтээгдэхүүнийг буй болгох ньДүгнэлтНом зүйХавсралт 1 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 2. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Оршил Өнгөрсөн он жилүүдэд Монгол улсад зах зээлийн эдийн засагтай орон болох,олон улсын хөгжилтэй мөр зэрэгцэн алхахын төлөөх тэмцэлдээ зохих амжилт олсоорбайна. Хүн төрлөхтөн өнөөг хүртэл хийсээр ирсэн үйл явдлуудын томоохон хэсэг ньамралт байдаг. Энэ нь хүний сэтгэлээ сэргээх, эрүүл мэндээ нөхөн сэргээх үйлдлийннэг хэсэг нь бөгөөд физологийн анхдагч хэрэгцээ. Хүний амьдарлын үе шатанд аялалжуулчлалын үйл ажиллагаатай адилтгаж болохуйц үйл ажиллагаа, бүрдлүүд байсаарирсэн нь хүний анхдагч хэрэгцээнд тулгуурлсан аяалал жуулчлал өөрөө юм. Дэлхийн хүмүүс мөнгөн орлогынхоо дийлэнх хэсгийг амралт, зугаа цэнгээндзарцуулж байгаагаар аялал жуулчлал нь дэлхийн үндэсний нийт бүтээгдэхүүний 3%,нийт экспортын үйлдвэрлэлийн 8 орчим хувийг хангаж байна. Нөгөөтэйгүүр утаагүй,цэвэр үйлдвэрлэийн зэрэгцээ олон улсын харицааг дэмжигч эдийн засгийн салбар,нийгэм соёлын харилцан нэвтрэлцэх гүүр болохынхоо хувьд жил тутам тогтвортойөссөөр байна. Монгол оронд аялал жуулчлалын салбар шинэ тутамд хөгжиж байгаа хэдий чжуулчлалгчдын тоо 1990-ээд оноос хойш тогтмол өсөх үзүүлэлттэй байгаа учиржуулчидын эрэлт хэрэгцээний онцлогийг судлан түүнд тохирсон бүтээгдэхүүн-аялалыгзохион байгуулж бий болгох нь чухал болоод байна. Жуулчид Монгол орны байгалийгүзэх, нүүдэлчдийн аж амьдралтай танилцах шалтгаанаар сонгон ирж өөртөө оюуныболоод сэтгэл зүйн хөрөнгө оруулалтыг хийхийн ялдамд биднээс зохих үйлчилгээгшаарддаг. Хэрэв аялалаас хүсч байгаа зүйлээ жуулчин авч чадвал дурсамжтай, сэтгэлхангалуун үлдэхийн зэрэгцээ, дахин ирэх хүсэл, мотиваци төрдөг нь бизнесийн эргэххолбооны нэг хэсгийг бий болгох чухал үзүүлэлт болно. Тиймээс аялал жуулчлалынбайгууллагууд өөрсдийн үйлчилгээ, аялалын маршрут зэрэгтээ санаа тавихаас гаднажуулчдын хэрэглээний онцлог, сэтгэл зүйд санаа тавих нь чухал юм. Учир нь тухайнжуулчны аялалаас хүлээх хүлээлт нь тэдний яс үндэс, ёс заншил, ажил мэргэжил, насхүйс, боловсрол, зан ааш, төлөвшил зэргээс шалтгаалдаг. Аялалыг зохион байгуулж байгаа байгууллагын зүнээс энэ бүх зүйлийг нарийнтооцож, жуулчиндаа хүрсэн сэтгэл хангалуун байдлыг бий болгох нь өнөөгийнМонголын аялал жуулчлалын нэн тэргүүнд тулгамдаад байгаа асуудлын нэг болоодбайгаа учир уг судалгааны ажлаа хийлээ. Тиймээс судалгааны зорилго маань жуулчдынхэрэглээний онцлогт нөлөөлөгч хүчин зүйлсийг тодорхойлох, Япон жуулчид аялалаасюуг хүсэж байна, тэдний бусад орны жуулчидаас ялгагдах онцлог, юунд анхаардаг 2 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 3. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]зэргийг тодорхойлон гаргаж, хүслийг нь хангахуйц аялалыг бий болгоход оршно. НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ: ОНОЛЫН ХЭСЭГ 1.1 Аялал жуулчлалын зах зээл, түүний бүрэлдэхүүн Îð÷èí ¿åä äýëõèé äàõèíû õºãæëèéí åðºíõèé ÷èã õàíäëàãà íü çîõèñòîé õýðýãëýý á¿õèéáàéãàëü îð÷èí, íèéãýì, ñî¸ëä ýýëòýé ¿éëäâýðëýëèéã õºãæ¿¿ëýõ, óëñ ò¿ìí¿¿ä ººð ººðñäèéí ºâºðìºöîíöëîã øèíæ òºðõ, íººö áàÿëàãàà õàäãàëàõ çàìààð óëàì á¿ð äàÿàð÷ëàãäàõ øèíæòýé áîëæ áàéíà.Èéì ¿íäñýí ÷èãëýëòýé èõýýõýí óÿëäàæ áóé ñàëáàð áîë àÿëàë æóóë÷ëàëûí ñàëáàð ìºí. Ãýõäýýàÿëàë æóóë÷ëàëûã çºâ îíîâ÷òîé áîäëîãî, òºëºâëºëò, çîõèöóóëàëòààð óäèðäàí õºãæ¿¿ëýõã¿é áîë,ýíý íü òóõàéí óëñ îðíû áàéãàëü ýêîëîãè, íèéãýì, ýäèéí çàñàã, ñî¸ëûí õºãæèëä íèëýýäã¿é ñºðºã ¿ðäàãàâàð àâ÷ èðäýã áîëîõûã àÿëàë æóóë÷ëàëûí õºãæëèéí äýëõèé äàõèíû ò¿¿õýí ñóðãàìæáýëõíýý õàðóóëæ áàéíà Үйлдвэржүүлэлтийн үеийн дараа олон хөгжиж буй орнууд орлогоо нефть, алтмөнгө, зэс гэх мэт байгалийн баялгаасаа олохоос гадна софтвэйр, мэдээлэлийнтехнилоги, àÿëàë жуулчлал гэх мэт үйлчилгээний салбараас олох болсон байна. Үүнээсолон орон àÿëàë жуулчлалыг өөрийн хөгжлийн гол салбар болгон хөгжүүлж байна.Яагаад àÿëàë жуулчлал ингэж ирээдүйтэй салбарт тооцогдох боловоо гэвээс àÿëàëжуулчлалын салбарт эргэлдэх хөрөнгө болон жуулчидын тоо жилээс жилд тасралтгүйөсөж одоо олон улсын худалдааг давж гараад байна. Дэлхийн àÿëàë жуулчлалынсалбарыг нэг том бялуу гэж үзэх юм бол одоо энэ бялуунаас ахиухан хэрчим хүртэхгэсэн улсууд өөрсдийн бодлого, төлөвлөгөөгөө боловсруулан өрсөлдөх болжээ.Одоогоор энэ бялуунаас хамгийн их хувь хүртэж байгаа орнууд бол АНУ, Герман,Астри, Дани, Франц, Голланд, Англи, Швед, Швецарь, Итали, Канад, Норвег, Австрали,Япон эхний хэдэд орж байгаа бөгөөд эдгээр улсууд өөрсдөө ч гадагшаа их жуулчидявуулдагтайгаа адил дотоододоо ч их жуулчин хүлээн авдаг учраас бялуунаас хүртэххувь их байгаа. Энэ байдал ойрийн хэдэн жилдээ ч сүртэй өөрчлөгдөхгүй. Зах зээл бол худалдагч буюу нийлүүлэгч, худалдан авагч буюу хэрэглэгчдийнхооронд үүсэн бий болж буй харилцаа гэж ойлгож болно. Мөн нэг төрлийнбүтээгдэхүүн, эсвэл ижил төрлийн бүтээгдэхүүн худалдан авах сонирхолтой бүлэгхүмүүсийг хэлнэ. Тэгвэл аялал жуулчлалын зах зээлийн харилцааны гол онцлог бол өөрулс оронд суугаа иргэд буюу жуулчин, жуулчин авчирах гэж буй аялал жуучлалынбайгууллага хоёрын хоорондын харилцаа. 3 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 4. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Өөрөөр хэлбэл тодорхой зорилго агуулсан жуулчны хийж байгаа нийтийг хамарсан үйлажил, нөгөө талаас аялалыг зохион байгуулж хэрэгжүүлэх үйл явцыг гүйцэтгэгчбайгууллага оролцно. Монгол улсын аялал жуулчлалын тухай хуульд /3.1.5/ “жуулчингэж аялал жуулчлал хийж байгаа Монгол улсын иргэн, гадаадын иргэн, иргэнхарьяалалгүй хүнийг хлэнэ” гэж тодорхойлсон байдаг. Харин мөн хуульд /3.1.1/ “Аялалжуулчлал гэж хувь хүн өөрийн байнга оршин суудаг газар нутгаасаа 1-183 хүртлэххоногийн хугацаагаар амралт, сувилал, танин мэдэхүйн зорилгоор болон шашиншүтлэг, ажил мэргэжлийн шугмаар өөр газар нутагт аялан явахыг хэлнэ” гэжтодорхойлсон байдаг. Эндээс дүгнэж үзвэл жуулчны өөрийн хүссэн үйлчилгээ, хүсэлсонирхолд нийцсэн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг бий болгож нийлүүлэх үйл явц бол аялалжуулчлалын зах зээл юм. Гэсэн хэдий ч аялал жуулчлалын талаарх нэгдсэн нэг тодорхойлолт басхүү түүнийоцлог (нийгэм эдийн засаг, танин мэдэхүйн г/м)-оос хамраач олон төрөл болгонангилдаг. Тухайлбал жуулчны зорин очиж буй газраар нь Олон улсын буюу гадаадын,үндэсний буюу дотоодын гэсэн үндсэн 2 төрөлд хуваана. Мөн аялалын зорилгын хувьдхэрэгцээ, сонирхол, тээврийн хэрэгсэл ашигласан байдла, үйл ажиллагаа явагдах орчин,зохион байгуулалт, хугацаа зэрэг олон хүчин зүйлс, нөхцлийг харгалзан үзэж хэд хэдэнбүлэгт хуваан үзнэ.  Аялах зорилгоор нь: Амралт, зугаа цэнгээний, Ажил хэргийн буюу бизнес, Шашны аялал жуулчлал  Аялалын хэрэгцээгээр нь: Байгалийн, түүх соёлын, эмчилгээ сувилгааны, спортын, амралтын, бизнес, эрдэм шинжилгээ судалгааны, тусгай сонирхлын аялал жуулчлал болон бусад  Оролцогчдын тоогоор нь: Бүлэг, ганцаарчилсан, гэр бүлийн  Зохион байгуулалтаар нь: Зохион байгуулалттай, зохион байгуулалтгүй  Тээврийн хэрэгслээр нь: Явган, агаарын, далай ба гол мөрний, хуурай замын, төмөр замын, унадаг дугуйтай Ингэж хувааж үзэх нь гагцхүү хэрэглэгчдэд төвлөрсөн байгаа нь харагдаж байна.Аялал жуулчлалын салбарт хийгддэг ихэнхи судалгаа жуулчинд хандсан байх бөгөөдгол төлөв юуг, хэзээ, хаана, яаж худалдан авдаг гэсэн асуултанд хариулагдсан байхаарбайдаг. 