Лекц  8 ӨС-ийн боловсруулалт <ul><li>Агуулга </li></ul><ul><li>Харьцаа алгебр  (үргэлжлэл) </li></ul><ul><ul><li>Үндсэн үй...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Эрэмбэлэлт  </li></ul><ul><ul><li>Нэг буюу хэд хэдэн атрибутын ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Эрэмбэлэх түлхүүр дэх өгөгдлийн төрөл    </li></ul><ul><ul><li>...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Ач холбогдол   </li></ul><ul><ul><li>Өгөгдлийг дараалуулж  эмх ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Үндсэн ба хоёрдогч эрэмбэ   </li></ul><ul><li>Анхдагч түлхүүрээ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Хоёрдогч түлхүүрээр эрэмбэлэх үед  хоёрдогч эрэмбэ   үүс дэг  <...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Нэг ба олон т ү вшнээр эрэмбэлэх   </li></ul><ul><li>Эрэмбэлэх ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Нэг ба олон т ү вшнээр эрэмбэлэх   </li></ul><ul><li>Олон т ү в...
Жишээ 1   Оюутан харьцааг оюутны нэрээр эрэмбэлэе
Жишээ 2   Оюутан харьцааг мэргэжлийн код ба оюутны нэрээр давхар эрэмбэлэе  <ul><li>Мэргэжлийн кодоор эрэмбэ үүснэ  </li><...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Физик ба логик эрэмбэлэлт   </li></ul><ul><li>Физик эрэмбэлэлт ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Физик ба логик эрэмбэлэлт   </li></ul><ul><li>Логик эрэмбэлэлт ...
Логик эрэмбэлэлт   Физик ба логик дугаарын холбоос   (x1,x2,x3)
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд <ul><li>Бүлэглэлт   </li></ul><ul><li>Харьцаан дахь бичлэгүүдийг ижил утга агуулсан ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Агрегат функц   </li></ul><ul><li>Б үлэгт  а грегат функц ашигла...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:  </li></ul><ul><li>   <атриб...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт Ногоон  – 1 утгат,  ягаан  –олон утгат  Бүлэг лэх хүснэгтийн өгөгдсөн ут...
Бүлэг лэлт  ба түүний үр дүн  Бүлгүүдийн хувьд атр2 ба хэдэн бичлэг: count(атр2) -ын үр дүн нэг утгатай
Жишээ: Багш нарын хичээлийн нэгтгэлийг гаргах
Жишээ  <ul><li>Ижил утга авах багшийн кодоор б ү лэглэж багш нь хэд эн ширхэг болон нийтдээ хэдэн  кредитийн хичээл заадги...
ӨС-ийн боловсруулалт  Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Жишээ :  Харьцаа алгебрийн илэрхийлэл:  </li></ul><ul><li>ҮР ДҮН...
Буруу жишээ: Хичээлийн код, нэр гэсэн олон утгат атрибутыг бүлгийн хувьд Select/Query -ээр  гаргах  боломжг ү й ,  Report ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select  команд <ul><li>Select команд  </li></ul><ul><ul><li>Командын ерөнхий бүтэц  </li></ul></ul><...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд <ul><li>Командын ерөнхий бүтэц  </li></ul><ul><li>СКюЛ хэл нь ӨС боловсруулахад хэрэгл...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд <ul><li>SELECT   [ALL] [DISTINCT][UNIQUE]  </li></ul><ul><li>< талбаруудын нэр>  </li>...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд <ul><ul><li>ALL  -  бүх бичлэгийг  гаргах  </li></ul></ul><ul><ul><li>DISTINCT  -  бич...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд <ul><li>Select -  Сонгох талбаруудын нэр  </li></ul><ul><ul><ul><li>Хүснэгтээс сонгох ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд Where  хэсэг СКюЛ хэл дэх харьцуулах үйлдлүүд Харьцуулах үйлдэл  Тайлбар  < , >, <=, >...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд <ul><li>Талбар сонгох (Projection)  </li></ul><ul><li>SELECT  <талбаруудын нэр>  FROM ...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Боловсруулалтын үед атрибутыг харьцаанд хадгалсан хэлбэрээр б...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Тэмдэгт мөрт  дэд мөрийн  байрлал  тодорхой  байх  үед мөрийг...
