diwan muqaddimis izdinish

291 views
204 views

Published on

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
291
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

diwan muqaddimis izdinish

  1. 1. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫»ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻼر دﯨﯟاﱏ« ﻧﯩﯔ ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩﺴﻰ‬ ‫ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە دەﺳﻠﻪﭘﻜﻰ ﺋﯩﺰدﯨﻨﯩﺶ‬ ‫ﻣﯘھﻪﳑﻪد ﺳﺎﻟﯩﮫ‬ ‫ﻣﯧﻨﯩــﯔ »ﺗ ـﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠــﻼر دﯨ ـﯟاﱏ« )ﺗﯚۋەﻧــﺪە ﻗﯩــﺴﻘﺎرﺗﯩﻠﯩﭗ »دﯨ ـﯟان« دﯦﯿﯩﻠﯩــﺪۇ( ﺑﯩــﻠﻪن ﺑﻮﻟﻐــﺎن ﺗﻮﻧﯘﺷــﻠﯘﻏﯘم 06 -‬ ‫ﯾﯩﻠﻼردﯨــﻦ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻨﯩﺪۇ. 2691 - ﯾﯩﻠــﻰ ﺟﯘﯕﮕــﻮ ﭘﻪﻧــﻠﻪر ﺋﺎﻛﺎدﯦﻤﯩﯿﯩــﺴﻰ ﺷــﯩﻨﺠﺎڭ ﺷﯚﺑﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــﻠﻪر ﺗﻪﺗﻘﯩﻘــﺎت‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺘﯩﺘﯘﺗﯩﺪا ﺋﯩﺸﻠﻪۋاﺗﻘﺎن ﭼﺎﻏﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰدا ﺑﯩﺰ ﺋﺎﺗﺎﻗﻠﯩﻖ ﺗﺎرﯨﺨﺸﯘﻧﺎس ﺋﯘﯾﻐﯘر ﺳﺎﯾﺮاﱏ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪى ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩـﺮﻟﯩﻜﺘﻪ »دﯨـﯟان« ﱏ‬ ‫ﺗﻪرﺟﯩــﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺗﯘﺗــﯘش ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩــﺪۇق. »دﯨ ـﯟان«ﻧﯩــﯔ ﺑ ـﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻘــﻰ ﺗﻪرﺟﯩﻤﯩــﺴﯩﺪە ﺋﻪرەﺑــﭽﻪ ﻧﯘﺳﺨﯩــﺴﯩﲎ ﺋﺎﺳــﺎس‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜن، ﺋﻪرەﺑﭽﯩﲎ ﻛﯚرۈپ، ﺋﯘﭼﺮﯨﻐـﺎن ﻣﻪﺳـﯩﻠﯩﻠﻪرﱏ ھﻪل ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ ﻣﻪن ﻣﻪﺳـﺌﯘل ﺋﯩـﺪﯨﻢ. »دﯨـﯟان«ﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺗﯧﻜﯩﺴﺘﯩﻨﯩﯔ »ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﻪ«ﺳﯩﲎ ﺗﯘﳒﻰ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﻮﻗﯘش ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ، ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﯩﺨﺘﯩﯿﺎرﺳﯩﺰ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﯩﻢ.‬ ‫ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩﺪە ﺋﯩﺴﺘﯩﺌﺎرە، ﻛﯩﻨﺎﯾﻪ، ﻣﻪﺟﺎز )ﺋﻮﺧﺸﯩﺘﯩﺶ( ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻖ ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﯩﺴﺘﯩﻜﯩﻠﯩﻖ ۋاﺳﯩﺘﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﯾـﯘﻗﯩﺮى ﻣﺎھـﺎرەت ﺑﯩـﻠﻪن‬ ‫ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩﺸﻰ، ﻗﺎﭘﯩﯿـﺪاش ﺳـﯚزﻟﻪردﯨﻦ ﺗـﯜزۈﻟﮕﻪن ﻧﻪﭘﯩـﺲ ﺋﯩﺒﺎرﯨﻠﻪرﻧﯩـﯔ رەﯕـﺪار، ﺟﻪزﯨﺒﯩﻜـﺎرﻟﯩﻘﻰ ﻣـﯧﲎ ﺋـﯚزﯨﮕﻪ ﻣﻪﭘﺘـﯘن‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﯟاﻟﺪى. ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙﻨﯩﯔ ﺋﯩﺒﺎرە ﺳﯜرۈﺷﻠﯩﺮى ﺋﯚزﮔﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﯘ ﯾﯘﻗﯩﺮى ﺑﻪدﯨﺌﯩﻲ ﺋﺎﻻھﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻰ، ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋـﯚزﯨﮕﻪ‬ ‫ﺧﺎﺳﻠﯩﻘﻰ، ﺑﻪدﯨﺌﯩﻲ ﺗﻪﺳﻪۋۋۇر ۋاﺳﯩﺘﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﯾﯜﻛﺴﻪﻛﻠﯩﻜﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺧﺎراﻛﺘﯧﺮﻟﻪﻧﮕﻪن ﺋﯩﺪى.‬ ‫1‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  2. 2. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﯾﯧﺘﯜك ﺋﯘﯾﻐﯘر ﺋﺎﻟﯩﻤﻰ ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى »دﯨﯟان«ﻧﯩﯔ »ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﻪ«ﺳﯩﲎ ﺋﯩﺴﻼم ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـﺴﻰ ﺑـﻮﯾﯩﭽﻪ‬ ‫ھﻪﻣﺪۇ - ﺳﺎﻧﺎ ﺳﯚزى ﺑﯩﻠﻪن ﺑﺎﺷـﻼپ ﻛﯩﺘﺎﭘﻨﯩـﯔ ﯾﯧﺰﯨﻠﯩـﺸﯩﻐﺎ ﺗﯜرﺗﻜﯩﻠﯩـﻚ رول ﺋﻮﯾﻨﯩﻐـﺎن ﻣـﯘھﯩﻢ ﺋﺎﻣﯩـﻞ ﺳـﯜﭘﯩﺘﯩﺪە ﺋﻪﯾـﲎ‬ ‫دەۋرﻧﯩﯔ ﺗﺎرﯨﺨﻰ ﺋﺎرﻗﺎ ﻛﯚرﯨﻨﯩـﺸﻰ ﺋﯜﺳـﺘﯩﺪە ﺗﻮﺧﺘﯩﻠﯩـﭗ ﻣﯘﻧـﺪاق دەﯾـﺪۇ: »ﻣﻪن ﺗﻪﯕﺮﯨﻨﯩـﯔ دۆﻟﻪت ﻗﯘﯾﺎﺷـﲎ ﺗـﯜرﻛﻠﻪر‬ ‫ﺑﯘرﺟﯩﺪا ﺗﯘﻏﺪۇرﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ۋە ﭘﻪﻟﻪﻛﻨﯩﻤﯘ ﺷﯘﻻرﻧﯩﯔ زﯦﻤﯩﲎ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﭼﯚﮔﯩﻠﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﲎ ﻛـﯚردۈم« )»دﯨـﯟان« ﺗـﻮم، 1‬ ‫– ﺑﻪت.