4 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 5. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] 1.2 Жуулчдын эрэлт хэрэгцээний онцлогийг бүрдүүлэгч хүчин зүйлс Австрийн эдийн засагч И. Щрандер “Жуулчин гэдэг нь өөрийн байгаа оршин суугаа газраасаа хувийн хүсэл сонирхол, тодорхой зорилгоор эдийн засгийн ашиг хонжоо харалгүйгээр түр хугацаагаар өөр улс оронд зорчиж байгаа хүнийг хэлнэ.”1 Аливаа бизнесийн амжилт нь хэрэглэгчийнхээ хэрэгцээг мэдэрч түүнийг нь хангахявдал юм. хэрэв хэрэглэгчийнхээ хэрэгцээг мэдэж буй тохиолдолд ямар бүтээгдэхүүнүйлчилгээг хэнд, яаж, хэрхэн, хэдийг борлуулах зэрэг тодорхой боловч үл тасалдахтасралтгүй үйл ажиллагаа хийгдэх болно. жуулчид сэтгэл хангалуун, аяласан аялал,үйлчлүүлсэн үйлчилгээндээ сэтгэл ханамжтай байх нь аялал жуулчлалын байгууллагынхувьд дараагийн худалдан авагчаа даллах нэг үйлдэл нь болно. хүмүүс аялалжуулчлалаас таатай сэтгэгдэл, сайхан сэтгэл ханамж авахыг эрмэлздэг. Ийм зорилгоагуулсан үйл явцын эцсийн үр дүн нь сайхан бүхнийг мэдрэх, шинэ зүйлийг танинмэдэх явдал юм. жуулчид энэ зорилгоо биелүүлэхийн тулд өөрийн эх орноос хол,тодорхой хөрөнгө цагийг зарцуулж аялж байх үедээ дараах зүйлсийг итгэж, хүсч,хүлээж байдаг. Хэрэглэгчийн итгэл найдвар: - Айх аюулгүй байх - Ая тухтай байх - Сайн хоол, ундтай байх - Ихийг сурч мэдэх, - Үнэт цагаа зөв ашиглах - Тааламжтай цаг агаар - Зарцуулсан мөнгө нь үнэ цээ барих - Гэр бүл, найз нөхөдтэйгээ цагаа сайхан өнгөрүүлэх - Бэлэг дурсгал болон бусад зүйлс худалдан авах Хэрэглэгчийн шаардлага: хүний ухамсартай итгэл найдвар, сэтгэл санааныхэрэгцээ хоёрын хооронд ялгаа байдаг. Маслоугийн хэрэгцээний шатлалын онолындагуу хэрэглэгч доод түвшинд байгаа хэрэгцээгээ хангаагүй бол дараагийн түвшин дэххэрэгцээгээ хангахгүй, хангагдахгүй.1 “Жуулчидын сэтгэл зүйг ойлгож, аялалыг удирдан зохион байгуулах нь” МЗАЖХ/25-р тал 5 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 6. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] 1.Хэвийн амьдарлын үед бид амьд байхын тулд иддэг. Харин амрахдаа бид идэхийн тулд амьдардаг гэж үздэг. Хэрэв аялалын үед тухайн хүний анхдагч хэрэгцээг хангах хоол хүнс хэн нэгний буруутай байдлаас болж шаардлага хангахгүй, улмаар эрүүл мэндэд сөрөгөөр нөлөөлөхөд аялалаас хүлээж байсан итгэл, сэтгэл ханамж алдагдна.2. аюулгүй байдал ба ирээдүйд итгэх итгэл: аялаж явах үедээ найдвартай газарбайрлаж, элдэв гэмт халдлагаас хамгаалагдсан, элдэв осолд өртөх байдлаас урьдчлансэргийлэх, чадварлаг жолоочтой машинд аялах гэх мэтчлэн хол газар аялахдаа аюулгүйорчныг хүснэ.3. Оюун санааны урамшуулал буюу нийгмийн хамгаалал: Аялалын нэг зорилго болтанин мэдэх үйл явц буюу оюуны хөрөнгө оруулалт хийх, шинэ нөхцөлд өөрийгөөзорих зэрэг байна. нөгөө талаар нийгэм бол бүлэг хүмүүсийн нэгдэл байдгийн адилаараялалд хамрагдахад хүн бүлгээр явж байна гэдгээ мдэрдэг. Өөрийгөө нэг бүлгийнгишүүн гэдгээ мэдэрч, нийгмийн харилцаанд оролцдог.4.Хүлээн зөвшөөрүүлэх: Хүн болгон өөрийн бүлэг дотроо болон бусад хүмүүстөөрийгөө чухал гэж хүндэтгүүлэхийг хүсдэг. Үйлчлүүлэгч тань өөрийгөө хүлээнзөвшөөрүүлэх гэсэн хэрэгцээ шаардалагатайгаар холбоотойгоор түүний бүлэг дотроогаргаж байгаа зан аашийг хөтөч хүн мөн нэг адил хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Жишээнь Японы жуулчид гэртээ харихдаа түүний хэр их бэлтгэлтэй байх нь түүний гэрбүлдээ эзлэх байр суурийг харуулдаг бол, Европчууд аялах явцдаа борлохыг хүсдэг ньаялал жуулчлалд хангалттай зарцуулах мөнгөтэй гэдгийг илтгэх зорилготой байхадАзийнхан хар хүмүүс гадаа их ажилладаг ядуу хүн гэсэн ойлголт төрүүлэх сөрөг талтайучир борлохыг хүсээд байдаггүй байна.5. Өөрийгөө батлан харуулах хэрэгцээ: Би гэдэг ойлголт бол миний оршин тогтнох оронзай. Миний төлөө үйлчилэхийг хөтчөөс шаарддаг нь би үүнийг хаана ч мэдээлэлийн эхүүсвэрээс олж чадах байсан хэдий ч “би” илүү ихийг бодитоор мэдрэхийг хүссэнучраас мөнгө төлж, гэрээ байгуулсан гэдэг ойлголттой багуу учраас аялал үнэ цэнэдээтохирсон, хүн бүрт хүрч үйлчилдэг байх ёстой. Тиймээс аялал жуулчлалын бизнес бол сэтгэл зүйн бизнес буюу хэрэглэгчийн 6 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 7. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]хүсэл сонирхолд нийцсэн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нийлүүлэх явдал юм. тиймээсхэрэглэгчийн хэрэглээний онцлогийг судлан гаргах, түүнд нөлөөлөх асуудлуудыгсудлах хэрэгтэй.Эрэлтийн онол нь хэрэглэгчийн зан бадлын загварт түшиглэж байдаг. Аялалд явахшийдвэрийг гаргасанаар хүн эхлээд ямар нэг жуулчны бүтээгдэхүүний талаархмаэдээлэлийг ёрөнхийд нь олж авдаг.хэрэглэгчийн сонирхол нь зөвхөн тэднийсонирхлоос бус олон хүчин зүйлүүдээс хамаарч байдаг. Олон улсын аялал жуулчлалынхүрээнд хэрэглэгчийн сонголтыш тайлбарлахын тулд өөр хоороноо тусгаарлагдсандээрх хэрэгцээнүүдийг авч үздэг. Жуулчны хэрэглээний сонголтонд тэдний сэтгэл зүйнсонголт чухал үүрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл жуулчны бараа үйлчилгээг худалдан авах эртхэрэгцээнд нөлөөлөх хүчин зүйлүүдийг үндсэн 2 хэсэгт хуваан үзэж болох юм.1. Сэтгэл зүйн хүчин зүйлс2. Хүн ам зүйн хүчин зүйлсСэтгэл зүйн хүчин зүйлсДэлхийн эрдэмтэд хүнийг хооронд нь жишин ямар нэгэн тодорхой ангилалд оруулахгэж ихэд хөдөлмөрлөсөн байна. Бүр эртний Грекчүүд хүний зан авирыг дөрөв хуваахоролдлого хийснийг сэггэл зүйн шинжлэх ухаан огт хувирган өөрчлөхгүйгээр эдүүгээхүртэл хэрэглэсээр байдаг юм. Хүний зан байдлаар нь ангилах оролдлогыг эрдэмтэнмэргэд төдийгүй жирийн хүмүүс хүртэл бие биесээ ангилах зорилгоор янз бүрийнангилал зохиосоор ирсэн.  Бие хүний сэтгэл зүйн онцлог /Темперамент/ Темперамент бол хүний үйл явдал, торх байдал, зан аашинд илрэн гарч буйсэтгэл зүйн төрөлхийн шинж чанар болно. Өөрөөр хэлбэл бидний сэтгэцийн, үйлажиллагааны тогтвортой бөгөөд зүй тогтолт харьцаа. мэдрэлийн тогголцооны хэвшинжийн онцлог юм. Ярих, хэлэх, хурдан явж гишгэх нь огцом ширүүн уурлажзэвүүцэх нь амархан хүн байхад аажуу тайван ярьдаг, сэтгэл нь мөд хөдөлдөггүй,дэндүү дөлгөөн гэмээр хүн байдаг. Хэзээ ч еэргэлэн цовоо инээж хөхрох нь их байхадзожиг зантай, хүмүүстэй танилцахдаа хойрго хүн бий. Темперамент бол хүний сэтгэл санааны орчлон, түүний эрч хүч, хөдөлгөөнхувирлыг тодорхойлсон төрөлхийн шинж чанар юм. Иймээс ч темпераментээс болжхүний сэтгэцийн үйл ажиллагааны доорх байдал харагддаг юм. Үүнд: 7 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 8. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] 1. Сэтгэцийн процессийн (хүртэхүй, оюун ухаан, анхаарал, хэл яриа гэхмэт) бий болж явагдах хурд ба тогтвор 2. Сэтгэлийн эрч, аяс жигд байдал. ямар болох 3. Сэтгэлийн мэдрэмж ба хөдөлгөөн зоригийн эрчимтэй байдал ба хүч ньямар байгаа зэрэг нь болно. Холерик: Холерик бол цочимог, шаралхуу, ааштай, хурц бөгөод хурдан омголонзантай, түргэн ааштай, дүрсхийн уурлах нь цөөнгүй, тоггворгүй боловч дайчинбайдалтай, урам зориг нь хувирахдаа түргэн, орчиндоо маш идэвхтэй ханддаг юм. Сангвиник: Сангвиник бол гавшгай сэргэлэн юм юмыг сонирхдог сэтгэлийнхөдөлгөөн нь гүнзгий биш, цовоо бөгөөд нийтэч, ажил амьдрал хүртээмжтэй,хүмүүстэй танилцахдаа амархан, орчиндоо хандах нь идэвхтэй, хэнэггүй занд дургүйюм. Харин олон зүйлд самгардах зарим үед хөнгөмсөг байдал гаргах дугагдал бий.