ӨС-ийн боловсруулалт  Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Огноо төрлийн өгөгдлөөс дэд мөр салгах   </li></ul><ul><li>Ог...
Нэмэлт функцууд <ul><li>Н ө хц ө л шалгах </li></ul><ul><li>iif ( логик илэрхийлэл ,  зөв хэсэг ,  буруу хэсэг ) </li></ul...
Нэмэлт   функцууд <ul><li>Null  талбарыг утгаар дvvргэх  </li></ul><ul><li>Null  талбар нь утга нь тодорхой биш  (undefine...
Нэмэлт функцууд <ul><li>Хоёр огнооны ялгаврыг олох </li></ul><ul><li>Хэрэглээ: </li></ul><ul><ul><li>Хугацаа  ( цагаар )  ...
Унших материал <ul><li>“ ӨС” ном, бүлэг 6, хуудас 79-80 </li></ul><ul><li>“ ӨС” ном, бүлэг 6 хуудас 62-71 </li></ul><ul><l...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Pp Lect8

1,521

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,521
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
75
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Pp Lect8

  1. 1. Лекц 8 ӨС-ийн боловсруулалт <ul><li>Агуулга </li></ul><ul><li>Харьцаа алгебр (үргэлжлэл) </li></ul><ul><ul><li>Үндсэн үйлдлүүд </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Эрэмбэлэлт </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Бүлэглэлт </li></ul></ul></ul><ul><li>Select команд </li></ul><ul><ul><li>Командын ерөнхий бүтэц </li></ul></ul><ul><ul><li>Үндсэн үйлдлүүд </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Мөр сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Багана сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Дэд мөр салгах </li></ul></ul><ul><ul><li>Нэмэлт функцууд </li></ul></ul>
  2. 2. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Эрэмбэлэлт </li></ul><ul><ul><li>Нэг буюу хэд хэдэн атрибутын утгын дагуу хүснэгтийн бичлэгүүдийн дараалуулах </li></ul></ul><ul><li>Эрэмбэлэх түлхүүр </li></ul><ul><li>Эрэмбэлэлтийг зохион байгуулж буй атрибут </li></ul>
  3. 3. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Эрэмбэлэх түлхүүр дэх өгөгдлийн төрөл </li></ul><ul><ul><li>тоо (number) </li></ul></ul><ul><ul><li>текст (text) </li></ul></ul><ul><ul><li>он,сар,өдөр, цаг: минут (date) байна </li></ul></ul><ul><li>Эрэмбэлэх түлхүүрийн утгыг өсөх (ascending) эсвэл буурахаар (descending) эрэмбэлэлтийг зохион байгуулж болно </li></ul>
  4. 4. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Ач холбогдол </li></ul><ul><ul><li>Өгөгдлийг дараалуулж эмх цэгцтэй харах </li></ul></ul><ul><ul><li>Өгөгдлийг хайх хугацаа багасдаг </li></ul></ul><ul><ul><li>Харьцуулах үйлдэл хурдан явагддаг </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>бичлэг сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>багана сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>холбох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>бүлэглэх бүх үйлдлүүдэд харьцуулах үйлдэл багтдаг </li></ul></ul></ul>
  5. 5. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Үндсэн ба хоёрдогч эрэмбэ </li></ul><ul><li>Анхдагч түлхүүрээр эрэмбэлэх үед үндсэн эрэмбэ үүсдэг. </li></ul><ul><li>Жишээ: Оюутан хүснэгтийг оюутны кодоор эрэмбэлэх </li></ul><ul><li>Анхдагч түлхүүрээс бусад атрибутаар хайх үед хоёрдогч түлхүүрийг (secondary key) хэрэглэдэг </li></ul>