(‬ ‫دەرۋەﻗﻪ، 11 - ﺋﻪﺳﯩﺮدە ﭘﯜﺗﯜن ﺋﻮﺗﺘﯘرا ﺋﺎﺳﯩﯿﺎ زﯦﻤﯩﻨﯩﻐﺎ ھﯚﻛﯜﻣﺮاﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن ﻗﺎراﺧﺎﻧﯩﯿﻼر، ﻏﻪزﻧﻪۋﯨـﻠﻪر، ﺳـﻪﳉﯘﻗﯩﻼر‬ ‫ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟـﻖ ﺗﻪرﯨﭙﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻪرﭘـﺎ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎن ﺧﺎﻧـﺪاﻧﻠﯩﻘﻼر ﺋﯩـﺪى. ﺋﯘﻻرﻧﯩـﯔ ﺋـﯚز ﺋـﺎرا ﻣﯘﻧﺎﺳـﯩﯟﯨﱴ ﺑﯩـﺮ ﺋﯘرۇﺷـﯘپ، ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺋﻪﭘﻠﯩﺸﯩﭗ، ﻛﯚپ ﭼﺎﻏﻼردا ﺗﯩﺮﻛﯩﺸﯩﺶ ھﺎﻟﯩﺘﯩﺪە ﺗـﯘراﺗﱴ. ﺋﯘﻻرﻧﯩـﯔ ﺋﺎرﯨـﺴﯩﺪا ﺳـﻪﳉﯘﻗﯩﻼرﻧﯩﯔ ھﻪرﯨﻜﯩـﱴ ﺟﺎﻧﻼﻧﻐـﺎن‬ ‫ﺑﻮﻟ ـﯘپ، ﺋﯚزﯨﻨﯩــﯔ ﺗﻪﺳــﯩﺮ داﺋﯩﺮﯨــﺴﯩﲎ ﻛ ـﯜﭼﻪپ ﻛﯧﯖﻪﯾﺘﯩــﭗ ﺑﯧﺮﯨﯟاﺗــﺎﺗﱴ. ﺳ ـﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﺧﺎﻧــﺪاﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﻪﺳــﻠﯩﺪە ﺗ ـﯜرﻛﯩﻲ‬ ‫ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺗﺎرﻣﯩﻘﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﻮﻏﯘزﻻر ﺗﻪرﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘرۇﻟﻐﺎﻧﯩـﺪى. ﺳـﻪﳉﯘق ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋﻮﻏﯘزﻻرﻧﯩـﯔ ﭼﯩﻨﯩـﻚ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺳﻪردارى دوﻗﺎﻗﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪى. ﺋﯘ ﻛﯧﯿﯩﻨﻜﻰ ﻣﻪزﮔﯩﻠﻠﻪردە ﺳﻪﳉﯘق ﻗﯩﺴﯩﻤﻠﯩﺮﯨﲎ ﺑﺎﺷﻼپ ﭼﻪﻧـﺪﮔﻪ ﻛﯚﭼـﯜپ ﻛﯧﻠﯩـﭗ‬ ‫ﺋﯚز ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯩﺴﻼم دﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﺳﯜﻧﲎ ﻣﻪزھﯩﭙﯩﲎ ﻗﻮﺑـﯘل ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩـﺪى. ھﯩﺠـﺮﯨﯿﻪ 983 - ﯾﯩﻠـﻰ )ﻣﯩﻼدﯨـﯿﻪ 899 -‬ ‫999 - ﯾﯩﻠﻰ( ﺳﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﺑﯘﺧﺎراﻏﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﯾﻪرﻟﻪﺷﱴ. ﺑﯘ ﭼﺎﻏﺪا ﺋﻪزەرﺑﻪﳚﺎﻧـﺪا ﺳـﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﺑﯩـﻠﻪن ﻛـﻮردﻻر ﺋﺎرﯨـﺴﯩﺪا‬ ‫ﺟﻪڭ ﺑﻮﻟــﺪى. ﺳــﻪﳉﯘﻗﯩﻼر رەي ﺑﯩــﻠﻪن ھﻪﻣﻪدان ﺗﻪرەﭘــﻠﻪرﮔﻪ ﺳــﯜرۈﻟﯜپ، ﺑــﯘ ﯾﻪرﻟﻪرﱏ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩــﺪى. ﺋــﯘﻻر ﯾﯜرۈﺷــﲎ‬ ‫داۋاﻣﻼﺷﺘﯘرۇپ، ﺋﯩﺮاﻗﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪۋﺳﯩﻞ، دﯨﯿﺎر ﺑﻪﻛﺮى ﺷﻪھﻪرﻟﯩﺮﯨﲎ ﺋﯩـﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠـﺪى. 7031 - ﯾﯩﻠـﻰ ﻣﻪرۋى، 8031 -‬ ‫ﯾﯩﻠــﻰ ھﯩــﺮات ۋە ﻧﯩــﺸﺎﭘﻮرﻻرﻣﯘ ﺳــﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﺗﻪرﯨﭙﯩــﺪﯨﻦ ﺋﯩﮕﯩﻠﻪﻧــﺪى. ﻛﯧــﯿﯩﻦ ﺳــﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﯾﻪﻧﻪ ﺑﻪﱁ، ﺟﻮرﺟــﺎﻧﻼرﱏ‬ ‫ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﺪى. ﺧﺎرەزﻣﲎ ﺑﻮﯾﺴﯘﻧﺪۇردى. ﺳﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﯾﻪﻧﯩﻤﯘ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻟﯩﮕﻪن ھﺎﻟﺪا ﻛﯩﺮﻣﺎن ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﯾﻮﻗﯩﺘﯩﭗ، ﭘﯜﺗﻜﯜل ﭘـﺎرس‬ ‫زﯦﻤﯩــﻨﯩﲎ ﺑﻮﯾــﺴﯘﻧﺪۇردى. ﺧﯘداﺳــﺎﻧﲎ ﺋﯩــﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪا، ﺟــﺎﻣﻪﻟﻪردە ﺋﻮﻗﯘﻟﯘدﯨﻐــﺎن ﺧـﯘﺗﯩﺒﯩﻠﻪردە ﺳـﻪﳉﯘق ﺳـﯘﻟﺘﺎﻧﻠﯩﺮى‬ ‫»ﺋﯘﻟــﯘغ ﺳ ـﯘﻟﺘﺎن« دەپ ﺗﯩﻠﻐــﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟــﺪى. ﺳ ـﻪﳉﯘﻗﯩﻼر ﻗﻪزۋﯨــﻦ ﺑﯩــﻠﻪن ھﻪﻣــﺪاﻧﲎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﯿﯩﻦ،‬ ‫ﺋﯩﺴﭙﺎھﺎﻧﻐﺎ ﻗـﺎراپ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻟﯩـﺪى. ﺋﯘزۇﻧﻐـﺎ ﻗﺎﳌـﺎي ﺋﻪزەرﺑﻪﳚـﺎن، ﺋﻪرﻣﯩﻨﯩـﯿﻠﻪرﱏ ﺋﯩـﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﯩـﭗ، رۇم ﺋﯩﭙﯩﺮﯨﯿﯩـﺴﻰ زﯦﻤﯩﻨﯩﻐـﺎ‬ ‫2‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  3. 3. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﺋﯩﭽﻜﯩﺮﻟﻪپ ﻛﯩﺮﮔﻪن. ﺑﯩﺮ ﻣﻪزﮔﯩﻞ ﻗﯩﺰﯨﻞ دﯦﯖﯩﺰ ۋە ﺋﻮﺗﺘﯘرا دﯦﯖﯩﺰدﯨﻦ ﺗﺎرﺗﯩﭗ، ﭼﯩـﻦ ﭼﯩﮕﺮﯨﻠﯩـﺮﯨﻐﯩﭽﻪ ﺑﺎرﻏـﺎن ﺋﯩـﺪى. )ۋ.ۋ‬ ‫ﺑﺎرﺗﻮﻟﺪﻧﯩﯔ »ﺋﯩﺴﻼم ﻣﻪدەﻧﯩﯿﻪت ﺗﺎرﯨﺨﻰ« ﻏﺎ ﻗﺎراڭ.