Гэвч мэдрэлийн систем нь их хүч ихтэй бас хөорөл тэнцүүвтэр, мөн хөөрөл ньсаатлаар. саатал нь хөөрлөор солигдохдоо амархан буюу хөшүүн удаан биш байгааучир үнэхээр давуу тал их юм. Флегматик: Флегматик бол хүчтэй хэв шинжийн боловч хөөрөл саатлынхөдөлгөөн солигдол нь удаан буюу хөгшин юм. Тайван дөлгөөн тогтуун байдалтай, дууцөөн, биеэ хянан барьдаг. Сэтгэлийн гадаал хэлбэр нь сул буюу бүдэг, харин ажлынчанар нь сайп, аливаа асуудалд буурь суурьтай хандах нь их юм. Мелохоник: Мелохоник бол буурьгай, дүнсгэр зан бөгөөд зарим талаар бүрэгномой, гунигтай байдалд ордог юм. Хянуур боловч зөөлөн урйадагхан зан энэ хэвшинжийн хүмүүст бий. Эмзэг сэтгэлтэй, бага ч гэсэн бүтэлгүй явдал дургүйцсэн сэтгэлсанаа зовох нь их, харин орчиндоо хандах сэтгэлийг гадаад илрэл нь бага юм. Энэ хэвшинжийн хамгийн сайн тал нь өндөр мэдрэмж болно. Иймээс ч юмны сайн муугмэдрэн ойлгохдоо амархан, үнэлэх дүгнэх чадвар сайтай юм. Харин ийм хүнийгзалруулан хүмүүжүүлэхэд амар биш бөгөөд энэ нь өөртөо хэт их итгэсэн хувийнгүнзгий хандлагатай холбоотой юм. Мелохоник хүн зожиг зантай, аих эмээх цөонгүй.орчиндоо зохицох удаан бас ядрамтгай байдалтай болох нь олонтаа боловч ,ажлынбүтээл нь чанартай, юманд нямбай хичээнгүй ханддаг юм.  Үндэстнүүдийн онцлогыг аялал жуучлалд хамааруулах ньАялал жуучлалын салбарт ажиллаж буй бизнес эрхдэгчид болон ажилтангууд ньтухайн орны соёл эдийн засаг хууль эрх зүйн, улс төрийн тогтолцоо ,ялангуяй нийгэмсоёлын орчны талаар их зүйлийг мэдэх шаардлагатай.Олон улсын орчинд ажилладаг 8 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 9. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]хөтөч тайлбарлагчийн нэг чиглэл нь ажлын шаардлагаар гадаадын янз бүрийнхүмүүстэй харилцах явдал юм. Өөрийн орны бодит байдлыг танулж сайнойлгуулах,шийдвэрлүүлэх, манай улсьга эрх ашгийг хөндсөн асуудал болонсонирхолыг татсан асуудлаар мэдээлэл олж авах шаардлага гарч ирдэг. Энэ бүхнийгхийхийн тулд тодорхой үндэстэнүүд занчаншил, шашин шүтлэг, улс төрийн үзэл бодол,хувийн сонирхол , юуг цээрлэдэг, юуг хүндэлдэг болон намтарыг судалж мэдэснийүндсэн дээр биеэ бэлтгэж зохих бэлтгэлтэйгээр ажил хэрэгчээр аялал жуучлалын үйлявцад ородцох ёстой. Үндэснүүдийн онцлогыг харгалзан үзнэ гэдэг бол тодорхойутгаараа тэдний соёлыг харгалзан гэсэн үт болно. Харьцаж буй хүмүүсийн соёлынялгаанаас үүдэн үл ойлголцох явдал гардаг. Үндэснүүдийн түгээмэл онцлог ерөнхийсоёлыг мэдэх нь бизнесийн үйл ажиллагааны амжилтийн үндэс болдог.Япон хүний онцлог Япон хүнийг хулс гэж ойлгох хэрэгтэй.Хаашаа л бол хаашаанугалж хөдөлгөхөд хугардаггүй тэдний байр сууриа амархан тавьж өгдөггүй чанартайзүйрлэдэг. Япон хүн өөрийн хүмүүсийнхээ ажиллаж байгаа байгууллага, улсүндэстэндээ маш үнэнч.Япончуудтай албан ёсны хэлэлцээр хийхийн Өмнө бэлтгэлээ сайн хангасан байх, ярихзүйлээ урьдчилан тохирч эцсийн үр дүнг нь урьдчилан харсан байхыг хүсдэг.Япончуудтай ярихдаа цаг агаар ярьж эхлэх мэтээр аажуу уужуугаар гол асуудал руугааороход зүгээр. Тэдний мэндчилгээ захидлуудад эдгээр онцлогууд нь хүртэл мэдрэгдэжбайдаг. Япон хүнтэй аливаа тохиролцоонд хүрэхэд хялбар биш, тохиролцоонд хүрччадвал олон ажил бүтнэ. Япон хүнтэй дотночилсон итгэлтэй харилцааг та тогтоожчадвал тэд таньд үнэнч найдвартай нохөр чинь болж чадна. Япончуудтай өөрийн баяргашуудал, зовлон жаргалыг хуваалцахад дуртай байдаг.Япончууд бие даасан, хүнд саад хийхгүйг хичээж, хүний эрх чөлөөг хүндэлдэг. Японхүний онцлогын талаар Азийн хуучин колончлогдож байсан орнууд сөрөг сэтгэлгээтэйбайдаг тул дээрхи орнуудын жуулчдад энэ байд&и мэдрэгддэг. Албан ёсны уулзалтанлЯпон хүнтэй харилцахдаа маш их болгоомжтой соёлтой, их хүндэтгэл үзүүлжбайгаагаа мэдрүүлж, ярилцаж байгаа асуудлыг шийдвэрлэхэд тэр хүний оролцоохэрэгтэй гэдгийг таатай хүлээж авдаг. Шууд харилцаа холбоо тогтоож зоогийн газарурьж архи дарс болбол эвгүйцдэг т*ал бий. Илэн далангүй найзархаг байдалүзүүлэхгүй ч гэсэн өөрт нь их хүндэтгэл үзүүлж харагдахыг анхаарах учиртай. Японхүн их уян хатан, шуудүтүй гэж хэлдэггүй онцлоггой.Орос хүний онцлог:Бид Орос хүний занг хэлээд сайн мэддэг. Албан тасалгаанд 9 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 10. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]уулзахад тэд нилээд албархаг харьцаатай байдаг. Орос хүнтэй нөхөрсөг илэн далангүй,хувийн сайн харилцаа тогтооход зүгээр. Ерөнхийдоө чөлөот газар тусгайлан урьжчолөөтэй ярих нь таатай уур амьсгал бүрдэх боломжтой,Хятад хүний онцлог: Хятад хүн дотоод сэтгэлээ тэр болгон хэлдэггүй. Уулзалт яриахэлэлцээрийн үед асуудлыг энгийн сайхан ярих биш албан ёсны байр сууринаас ярьжөөрийн асуудлыг нэгдүгээрт тавьдаг онцлогтой.Хүний олноор давамгайлж ирсэн. Хоёр Талын эрх ашгийг аль алиныг нь харгалзахьшоронд өөрийн эрх ашгийг илүүд үзэж ярьдаг. Гэхдээ хоол идэж ганц хоёр зуун граммтатах ажил ярих дуртай. Эд материалын чанартай бэлэг авахаас татагалздаггүй. Жааханцаасан малгай өмсөж бэлэг сэлт өгч, хоол ундаагаар дайлахад байр сууриа оөрчлөхталтайСолонгос хүний онцлог: Монголжуу, хурц, онгиролдуу зантай хүмүүс байдаг. Тавьсанзорилгодоо хүрэхийн тулд бэлэг сэлт огөх, хээл хахууль өгч гатахыг оролддог.Христийн шашинтнуудыг эс тооцвол архи уух дуртай халсан хойноо нилээд задгайяриатай. Ер нь Монгол, Солонгос мэт ази хүний биед сиирт задлах эс дутмагаас архиндамархан согтдог ба цаашилбал агсан тавихад ч бэлэн болдог. Солонгосчууд асуудлыголон талаас ярьж тохирох биш, харин хурдан хялбар тохиролцохыг боддог. Амласанзүйл нь тэр болгон ёсчлон биелээд байдаггүй. хорш Япончуудад боолчлогдож байсансэтгэлийн шарх нь нэн эмзэг учраас тэр хоёр үндэстэнийг хамтад нь аялалын бүлэгторуулахгүй байхыг хичээх хэрэгтэй. Солонгосчуудад нэг гол онцлог нь захирах,захирагдах ёс, удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг ягшгал биелүүлдэг онцлогтой. Англичуудын онцлог: Англичууд догно харьцдаггүй, юм бүхнийг дээрээс харжхарьцана. Цаг нарийн баримталдаг. Асуудлыг жижиг гэж хойш тавьдаггүй. Асуудалхөндөж тавьсан бол тийм үгүй гэж ил хариу заавал огдөг. Үүнийг бид өөрсдийнхөөажилд их анхаарч үзэх хэрэгтэй. Гохирсон цагаа өөрчлөхөд маш дургүй, Английннэвгэрхий тольд: Монголчуудыг жартгар нүдтэй, урьдаас гөлөрч амаа ангайж хардаг,маанагдуу гэж тайлбарласан байдаг нь түгээмэл ойлголт болсон. Ийм учраас хөтөчтайлбарлагч нар зөв ойлголтыг таниулах нь зүйтэй. Герман хүний онцлог: Герман хүн үндэстнээрээ бахархдаг. Цэвэр, цэмцгэр,цагийг нарийн баримталдаг, илүү дутуу ярьдаггүй, за гэж хэзээ ч хэлэхгүй, асуудлыгбүх галаас нь янз бүинй сувгаар маш сайн судалсаны дараа хариу огдөг. Сонирхуулбал:тус улс нь 300.000 хуультай бөгөөд хуулийг маш их хүндэлж, дагаж мөрддөг.Англичууд язгууртай хүнийг, Америкчууд мөнгөтэй бизнесмэн хүнийг илүүд үздэг бол 10 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 11. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Германчууд хүний гадна тал, хувцаслалтыг анхаарч үздэг. Германчууд ер ньМонголчуудад эртнээс элэгтэй байдаг нь аялалын үед анзаарагддаг. Францчуудынонцлог • . Франц хүний онцлог нь 1789 онд анх удаа хүний эрх чөлөөг тунхагласпаараабахархадаг. Арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл байхгүй. өгөөмор, нийтэч сэтгэлтэй ардтүмэн. Ажил хийвэл дуустал нь хийдэг зантай бөгөөд тусархаг зантай. Тэд машзочломтгой бөгөөд гэр орондоо урьж дайлах их вуртай. Францаас моод гаралтай гэжүздэг учраас биеэ авч явах соёлоос эхдээд хувцаслалт, үс засалт, загварт илүү анхаарахшаардлага гардаг. Хүнийг үнэртэй хэрэгслээр нь дүгнэдэг зан бий. Иймд хувцасаатохируулахгүй хайш яйш хувцаслан буруу үнзртэн хэрэглэх, үс засалтанд анхаарахгүйбайж болохгүй. Францууд цагаан архи, виски уухгүй, вино их хэрэглэдэг, вино хоолыгцэцэггүй хавартай зүйрлэдэг. Ямагт хоолны дараа вино, бяслаг хэрэглэнэ. Хүн ам зүйн хүчин зүйлс Бүлэг гэдэгт тооцогдох жуулчдын тоо ажил үйлчилгээний төрлөөс хамаарчхамгийн бага тоогоор илэрхийлэгдэнэ. Зарим нэг тээврийн хэрэгсэлд таваас зургаанхүнтэй бүлгийн хөнгөлөлт эдлэж болдог богоод зочид буудалд буухад бүлгийн хүнийдоод хязгаарыг арван нэгэн хүнээр тооцдог. Хэрэв өндөр үнэтэй бизнес бүлэг байвалбүлгийн хүний доод хязгаарын долоогоор тооцож болно.Гапцаарчилсан аялал нь бүлгийн аялалаас ямагт илүү үнэтэй байдаг. Гэхдээганцаарчилан аялаж байгаа жуулчид маш их байдаг тул аялалын каталогт үйлчилгээнийбайгууллагын үнэ голдуу ганцаарчилсан жуулчдын үнэ байдаг. Жуулчдын тодорхойхэсэг нь ганц биеэр, өөрийн хөтөлбөрөөр аялахыг илүүд үздэг. Тэд гол төлөвамралтаараа гадаад орнуудаар явж байгаа залуучууд эсвэл аялальга хямдхан хийжчадна гэсэн жуулчид байдаг. Ганцаарчилсан жуулчид болон ялангуяа гэр бүлдүйлчилдэг төрөлжсон байгууллагууд байдаг. Бид " Манай нийгэм " Францын нийгэм","Хүний нийгэм", " Өнөөгийн нийгэм" гэх мэтээр ярьж эхэлдэг. Эдгээр нөхцөл байдал,цаг үе зэргээс шалтгаалаи оөр хоорондоо өөр хоорондоо ялгаран өөр оөр утгаар, янзбүрийн зорилгоор хэрэглэгддэг. Нийгэм гэдэг нь бидний амьдарч буй орчин болохталаасаа амьсгалж буй агаар, гишгэж буй хөрс , ундаалж буй усан лугаа адил ойрхонавч философийн болон сэтгэл зүй, улс төрийн утгаараа нилээд ээдрээтэй агаад нарийнагаад нарийн, агаад хийсвэрлэл бүхий ухагдахуун. Хүн төрөхөөс авхуулаад насан өөд болох хүртлээ нийгмийн ямар нэгэн тодорхой 11 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 12. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]хэсэг бүлэгтэй холбоотой амьдардаг. Гэр бүл нийгмийн анхдагч бүлэг. Дараа нь ясли.цэиэрлэг, сургуульд шат дамжин орно. Энэ бүхэн бас нийгмийн тодорхой бүлэг. Их дээдсургуульд орох ч юмуу, элдэв үйлдвэр, албан газар, пүүс хоршоонд ажиллана. Цэргийналбанд ч мордоно. Ер нь хүн хаана явж юу ч хийсэн нийгмийн бүрдүүлэгч тодорхойбүлгийн үйл ажиллагаатай холбоотой байдаг юм. энэ нь эргээд тухайн хэрэглэгчийнхэрэглээнд нь нөлөөлөж байдаг. Тухайлбхл нас, хүйсний асуудлыг урьдаж болох юм. 1.3 Аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн үйлчилгээний төлөвлөлтийн асуудал Бүтээгдэхүүнийг бий болгох гэдэг бол байгууллагын эцсийн зорилго буюухэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээг хангах үйл явцын гол хэсэг нь юм. Тийм ч учраас эрэлт,хэрэгцээг хангахуйц бүтээгдэхүүн үйлчилгээг төлөвлөх нь нарийн асуудал буюхязгаарлагдмал нөөцөөр хязгааргүй хэрэгцээг хэрхэн үр дүнтэй хангах вэ гэсэн нэгасуултанд хариулах боловч нэлээд өргөн агуулга бүхий ойлголт юм.Өөрөөр хэлбэл:1. Бүтээгдэхүүний чиг баримжаатайгаар: Хязгаарлагдмал нөөцаа тооцож, нөөцийнхөө чадвар дээр тулгуурласан бүтээгдэхүүнийг зах зээлд санал болгож нэвтрэхийн тулд урамшуулал, идэвхжүүлэлт хийнэ. Ийм байгууллага нь зах зээлд уян хатан биш зорилтод ашгийг эрхэм болгодог.2. Зах зээлийн чиг баримжаатайгаа: Хэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээ хүсэл сонирхол, зан төлвийг судлан мэдсэнээр түүнд тохирсон маркетингийн хольц боловсруулж улмаар худалдан авагчийн хэрэгцээг хангаснаар өөрөө ашиг олох гэсэн эрмэлзэлтэй байдаг. “Бизнес гэдэг бол зах зээл хэрэглэгчийн төлөөх дайн юм” Аялал жуулчлалын үйлчилгээ бол сэтгэл зүйн бизнес болохынхоо хувьд 12 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 13. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]бүтээгдэхүүн үйлчилгээг төлөвлөхдөө зах зээлээ харгалзахгүй орхиж болохгүй ньхарагдаж байгаа бөгөөд гадаад орчин байнга өөрчлөгдөн хувьсч байдаг учраас бидбэлэн байх хэрэгтэй. Бүтээгдэхүүнийг төлвөлөх нь дараах 5 асуултанд хариулт өгнө. 13 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 14. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Хэнд: Аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүнийг боловсруулахдаа хэнд зориулж байгаагааг ихэд анхаарах хэрэгтэй быөгөөд эдгээрт ямар улсын иргэн, ямар боловсролтой, ажил мэргэжил зэргээс нь хамааруулан бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлэнэ. Жишээ нь: Америкийн сэтгэл зүйч Сгэнли Плог юуны өмнө аз туршилтын бэлэн байдлыг жуулчдын захын хоёр торөл болох "сэтгэхүйдээ төвлөрсөн" буюу Психоцентрик, "бие даасан байдлыг эрхэмлэсэн" буюу Аллоцеитрик гэж хоёр хувааж үзсэн. Эдгээрийг харьцуулж үзвэл: 14 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 15. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Хаана: жуулчидын хүсэл сонирхол, зан төлвийг харгалзан үзэж аялал явуулах газрыг сонгохоос гадна хаанаас хаа хүрэх, хаагуур явуулахаа төлөвлөдөг. Ингэж төлөвлөх ньDestination and attraction-даа хүрэх боломжийг тодорхойлохоос гаднаа тээврийн хэрэгсэл, байрлах газар, нэмэлт үйлчилгээ зэргийг сонгоход чиглэгднэ. Жишээ: Европын жуулчид гадуур их явж биеэ борлуулах зорилгыг нууцхан ч гэсэн агуулж байдаг бол Ази жуулчид наранд борлохгүй байхыг эрмэлзэх, Японы жуулчид шөнө тэнгэр харахыг хүсэх гэх мэт. Хэзээ:Аль улиралд аялалыг явуулах нь үр дүнтэй вэ? талаар судалгаа хийнэ. Мөн тусгай аялалыг “улирал” нь таарсан үед төлөвлөж болно. үүнд аялалын эхлэх, төгсөх, үргэлжлэх хугацааг тооцох бөгөөд гол нөлөөлөх хүчин зүйл нь сонгон авсан зах зээлийн амралтын хугацаа байна. Үүнд мэргэжил нөлөөлж болох юм. Тухайлбал хүсэлт тавьсан хэрэглэгч барилгын салбарт ажилладаг байхад түүний амралтын хугацаа буюу илүү завтай тохиромжтой цаг нь өвлийн улирал. Ямар: Зорилтод зах зээлийн судалгаан дээр үндэслэж буюу ямар аялалын төрөл илүү их хэрэгцээтэй байгааг илрүүлэн гаргаж жуулчдад худалдаалах үйл явц. Жишээ нь Психонентрик: явган аялал, хээр талаар явган явах аялал уулан дээрх аялал, морин аялал ангийн аялал, агаарын бөмбөрцөгөөр аялах аялал агаарьгн аялал агаарын чөлөөт нисэлт ширүүн урсгалт голд завиар аялах бүргэдээр ан хийх аялал тохиромжтой байдаг бол, Аллоцеитрнк фото ангийн аялал шувуу ажиглах аялал, эрвээхэй ажиглах аялал загасчлал, фотоаялал, түүхийн дурсгалт зүйлстэй танилцах зэрлэг ан амьтан ажиглах аялал, дэлгүүрээрзочлох аялал нээлтийн аялал, палентологи, үлэг гүрвэлийн олдворын аялал эрдэмшинжилгээний судалгааны аялал угсаатан судлалын аялал монгол наадамтай ганилцахаялал хурал чуулган зөвлогөөний аялал соёлын аялал, эмчилгээ сувилгааны аялалхээрийн хоолны аялал, үндэстэн ястнуудын хоолнуудын чиглэлиин аялал аялалуудтохиромжтой гэжээ. Энэ бол сэтгэл зүйн хэрэгцээг судалсан үндэслэл, харин хүсэлсонирхол үүнийг баталж чадах уу гэдгийг менежерийн судалгааны үр дүн харуулна. Хэрхэн: Аялалыг хэрхэн үр дүнтэй зохион явуулах төлөвлөгөөг боловсруулахад чиглэгддэг. Аялалыг амжилттай зохион явуулахын тулд, жуулчдыг сэтгэл хангалуун аялал хийлгэхийн тулд юу хүч байгааг судлан мэдэх хэрэгтэй байдаг. Маслоугийн хэрэгцээний шатлалын дугаа жуулчин анхдагч хэрэгцээнээс жуулчны бүлэгт 15 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 16. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]“Би” хэрэгцээгээ хангах асуудал тавигдаж байдаг.Аялан жуучлах явцад тухайн бие хүн өөрийн харьцангуй бага мэдэх орчинд оржирснээрээ мөн л бүлгийн сэтгэхүйг үүсгэдэг. Бүлэгжих гэдэг нь хоосон томёолол бишюм. Энэ нь зайлшгүй үйл явц. Алив хүнд хэрэгцээ гэж байдаг. Хэрэгцээгээ хангахынтулд бусадтай харьцаж, бусдын шинж төлвоөс сурах нэгдэн нийлдэг. Энэ л явцдаабү.пгийн гишүүн болж ирнэ. Чухам иймээс хүн тухайн бүлэг, нийгмийнхээ сэтгэлсанааны шинж төрхийг биедээ агуулсан байдаг. 16 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 17. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ: СУДАЛГААНЫ ХЭСЭГ 2.1 Монголын аялал жуулчлалын зах зээлийн өнөөгийн байдал, хэтийн төлөв Аялал жуулчлалын салбар нь манай оронд хөгжих ирээдүйтэй салбар юм.Монгол улсын засгийн газар эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг хангах, ажлын байрбий болгох үүднээс аялал жуулчлалын салбарыг тэргүүлэх салбар болгосон ньдаяарчлалын эрин зуунд маш чухал нөлөе үзүүлж байна. Монгол орны нүүдлийн соёл иргэншил, ард түмний өвөрмөц зан заншил, ажтөрөх ёс, түүх соёл, археологийн ховор нандин дур/гал, харьцангуй олноороохадгалагдан үлдсэн байгаль зэрэг нь манай орны хувьд аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхзамаар үндэснийхээ орлогыг нэмэгдүүлэх зорилгоор нэн тааламжтай нөхцлийг бийболгож байна. Монголд одоогоор 420 гаруй аялал жуулчлалын байгууллагууд,, 6400 ор бүхий130 гаруй жуулчны баазууд,, 7000 ор бүхий 260 гаруй зочид буудал, нислэгийн тийззарах агентууд 10 орчи таван агаарын тээврийн компаниуд үйл ажиллагаагаа явуулжбайгаа бөгөед 3,6 сая хүнд үйлчилгээ явуулах боломжтой байна гэсэн тооцоотой байна. Аялал жуулчлалын салбарын хувьд засгийн газрын оролцоог багасгаж, зочидбуудал, жуулчны бааз, ресторан болон аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа хувийнхэвшилд шилжсэн. 1990 оноос хойш аялал жуулчлалын салбар эрс өөрчлөгдсөн.Үүнээс өмнө ОХУ эдийн засгийн хамгийн томоохон түнш байсан. 1990 онд Монголынхилээр ойролцоогоор ] 40000 гадаадын иргэн орсны дотор 90 гаруй хувь нь ЗХУ-ыниргэд байжээ. Энэ үеэс хойш ирсэн зочдын байдал гадаад ертөнцтэй харилцах улс төр,эдийн засгийн харилцааны дагуу өөрчлөгдсөн байна. Монголын аялал жуулчлалын түүхэн хөгжлийг авч үзвэл Үе шатууд Он Аялал жуулчлалын эртний үе 1200-аад он Аялал жуулчлалын эхлэл үе 1954 Аялал жуулчлалын суурь үе 1954-1990 Олон улсын Аялал жуулчлалын зах зээлд нэвтэрсэн үе 1990-ээс хойш Аялал жуулчлалын газраас гаргасан мэдээгээр манай орны хувьд аялалжуулчлалын салбарын орлого 2000 онд 94.9 сая ам.доллар, 2001 онд 102,9 саяам.доллар, 2002 онд 114.3 сая ам.доллар, 2003 онд 131.2 сая. Ам доллар болж ессөнбайна. Монголын аялал жуулчлалын голлох зах зээл нь: 17 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 18. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Япон АНУ Герман Англи БНСУ болж байна.Манай оронд ирж байгаа жуулчдын 70-80 хувь нь ерөнхий сонирхлын аялалдхамрагддаг бөгөөд энэ аялалын дундаж хоног нь 10-11 хоног байдаг. Монгол оронддараах цөөн төрлийн тусгай сонирхолын аялалууд голлон явагддаг.Иймээс Монгол орны аялалын салбарыг өргөжүүлхийн тулд аялалын нэр төрлийгнэмэх шаардлага гарч байна. Монгол орон нь байглийн үзэсгэлэнт газар, дахиндавтагдашгүй өвермец тогтоц ,ховор ан амьтад ,түүх соёлын дурсгал ,олон угсаатаныөлгий нутаг гэдэг утгаараа өөрийн нөөц боломжиндоо тулгуурласан буюубүтээгдэхүүний чиг баримжаатайгаар бүтээгдэхүүнийг төлөвлөх хэрэгтэй. Мөн Монгол улсад аялал жуулчлалаар ирдэг нийт жуулчдын 53% нь туроператор болон тур агентуудаар дамжиж ирдэг ба Монголд байх дундаж хугацаа нь12,2 хоног бөгөөд өдрийн дунд зардал нь дунджаар 132 ам.доллар байдаг гэсэн тооцоогТАSIS-аас гаргасан байна. Монгол орон нь гадаад жуулчдын дунд Монгол бол аялал жуулчлалаар очихшинэ газар нутаг гэсэн өсөн нэмэгдэж буй мэдрэмж зохих үүрэг гүйцэтгэсэн.Байгалийн үзэсгэлэн, говь нутаг, өргөн уудам тал нутаг, Чингис хааны нэр,нүүдэлчдийн амьдрал, аж төрөх ёс зэрэг нь жуулчдыг татах хүчтэй зүйлс болж байна. Монглын Аялал жуулчлалын салбарын SWOT шинжилгээний үр дүн Давуу тал Сул тал• Байгаль газар зүйн дүр төрх • Газарзүйн байрлал /2 гүрний дунд• Уур амьсгал байрласан/• Чингэс хааны болоод хаадын • Хүрэх боломж муу дурсгалууд • Дэд бүтцийн хөгжил сул дорой• Нүүдэлчин уламжлалт амьдарлын хэв • Жуулчлалын улирал харьцангуй маяг богино• Зочломтгой ард түмэн • Стандартад нийцэхүйц үйлчилгээ• Нэг хөтөлбөрт хэд хэдэн аялалыг үзүүлэх үйлчилгээний газрын тоо 18 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 19. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] хослуулан хийх боломжтой цөөн • Уламжлалт амьдарлын хэв маяг болон экологийн системд өөрчлөлт гарч байна Боломж Аюул заналМонгол орны давуу талыг түшиглэн бүс • Дотоод болон Азид гарч болохуйцнутгийн хэмжээнд болон ЗГ-ын халдварт өвчиндэмжлэгтэйгээр аялал жуулчлалын • Учирч болохуйц байгалийн гамшигсалбарт олон улсын байгууллагын • Нийгмийн гэнэтийн өөрчлөлтүүдхөтөлбөр хэрэгжиж байгааМөн Монгол орон хойноос урагш тайгын бүс ой хээр, хээрийн бүс говийн бүс хүртэлбайгалийн бүхий л бүс баруунаас зүүн тийш мөнх цас, мөсөн оргилоос ухаа гүвээ , хээртал бүгд багтсан байгалийн бүслүүр байдаг нь өвөрмөц юм. Монгол оронд 29-нзүйлийн ховор ан амьтад ,19-н багт багтах 60-н овгын 457-н зүйлийн шувуу байх бадэлхийд ховор байдаг цэн тогоруу элбэг байдаг .Мөн 97-н овгийн 548-н бүлэгт 2000-нзүйлийн ургамал байдаг ба ховор алтан гагнуур, вансэмбэрүү, цагаан гоёо, улаан гоёозэрэг ховор эмийн ургамал байдаг. Монгол оронд Эрийн гурван наадам , Цагаан сар , тэмээний баяр , бүргэдийнбаяр, мөсний баяр гэх мэт өөрийн гэсэн онцлогийг агуулсан арга хэмжээнүүдээрээжуулчдын сонирхолыг их татах боломжтой юм. Эдгээр еөрийн онцлог шинж чанарбүхий аялал жуулчлалын зах зээл хомс байгаа учир "Аялал жуулчлалын салбарт улсорны нэн тэргүүнд тавигдах салбар болгон хегжүүлэх" зорилтыг биелүүлэхэдхангалтгүй юм. (1998 оны 6-р сарын 24 -нд хөрөнге оруулагчдын чуулга уулзалтан дээрДэд Бүтцийн яамны сайд С.Зоригийн хэлсэн үг) эдгээр өөрийн онцлог бүхий аргахэмжээ, аялал жуулчлалын хажуугаар Монгол орон нь зохион байгуулалт бүхийнайдвартай тайван орчинд хийгдсэн. Өөрөөр хэлбэл зөөлөн аялал жуулчлалуудын захзээлд байр сууриа олж байгаа юм. Ингэснээр гол зах зээл болох Европ, АНУ, Канад,мөн Австралиас жуулчид ирж байх юм. Хэрэв зөв зохистой дэмжлэг явууланүйлчилгээний чанарт мэдэгдэхүйц дээшлэлт гаргаж чадвал Монгол орон нь өндөртүвшин бүхий аялал жуулчлалын газар болох боломжтой юм. Сүүлийн жилүүдэд манай улсад шинээр олон арван зочид буудал, ресторан,кафе, жуулчны бааз, аялал жуулчлалын байгууллагууд байгуулагдан үйл ажиллагаагааявуулж байна. Монгол оронд одоогийн байдлаар Хөвсгел, Архангай, Өмнөговь, 19 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 20. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Өвөрхангай, Хэнтий гэсэн аймгуудаар аялал их явагдаж байна. Дэд бүтцийн хувьдхөдөө орон нутгийн зам явахад бэрхшээлтэй, агаарын тээврийн үйлчилгээний маршрутнь цөөн, онгоцны хүрэлцээгүй байдал, харилцаа холбоо хангалттай бус гэх мэт олонтулгамдсан асуудлууд байна. Сүүлийн жилүүдэд Аялал жуулчлалын газраас ихээхэнүйл ажиллагаануудыг зохион байгуулж байна. Жишээ нь : 2003 оныг засгийн газраас Монголд зочилох жил (У)зй Моп§оИа -2003) болгон зарласантай холбогдуулан дотоодын Тур операторын компаниудын үзэсгэлэн худалдаа явагдсан. 