  6. 6. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Хоёрдогч түлхүүрээр эрэмбэлэх үед хоёрдогч эрэмбэ үүс дэг </li></ul><ul><li>Жишээ: Оюутан хүснэгтийг мэргэжлийн кодоор эрэмбэлж хайх </li></ul><ul><li>Нэг харьцааг өөр өөр хоёрдогч түлхүүрээр эрэмбэлж т ө р ө л б ү рийн эрэмбэтэй харьцаа нууд үүсгэж болно </li></ul>
  7. 7. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Нэг ба олон т ү вшнээр эрэмбэлэх </li></ul><ul><li>Эрэмбэлэх түлхүүрийг нэг атрибутаар заасан үед нэг т ү вшний эрэмбэлэлт хийгдэнэ </li></ul><ul><li>Харин нэгээс илүү атрибутаар заасан үед олон т ү вшний эрэмбэлэлт хийгдэнэ </li></ul>
  8. 8. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Нэг ба олон т ү вшнээр эрэмбэлэх </li></ul><ul><li>Олон т ү вшний эрэмбэ хийгдэх үед эрэмбэлэх түлхүүрт а трибутуудыг бичсэн дарааллаар эрэмбэлэлт явагдана </li></ul><ul><li>Эхлээд эрэмбэлэх түлхүүрийн нэг дэх атрибутаар, дараа нь нэг дэх эрэмбийн ижил утгын хүрээнд хоёр дахь атрибутаар г.м. эрэмбэлэлт үүс нэ </li></ul>
  9. 9. Жишээ 1 Оюутан харьцааг оюутны нэрээр эрэмбэлэе
  10. 10. Жишээ 2 Оюутан харьцааг мэргэжлийн код ба оюутны нэрээр давхар эрэмбэлэе <ul><li>Мэргэжлийн кодоор эрэмбэ үүснэ </li></ul><ul><li>Мэргэжлийн кодын ижил утгын хувьд оюутны нэрээр давхар эрэмбэ үүснэ </li></ul>
  11. 11. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Физик ба логик эрэмбэлэлт </li></ul><ul><li>Физик эрэмбэлэлт хийх үед эрэмбэлэх түлхүүрийн утгын дагуу бичлэгүүдийг дараалуулсан шинэ харьцаа үүсдэг </li></ul><ul><li>Бичлэгийн физик дугаар шинэчлэгддэг </li></ul><ul><li>Дутагдал нь </li></ul><ul><ul><li>Өгөгдлийн давхардалт ихээр үүсдэг </li></ul></ul><ul><ul><li>Бичлэг шинээр нэмэх, устгах, эрэмбэ түлхүүрийн утгыг өөрчлөхөд эрэмбэ алдагддаг </li></ul></ul><ul><ul><li>Эрэмбийг шинэчлэх ажиллагаа нь цаг их авдаг </li></ul></ul><ul><li>Давуу тал нь </li></ul><ul><ul><li>Физик хүснэгт руу шууд хандаж боловсруулалт хийгддэг учраас хурдан </li></ul></ul>
  12. 12. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд - Эрэмбэлэлт <ul><li>Физик ба логик эрэмбэлэлт </li></ul><ul><li>Логик эрэмбэлэлт хийх үед эрэмбэтэй хүснэгт шинэ эр үүсэхгүй </li></ul><ul><li>Бичлэгүүдийн физик дугаар ба бичлэгүүдийн логик эрэмбийн дарааллыг илэрхийлсэн логик дугаар хоёрын хоорондох холбоосыг агуулсан харьцаа үүсдэг </li></ul><ul><li>Давуу тал </li></ul><ul><ul><li>Харьцаанд бичлэг шинээр нэмэх, устгах, эрэмбэлэх түлхүүрийн утгыг өөрчлөхөд эрэмбэ алдагдахгүй </li></ul></ul><ul><li>Дутагдал нь </li></ul><ul><ul><li>Логик дугаарын дагуу холбоосоор дамжиж физик бичлэг рүү ханддаг учраас боловсруулалт удааширна </li></ul></ul>
  13. 13. Логик эрэмбэлэлт Физик ба логик дугаарын холбоос (x1,x2,x3)
