Your SlideShare is downloading. ×
Pp Lect6
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Pp Lect6

1,274
views

Published on


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,274
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
83
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 6 долоо хоног ӨС-ийн боловсруулалт
    • Агуулга
    • Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
      • Харьцаа алгебр
      • Select command
    • Стандарт үйлдлүүд
    • Багана сонгох, мөр сонгох
    • Үндсэн үйлдлүүд
    • Энгийн холболт
  • 2. ӨС-ийн боловсруулалт Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
    • Боловсруулалтыг ямар хэрэгсэл ашиглаж хийх
      • Харьцаа алгебр (Relational algebra)
      • СКюЛ хэлний Select команд (CS206 хичээлээр)
      • Микрософт Аксессийн хэрэгслүүд (Access Query, Form, Report)
    • Харьцаа алгебр (Relational algebra)
      • ӨС-ийн боловсруулалтыг формаль аргаар илэрхийлэх математик хэрэгсэл
      • Үйлдлүүдийг математик тэмдэглэгээгээр заадаг:  ,  ,  , x, ]x, x[
  • 3. ӨС-ийн боловсруулалт Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
    • СКюЛ хэлний Select команд
      • Доод т ү вшний програмчлалын хэлний команд гэсэн ойлголтоос ялгаатай
      • Үндсэн үйлдлүүдийг бүгдий нь багтаасан өгүүлбэр (statement)
        • Багана мөр сонгох
        • Хүснэгтүүдийг холбох
        • Өгөгдлийг эрэмбэлэх, бүлэглэх
        • Томъёо талбар үүсгэх
      • Харьцаа загварын ӨС-г (relational DB) боловсруулахад хэрэглэдэг
  • 4. ӨС-ийн боловсруулалт Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
    • Микрософт Аксессийн хэрэгслүүд
      • Access Query нь боловсруулалтын үр дүнг 2 хэмжээст хүснэгт хэлбэрээр гаргадаг
        • Хүснэгтээс тодорхой талбар, бичлэгийг сонгох
        • Хүснэгтүүдийг холбох
        • Өгөгдлийг эрэмбэлэх, бүлэглэх үйлдлүүдийг гүйцэтгэж тайлан нэгтгэл боловсруулахад тусладаг
      • Access Query нь Select командыг цэсийн удирдлаганд оруулсан хэрэгсэл
      • Access Query->View SQL сонголтын тусламжтай Select командыг гаргаж харж болно
  • 5. ӨС-ийн боловсруулалт Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
    • Микрософт Аксессийн хэрэгслүүд
    • Access Form, Report
      • хэрэглэгчийн хүссэн хэлбэр загварын дагуу маягт (Form), тайланг (Report) загварчилж гаргадаг
      • маягт, тайлан нь нэг Access Table эсвэл нэг Query-ээс зөвхөн уншигдаж боловсруулагдана
    • Access Form-ыг ихэвчлэн өгөгдөл оруулах, засварлах дэлгэцийг/маягтыг боловсруулах зорилгоор ашигладаг
    • Үүнээс гадна Access Form-д томъёо талбар үүсгэж тооцоололт явуулах боломжтой
  • 6. ӨС-ийн боловсруулалт Боловсруулалтанд ашиглах хэрэгслүүд
    • Микрософт Аксессийн хэрэгслүүд
    • Access Report-ыг тайлан нэгтгэл гаргах зорилгоор ашигладаг
    • Access Report-д томъёо талбар үүсгэж тооцоололт хийх боломжтой
    • Access Report -оор э рэмбэлэлт, бүлэглэлт, бүлгийн хувьд нэгтгэл тооцоо хийх боломжтой
  • 7. ӨС-ийн боловсруулалт Стандарт үйлдлүүд
    • ӨС-д хийгдэх стандарт үйлдлүүд
      • бичлэг шинээр оруулах
          • Insert new record/data entry
      • Бичлэг устгах
          • Delete record
      • Өгөгдлийн утгыг засах зэрэг орно
    • ӨС УС болох ПХ нь дээрх 3 үйлдлийг заавал багтаах ёстой