2004 оны 4-н сард О^зсоүег Моп§оНа үзэсгэлэн худалдааг зохион байгуулсан. Аялал жуулчлалын статистик мэдээллийг боловсруулан гаргаж байна. Жуулчны баазуудад зэрэглэл тогтоосон байна. Мэргэжлийн боловсон хүчний чадварыг дээшлүүлэх зорилгоор сургалт семинар зохион байгуулах гэх мэт олон идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Монголын аялал жуулчлалын хэтийн төлөвМонголын аялал жуулчлалын хэтийн төлвийг Дэлхийн аялал жуулчлалын хөгжлийнхандлага, бодлоготой уялдуулан дараах бодлого, чиглэлүүдийг тодорхойлон ажиллажбайна. Үүнд: Монголын аялал жуулчлалын Мастер телөвлөгөөг-Бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалтай нийцүүлэн боловсронгуй болгох, Дотоодын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, Жуулчдын аюулгүй байдлыг хангах* цогц бодлого хэрэгжүүлэх, Аялал жуулчлалын үйлдвэрлэлийг улирлын эрхшээлээс гаргах ялангуяа өвлийн аяллыг хөгжүүлэх, Хөрш орны жуулчдын сонирхолд нийцсэн шинэ бүтээгдэхүүн, аяллын маршрут бий болгох, Гадаадын хөрөнгө оруулалт, зээл тусламжийг татах замаар жуулчин хүлээн авах хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх, Байгаль орчинд ээлтэй, ажлын байр шинээр бий болгох, Орон нутгийн ард иргэдийн амьжиргааг сайжруулахад чиглэсэн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, Монгол орны аялал жуулчлалын сурталчилгааг тодорхой зах зээлд чиглүүлж далайцтай, тогтмол явуулах, 20 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 21. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Монгол оронд түүх, соёл, экотуризм хөгжих давуу тал, онцлогийг харгалзан хөдөө, орон нутагт аялал жуулчлалаас ордог орлогын зохих хувийг хувиарлах замаар иргэдийн нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд дэмжлэг үзүүлэх. Хэдийгээр Монгол Улсыг сонирхох сонирхол хилийн чанадад өсч, Монголд ирэхжуулчдын тоо өсөх бодит боломж байгаа боловч, агаарын тээврийн хөгжил сулдоройгоос хамааран Монголд ирэх жуулчдын тоонд сөрөг нөлөө үзүүлсэн хэвээрбайна. Мөн Монголын аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүний нэр төрлийг олшруулах,чанарыг дээшлүүлэх, жуулчны улирлын хугацааг уртасгах замаар өртгийг бууруулах,аялал жуулчлалыг үйлдвэрлэлийн салбар болгон хөгжүүлэх, энэ салбарт хийгдэж буйажлуудыг анхнаас нь зөв замаар оруулах зэрэг олон арга хэмжээг шат дараалан авах,үүнд зориулан тодорхой хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийх шаардлага тулгараад байна. Монгол Улсын Засгийн газраас явуулж буй зарим бодлого, арга хэмжээнийхүрээнд үндсэн нэр төрлийн бараа бүтээгдэхүүний үнэ, тариф дэлхийн түвшинд дөхөж,үндэсний үйлдвэрлэлийн өрийн сүлжээг устгах үйл явц явагдаж байна. Энэ үйл явцынхүрээнд үүсч буй үнийн өөрчлөлт, үндэсний валютын ханшны уналт зэрэг нь аялалжуулчлалын салбарын үнийг есгөх хандлагыг бүрдүүлж байна. Нөгөөтэйгүүр аялалжуулчлалын идэвхтэй улирлын хугацаа богино байгаагаас хамааран, нэгжүйлчилгээний үнийг өсгөх хандлага давамгайлж байгаа зэрэг сөрөг талууд ,харагдажбайгаа бөгөөд хөрш зэргэлдээ Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны аялал жуулчлалынзах зээлийн өртгөөс Монгол Улсын зах зээлийн өртөг өндөр болоход нөлөөлж байна. Аялал жуулчлал хөгжих эхлэлийн шатандаа байгаа Монгол орны хувьд энэсалбарыг анхааран хөгжүүлснээр, эхлээд Ази-Номхон далайн бүсэд, цаашлаад дэлхийнхэмжээнд өрсөлдөх тодорхой байр суурьтай болох бололцоотой. Түүнчлэн аялалжуулчлал нь бусад үйлдвэрлэлийн салбарыг бодвол байгаль орчинд хор нөлөө багатайүйлдвэрлэл бөгөөд олон улсын харилцан ойлголцлыг гүнзгийрүүлэх тал дээр ч өөрийнорныг гадаадын хүнд шууд замаар ойлгуулж, танилцуулахад хамгийн бололцоотойсалбар юм. 21 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 22. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] 2.2Монголд ирж буй жуулчдын аялалын бүтээгдэхүүний эрэлт хэрэгцээг судлах нь Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä àÿëàë æóóë÷ëàë ìàíàé îðîíä ýð÷èìòýé õºãæèæ áàéíà. Ýíý ñàëáàðûíç¿é çîõèñòîé áîäëîãî, ¿éë àæèëëàãààã òºëºâø¿¿ëæ ÷àäâàë ìîíãîëûí ýäèéí çàñàãò èõýýõýí àøèãîðóóëíà ãýæ ãàäààä äîòîîäûí ýðäýìòýä ä¿ãíýæ áóé. Òèéì ó÷ðààñ àÿëàë æóóë÷ëàë ýðõýëñýí àæàõóéí òîî áàéíãà ºñ÷, ãàäààäààñ èðýõ æóóë÷äûí òîî ÷ íýìýãäýõ áîëîâ. Àÿëàë æóóë÷ëàëûí ¿éëàæèëëàãààíû õýëáýðèéã øèíý÷èëæ, òàâ òóõòàé îð÷èí, ñýòãýëä õîíîãøñîí ¿éë÷èëãýýãõýâø¿¿ëýõ íü îëîí ìÿíãàí æèëèéí òóðø Ìîíãîë÷óóäûí á¿òýýñýí ýäèéí áîëîâñðîë, óòãà ñî¸ëûí ºâèéããàäààäàä ñóðòàë÷ëàõ, Ìîíãîë óëñûí íýð õ¿íäèéã îëîí óëñûí òàâöàíä äýýøë¿¿ëýõ íýã ñóâàã áîëîõó÷èðòàé. Èéì áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëýõèéí òóëä àÿëàë æóóë÷ëàëûí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé ¿éëàæèëëàãàà ÿìàð òºâøèíä áàéíà âý? àÿëàí èðñýí æóóë÷èä ýíý òàëààð ÿìàð ¿íýëýëò ä¿ãíýëò ºã÷áàéãààã þóíû ºìíº ñóäëàí øèíæèëæ, òàíèí ìýäýõ øààðäëàãàòàé. Үүний үндсэн дээр хоёрдогчмэдээлэлийн эх сурвалжуудаар дараах судалгааг хижж, жуулчидын эрэлт хэрэгцээнийонцлогийг онол дээр тулгуурлан дүгнэхийг зорилоо. 1. Монголыг зорин ирж буй жуулчидын иргэн харьяатыг тодруулбал Жуулчдын эрэлт хэрэгцэний онцлогт сэтгэл зүйн хүчин зүйлийн голлох байр суурийг эзлэх үндэстэ ястны Монгол орныг зорьж буй энгийн ялгааг харж байна.Эх сурвалж: Соёлын аялал жуулчлалын судалгаа /2007 2. Боловсролын түвшин 22 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 23. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Ìîíãîëä èðæ áóé æóóë÷äûí èõýíõ íü (64.8% íü) 7-14 õîíîãîîð èðäýã àæ. Ýäãýýð æóóë÷äûí àÿëñàí õóãàöàà äóíäæààð 14.7 õîíîã áàéãàà áºãººä Ìîíãîëûí àÿëàë æóóë÷ëàëûí õîëáîîíîîñ 2002 îíä ÿâóóëñàí àÿëàë æóóë÷ëàëûí òàëààðõ ñóäàëãààãààð ýíý ¿ç¿¿ëýëò 12.9 õîíîã ãýæ ãàð÷ áàéсан. Ìàíàé îðîíä óäààí õóãàöààãààðèðæ áóé æóóë÷äûí äèéëýíõèéã íü Åâðîïûí îðíóóäûíæóóë÷èä ýçýëæ áàéãàà þì. Òýä 10-14 õîíîãîîð èðñýí æóóë÷äûí 30.8 õóâü, 15-30 õîíîãèéíõóãàöààãààð èðýãñäèéí 58.0 õóâü, 45 õ¿ðòýëõ õîíîãîîð èðýãñäèéí 38.3 õóâèéã ýçýëæ áàéíà.Õàðèí ÀÍÓ-ûí æóóë÷äûí 35.2 õóâü íü, ßïîíû æóóë÷äûí 56.2 õóâü íü 7 õîíîãîîð èðæ áàéãààáºãººä ýäãýýð óëñûí æóóë÷äûí 68.8-87.1 õóâü íü 14 õîíîãèéí õóãàöààòàé èðýýä áóöäàã áàéíà.Àçèéí áóñàä îðíû æóóë÷èä ìºí ë 7-14 õîíîãèéí õóãàöààòàé èðýõ íü íèéòëýã áàéãàà áºãººä îëîíõîíîãîîð èðýõ íü Åâðîïûí îðíóóäûíõààñ áàãà áàéãààã ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ àíçààð÷ áîëíî.Àÿëëûí ¿ðãýëæëýõ õóãàöàà, àÿëàëûí çîðèëãîîñ õàìààðàõ íü ìýäýýæ. Òóõàéëáàë, Ìîíãîë îðíû¿çýñãýëýíò áàéãàëü, ãîâèéã ¿çýõ, ò¿¿õ ñî¸ë, í¿¿äëèéí àìüäðàëûí õýâ ìàÿã, õ¿í àðäòàé òàíèëöàæìýäýõèéã õ¿ñýã÷äýä 7-30 õîíîã õàíãàëòòàé áàéäàã áîëîëòîé, ó÷èð íü äóðüäñàí õóãàöààíääàâòàìæ íü æèãä òàðõàëòòàé ãýõäýý òýäíèé îëîíõ (36.5-37.0%) íü 7 õîíîãîîð èðæ áàéíà. Õàðèí 23 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 24. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]øàøíû ¸ñëîëä îðîëöîõ, øàøèí íîìûí àæëààð èðýãñäèéí õóâüä 15-45 õîíîãèéí óðòõóãàöààòàé àÿëàãñàä äèéëýíõ áóþó 70.9 õóâèéã ýçýëæ áàéãàà áîë òîäîðõîé ñîíèðõîëäîîõºòëºãäºæ èðñýí æóóë÷äûí äèéëýíõ (63.2%) íü 7-14 õîíîãîîð àÿëæýý. Àæèë õýðãèéí¿¿äíýýñ, áèçíåññ àÿëàë õèéã÷äèéí õóâüä õóãàöààíû àëü ÷ àíãèëàëä îéðîëöîî òàðõàëòòàé áàéíà.