  14. 14. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд <ul><li>Бүлэглэлт </li></ul><ul><li>Харьцаан дахь бичлэгүүдийг ижил утга агуулсан нэг буюу хэд хэдэн атрибутын дагуу нэгтгэж багцлах </li></ul><ul><li>Бүлэглэх түлхүүр </li></ul><ul><li>Ижил утга агуулсан, бүлэг зохион байгуулахад хэрэглэдэг нэг эсвэл хэд хэдэн атрибут </li></ul><ul><li>Ач холбогдол </li></ul><ul><ul><li>Харьцаан дахь бичлэгүүдийг нэгтгэж харах </li></ul></ul><ul><ul><li>Бүлэг дотор тооцоо бодолт хийх </li></ul></ul>
  15. 15. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Агрегат функц </li></ul><ul><li>Б үлэгт а грегат функц ашиглаж нэгтгэл хийх шаардлага их гардаг </li></ul><ul><ul><ul><li>Нийлбэр - Sum (тоон атрибут) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Дундаж - Average(тоон атрибут)/AVR </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Хамгийн их буюу бага утгыг олох </li></ul></ul></ul><ul><ul><li> Maximum/ Minimum (атрибутын нэр)/Max,Min </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Бүлэг дэх бичлэгийн тоог олох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Count (атрибутын нэр)/ Count () </li></ul></ul></ul><ul><li>Агрегат функцийг харьцааны бүх бичлэгийн хувьд нэгтгэл хийх зорилгоор мөн ашигла ж болно </li></ul>
  16. 16. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр: </li></ul><ul><li> <атрибутын жагсаалт> ( <бүлэглэх түлхүүр>  [<томъёо>/<агрегат функц>] ( <харьцаа >)) </li></ul><ul><li>Атрибутын жагсаалт - бүлэглэх түлхүүрийн хувьд зөвхөн нэг утгатай атрибутаар х адгалсан , мөн бүлг үүд ийн хувьд томъёо/функцээр гаргаж авсан атрибутууд </li></ul><ul><li>Томъёо/функц нь бүлэглэх түлхүүрийн хувьд зөвхөн нэг утга буцаах ёстой </li></ul><ul><li>Бүлэглэх түлхүүрийн хувьд олон утга авах хадгалсан ба гаргаж авах атрибутыг  -д зааж болохгүй </li></ul>
  17. 17. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт Ногоон – 1 утгат, ягаан –олон утгат Бүлэг лэх хүснэгтийн өгөгдсөн утгууд
  18. 18. Бүлэг лэлт ба түүний үр дүн Бүлгүүдийн хувьд атр2 ба хэдэн бичлэг: count(атр2) -ын үр дүн нэг утгатай
  19. 19. Жишээ: Багш нарын хичээлийн нэгтгэлийг гаргах
  20. 20. Жишээ <ul><li>Ижил утга авах багшийн кодоор б ү лэглэж багш нь хэд эн ширхэг болон нийтдээ хэдэн кредитийн хичээл заадгийг гаргая </li></ul><ul><li>Бүлэглэх түлхүүр ийн дагуу эрэмбэ үү сгэвэл зөв бүлгүүд үүсдэг </li></ul><ul><li>Анхааруулга: х ичээлийн код нь анхдагч түлхүүр учраас түүнээр бү лэглэ вэл ямарч ач холбогдолг ү й </li></ul>
  21. 21. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд – Бүлэглэлт <ul><li>Жишээ : Харьцаа алгебрийн илэрхийлэл: </li></ul><ul><li>ҮР ДҮН ( б агш. код, нийт хичээл, нийт кредит)  </li></ul><ul><li> багшийн код , н ийт хичээл , н ийт кредит </li></ul><ul><li> ( багшийн код  н ийт хичээл : count (хичээлийн код), </li></ul><ul><li>н ийт кредит : sum(кредит) (ХИЧЭЭЛ)) </li></ul>Caption name field name Багш. код Нийт хичээл Нийт кредит SW03 2 5 SW04 1 3 SW01 1 3 МТ01 2 8