(‬ ‫ﻛﯧﯿﯩﻨﻜﻰ ﭼﺎﻏﻼردا ﺳﺎﳉﯘﻗﯩﻼر ﺑﯩﻠﻪن رۇم ﺋﯩﻤﭙﯩﺮﯨﯿﯩﺴﻰ ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪا دۇﻧﯿﺎ ﺗﺎرﯨﺨﯩـﺪا ﻣﻪﺷـﮫﯘر »ﻣـﺎﻻزﮔﯩﺮد« ﺋﯘرۇﺷـﻰ ﯾـﯜز‬ ‫ﺑﻪردى. رۇم ﺋﯩﻤﭙﯩﺮاﺗﻮرى روﻣﺎن دﯦﻜﻜﯩﻨﯩﺲ 002 ﻣﯩﯔ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﻗﻮﺷﯘﻧﲎ ﺑﺎﺷـﻼپ، )ﺋﯩـﺴﺘﺎﻧﺒﻮل ﻛﻮﻧـﺴﺘﺎﻧﺘﯩﻨﻮﭘﻮل( دﯨـﻦ‬ ‫ﺷﻪرﻗﻘﻪ ﻗﺎراپ ﯾﻮﻟﻐﺎ ﭼﯩﻘﯩﭗ، ھﺎزﯨﺮﻗﻰ ﺋﻪرﻣﻪﻧﯩﺴﺘﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ۋان ﻛﯚﻟﯩﻨﯩﯔ ﺷـﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣـﺎﻻزﮔﯧﺮد ﻗﻮرﻏﺎﻧﯩﻨﯩـﯔ ﯾﯧﻨﯩـﺪﯨﻜﻰ‬ ‫داﻟﯩﻐﺎ ﯾﯧﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪن. ﺳﺎﳉﯘق ﺳﯘﻟﺘﺎﱏ ﺋﺎﻟﯩﭗ ﺋﺎرﯨﺴﻼن ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺗﺎﻗﺎﺑﯩﻞ ﺗﯘرۇش ﺋﯜﭼﯜن، 05 ﻣﯩﯔ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﻗﻮﺷﯘپ‬ ‫ﺑﺎﺷﻼپ ﭼﯩﻘﻘﺎن. ﺋﻪﺳﻠﯩﺪە ﺋﺎﻟﯩﭗ ﺋﺎرﯨﺴﻼن ﻣﻪﺳﻠﯩﲎ ﺗﯩﻨﭻ ﺋﯘﺳﯘل ﺑﯩﻠﻪن ھﻪل ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن. ﻣﯩﺮﺧﻮﻧـﺪﻧﯩﯔ رﯨـﯟاﯾﻪت‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﭽﻪ، ﺋﺎﻟﯩﭗ ﺋﺎرﯨﺴﻼن روﻣﺎﻧﯘﺳﻘﺎ ﯾﺎزﻏﺎن ﺧﯧﺘﯩﺪە: »ﮔﻪرﭼﻪ ﺳﯧﻨﯩﯔ ﻗﻮﺷﯘﻧﯘڭ ﻛﯚپ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ، ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺳﻪن ﺷـﺎﻧﻠﯩﻖ‬ ‫ﻏﻪﻟﯩـــﺒﯩﻠﻪر ﻗﯘﭼﯘۋاﺗﻘـــﺎن ﺳـ ـﯘﻟﺘﺎﻧﻐﺎ دۇچ ﻛﯧﻠﯩﯟاﺗﯩـــﺴﻪن، ﺋﺎﻟـــﺪﯨﺮاﯕﻐﯘﻟﯘق ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﯖﻐـــﺎ ﭘﯘﺷـــﺎﳝﺎن ﻗﯩﻠﻐـــﺎن ﺑﻮﻟـــﺴﺎڭ،‬ ‫ﺗﺎﺟــﺎۋۇزﭼﯩﻠﯩﻘﯩﯖﲎ ﺗﻮﺧﺘﯩﺘﯩــﭗ، ﻣﺎﯕــﺎ ﺑــﺎج ﺗ ـﯚﻟﯩﮕﯩﻦ. ﺷ ـﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠــﺴﺎڭ، ﭘﺎدﯨــﺸﺎھﻠﯩﻘﯩﯔ ۋە ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﯩــﺘﯩﯖﲎ ﻗﻮﻟﯘﯕﻐــﺎ‬ ‫ﻗﺎﻟﺪۇرﯨﻤﻪن، ﺳﺎﯕﺎ ﭼﯩﻘﯩﻠﻤﺎﳝﻪن. ﺋﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﻤﯩﺴﺎڭ، ﺋﯚز ﺑﯧﺸﯩﯖﻐﺎ ﺑﺎﻻ ﺗﯧﭙﯩﯟاﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﯩﺴﻪن« دەپ ﯾﺎزﻏﺎن.‬ ‫ﺋﻪﳑﺎ، روﻣﺎﻧﯘس ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻣﯘﻧﺪاق ﺟـﺎۋاب ﻗﺎﯾﺘﯘرﻏـﺎن: »ﺳـﻪن ﯾـﺎۋاﱙ ﺗﯩـﻨﭽﻠﯩﻘﲎ ﺧﺎﻻﯾـﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟـﺴﺎڭ، ﺋﯩـﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﻐـﺎن‬ ‫زﯦﻤﯩﻨﻠﯩﺮﯨﯖﻨﯩـﯔ ھﻪﳑﯩــﺴﯩﲎ ﻣﺎﯕــﺎ ﻗﺎﻟـﺪۇرﻏﯩﻦ. رەي ﺷـﻪھﯩﺮﯨﲎ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻜﻰ ﺳـﺎرﯨﯿﯩﯖﲎ ﺳــﺎداﻗﻪﲤﻪﻧﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠــﺪۈرۈش‬ ‫ﯾﯜزﯨـﺴﯩﺪﯨﻦ ﻣﺎﯕـﺎ ﺗـﯘﺗﻘﯩﻦ«. ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺗﻪرەﭘﻨﯩــﯔ ﻛﻪﺳـﻜﯩﻦ ﺋﯧﻠﯩﺸﯩــﺸﻰ ﺑﯩـﻠﻪن ﺋﺎﻟﯩــﭗ ﺋﺎرﯨـﺴﻼن ﻏﻪﻟﯩــﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩـﭗ، روﻣــﺎن‬ ‫دﯦﻜﻜﯩــﻨﯩﺲ ﺋﻪﺳــﯩﺮ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐــﺎن. ﺟﻪڭ ﻣﻪﯾﺪاﻧﯩــﺪا ﺳ ـﯘﻟﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﯘھﺎﭘﯩﺰەﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺑﯩــﺮى ﺋﯩﻤﭙﯩﺮاﺗﻮرﻏــﺎ ھﯘﺟــﯘم ﻗﯩﻠﻐــﺎن.‬ ‫ﺋﯩﻤﭙﯩﺮاﺗﻮر: »ﻣﯧﲎ ﺋﯚﻟﺘﯜرﻣﯩﮕﯩﻦ، ﻣﻪن ﺋﯩﻤﭙﯩﺮاﺗﻮر روﻣﺎن دﯦﻜﻜﯩﻨﯩﺲ ﺑـﻮﻟﯩﻤﻪن« دﯦـﮕﻪن. ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩـﻠﻪن ﺋـﯘ ﺋﺎﻣـﺎن ﻗﺎﻟﻐـﺎن.‬ ‫ﺋﺎﻟﯩﭗ ﺋﺎرﯨﺴﻼن ﺋﻪﺳﯩﺮﮔﻪ ﭼﯜﺷﻜﻪن »روﻣﺎﻧﻮﺳﲎ ﺗﻪﺧﺖ ﺋﯜﺳـﺘﯩﺪە ﯾﯧﻨﯩـﺪا ﺋﻮﻟﺘﯘرﻏـﯘزۇپ ھـﯚرﻣﻪﺗﻠﯩﮕﻪن. ﻣﻪﻟﯩﻜـﺸﺎھﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﻮﻏﻠﯩﻐﺎ روﻣﺎﻧﻮﺳﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﯨﲎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﻪرﮔﻪن.«‬ ‫ﺑﯘ ۋەﻗﻪﻟﻪر ﯾﯜز ﺑﻪرﮔﻪن ﭼﺎغ دەل ھﯩﺠﯩﺮﯨﯿﻪ 364 - ﯾﯩﻠـﻰ ﻣﯩـﻼدى 1701 - ﯾﯩﻠﻠﯩـﺮى ﺑﻮﻟـﯘپ، ﻣﻪﳘـﯘد ﻗﻪﺷـﻘﻪرﯨﻨﯩﯔ‬ ‫3‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  4. 4. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫»دﯨـﯟاﱏ« ﱏ ﯾﯧﺰﯨﯟاﺗﻘــﺎن ﻣﻪزﮔﯩﻠــﻠﻪر ﺋﯩــﺪى. ﺑـﯘ ﭼــﺎﻏﻼردا ﺋﯩــﺴﻼم ﺋﯩﻤﭙﯩﺮﯨﯿﯩــﺴﻰ ھﯧــﺴﺎﺑﻼﻧﻐﺎن ﺋﺎﺑﺒﺎﺳــﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜــﻰ‬ ‫ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﺸﯩﭗ، ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﭘﻪﻗﻪت ﻣﻪﻧﯩﯟى داھﻰ ﺳﯜﭘﯩﺘﯩﺪﯨﻼ ﻣﻪۋﺟﯘت ﺋﯩـﺪى. ﻧﯘرﻏـﯘن ۋاﻗﯩـﺘﻼردا ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﻨﯩـﯔ ﺋﻪﻣﯩﻠـﻰ‬ ‫ھﻮﻗـﯘﻗﻰ ﺋـﯘﻻردا ﺑﻮﳌﺎﺳــﺘﯩﻦ، ﺑـﺎش ﺋﻪﻣﯩــﺮ دەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎن ﻣﻪﻧـﺴﻪﭘﺪاردا ﺋﯩــﺪى. ﺧﻪﻟﯩــﭙﻪ ﺋـﻮردا ﺋﻪﻣﻪﻟــﺪارﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩــﺪا‬ ‫ﺋﻮﯾﯘﻧﭽﯘق ﺋﯩﺪى. ﻗﯩﻠﺪﯨﻦ ﻗﯧﯿﯩﻖ ﻛﻪﺗﺴﻪ، ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﲎ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﺗﺎﺷـﻼپ، ﺋﻮرﻧﯩﻐـﺎ ﺑﺎﺷـﻘﯩﲎ ﻗﻮﯾـﺎﺗﱴ. ﺋﻪﺳـﻜﻪرﻟﻪرﻧﯩﯔ ﺗﻪﻟﯩـﯟى‬ ‫ﺋﻮرۇﻧﺪاﳌﯩــﺴﺎ، ﺧﻪﻟﯩــﭙﻪ ﻗﯩــﯿﯩﻦ - ﻗﯩــﺴﺘﺎﻗﻘﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﯩــﭗ ﺟﺎزاﻟﯩﻨــﺎﺗﱴ. ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜــﺘﯩﻦ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺗﺎﺷــﻼﻧﻐﺎن ﻣ ـﯘﺗﺘﻪﻗﻰ، ﻗــﺎھﯩﺮى،‬ ‫ﻣﯘﺳﺘﻪﻛﻔﻰ ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻖ 3 ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚزﻟﯩﺮى ﺋﻮﯾﯘپ ﺗﺎﺷﻼﻧﻐﺎﻧﯩﺪى.‬ ‫ﺋﺎرﯨﺴﻼن ﺋﻪﺑﯘﻟﮫﺎرﯨﺲ ﺑﻪﺳﺎﺳﯩﺮى ﻧﯩﺸﺎﭘﻮر ﺗﯜرﻛﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﯘپ، ﺑﻪﺳﺎ ﺷﻪھﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﺋﺎدەﻣﻨﯩﯔ ﻏـﯘﻻﻣﻰ )ﺑـﺎﻻ ﻗـﯘﱃ(‬ ‫ﺋﯩﺪى. ﺋﯘ، ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﻗﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻨﯩـﯔ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩـﺪە ﺑﻮﻟـﯘپ، ﺑـﺎرا - ﺑـﺎرا ﯾـﯜز ﺗﯧﭙﯩـﭗ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻨﯩـﯔ ﺋﻪڭ ﯾـﯧﻘﯩﻦ ﺋـﺎدﯨﻤﯩﮕﻪ‬ ‫ﺋﺎﯾﻼﻧﻐﺎﻧﯩﺪى. ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ھﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﺋﯩﺶ ﻗﯩﻠـﺴﺎ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻣﻪﺳـﻠﯩﮫﻪﺗﻰ ﺑـﻮﯾﯩﭽﻪ ﻗﯩﻼﺗـﱴ. ﺋـﯘ، ﺋﺎﺑﺒﺎﺳـﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩـﺴﯩﮕﻪ ﻗﺎرﺷـﻰ‬ ‫ﭼﯩﻘﯩﭗ، ﻣﯩﺴﯩﺮدﯨﻜﻰ ﭘﺎﺗﯩﻤﯩﻼر ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪرﯨﭙﯩﲎ ﺋﺎﻟـﺪى. ﺋـﯘ ﺑﺎﻏـﺪاﺗﻘﺎ ﺑﯧـﺴﯩﭗ ﻛﯩﺮﯨـﭗ، ﺧﻪﻟﯩـﭙﻪ ﻗـﺎﺋﯩﻢ‬ ‫ﺑﯩﺌﻪﻣﺮۇﻟﻼھﻨﯩﯔ ﺳﺎرﯨﯿﯩﲎ ﺗﺎﻻن - ﺗﺎراج ﻗﯩﻠﺪى. ﺋﯘ ﺑﺎﻏﺪاﺗﲎ ﺋﯩﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯩﺮ ﯾﯩﻠﺪﯨﻦ ﻛﯧـﯿﯩﻦ، ﺗـﻮﻏﺮۇل ﺑﻪك ﺗﻪرﯨﭙﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺗﺎرﻣﺎر ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ﺋﯚﻟﺘﯜرۈﻟﺪى.‬ ‫ﺳﻪﳉﯘﻗﻰ ﺧﺎﻧﺪاﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﻗﯘرﻏﯘﭼﯩﺴﻰ ﺗـﻮﻏﺮول ﻣﻪﻛـﻜﻪ - ﻣﯘﻛﻪررەﻣﻨﯩـﯔ ﯾـﻮﻟﻠﯩﺮﯨﲎ ﯾﺎﺳـﺎش ﺑﺎھﺎﻧﯩـﺴﻰ ﺑﯩـﻠﻪن ﺋـﺎۋۋال‬ ‫ﺋﯩﺮاﻗﻘﺎ، ﻛﯧﯿﯩﻦ ﺑﺎﻏﺪاﺗﻘﺎ ﻗﺎراپ ﯾﻮل ﺋﺎﻟﺪى. ﺗﻮﻏﺮول ﺑﺎﻏﺪاﺗﻘﺎ ﯾﯧﺘﯩـﭗ ﻛﯧﻠﯩـﺸﺘﯩﻦ ﺑـﯘرۇﻧﻼ ﺋﺎﺑﺒﺎﺳـﯩﻼرﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩـﺴﻰ ﻗـﺎﺋﯩﻢ‬ ‫ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھ ﺑﯘﯾﺮۇﻗﻰ ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ ﺑﺎﻏﺪات ﺟﺎﻣﻪﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﻤﺎم - ﺧﻪﺗﯩﺒﻠﯩﺮى ﻣﯘﻧﺒﻪرﻟﻪردە ﺗﻮﻏﺮوﻟﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﲎ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋـﯚﺗﱴ‬ ‫ھﻪم ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﻪﻗﻘﯩـﺪە دۇﺋـﺎﻻر ﻗﯩﻠـﺪى. ﺑـﯘ، ﺗﻮﻏﺮوﻟﻨﯩـﯔ ﺑﺎﻏـﺪاﺗﻘﺎ ﻏﺎﻟﯩـﭗ ھﯚﻛـﯜﻣﺮان ﺳـﯜﭘﯩﺘﯩﺪە ﻛﯩﺮﯨـﺸﯩﮕﻪ ھﺎزﯨﺮﻻﻧﻐـﺎن‬ ‫ﺟﺎﻣﺎﺋﻪت ﭘﯩﻜﯩﺮى ﺋﯩﺪى. ﺗﻮﻏﺮول ﺑﺎﻏﺪاﺗﻘﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪﻧـﺪە، ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﺎﻟـﺪﯨﻐﺎ ﻗـﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻨﯩـﯔ ۋەزﯨـﺮى ﭼﯩﻘﯩـﭗ ﻗﺎرﺷـﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﺪى. ﺗﻮﻏﺮۇل ﺑﺎﻏـﺪاﺗﲎ ﺋﯩـﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﻐﺎﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧـﯿﯩﻦ، ﺑـﯘ ﯾﻪردە ﻣﯩـﻼى 7501 - ﯾﯩﻠﻐﯩـﭽﻪ ﺗـﯘردى. ﺑـﯘ ﺟﻪرﯾﺎﻧـﺪا ﺋـﯘ،‬ ‫ﺑﺎﻏﺪاﺗﺘﺎ ﯾﯜرﮔﯜزۈﻟﯜپ ﻛﯧﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن دەﯾﻠﻪﻣﯩﻠﻪر زاﻣﺎﻧﯩﺪا ﺗﯜزۈﻟﮕﻪن ﻗﺎﻧﯘﻧﲎ ﺑﯩﻜﺎر ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺋﯚز ﺋﺎﻟﺪﯨﻐﺎ ﯾﯧﯖﻰ ﻗﺎﻧﯘن ﺋﻮرﻧـﺎﺗﱴ.‬ ‫ﺷﯘﻧﺪاﻗﺘﯩﻤﯘ ﺗﻮﻏﺮۇل ﯾﻪﻧﯩﻼ ﻣﺎدارا ﯾﻮﻟﯩﲎ ﺗﯘﺗﯘپ، ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺧﺎﻧـﺪاﻧﻨﯩﯔ دوﺳـﺖ ﺋﯚﺗﯜﺷـﲎ ﺗﻪﺷـﻪﺑﺒﯘس ﻗﯩﻠـﺪى. ﺗـﻮﻏﺮۇل‬ ‫4‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  5. 5. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﯨﺸﻰ داۋۇدﻧﯩﯔ ﻗﯩﺰى ﺋﺎرﯨـﺴﻼن ﺧـﺎﺗﻮن ﺧﻪدﯨﭽﯩـﲎ ﻗـﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻘـﺎ ﻧﯩﻜـﺎھﻼپ ﺑﻪردى، ﻧﯚۋﯨﺘﯩـﺪە‬ ‫ﺗﻮﻏﺮۇل ﺋﯚزﯨﻤﯘ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﯨﲎ ﺋﯧﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﻛﯩﺮﮔـﯜزدى. ﻗـﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻐـﺎ ﺑـﯘ ﺋﯧﻐﯩـﺮ ﻛﻪﻟـﮕﻪن ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ، رەت‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﭘﯧﺘﯩﻨﺎﳌﯩﺪى. ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 354 - ﯾﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼدى 1601 - ﯾﯩﻠﻰ( ﺗﻪﺑﺮﯨﺰﻧﯩﯔ ﺳﯩﺮﺗﯩﺪا ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻧﯩـﯔ ﻗﯩـﺰﯨﲎ ﺗـﻮﻏﺮۇل‬ ‫ﺋﻪﻗﺮى - ﻧﯩﻜﺎھﯩﻐﺎ ﺋﺎﻟﺪى. ﺗﻮﯾﻠﯘق ﺋﯜﭼﯜن ﯾﯜز ﻣﯩﯔ ﺗﯩﻠﻼ ۋە ﻧﯘرﻏﯘن ﺳﻮۋﻏﺎ - ﺳﺎﻻم ﯾﻮﻟﻠﯩﺪى. ﺗﻮي ﺑﻮﻟﯘپ 6 ﺋﺎﯾـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﯿﯩﻦ ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 694 - ﯾﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼدى 3011 - ﯾﯩﻠﻰ(دا ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻗﯩﺰى ۋاﭘﺎت ﺑﻮﻟﺪى. ﺗﻮﻏﺮۇل ﺑﯩﻠﻪن ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺋﺎرﯨـﺴﯩﺪا‬ ‫ﻗﯘدا - ﺑﺎﺟﯩﻠﯩﻖ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەت ﺋﻮرﻧﯩﺘﯩﻠﻐﺎﭼﻘﺎ، ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺗﻮﻏﺮۇﻟﻐﺎ »ﻣﻪﻟﯩﻜﯘﳌﻪﺷﺮﯨﻘﻰ ۋەﳌﻪﻏﺮﯨﱮ« ﯾﻪﱏ »ﺷﻪرق ۋە ﻏﻪرﺑﻨﯩـﯔ‬ ‫ﭘﺎدﯨﺸﺎھﻰ« دﯦﮕﻪن ﺋﯘﻧﯟاﻧﲎ ﺑﻪردى. ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩـﻠﻪن ﺗـﻮﻏﺮۇل ﺳـﻪﳉﯘﻗﯩﻼردﯨﻦ ﺗـﯘﳒﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ ﺋﺎﺑﺒـﺎس ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﯩﻨﯩـﯔ‬ ‫زﯦﻤﯩﻨﯩﲎ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﮕﻪن ھﯚﻛـﯜﻣﺮان ﺑﻮﻟـﯘپ ﻗﺎﻟـﺪى. ﺑﺎﻏـﺪاﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺨﻪﺗﻪرﻟﯩﻜـﻰ ۋە ﺋﺎﻣـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺳـﺎﻗﻼش ﺋﯜﭼـﯜن، ﺑﺎﻏـﺪاﺗﺘﺎ‬ ‫ﺳﻪﳉﯘﻗﻰ ﻗﻮﺷﯘﱏ ﺗﯘرﻏﯘزۇﻟﺪى. ﺷﯘ ﯾﯩﻠﻰ راﻣﯩﺰان ﺋﯧﯿﯩﺪا ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻗﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻨﯩـﯔ ۋەﻟﯩﺌﻪھـﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺗﻪﯾﯩـﻨﻠﻪﻧﮕﻪن‬ ‫ﺋﻮﻏﻠﻰ، ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷـﻘﻪرى »دﯨـﯟان«ﱏ ﺋﺎرﻣﯩﻐـﺎن ﻗﯩﻠﻐـﺎن ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ، ﻣـﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻨﯩـﯔ دادﯨـﺴﻰ - زەﺧـﺮۇددﯨﻦ‬ ‫ﺋﻪﺑﯘﻟﺌﺎﺑﺒﺎس ﻣﯘھﻪﳑﻪد 14 ﯾﯧﺸﯩﺪا ۋاﭘﺎت ﺑﻮﻟﺪى، ﻗـﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣـﺮﯨﻠﻼھ ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﻗـﺎﺗﺘﯩﻖ ﻗـﺎﯾﻐﯘردى، ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﻪﺑﯘﻟﺌﺎﺑﺒـﺎس‬ ‫ﻣﯘھﻪﳑﻪدﻧﯩﯔ ﻛﯧﻨﯩﺰﯨﻜﯩﻨﯩﯔ ﻣﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﻠﻼھﻘﺎ ھﺎﻣﯩﻠﺪار ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﲎ ﺋﯘﻗﯘپ، ﻛﯚﯕﻠﻰ ﺗﻪﺳﻜﯩﻦ ﺗﺎﭘﱴ، ﺗﻮﻏﺮۇﻟﻨﯩﯔ ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ‬ ‫ﺋﻮﻟﺘﯘرﻏﺎن ﻣﻪﻟﯩﻜﺸﺎﳘﯘ ﺋﺎﺑﺒﺎس ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﯩﲎ ﺗﯧﺰﮔﯩﻨﻠﻪﺷﲎ ﺑﻮﺷﺎﺷﺘﯘرۇپ ﻗﻮﳝﯩﺪى. ﺋﯘ، ﺧﻪﻟﯩـﭙﯩﲎ زﯨﯿـﺎرەت ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﻧـﺎﻣﻰ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪن ﺑﺎﻏﺪاﺗﻘﺎ ﺋﯜچ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻛﻪﻟﺪى. 3901 - ﯾﯩﻠﻰ 3 - ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﺑﺎﻏﺪاﺗﺘﺎ ۋاﭘـﺎت ﺑﻮﻟـﺪى. ﻗـﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻨﯩـﯔ‬ ‫ﻧﻪۋرﯨﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎن ﻣـﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﺌﻪﻣـﺮﯨﻠﻼھ ﺋﯚزﯨﻨﯩـﯔ ﺋﻪرەﺑﯩـﺴﺘﺎن )ﺳـﻪﺋﯘدى ﺋﻪرەﺑﯩـﺴﺘﺎﱏ( زﯦﻤﯩﻨﯩـﺪﯨﻜﻰ ﻧﻮﭘـﯘزﯨﲎ ﭘﻪﻗﻪت‬ ‫ﻣﻪﻟﯩﻜﯩﺸﺎھﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﻰ ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﯩﻜﻠﯩﮕﻪﻧﯩـﺪى. ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﳕـﯘ ﻣﻪﻛـﻜﻪ، ﻣﻪدﯨـﻨﯩﻠﻪردە ﭘـﺎﺗﯩﻤﯩﻼر ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻟﯩـﺮى ﻧﺎﻣﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺋﻮﻗﯘﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺧﯘﺗﺒﻪ ﻣﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﻠﻼھﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﺪا ﺋﻮﻗﯘﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟـﺪى. ﻣـﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﺌﻪﻣـﺮﯨﻠﻼھ ﭘﯜﺗـﯜﻧﻠﻪي ﺳـﻪﳉﯘﻗﯩﻼرﻧﯩﯔ‬ ‫ﺗﻪﺳﯩﺮ داﺋﯩﺮﯨﺴﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪا ﺋﯩﺪى. ﺑﻮۋﯨﺴﻰ ﻗﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھ ﺳﯘﻟﺘﺎن ﺗﻮﻏﺮۇﻟﻐـﺎ ﻗﯩـﺰﯨﲎ ﺑﯧﺮﯨـﺸﻜﻪ ﺗﻪﺳـﺘﯩﺮەك ﻣـﺎﻗﯘل ﺑﻮﻟﻐـﺎن‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ، ﻣﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﻠﻼ ﺋﯚز ﻗﯩﺰﯨﲎ ﺳـﯘﻟﺘﺎن ﻣﻪﻟﯩﻜـﺸﺎھﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩـﻠﻪن ﭘﻪﺧﯩﺮﻟﻪﻧﮕﻪﻧﯩـﺪى. ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻧﯩـﯔ ﺋـﯧﱰاپ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺳﻪﳉﯘﻗﻰ ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﻐﺎ ﺟﯜﻣﻪ ﻛﯜﻧﻠﯩﺮى ﻣﻪﺳﭽﯩﺘﻠﻪردە ﺧﯘﺗﺒﻪﻟﻪر ﺋﻮﻗـﯘﻻﺗﱴ. ﻣﻪﻟﯩﻜﯩـﺸﺎھ ﺋﺎﻟﻪﻣـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯚﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﯿﯩﻦ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﻣـﯘھﻪﳑﻪد ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﻮرﻧﯩﻐـﺎ ﺋﻮﻟﺘﯘرﻏـﺎن. ﺑﺎﻏـﺪات ﺧﻪﻟﯩﻔﯩـﺴﻰ ﻣـﯘﻧﺘﻪزھﯩﺮى ﺳـﯘﻟﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋـﻮرﻧﯩﲎ‬ ‫ﻣﯘھﻪﳑﻪدﮔﻪ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯾﯜزﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚز ﺳﺎرﯨﯿﯩﺪا ﻛﺎﺗﺘـﺎ ﻣﯘراﺳـﯩﻢ ﺋﯚﺗﻜـﯜزﮔﻪن. ﺑـﯘ ھﻪﻗـﺘﻪ ﺗـﺎرﯨﺨﭽﻰ ﺋﯩـﺒﯩﻦ ﺧﻮﻟﻠﯩﻜـﺎن‬ ‫5‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  6. 6. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﻣﯘﻧﺪاق ھﯧﻜﺎﯾﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ: »ﻣﻪﻟﯩﻜﯩﺸﺎھﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺳﯘﻟﺘﺎن ﻣﯘھﻪﳑﻪدﻧﯩﯔ ﺗﻪﻟﯩﯟى ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣﯘﻧﺘﻪزھﯩﺮﻧﯩـﯔ ﺳـﺎرﯨﯿﯩﺪا‬ ‫ﺳﻮرۇن ﺗﯜزۈﻟﺪى، ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺗﻪﺧﺘﯩﺪە ﺋﻮﻟﺘﯘراﺗﱴ، ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﺗﺮاﭘﯩﺪا دۆﻟﻪت ﺋﻪرﺑﺎﺑﻠﯩﺮى، ﯾﯘﻗﯩﺮى دەرﯨﺠﯩﻠﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪﻟﺪارﻻر ﺑـﺎر‬ ‫ﺋﯩﺪى. ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻧﯩﯔ ﺋﯘﭼﯩﺴﯩﺪا ﭘﻪﯾﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﯾﮫﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ رﯨﺪاﺳﻰ )ﯾﻪﻛﺘﻪك(، ﺑﯧـﺸﯩﺪا ﺳـﻪﻟﻠﻪ، ﻗﻮﻟﯩـﺪا ھﺎﺳـﺎ ﺗـﯘراﺗﱴ.‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺋﺎدەت ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ ﺳﯘﻟﺘﺎن ﻣـﯘھﻪﳑﻪدﮔﻪ ﯾﻪﺗـﺘﻪ ﻗـﺎت ﺧﯩﻠـﺌﻪت )ﺗـﻮن( ﻛﯩﯿـﺪۈردى، ﺑﯧـﺸﯩﻐﺎ ﺗـﺎج ﻛﯩﯿـﺪۈردى، ﺑﻮﯾﻨﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺑﻮﯾﯘﻧﭽﺎق ﺋﺎﺳﱴ، ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﮔﯚھﻪر ﺑﯩﻠﻪﯾﺰۈك ﺗﺎﻗﯩﺪى. ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺳـﯘﻟﺘﺎﻧﻐﺎ ﺋـﯚز ﻗـﻮﱃ ﺑﯩـﻠﻪن ﺗـﯘغ ﺑﺎﻏﻠﯩـﺪى، ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺋﯩﻜﻜـﻰ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭽــﲎ ﺗﺎﻗــﺎپ ﻗﻮﯾــﺪى. ﺷ ـﯘﻧﺪاﻗﻼ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﭘﯜﺗــﯜن ﺟﺎﺑــﺪۇﻗﻠﯩﺮى ﺑﯩــﻠﻪن ﺑﻪش ﺋﺎرﻏﯩﻤــﺎق ﺳــﻮۋﻏﺎ ﻗﯩﻠــﺪى. ﺳ ـﯘﻟﺘﺎن‬ ‫ﻣﯘھﻪﳑﻪدﻧﯩﯔ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﯨﺸﻰ ﺳﻪﳒﻪرﮔﯩﻤﯘ ﯾﯘﻗﯩﺮﯨﻘﯩـﺪەك ﺧﯩﻠـﺌﻪت ﻛﯩﯿـﺪۈردى. ﺳـﻮۋﻏﯩﻼرﱏ ﺗﻪﻗـﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠـﺪى. ﺷـﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﯿﯩﻦ، ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﺑﺎﻏﺪاﺗﻨﯩﯔ ﭘﯜﺗﯜن ﺟﺎﻣﻪﻟﯩﺮﯨﺪە ﺳﯘﻟﺘﺎن ﻣﯘھﻪﳑﻪدﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﻐﺎ ﺧﯘﺗﺒﻪ ﺋﻮﻗﯘﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﺪى.«‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻟﻪر ﺳﯘﻟﺘﺎن ﺋﯘﻧﯟاﱏ ﺑﯧﺮﯨﻠﮕﻪﻧﻠﻪرﮔﻪ »ﻧﺎﺳﺮۇددەۋﻟﻪ« )دۆﻟﻪت ﻣﻪدەﺗﻜﺎرى(، »ﺳﻪﯾﻔﯘددەۋﻟﻪ« )دۆﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﯩﭽﻰ(،‬ ‫»ﺋﻪزەدۇددەۋﻟﻪ« )دۆﻟﻪﺗﻨﯩــﯔ ﯾﺎردەﻣﭽﯩــﺴﻰ( ﻗﺎﺗــﺎرﻟﯩﻖ ﻟﻪﻗﻪﭘــﻠﻪرﱏ ﺑﯧــﺮەﺗﱴ. ﻏﻪزﻧﯩــﯟى، ﺳــﻪﳉﯘﻗﻰ ﺳــﯘﻟﺘﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ھﻪم‬ ‫ﻣﯘﺷﯘﻧﺪاق ﻟﻪﻗﻪﭘﻠﻪر ﺑﯧﺮﯨﻠﮕﻪن. ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 354 - ﯾﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼدى 1601 - ﯾﯩﻠﻰ( ﻏﻪرﺑﯩـﻲ ﻗﺎراﺧـﺎﻧﯩﯿﻼردﯨﻦ ﺋﻪﺑﯘﺋﯩـﺴﮫﺎق‬ ‫ﺋﯩﱪاھﯩﻢ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﻧﺎﺳﯩﺮﻏﺎ ﺋﺎﺑﺒﺎﺳﻼرﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﯩﻔﯩﺴﻰ ﻗﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھ ﺗﻪرﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﻟﻪﻗﻪپ ﺑﯧـﺮﯨﻠﮕﻪن ۋە ﺗـﻮن ﺋﻪۋەﺗﯩﻠﮕﻪﻧﯩـﺪى.‬ ‫ﺗﺎۋﻏﺎچ ﺑﻮﻏﺮا ﻗﺎراﺧﺎن ﺋﻪﺑﯘ ﺋﯩﺴﮫﺎق ﺋﯩﱪاھﯩﻢ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﻧﺎﺳﯩﺮ ﻧﺎﻣﯩﻐـﺎ ﻟﻪﻗﻪپ ﺋﯘﻧـﯟاﻧﻠﯩﺮى ﺋﻪﯾـﲎ زاﻣﺎﻧﻨﯩـﯔ ﻗﺎﺋﯩﺪﯨـﺴﻰ ﺑـﻮﯾﯩﭽﻪ‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﻤﯘ ﯾﯧﺰﯨﻠﯩﭗ، ﺗﻪﯕﮕﻪ ﭘﯘﻟﻼر ﻗﯘﯾﺪۇرۇﻟﻐﺎﻧﯩﺪى.‬ ‫ﺋﺎﺑﺒﺎﺳﻼر ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﯩـﺪە ﺗـﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻗﻠﻪردﯨـﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎن ھﻪرﺑﯩـﻲ ۋە ﻣﻪﻣـﯘرى ﺋﻪﻣﻪﻟـﺪارﻻرﻧﯩﯔ ﺗﻪﺳـﯩﺮ ﻛـﯜﭼﻰ زور ﺋﯩـﺪى.‬ ‫ﻣﯩﻼدى 368 - ﯾﯩﻠﻰ ﺗﻪﺧﺘﻜﻪ ﺋﻮﻟﺘﯘرﻏـﺎن ﻣﯘﺳـﺘﻪﺋﯩﻦ ﺑﯩﻠﻼھـﲎ ھـﺎﺟﯩﭙﻠﯩﻖ ﻣﻪﻧـﺴﯩﭙﯩﺪﯨﻜﻰ ﭼـﻮڭ ﺑﯘﻏـﺎ، ﻛﯩﭽﯩـﻚ ﺑﯘﻏـﺎ‬ ‫ﻗﺎﺗــﺎرﻟﯩﻖ ﺗــﯜرﻛﯩﻲ ﺋﻪرﺑــﺎﺑﻼر ﯾــﯚﻟﻪپ ﭼﯩﻘﺎرﻏﺎﻧﯩــﺪى. ﺳــﯘﯾﯘﺗﻨﯩﯔ »ﺗﺎرﯨﺨﯘﳋﯘﻟﻪﻓــﺎ« )ﺧﻪﻟﯩﻔﯩــﻠﻪر ﺗــﺎرﯨﺨﻰ( ﻛﯩﺘﺎﺑﯩــﺪا‬ ‫ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﻠﯩﺸﯩﭽﻪ: »ﺑﯘ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ھﺎﺟﯩﭙﻨﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﯩـﺴﻤﻰ ۋەﺳـﯩﻒ، ﯾﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﯩـﺴﻤﻰ ﺑﯘﻏـﺎ ﺋﯩـﺪى«. ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ‬ ‫ﺋﯘﻻردﯨﻦ ﺑﯩﺴﻮراق ھﯧﭻ ﺋﯩﺶ ﻗﯩﻼﳌﺎﯾﺘﱴ. ﺗﯜرك ﺋﻪﻣﻪﻟﺪارﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﺴﯩﭙﻰ ﺑﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻗﺎﻻﺗﱴ، ﭼﻮڭ ﺑﯘﻏﺎ ﺋﯚﮔﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﯿﯩﻦ،‬ ‫ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﺎﺟﯩﭙﻠﯩﻖ ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﻣﯘﺳـﺎ ۋارﯨـﺴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠـﺪى. دﯦـﻤﻪك، ﺑـﯘ ﭼـﺎﻏﻼردا ﺋﺎﺑﺒﺎﺳـﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﯩﻨﯩـﯔ ﺑﺎﻏـﺪات،‬ ‫ﺳــﺎﻣﻪررادﯨﻦ ﺋﯩﺒــﺎرەت ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻣﻪرﻛﯩﺰﯨــﺪە ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻜﻨﯩــﯔ ھــﺎﺟﯩﭙﻠﯩﻖ، ﺑــﺎش ھﻪرﰉ ﺳــﻪرﻛﻪردﯨﻠﯩﻚ ﻗﺎﺗــﺎرﻟﯩﻖ ﭼــﻮڭ‬ ‫6‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  7. 7. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﻣﻪﻧﺴﻪﭘﻠﯩﺮﯨﲎ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘـﻠﻪر ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻧﯩـﺪى. ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩـﻚ ۋﯨﻼﯾﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ۋاﻟﯩﻠﯩﻘﯩﻤـﯘ ﺗـﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪرﻧﯩـﯔ ﻗﻮﻟﯩـﺪا‬ ‫ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﯘ ﺟﺎﯾﻼرﻧﯩﻤﯘ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪر ﺋﯩﺪارە ﻗﯩﻼﺗﱴ. ﺋﺎﻻﯾﻠﻰ، ﻧﯩﺸﺎﭘﻮر ﺗﯜرﻛﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﻪﺑﯘ ﺳﺎﻟﯩﮫ ﯾﻪھﯿﺎ ﻣﯩـﻼدى‬ ‫777 - ﯾﯩﻠﻰ ﻣﯩﺴﯩﺮ ۋاﻟﯩﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺗﻪﯾﯩﻦ ﻗﯩﻠﯩﻨﺪى. ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﲰﯩﻨﯩﯔ ھﻪرﺑﯩﻲ ﺑـﺎش ﺳـﻪرﻛﻪردﯨﻠﯩﻚ ﻣﻪﻧـﺴﯩﭙﯩﺪە ﺗﯘرﻏـﺎن‬ ‫ﺳﺎﺑﯩﺖ ﺗﯜرﻛﯩﻲ 438 - ﯾﯩﻠﻰ، ﭘﻪﺗﮫﻰ ﺋﯩﺒﲎ ﺧﺎﻗﺎن ﻣﯩﻼدى 358 - ﯾﯩﻠﻰ، ﺋﯩﻨـﺎج 448 - ﯾﯩﻠـﻰ ﻣﯩـﺴﯩﺮﻧﯩﯔ ۋاﻟﯩﻠﯩﻘﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺗﻪﯾﯩﻨﻠﻪﻧﮕﻪن ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺋﻪﻣﻪﻟﺪارﻻر ﺋﯩﺪى. ﺗﯜرك ﺳﻪردارﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎن ﺋﻪﳘﻪد ﺋﯩـﺒﲎ ﺗﻮﻟـﯘن ﻣﯩـﺴﯩﺮ ۋاﻟﯩـﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎن ﺗـﯜرك‬ ‫ﻗﯧﯿﻨﯩﺌﺎﺗﯩــﺴﻰ ﻣﺎﺟﻮرﻧﯩــﯔ ﯾــﺎردﯨﻤﻰ ﺑﯩــﻠﻪن ﻣﯩــﺴﯩﺮﻧﯩﯔ ۋاﻟﯩﻠﯩﻘﯩــﲎ ﻗﻮﻟﻐــﺎ ﻛﻪﻟﺘــﯜرۈﭘﻼ ﻗﺎﳌــﺎي، ﯾﻪﻧﻪ ﺳــﯜرﯨﯿﻪ، ھﻪﻟﻪپ‬ ‫)ﺳﯜرﯨﯿﻪدﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﺷﻪھﻪر( ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻖ ﺟﺎﯾﻼرﱏ ﻣﯩﺴﯩﺮ داﺋﯩﺮﯨﺴﯩﮕﻪ ﻗﻮﺷﯘۋﯦﻠﯩﭗ، ھﯚﻛﯜﻣﺮاﻧﻠﯩـﻖ زﯦﻤﯩـﻦ داﺋﯩﺮﺳـﯩﲎ ﺗﯧﺨﯩﻤـﯘ‬ ‫ﻛﯧﯖﻪﯾــﺘﱴ، ﺷ ـﯘ ﺋــﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﻮﻟ ـﯘﻧﯩﯿﻪ دۆﻟﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﻗﯘرۇﻟﯘﺷــﯩﻐﺎ ﺋﺎﺳــﺎس ﺳ ـﯧﻠﯩﭗ، 02 ﯾﯩﻠــﭽﻪ ھﯚﻛــﯜم ﺳ ـﯜردى. ﻣﯩــﺴﯩﺮدا‬ ‫ھــﺎزﯨﺮﻏﯩﭽﻪ ﺳــﺎﻗﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﯟاﺗﻘــﺎن »ﺋﯩــﺒﲎ ﺗﻮﻟـﯘن ﺟﺎﻣﻪﺳــﻰ« ﺋﻪﻧﻪ ﺷـﯘ ﺋﻪﳘﻪد ﺋﯩــﺒﲎ ﺗﻮﻟﯘﻧــﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟﻐــﺎن ﯾﺎدﯨﻜــﺎرﻟﯩﻘﺘﯘر.