  • 8. ӨС-ийн боловсруулалт Стандарт үйлдлүүд
    • Оруулах үйлдэл
    • Өгөгдлийн харьцаанд шинэ бичлэг орсноор нийт бичлэгийн тоо нэмэгдэнэ
    • Бичлэгүүд өгөгдлийн харьцаанд орсон дарааллаараа физик дугаар авч явдаг
    • Тус үйлдлийг гүйцэтгэхэд анхаарах зүйл:
      • анхдагч түлхүүр атрибутын утгыг давхардуулахгүй байх
      • хүснэгтүүдийн холболтыг алдагдуулахгүйн тулд гадаад түлхүүрийн утгыг хянаж явах
      • атрибутын утгыг ижил хэлбэр маягаар оруулж байх 
  • 9. ӨС-ийн боловсруулалт Стандарт үйлдлүүд
    • Устгах үйлдэл
      • Устгасан бичлэгээс хойшхи бичлэгүүдийн физик дугаар өөрчлөгдөнө
      • Анхаарах зүйл:
        • устгасан бичлэгтэй холбоотой ӨС-ийн бусад хүснэгтэн дэх бичлэгүүдийг хянаж устгах
  • 10. ӨС-ийн боловсруулалт Стандарт үйлдлүүд
    • Засварлах үйлдэл
    • Анхаарах зүйл :
      • анхдагч түлхүүрийн утгыг засахдаа давхцал үүсгэхгүйг хянах
      • зассан атрибутын утгатай холбоотой ӨС-ийн бусад хүснэгтэн дэх атрибутын утгыг хянаж засах
  • 11. ӨС-ийн боловсруулалт Стандарт үйлдлүүд
    • Мөр сонгох үйлдэл (Selection)
    • Заасан нөхцлийн дагуу харьцаанаас бичлэгүүдийг сонгоно
    • Хүснэгтээс мөрүүдийг шүүж гаргана
    • Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:
    • π * (  <сонгох нөхцөл> (<харьцааны нэр>))
    • Сонгох нөхцөл нь логик илэрхийлэл байна
    • <атрибутын нэр> <харьцуулах үйлдэл> <тогтмол>
    • <атрибутын нэр> <харьцуулах үйлдэл> <атрибутын нэр> 
  • 12. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд Мөр сонгох π * (  мэрг код = d484105 (ОЮУТАН )) П рограм хангамж мэргэжлээр сурч байгаа оюутнуудыг сонгох Оюутны код Оюутны нэр Мэргэжлийн код SW99B027 Д.Болор D484105 SW99B028 Х.Тамир D484105 SW99B027 D484105 SW99B028 D484105
  • 13. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд Мөр сонгох
    • Нийлмэл логик илэрхийллээр сонгох нөхцлөө заах (AND, OR)
    • Жишээ:
        • хичээл харьцаанаас 3 кредиттэй, өмнөх холбоогүй хичээлүүдийг сонгох
    • π *(  (кредит=3 AND өмнөх холбоо=””) (ХИЧЭЭЛ))
        • хичээл харьцаанаас 1 ба 3 кредиттэй хичээлүүдийг сонгох
    • π *(  (кредит=1 OR кредит=3 ) (ХИЧЭЭЛ))
  • 14. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд
    • Багана сонгох үйлдэл (Projection)
    • Харьцаан дахь бичлэгүүдийг заасан атрибутаар ялгаж сонгоно
    • Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:
    • π * <атрибутын жагсаалт> (<харьцааны нэр>)
    • Олон атрибут сонгох үед тэдгээрийг таслалаар тусгаарлаж өгнө
  • 15. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд Багана сонгох  оюутны код, мэрг код (ОЮУТАН) Жишээ, оюутан харьцаанаас оюутны код, мэргэжлийн кодыг сонгох Оюутны код Мэргэжлийн код SW99B027 D484105 SW99B028 D484105 SW99B029 D484110
  • 16. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд
    • Харьцаа алгебрийн илэрхийлэл
    • Хэд хэдэн үйлдлийг харьцаа алгебрийн нэг илэрхийлэлд зааж болно
    • Үр дүнд заасан атрибут ба нөхцлөөр зэрэг сонголт хийгдэнэ
    • Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:
    •  <атрибутын жагсаалт> ( σ <сонгох нөхцөл > (<харьцааны нэр>))
  • 17. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд
    •  <атрибутын жагсаалт> (  <сонгох нөхцөл> (<харьцааны нэр>))