  22. 22. Буруу жишээ: Хичээлийн код, нэр гэсэн олон утгат атрибутыг бүлгийн хувьд Select/Query -ээр гаргах боломжг ү й , Report -оор болно ҮР ДҮН ( Б агш. код, Х ич.код, Х ич. нэр , Н ийт хичээл)   багшийн код , хичээлийн код, хичээлийн нэр , н ийт хичээл: А ( багшийн код  А: count (хичээлийн код) (ХИЧЭЭЛ)) Багш. код Хич. код Хич . нэр Нийт хичээл SW03 SW101 Компьютерийн үндэс 2 SW207 ӨСЗБ SW04 SW102 Компьютерийн хэрэглээ 1 SW01 SW201 Алгоритмын үндэс 1 МТ 01 МТ 101 Математик 1 2
  23. 23. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><li>Select команд </li></ul><ul><ul><li>Командын ерөнхий бүтэц </li></ul></ul><ul><ul><li>Үндсэн үйлдлүүд </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Мөр сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Багана сонгох </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Дэд мөр салгах </li></ul></ul></ul></ul>
  24. 24. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><li>Командын ерөнхий бүтэц </li></ul><ul><li>СКюЛ хэл нь ӨС боловсруулахад хэрэглэдэг өндөр т ү вшний хэл </li></ul><ul><li>Тус хэлний SELECT командыг ашиглаж </li></ul><ul><ul><li>Мөр, багана сонгох </li></ul></ul><ul><ul><li>Хүснэгтүүдийг холбох </li></ul></ul><ul><ul><li>Өгөгдлийг эрэмбэлэх,бүлэглэх </li></ul></ul>
  25. 25. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><li>SELECT [ALL] [DISTINCT][UNIQUE] </li></ul><ul><li>< талбаруудын нэр> </li></ul><ul><li>FROM <хүснэгт/ хүснэгтүүдийн нэр> [ON <холбох нөхцөл>] </li></ul><ul><li>[ WHERE <бичлэг сонгох нөхцөл>] </li></ul><ul><li>[ GROUP BY <бүлэглэх түлхүүр>] [ HAVING <бүлгээс мөр сонгох нөхцөл>] </li></ul><ul><li>[ ORDER BY <эрэмбэлэх түлхүүр>] </li></ul><ul><li>[ INTO <үр дүнг хадгалах хүснэгтийн нэр>] </li></ul>
  26. 26. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><ul><li>ALL - бүх бичлэгийг гаргах </li></ul></ul><ul><ul><li>DISTINCT - бичлэг давхардуулахгүй гаргах </li></ul></ul><ul><ul><li>UNIQUE - анхдагч түлхүүр давхардуулахгүй гаргах </li></ul></ul><ul><ul><li>FROM <> - унших эсвэл холбогдох хүснэгтүүдийн нэр </li></ul></ul><ul><ul><li>ON <> - хүснэгтүүдийг холбох нөхцөл </li></ul></ul><ul><ul><li>WHERE<> - бичлэгүүдийг сонгох нөхц ө л </li></ul></ul><ul><ul><li>GROUP BY <> - бичлэгүүдийг бүлэглэх </li></ul></ul><ul><ul><li>HAVING<> - бүлгийн үр дүнгээс бичлэг сонгох </li></ul></ul><ul><li>( GROUP BY заалтууртай давхар зөвхөн хэрэглэнэ) </li></ul><ul><ul><li>ORDER BY <> - үр дүнгийн хүснэгтийг эрэмбэлэх </li></ul></ul><ul><ul><li>INTO <> - үр дүнг хадгалах хүснэгтийн нэр </li></ul></ul>
  27. 27. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><li>Select - Сонгох талбаруудын нэр </li></ul><ul><ul><ul><li>Хүснэгтээс сонгох талбаруудын нэр </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><томъёо /функц > AS < гаргаж авах талбар ын нэр > </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ө гөгдлийн хуснэгтээс бүх талбарыг сонго хын тулд од (*) тэмдэгт хэрэглэнэ </li></ul></ul></ul><ul><li>Where - Бичлэг сонгох нөхцөл нь </li></ul><ul><ul><ul><li><илэрхийлэл1><харьцуулах тэмдэгт> <илэрхийлэл2> </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>илэрхийлэл1::=талбарын нэр/хувьсагчаар дамжсан талбар </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>илэрхийлэл2 ::= талбарын нэр/ хувьсагч/ тогтмол   </li></ul></ul></ul>