Õ¿ñíýãò 4. Àÿëëûí çîðèëãûã àÿëëûí ¿ðãýëæëýõ õóãàöààãààð íü õàðóóëñàí áàéäàëÌîíãîëä àÿëñàí æóóë÷èä äàõèí èðæ áàéíà óó?Ìàíàé îðîíä èðæ áóöñàí æóóë÷äûã õýä äýõ óäààãàà èðæ áàéãààã íü ñîíèðõîí ¿çýõýä äàðààõáàéäàëòàé áàéíà. Ãðàôèêààñ õàðàõàä íèéò æóóë÷äûí 21.0 õóâü íü áóþó òàâàí õ¿í òóòìûí íýã íü Ìîíãîëä õî¸ðîîñ äýýø óäàà èðñýí áàéíà. Ìàíàé îðîíä èðæ áóé æóóë÷äûí çîðèëãî íýëýýí ºðãºæèæ áàéãàà íü ñóäàëãààíààñ õàðàãäëàà. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí æóóë÷äûãõàìðàãäàõ çàõ çýýë, àÿëëûí çîðèëãîîð á¿ëýãëýíõàðóóëñàí áàéäàë (%, áàãàíààð)2009 оны 12-р сарын 25, Баасан гариг, 15:28 24 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 25. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Монгол Улсад ирсэн нийт гадаадын иргэд 2008 оны эхний 11 сар 2009 оны эхний 11 сар Өөрчлөлт тоо Өөрчлөлт хувь Нийт Зорчигч 443,522 433,717 -9805 -2.2 Үүнээс: Нийт жуулчин 413,115 376,356 -36759 -8.8 Бүс нутгаар Ази, Номхон далайн орнууд 255,928 216,897 -39031 -15.2 Европ 149,427 141,019 -8408 -5.6 Америк 15,288 13,679 -1609 -10.5 Австрали 5,211 4,257 -954 -18.3 25 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 26. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Ìîíãîëûí ¿çýñãýëýíò áàéãàëü, ò¿¿íèé îíãîí òºðõ, ãîâü õºõ òýíãýð çýðýã áàéãàëü ãàçàðç¿éí áîëîíò¿¿õ ñî¸ë, í¿¿äýë÷äèéí àìüäðàëûí îíöëîãèéã ñîíèðõîõ ÿâäàë æóóë÷äûí ñîíèðõëû㠺人æ áóé ãîëñýäýâ õýâýýð áàéãàà õýäèé ÷ Ìîíãîë îðîíä õàìòðàí àæèëëàõ (6.4%), ñóäàëãàà ñóðãàëòûí àæèëýðõëýõ, õóðàë ñåìèíàðò îðîëöîõ (4.9%), øàøèí, áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ (2.2%)çîðèëãîîð èðæ áóé õ¿ì¿¿ñ öººí òîîãîîð ÷ ãýñýí áàéãàà áºãººä ýäíèé òîî óëàì ºñºõ õàíäëàãàòàéáàéãàà. Îíöîëæ õýëìýýð íýã ç¿éë áîë ìàíàé îðîíä àìüäàð÷ áóé ãýð á¿ëèéíõýí, õàìààòàíñàäàíòàéãàà óóëçàõààð 50 îð÷èì æóóë÷èí (2.2%) èðñýí áàéíà. Ýíý áîë ìîíãîë÷óóäûí àìüäðàëûíõýâ ìàÿãò ãàð÷ áóé ººð÷ëºëòèéí òóñãàë ìºí. ªºðººð õýëáýë Ìîíãîëä àìüäàðäàã, ìîíãîë÷óóäòàéñàäàí òºðëèéí õîëáîî òîãòîîñîí ãàäààäûí èðãýäýýñ æèë òóòàì îéðîëöîîãîîð äýýðõ òîîíû õ¿ì¿¿ñèðæ áóöàæ áàéíà ãýñýí ¿ã. Äàÿàð÷ëàãäàæ áàéãàà îð÷èí ¿åä ººð ººð ¿íäýñòýí á¿õèé ãýð á¿ëõ¿ì¿¿ñèéí õîîðîíäûí õàðèëöààíû íýã øèíý õýëáýð áîëæ áàéãàà áèëýý. Ò¿¿íýýñ ãàäíà àæèëìýðãýæèë, àíä íºõäèéí ñàéí õàðèëöàà áýõæèæ ýõ îðîíäîî áèå áèåñýý õàðèëöàí óðüææóóë÷ëóóëàõ õýëáýð ÷ ìàíàéä áàñ õºãæèæ áàéãààã ñóäàëãààíû äýýðõ ä¿í íîòëîæ áàéíà.Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí æóóë÷äûí àÿëàëûí çîðèëãûã áàãöàëæ ¿çâýë äàðààõ ÷èãëýëòýéáàéíà. /Õóâèàð/ ¯¿íä: Ìîíãîë îðíû áàéãàëèéã ¿çýæ òàíèëöàõ /äàâõàðäñàí òîîãîîð/ 132.2 Ò¿¿õ ñî¸ë, í¿¿äëèéí àìüäðàë, õ¿í àðäòàé òàíèëöàõ, ìýäýõ 74.5 Àæèë, áèçíåññ õèéõýýð, õàìòðàí àæèëëàõ 12.3 Øàøíû àæëààð 1.2 26 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 27. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Òîäîðõîé ñîíèðõëûí /õîááè/ äàãóó, àäàë ÿâäàë õàéæ 1.9 Íàéç íºõºä, õàìààòàí, àõ ä¿¿äýý çî÷ëîõ 1.4 Áóñàä /äàìæèí ºíãºðºõ, ýíä àìüäàðäàã/ 0.4Æóóë÷èä þó ñîíèðõîæ, þó ¿çýæ áàéíà âý?Óëñ îðîí áîëãîí ýñâýë àÿëàë æóóë÷ëàëûã õàðèóöäàã áàéãóóëëàãà á¿õýí àÿëëûí ìàðøðóò,õºòºëáºðèéí äàãóó æóóë÷äàä ¿éë÷èëäýã. Ýíý óòãààð ¿çâýë ãàäààäûí æóóë÷äûí ñîíãîëòõÿçãààðëàãäìàë, áýëòãýñýí õºòºëáºð, ìàðøðóò, õóãàöààíä áàðèãääàã. Õºòºëáºð, ìàðøðóò íü õýðçîõèìæòîé, ìàíàé îðîíä èðýýä çààâàë ¿çýõ ç¿éë ò¿¿íä áàãòñàí ýñýõ, æóóë÷äûí çîðüæ èðñýíç¿éëèéã õàìàðñàí ýñýõýä àñóóäëûí ãîë à÷ õîëáîãäîë îðøèíî. Àÿëàë æóóë÷ëàëûí áàéãóóëëàãàá¿ð ýíý àñóóäàëä õàðèëöàí àäèëã¿é õàíäàæ áàéãàà õýäèé ÷ ¿íäñýíäýý íèéòëýã øèíæòýé ãýæáîëíî. Æóóë÷äûã Ãàíäàí õèéä, Áîãä õààíû, ¯íäýñíèé ò¿¿õèéí áîëîí Áàéãàëèéí ìóçåé, Óðàíçóðãèéí ãàëåðåé, àðäûí óðëàãèéí òîãëîëò, Óëñûí áàÿð íààäàì (ýíý ¿åýð èðâýë) çýðãèéãÓëààíáààòàð õîòîä ¿ç¿¿ëýýä äàðàà íü Ãîâü ãóðâàí ñàéõàí, Ýëñýí òàñàðõàé, Õºâñãºë, Òýðýëæ,Õàðõîðèí ãýõ ìýò ãàçðóóäààð àÿëóóëàõ ãýñýí õºòºëáºð ìàðøðóò ìàíàé îðîíä çîíõèëæ áàéãàà.Ýäãýýðýýñ çàðèìä íü ºãñºí æóóë÷äûí ¿íýëãýý ÿìàð áàéãààã ñóäàëãààíû äàðààõ ä¿í õàðóóëæáàéíà.Ò¿¿õ ñî¸ëûí ÿìàð äóðñãàë Òàíû Ìîíãîëûí ÿìàð ìóçåé Òàíûñýòãýëèéã / àíõààðëûã/ òàòñàí áý? ñîíèðõëûã òàòàâ?Æóóë÷äûí îðîëöîõûã õ¿ñýæ áóé ñî¸ëûí ¿éë ÿâäàë, áàÿð ¸ñëîëÀÿëëûí çàðäàë 27 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 28. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Ìàíàé îðîíä àÿëàí èðñýí æóóë÷èä 900-35000 õ¿ðòýëõ àì. äîëëàðûí çàðäàë ãàðãàäàã ãýñýí¿ç¿¿ëýëò ìàíàé ñóäàëãààíààñ ãàð÷ áàéíà. Ýíý áîë òîéì òºäèé ¿ç¿¿ëýëò þì. Æóóë÷èä ýíýàñóóëòàíä õàðèóëàõ ñîíèðõîë áàãàòàé áàéñíûã ýíý òàéëàíãèéí àðãà ç¿é, àðãà÷ëàëûí õýñýãòáèä îíöëîí òýìäýãëýñýí áèëýý.Àÿëëûí íèéò çàðäàë (äîëëàðààð) З.З Японы жуулчдûí ýðýëò õýðýãöýýíä òîõèðñîí àялалûí бүтээгдэхүүнийг буй болгох нь Япон хэрэглэгчдийн талаар онолын судалгаанаас гадна аялалын бүтээгдэхүүнүйлчилгээг сэтгэл зүйд тулгуурлан боловсруулахын тулд Японы жуулчдын хүсэлсонирхол, хэрэгцээг илрүүлэн гаргах нь чухал юм. Тиймээс энэхүү судалгааг хийхдээ2огч мэдээлэлийн эх үүсвэрт тулгуурлан судалж Монголд ирж байгаа Япон жуулчдынаялалын бүтээгдэхүүний эрэлтийг тодорхойллоо.Асуулт№1 Таны Монголыг зорьсон гол шалтгаан юу вэ? o Амралтаараа, байгальд аялах 56% 60 50 амралтаараа, 40 байгальд аялах o Албан ажлаар 18% 30 албан ажлаар 20 10 бусад 0 1st Qtr 28 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 29. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Асуулт №2 Та аль насны ангилалд багтах вэ? 15-19 20-29 30-39 40-49 50-59 • 15-19 0% • 20-29 13% • 30-39 61% • 40-49 24% • - 50- 59 2% • 60 болон түүнээс дээш 0 %Асуулт №3 Та ямар төрлийн аялалаар аялахыг хүсч байна вэ? Байгальд түшиглэсэн 58% байгальд түшгэлсэн Адал явдалт 16% адал явдалт угсаатны Угсаатан судлалын аялал 8 % шашны Шашны аялал 4% соёлын Соёлын аялалууд 8% тусгай сонирхолын эмчилгээ, судалгаа Тусгай сонирхолыг 4% ( Эмчилгээ судалгааны аялал 2%.Асуулт №4 Та хэд хоногийн аялалд хамрагдах хүсэлтэй байна вэ? Дунджаар 8.5 хоногАсуулт № 5 .Та аялалын үед ямар хоол идэх хүсэлтэй байна вэ? 29 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 30. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] - Монголын үндэсний хоол 31% - Өөрийн үндэсний хоол 42 % - Олон орны хоол 18% - Амттай бол ямар ч хоол иднэ 9%Асуулт №6 Та Монголын талаархи мэдэээллийн эх үүсвэрийг хаанаас авсап бэ? - амаар дамжин сонссон 32% - аялалын тур агент 25% - интернэт ТУ 10% - аялалын лавлах ном 21,2% - бусад эх үүсвэр 11.8%Асуулт №8 Та аялалаа ямар байгаасай гэж хүсэж байиа вэ? - Ая тухтай Аюулгүй -Төлсөн үнэндээ тохирсонмэдлэг олж авахаар - богино хугацааны - жуулчны бааз - монгол айлд - майхан - зочид буудалХүйсний хувьд эрчүүд нь давамгайлжээ. 61 хувь нь ганц бие байв. Ягюн жуулчдын 30 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 31. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]боловсролын хувьд : 58 хувь нь их дээд сургууль төгссөн боловсролтой 42% нь бүрэндунд боловсрол гой, Ажил төрлийн хувьд 70.6 хувь нь ажил төрөлтэй., 64 % нь аялалжуулчлалын компаниар үйдчлүүлж 36 % нь бие даан иржээ. Япон жуулчдын сонирхожбайгаа аялалын бүсийн хувьд :- Хөвсгөл 56%, Хэнтий 24%, Өвөрхангай 13 %, Говь 7% гэж судалгаандоролцогчид хариулжээ.. Монголын сэтгэл татам зүйлс нь: 1. Байгаль 46% 2. Нүүдэлчин ахуй 32% 3. Гэрт байрлах, орж үзэх 13% 4. Мэдлэг олж авахад чиглэг^сэн аялалыг илүүд үзэж байв.