    • Хаалт нь ямар үйлдлийн үр дүн дээр дараачийн үйлдэл хийгдэхийг илэрхийлдэг
    • Илэрхийлэл дэх үйлдлүүд дотоод хаалтаас эхлэж биелэгддэг
        • заасан харьцаа руу хандах
        • харьцаанаас бичлэгүүдийг сонгох
        • сонгосон бичлэгүүдийг заасан талбаруудаар гаргах
  • 18. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд  оюутны код, оюутны нэр (  мэрг код = d484105 ( ОЮУТАН )) Жишээ, програм хангамж мэргэжлээр сурч байгаа оюутнуудын код ба нэрийг ялгаж гаргах Оюутны код Оюутны нэр SW99B027 Д.Болор SW99B028 Х.Тамир
  • 19. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд
    • Холбох үйлдэл
    • Хоёр буюу түүнээс олон харьцааны бичлэгүүдийг ижил утга бүхий гадаад түлхүүрийн дагуу холбодог
    • Холболтыг 2 аргаар зохион байгуулж болно
        • энгийн
        • гадаад
  • 20. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
    • Энгийн холболт
    • Хүснэгтүүд тэгш эрхтэйгээр холболтонд оролцдог
    • Энгийн холболтын үр дүнд зөвхөн гадаад түлхүүрийн ижил утгуудтай бичлэгүүдийг агуулсан хүснэгт үүсдэг
    • Гадаад түлхүүрийн утгууд тохироогүй бичлэгүүд үр дүнгийн хүснэгтэнд орохгүй, гээгдэнэ
  • 21. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
    • Энгийн холболт
      • Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:
     <атрибутын жагсаалт> (ХАРЬЦАА1 x <холбох нөхцөл> ХАРЬЦАА2)  
    • Энгийн холболтыг  тэмдэгтээр заана
    • Холбох нөхцөлд харьцаанууды г х олбо х атрибутуудын утгыг тэнцүү байх эсэхээр шалга х логик илэрхийллийг заана , ж нь:
    • харьцаа1. анхдагч түлхүүр = харьцаа2. гадаад түлхүүр
  • 22. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл Энгийн холболт Ногоон: үр дүнд гээгдэж байгаа бичлэгүүд  оюутан. *, мэргэжил.м эрг нэр> ( ОЮУТАН  мэрг код=мэрг код МЭРГЭЖИЛ ) Оюутны код Оюутны нэр Мэрг код Мэрг код Мэрг нэр SW99D027 Д.Болор D484105 D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D028 Х.Тамир D484105 D484106 Компьютерийн ухаан МС SW99D029 Н.Сувд D484110 D484110 Компьютерийн ухаан ТХ SW99D039 С.Баяр D484112 D484111 КУ Сүлжээний технологи Оюутны код Оюутны нэр Мэрг код Мэрг нэр SW99D027 Д.Болор D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D028 Х.Тамир D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D029 Н.Сувд D484110 Компьютерийн ухаан ТХ
  • 23. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
    • 2-оос илүү харьцааг зэрэгцээ энгийнээр холбох
    • Харьцаа алгебрийн илэрхийллийн ерөнхий загвар
     <атрибутын жагсаалт> ( ХАРЬЦАА1  <холбох нөхцөл1> ХАРЬЦАА2,  <холбох нөхцөл2> ХАРЬЦАА3, …)
    • Харьцаа1 рүү харьцаа2, харьцаа3 г.м. холбогдоно
      • Холболтуудыг таслалаар (,) тусгаарлана
      • Холбох үйлдлийн тэмдэгтийг (  ) холбогдох харьцааны өмнө давтан заана
    • Холболтын үр дүнгээс  дэх атрибутуудыг гаргана
  • 24. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл 2-оо с илүү харьцааг дараал уул ж энгийнээр холбох  2 <атрибутын жагсаалт> 2 (  1<атрибутын жагсаалт> 1 ( ХАРЬЦАА1  <холбох нөхцөл1> ХАРЬЦАА2 ) 1 ,  <холбох нөхцөл2> ХАРЬЦАА3 ) 2 , …  
    • Харьцаа1 рүү харьцаа2-г холбосны үр дүнгээс  1 дэх атрибутуудыг гаргана
    •  1 -ийн үр дүн рүү харьцаа3 холбож  2 дахь атрибутуудыг гаргана
  • 25.