  28. 28. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд Where хэсэг СКюЛ хэл дэх харьцуулах үйлдлүүд Харьцуулах үйлдэл Тайлбар < , >, <=, >=, #, <>, = үндсэн харьцуулах тэмдэгтүүд RANGE <бага утга>, <их утга> BETWEEN<бага утга> and <их утга> тоо, текст , огноо төрлийн өгөгдөлд хязгаар заах MATCH (SW01=sw01->.T.) ! MATCH тэмдэгт мөрүүдийг том жижиг үсгээр нь ялгахгүй харьцуулах LIKE (SW01=sw01->.F.) NOT LIKE SMATCH ! SMATCH тэмдэгт мөрүүдийг том жижиг үсгээр нь ялгаж харьцуулах
  29. 29. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд <ul><li>Талбар сонгох (Projection) </li></ul><ul><li>SELECT <талбаруудын нэр> FROM <хүснэгтийн нэр> </li></ul><ul><li>Бичлэг сонгох (Selection) </li></ul><ul><li>SELECT * FROM <хүснэгтийн нэр> </li></ul><ul><ul><li>WHERE <бичлэг сонгох нөхцөл > </li></ul></ul><ul><li>Бичлэг , талбар зэрэг сонгох </li></ul><ul><li>SELECT <талбаруудын нэр> </li></ul><ul><li>FROM <хүснэгтийн нэр> </li></ul><ul><li>WHERE <бичлэг сонгох нөхцөл >  </li></ul>
  30. 30. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Боловсруулалтын үед атрибутыг харьцаанд хадгалсан хэлбэрээр биш, атрибутын ямар нэгэн хэсгийг тасалж унших шаардлага их гардаг </li></ul><ul><ul><li>Нийлмэл атрибут хэрэглэсэн үед </li></ul></ul><ul><ul><li>Тэмдэгт мөрд дэд мөр аль байрлалд байгаа нь тодорхой бус тохиолдолд асуулт (?), од(*), хувь “%” тэмдэгтийг хэрэглэдэг </li></ul></ul><ul><ul><li>Жишээ нь: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Оюутны нэр=“% оюун” -> Бат-Оюун, Цэн-Оюун </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Оюутны нэр=“% О юун%” -> Бат- О юун, Цэн- О юун, О юун, О юунцэцэг </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Оюутны нэр=“ О юунцэцэ?” -> Оюунцэцэг, Оюунцэцэн, </li></ul></ul></ul>
  31. 31. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Тэмдэгт мөрт дэд мөрийн байрлал тодорхой байх үед мөрийг зүүн, баруун, дунд хэсгээс тасалж уншиж болно </li></ul><ul><ul><li>Left/Right(<талбарын нэр>, <таслах тэмдэгтийн тоо>) </li></ul></ul><ul><ul><li>Mid (<талбарын нэр>,<эхлэлийн байрлалын дугаар>, <таслах тэмдэгтийн тоо>) </li></ul></ul><ul><ul><li>Жишээ нь: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Багшийн тэнхмийн кодыг тасалж харьцуулах </li></ul></ul></ul><ul><li>Left(багшийн код,2)=SW </li></ul><ul><ul><ul><li>Оюутны дугаарыг таслахдаа </li></ul></ul></ul><ul><li>Right( оюутны код,3) </li></ul><ul><ul><ul><li>Оюутны элссэн оныг тасалж харьцуулах </li></ul></ul></ul><ul><li>Mid(оюутны код,3,2)=08 </li></ul>
  32. 32. ӨС-ийн боловсруулалт Select команд – Дэд мөр салгах <ul><li>Огноо төрлийн өгөгдлөөс дэд мөр салгах </li></ul><ul><li>Огноо төрлийн формат </li></ul><ul><ul><li>British : үү/mm/dd tt:nn:ss </li></ul></ul><ul><ul><li>American: mm/dd/үү tt:nn:ss </li></ul></ul><ul><li>Year (date) - огноогоос оныг таслах </li></ul><ul><li>Month (date) - огноогоос сарыг таслах </li></ul><ul><ul><li>January, February, March, … </li></ul></ul><ul><li>Day (date) - огноогоос өдрийг таслах </li></ul><ul><li>Weekday (date) - огноог гараг руу х ө рвvvлэх </li></ul><ul><ul><li>Sunday, Monday, Tuesday, .. </li></ul></ul><ul><li>Time (date) - огноогоос цагийг таслах </li></ul>