Жуулчид Монголд зураг авч, нүүдэлчин айлд зочилж, цэлгэр сайхан талд морь унасаннь их таалагдаж байжээ. Япон жуулчид Монголыг боловсролын хувьд мэдлэг олж авахгазар гэж хариулсан байна. Байршуулах хэрэгсэлийн хувьд ая тухыг эрхэмлэдэг ч гэсэнмонгол гэрт орж үзэж байрших сонирхолтой байсан. . Судалгаанаас үзвэл Япон жуулчид нь их ажилладаг тул амралт чөлөөт цагаараабогино хугацаанд их зүйлийг үзэж, байгалийн сайханд эрүүл агаарг алжаалаа тайлж,Монгол гэрт орж үзэхийг хүсдэг пь харагдаж байна. Жуулчдын ихэнхи хэсэг ньХөвсгөл / Хөвсгөл далай, цаатан ястан/ , Хэнтий /Чингэс хааны төрсөн нутаг, байгаль/зэрэг газруудаар байгалийн сайханд аялах, түүх соёлтой танилцах аялалыг илүүд үзсэнбайна. Мөн судалгааны явцад Япон жуулчид Монгол гэрт орж үзэх, тэнд байрших,ургамал, амьтны зураг авч, нүүдэлчин айлд зочилж, цэлгэр сайхан талд морь унахсонирхолтой байна. Япон жуулчдын онцлог шинж чанар нь Япон хүн урлагийн өндөр мэдрэмжтэй,аливаа зүйлийг маш нарийн нямбай хийж гүйцэтгэдэг, бие даасан, хүнд саад хийхгүйг 31 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 32. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]хичээж, хүний эрх чөлөөг хүндэтгэдэг,соёлтой, Япон хүнд их хүндэтгэл үзүүлж харьцаххэрэгтэй. Шууд харилцаа холбоо тогтооход дургүй хүмүүс байдаг. Хэдий ийм занчанартай боловч харьцангуй хөнгөн чанарын зах зээлд хамрагддаг. Өөрөөр хэлбэл: урьдмэдэгдээгүй, нээгдээгүй шинэ зүйлсээс хол байхыг эрмэлздэг. Ерөнхийдөө Японжуулчид нь сэтгэл зүйдээ төвлөрсөн жуулчид юм. Энэ нь Япон жуулчны аялал хийхсэдэл нь жуулчдын эрэлт хүсэлтийн оюун санааны түвшин, байнгын хэвшмэл зүйлсээстүр хугацаагаар холдох хүсэл зэргээс үүдэн гардагтай холбоотой юм. Жишээлбэл:шувуу ажиглах, фото ангийн аялал, загасчлал, түүхийн дурсгалт зүйлстэй танилцах,дэлгүүрээр зочлох зэрэг аялалын тайван төрөл илүү тохиромжтой болох нь харагдажбайна. Насны хувьд залуу жуулчид ирдэг ч байгальд түшиглэсэн, төдийлөн адал явдалэрэлхийлээгүй, тайван, аюулгүй байдлыг эрхэмлэсэн аялалыг илүүд үзэж байна. Дээрхи судалгаанаас үндэслэн Япон жуулчдын хамгийн их очихыг хүсдэгХөвсгөл далай, цаатан ястангуудын аж амьдрал. Чингэс хааны төрсөн нутаг Хэнтийаймгийн чиглэл рүү аялах аялалын маршрут бий болголоо. Уг аялалын маршрутандМонголын түүх соёлыг судлах боломжийг олгож, байгалийн сайханд зураг авах, морьунах, завиар зугаалах зэргийг оруулж өгсөн байгаа. Хөвсгөл / 6 өдор, 5 шөнө/ Өдор 1: Улаанбаатарт ирж хотын аялал хийх Улаанбаатарт ирж зочид буудалдаа бууна. Хотын аялалд улаанбаатар хотын төвСүхбаагрын талбай, Зайсан толгой, Гандан тэгчлэн хийд орж эрдэнийн чулуугаарчимэглэсэн 26 метр өндөртэй Жанрайсаг бурханыг үзнэ. Байгалийн түүхийн музейгээраялаж, зочид буудалд хонОно. өдөр 2 : Хөсвголийн байгалийн цогцолбор: Хөвсгөл аймгийн төв Мөрөн рүү ниснэ. Монголын хамгийн гүн. цэнгэг устай 32 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 33. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]Хөвсгөл нууранд ирнэ. Хөвсгөл нуурын ойролцоо амьдардаг Цаатан ястны амьдралгайтанилцуулна. Эдгээр хүмүүс нь цаа бугаа маллахаас, бугын эвэр, сүүнээс ньэмчилгээний зорилгоор эмийн ургамал гаргаж ашигладаг. Буцаж Хөвсгөл нуур оржтэндээ гэрт хононо Өдөр 3-4: Цаатан ардын аж амьдралтай танилцаж, амрах Энэ одор та Хөвсгөл нуурын ойролцоохи нуураар аялаж, завиар зугаалж, ууландавирч, морьтой аялаж, мөн энд байдаг амьтан, ургамлын зургийн авах боломжтой.Дараа нь цаатан ардын өдөр тутмын аж амьдралтай танилцах болно. Гэрт хононо. одор 5: Улаанбаатар хотод ирж, дэлгүүрээр явж, амрах өдор 6: Өглөөний цайныдараа нисэх онгоцны буудал руу явна. Аялалын өртөг Тээврийн хэрэгсэл /жийп / 1 одорт машины түрээс 30$ / 6 өдөрт- 180 $/ бензин 25$/6 өдөрт 180$/ жолооч 1 өдөрт 30$ / 6 өдөрг- 180$/ Хотөч - 1 өдөрт 10$ / 6 өдөрг 60$ / Морь, тэмээ унах - 1 удаа 5 $ / 2 удаа 10$ / Завиар зугаалах- 1 удаа 10$/ 2 удаа 20$ / Даатгал 45 $ ^ Соёлын үзмэр 20 $ Нислэг / УБ- Хөвсгөл аймгийн төв Мөрөн / - 140 $ Зочид буудал 1 өдөрт- 50 $ / 2 33 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 34. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ]хоног 100 $ / . Жуулчны бааз 1 өдөрт - 40$ / 3 өдөрт 120$ / 1 рах = 1450$ 1-3 рах- 1450$ 4-8 рах- 870$ 9-15 рах- 780$ 15-аас дээш =600 $ 34 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 35. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Дүгнэлт. Жуулчид нь янз бүрийн улс орон, ёс заишилтай газраас ирдэг тул тэд ялгаатайзүйлсийг аялалаас хүсч байдаг. Хүний хувийн зан чанарт улс орон, ажил мэргэжил, нас,шашин шүтлэг, боловсролын түвшин гээд олон зүйлсээс шалтгаалан нөлөөлдөг. Ингэжжуулчдын сэтгэл зүйг нь нарийн ойлгож мэдэрсэнээр тэдэнд сэтгэл ханамжийнбаталгаа , дахин ирэх хүсэл төрох нь зүйн хэрэг богөөд энэ нь аялал жуучлапыгхөгжүүлэх үндсэн гол асуудал болоод байгаагийн нэг илрэл болж байдаг. Жуулчинхүлээж авч байгаа тур агент, тур оператор нь тэр болгоныг иь нарийн судалжмэдэрсэний үндсэн дээр аялалаа амжилттай зохион байгуулж чадвал улам илүүамжилттай ажилахад чухал нөлөөтэй юм. Монгол оронд ирж байгаа жуулчдын хүсэл сонирхол, хувь хүний зан араншин,цаг хугацааны хязгаарлагдмал байдалд нь тохируулж хүсэл сонирхолыг нь хангахуйцаялалын бүтээгдэхүүнийг хийхийг зорьсон юм. Монгол оронд Ази тив дотроосоо иржбайгаа жуулчдын тоо жил бүр тогтмол өсөж байгаа тул төлоолөл болгон Яионжуулчдын зах зээлийг сонгон авч судалгаа хийсэн. Судалгааны зорилгын хүрээнд-Япон жуулчдаас судалгаа авч, уг судалгаан дээрээ үндэслэн Япон жуулчдад тохирсонаялалын бүтээгдэхүүнийг гаргаж ирэхийг зорьсон юм. Япон жуулчид бусад орны жуулчдаас ялгагдах онцлог нь илүү тайван. аюулгүй,адал явдлыг төдийлөн эрэлхийлдэггүй, богино хугацааны аялалыг хүсдэг онцлогтой.Мөн байгалийн сайханд оөрийн гэр бүл, найз нөхдийн хамт өргөн уудам тал нутагталжаалаа тайлж, амрангаа Монгол орны түүх соёл, нүүдэлчдийн ахуй амьдралыгсудлах сонирхолтой жуулчид байдаг. Япон жуулчид нь ая тухтай байдал, эрх ямбыгэрхэмлэдэг, хатуу дэг ёстой хүмүүс ч гэсэн бусдад хэзээ ч энэ байдлаа шуудилэрхийлдэггүй. Тиймээс аялалын үед таалагдаагүй зүйлсээ тухайп үед нь биш дараань хэлдэг. Сэтгэл хөдлөлөө төдийлөн ил гаргадаггүй тул Япон жуулчдын сэтгэлийгнарийн ойлгож мэдрэн юу хүсч байгааг нь өгч байхыг хичээх хэрэгтэй. 35 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 36. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Ном зүй1. Д. Батсүх, Д. Чулуунбилэг "Олон улсын аялал жуучлал" УБ хот 20032. Д.Ванчигсүрэн "Сэтгэц оношлогоо" тсст3. Ц.Өнөржаргал "Жуулчдын сэтгэл зүйг ойлгож аялалыг удирдан зохион байгуулах. нь" УБ хот 2006 он3. 4.Санжжав "Сэтгэл судлал"4. Д.Чулуунбилэг " Аялал жуучлалын маркетинг" УБ хот 2006 он5. Д.Чулуунбилэг "Олон улсын аялал^жуучлал"6. Д.Шагдар " Монгол орноор аялах зуун зам" 2006 он7. Болормаа “Менежментийн үндэс” 2005 он8. "Хөтөч тайлбарлагч нарын мэдлэгийн санд" 2006 он9. Интернеи эх үүсвэр 36 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг
  • 37. 2010 он [КУРСЫН АЖИЛ] Хавсралт1. 1998-2001 оны хооронд ирсэн жуулчдад Японы зах зээлийн эзлэх хувь хэмжээ2. Монголд ирж буй японы жуулчидын зорилго 37 | Б. Ууганцэцэг 317-р бүлэг