    • Гадаад холболт
    • Хүснэгтүүд тэгш эрхтэйгээр холболтонд оролц охгүй
    • Эх-охин холболт хийгддэг
    • Эх гэж заасан хүснэгт рүү охин хүснэгтийн бичлэгүүд холбогддог
    • Эх хүснэгтийн холбох түлхүүрийн утга охин хүснэгтийн түлхүүр утгатай харьцуулагдаж үр дүнд:
      • охин хүснэгтэнд холбох түлхүүрийн утгатай бичлэг олдоогүй тохиолдолд эх хүснэгт рүү охин хүснэгтээс тэг утгатай талбар холбогдоно
      • эх хүснэгтээс бичлэг гээгдэхгүй, бүх бичлэгүүд үр дүнд гарна
    ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
  • 26. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
    • Гадаад холболт
      • Харьцаа алгебрийн бичигдэх хэлбэр:
    • Баруун гадаад холболт
    •  <атрибутын жагсаалт> ( ЭХ ХАРЬЦАА ]X <холбох нөхцөл> ОХИН ХАРЬЦАА)
    • Зүүн гадаад холболт
    •  <атрибутын жагсаалт> ( ОХИН ХАРЬЦАА <холбох нөхцөл> X[ ЭХ ХАРЬЦАА)
    •  
  • 27. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл Гадаад холболт Эх харьцаа нь ОЮУТАН Ягаан : охин хүснэгтийн Null утга  оюутан. *, мэргэжил.м эрг нэр> ( ОЮУТАН ] Х мэрг код=мэрг код МЭРГЭЖИЛ ) Оюутны код Оюутны нэр Мэрг код Мэрг код Мэрг нэр SW99D027 Д.Болор D484105 D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D028 Х.Тамир D484105 D484106 Компьютерийн ухаан МС SW99D029 Н.Сувд D484110 D484110 Компьютерийн ухаан ТХ SW99D039 С.Баяр D484112 D484111 КУ Сүлжээний технологи Оюутны код Оюутны нэр Мэрг код Мэрг нэр SW99D027 Д.Болор D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D028 Х.Тамир D484105 Компьютерийн ухаан ПХ SW99D029 Н.Сувд D484110 Компьютерийн ухаан ТХ SW99D039 С.Баяр D484112
  • 28. ӨС-ийн боловсруулалт Үндсэн үйлдлүүд-Холбох үйлдэл
    • 2-оос илүү харьцааг зэрэгцээ гадаад холболтоор холбох
    • Харьцаа алгебрийн илэрхийллийн ерөнхий загвар
     <атрибутын жагсаалт> ( ЭХ ХАРЬЦАА ] Х <холбох нөхцөл1> ОХИН ХАРЬЦАА 1 , ] Х <холбох нөхцөл2> ОХИН ХАРЬЦАА 2 , …)
    • Эх ха рьцаа рүү охин харьцаа 1 , охин харьцаа 2 г.м. х олбогдоно
    • Гурвалсан холболтуудыг бүгдий нь энгийнээр эсвэл бүгдий нь гадаадаар хийх дүрэмтэй
  • 29. Унших материал
    • “ ӨС” ном, бүлэг 6, хуудас 61-68
    • (харьцаа алгебрийн илэрхийллийг түүж унших)

×