  33. 33. Нэмэлт функцууд <ul><li>Н ө хц ө л шалгах </li></ul><ul><li>iif ( логик илэрхийлэл , зөв хэсэг , буруу хэсэг ) </li></ul><ul><li>З ө в ба буруу хэсгийг заавал заах ёстой </li></ul><ul><li>Жнь: </li></ul><ul><li>Энгийн: х ө нг ө л ө лт ийн хувь : iif ( т ө лб ө р >0 and т ө лб ө р <100 000 , 0 , 3 ) </li></ul><ul><li>З ө в/буруу хэсэгт илэрхийлэл заах: </li></ul><ul><li>т ө лб ө р: iif ( т ө лб ө р >0 and т ө лб ө р <100 000 , т ө лб ө р , т ө лб ө р *(1- 0 . 03 ) ) </li></ul><ul><li>Давхар н ө хц ө л шалгах: </li></ul><ul><li>хөнгөлөлт: iif ( төлбөр >0 and төлбөр <100 000 , 0 , iif ( төлбөр < 500000 , 3 , iif ( төлбөр < 1000000 ,5,10))) </li></ul>
  34. 34. Нэмэлт функцууд <ul><li>Null талбарыг утгаар дvvргэх </li></ul><ul><li>Null талбар нь утга нь тодорхой биш (undefined) талбар </li></ul><ul><li>Nz( талбарын нэр , хоосныг (null) юугаар солих ) </li></ul><ul><li>Null биш утгуудыг солихгvй </li></ul><ul><li>Өгөгдсөн нь </li></ul><ul><li>Хичээл сонголт Авсан дvн </li></ul><ul><li>Хичээл Оюутан Хичээл Оюутан СемДvн БДдvн </li></ul><ul><li> Ө СЗБ А ӨСЗБ А 18 </li></ul><ul><li>ӨСЗБ Б ӨСЗБ Б 20 30 </li></ul><ul><li> ӨСЗБ С </li></ul><ul><li>Гэтэл д vнтэй дvнгvй бvх оюутныг vр дvнд гаргах шаардлагатай </li></ul><ul><li>Хичээл Оюутан Нийт : ( Семдvн+ БДдvн ) </li></ul><ul><li> ӨСЗБ А 18 null </li></ul><ul><li>ӨСЗБ Б 50 </li></ul><ul><li> ӨСЗБ С 0 null null </li></ul><ul><li>Үүний тулд : П хичээл, оюутан, Нийт: Nz( Семдvн,0 ) + Nz( БДдvн,0 ) ( Хичээл сонголт ] х хичээл, оюутан = хичээл, оюутан Авсан дvн ) </li></ul>
  35. 35. Нэмэлт функцууд <ul><li>Хоёр огнооны ялгаврыг олох </li></ul><ul><li>Хэрэглээ: </li></ul><ul><ul><li>Хугацаа ( цагаар ) : дууссан цаг-эхлэсэн цаг </li></ul></ul><ul><ul><li>Хугацаа ( хоногоор ) : дууссан огноо-эхлэсэн огноо </li></ul></ul><ul><li>Функц: DateDiff( хугацааны нэгж, огноо1,огноо2 ) </li></ul><ul><ul><li>Хугацааны нэгж : </li></ul></ul><ul><ul><li>yyyy - Year - он </li></ul></ul><ul><ul><li>q - Quarter - улирал </li></ul></ul><ul><ul><li>m -Month -сар </li></ul></ul><ul><ul><li>y -Day of year -жил дэх өдөр (1-365) </li></ul></ul><ul><ul><li>d -Day -сар дахь өдөр (1-31) </li></ul></ul><ul><ul><li>w -Weekday - гараг(огноо1 нь ямар гарагт таарсныг тоол но : хэдэн Даваа гараг ) </li></ul></ul><ul><ul><li>ww -Week - гараг (календарь долоо хоног :7 долоогоор багцалж ) </li></ul></ul><ul><ul><li>h -Hour -цаг </li></ul></ul><ul><ul><li>n -Minute -минут </li></ul></ul><ul><ul><li>s -Second -секунд </li></ul></ul>
  36. 36. Унших материал <ul><li>“ ӨС” ном, бүлэг 6, хуудас 79-80 </li></ul><ul><li>“ ӨС” ном, бүлэг 6 хуудас 62-71 </li></ul><ul><li>(харьцаа алгебрийн илэрхийллийг түүж унших) </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×