‬ ‫ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﯿﯩﻦ ﻣﯩــﺴﯩﺮدا ﺳ ـﻪﻟﺘﻪﻧﻪت ﻗﯘرﻏــﺎن ﺋﻪﺧــﺸﻪدﯨﻠﻪر، ﺋﺎﺗــﺎﺑﻪﮔﻠﻪر، ﺋﻪﯾﯿﯘﺑﯩﻠﻪرﻣــﯘ ﺗ ـﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪردﯨــﻦ ﺋﯩــﺪى.‬ ‫ﺋﺎﺑﺒﺎﺳﻼرﻧﯩﯔ ھﻪرەم ﺳﺎراﯾﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪن ﺗﯜرك ﻛﯧﻨﯩﺰەﻛﻠﯩﺮﯨﻤﯘ ﻧﻮﭘـﯘز ﻗﺎزﯨﻨﯩـﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷـﻠﯩﺪى. ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ ﻣﻪﺋﻤﻮﻧﻨﯩـﯔ ﺋﺎﻧﯩـﺴﻰ‬ ‫ھــﺎراﺟﯩﻠﻪ، ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻣــﻮﻛﺘﻪﰱ ﺑﯩﻠﻼھﻨﯩ ـﯔ ﺋﺎﻧﯩــﺴﻰ ﭼﯩــﭽﻪن، ﺧﻪﻟﯩــﻔﻪ ﻣﯘﺳــﺘﻪﻛﻔﻰ ﺑﯩﻠﻼھﻨﯩ ـﯔ ﺋﺎﻧﯩــﺴﻰ ﺋــﺎﻟﺘﯘن، ﺧﻪﻟﯩــﻔﻪ‬ ‫ﻧﺎﺳــﯩﺮﻟﯩﺪﯨﻨﻠﻼھﻨﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩــﺴﻰ، ۋە ﺧﻪﻟﯩــﻔﻪ ﻣﯘﺳﺘﻪﻧﯩــﺴﺮﺑﯩﻠﻼھﻨﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩــﺴﻰ ﺋﻪﻧﻪ ﺷــﯘ ﺗــﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘــﻠﻪرﮔﻪ ﻣﻪﻧــﺴﯘپ‬ ‫ﻛﯧﻨﯩﺰەﻛﻠﻪردﯨﻦ ﺋﯩـﺪى. ﺋﺎﺑﺒﺎﺳـﻼرﻧﯩﯔ ﺗـﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪرﯨـﺪﯨﻦ ﻗﻮﺷـﯘن ﺗﻪﺷـﻜﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩـﺸﯩﻤﯘ ﺋﻮﻣـﯘﻣﯩﻲ ﯾـﯜزﻟﯩﻨﯩﺶ ﺑﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﯩﺪى. ﻣﯩﻼدى 468 - 568 - ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣـﯘﺋﺘﻪز، ﻣﯘﺳـﺘﻪﺋﯩﻨﻐﺎ ﻗﺎرﺷـﻰ ﺗـﯘرۇش ﺋﯜﭼـﯜن ﺗـﯜرﻛﻠﻪردﯨﻦ 05‬ ‫ﻣﯩﯔ ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﻗﻮﺷﯘن ﺳﻪﭘﻪرۋەر ﻗﯩﻠﻐﺎن.‬ ‫ﺋﻪرەﭘﻠﻪرﻧﯩــﯔ ﺋﻪدەﺑﯩــﻲ ﺋﻪﺳــﻪرﻟﯩﺮﯨﺪە ﺗــﯜرﻛﻠﻪرﱏ ﻣﺎﺧﺘــﺎپ ﻣﻪدھﯩﯿﯩﻠﻪﯾــﺪﯨﻐﺎن ﺧﺎھﯩــﺸﻼر ﻛﯚﺗﯜرۈﻟﯜﺷــﻜﻪ ﺑﺎﺷــﻠﯩﺪى.‬ ‫ﺗﯜرﻛﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺑﺎﺗﯘرﻟﯘﻗﯩﲎ ﺗﯘﳒﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ﻣﻪدھﯩﯿﻠﯩﮕﻪن، ﺑﺎﻏﺪاﺗﺘﺎ ﯾﯧﺘﯩﺸﻜﻪن ﺋﺎﺗﺎﻗﻠﯩﻖ ﺋﻪرەپ ﺷـﺎﺋﯩﺮى ﺋﺎﺑﺒـﺎس ﺋﯩـﺒﲎ رۇﻣـﻰ‬ ‫ﻣﯘﻧﺪاق ﯾﺎزﯨﺪۇ:‬ ‫»ﺗﯜرك ﺋﻪﺳﻜﻪرﻟﯩﺮى ﺟﻪڭ ﻣﻪﯾﺪاﻧﯩﺪا ﺗﯚﻣﯜر ﺳﯧﭙﯩﻠﺪەك ﺳﺎﺑﺎﺗﻠﯩﻖ ﺗﯘرﯨﺪۇ. ﻛﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ ﻛـﯚزﯨﮕﻪ دﯦﯖﯩـﺰ دوﻟﻘﯘﻧﻼۋاﺗﻘﺎﻧـﺪەك‬ ‫7‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  8. 8. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﻛﯚرۈﻧﯩﺪۇ. ﺟﻪڭ ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﺎﻧﺪا دۈﴰﻪﻧﮕﻪ ﻗﺎرﺷﻰ ﺧـﯘددى ﯾﯧﻨﯩـﭗ ﺗﯘرﻏـﺎن ﺋـﻮت ﺑﻮﻟـﯘپ ﺗﯧﮕﯩـﺪۇ.« ﻗﯩﭙﭽـﺎﻗﻼر ھﻪﻗﻘﯩـﺪە‬ ‫ﯾﯧﺰﯨﻠﻐــﺎن ﺷـﯧﺌﯩﺮدا ﻣﯘﻧــﺪاق ﺗﻪﺳــﯟﯨﺮﻟﯩﻨﯩﺪۇ: »ﺑــﺎﺗﯘر ﺗـﯜرك ﯾﯩﮕﺘﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ دۈﴰﻪﻧــﻠﻪرﱏ ﻛﯧﻠﯩــﺸﺘﯜرۈپ ﺳﯧﻠﯩــﺸﻰ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪا‬ ‫ﭼﺎﻗﻤﺎﻗﻤﯘ ﯾﯩﭗ ﺋﯧﺸﻪﳌﻪﯾﺪۇ. ﺋﯘﻻر ﺷﯘﻧﺪاق ﺑﯩﺮ ﻗﻪۋﻣﺪۇرﯨﻜﻰ، دوﺳﺘﻼرﻏﺎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﭘﻪرﯨـﺸﺘﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﻮﺧـﺸﺎﯾﺪۇ،‬ ‫ﺟﻪڭ ﻣﻪﯾﺪاﻧﯩﺪا دۈﴰﻪﻧﮕﻪ ﺧﯘددى دﯨﯟﯨﺪەك ﺗﯧﮕﯩﺪۇ« )»ﺗﻪﻟﭙﯩﻘﯘﻟﺌﻪﺧﺒﺎ«، 1 - ﺟﯩﻠﺪ 36 -، 38 – ﺑﻪﺗﻠﻪر.(‬ ‫ﻛﯧﯿﯩﻨﻜﻰ دەۋر، ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪر ﻛﯚﭘﻠﻪپ ﺟﻪﻧﯘﺑﻘﺎ ﻛـﯚﭼﻜﻪن دەۋر ﺑﻮﻟـﺪى. ﺑﻮﻟﯘﭘﻤـﯘ ﺋﻮﻏـﯘز ﺗـﯜرﻛﻤﻪﻧﻠﯩﺮى ﺧﯘراﺳـﺎن،‬ ‫ﺷﻪرﻗﻰ ﺋﯩﺮان، ﺋﯩﺮاق، ﺷﺎم ۋە ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺋﺎﺳﯩﯿﺎﻏﺎ ﺗﯜرﻛﯜم - ﺗﯜرﻛﯜﻣﻠﻪپ ﻛﯚﭼﱴ. ﺑﯘ ﻛﯚ‪‬ﻪﻧﻠﻪر ﺑـﺎرا - ﺑـﺎرا ﺷـﯘ ﺟـﺎﯾﻼر‬ ‫ﺋﺎھﺎﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﻨﯩﻚ ﺗﻪرﻛﯩﯟﯨﮕﻪ ﺗﻪﺳﯩﺮ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺸﻜﻪ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪى. ﺋﻪﻣﻪۋﯨﻠﻪر زاﻣﺎﻧﯩﺪا، ﺋﻮﺗﺘﯘرا ﺋﺎﺳﯩﯿﺎﻧﯩﯔ ﻧﯘرﻏﯘن ﺟﺎﯾﻠﯩﺮى‬ ‫ﺋﻪرەب ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮى ﺗﻪرﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺸﻐﺎل ﻗﯩﻠﯩﻨﺪى. ﺋﯘ ﯾﻪرﻟﻪرﻧﯩﯔ ﺋﺎھﺎﻟﯩﻠﯩﺮى ﺋﻪرەﺑﻠﻪرﮔﻪ ﺧﯩﺮاج )ﺑﺎج( ﺗﯚﻟﻪﯾﺘﱴ، ﮔﺎھﻰ ﺑـﺎج‬ ‫ﺋﻮرﻧﯩﺪا ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻤﯘ ﺋﻪۋەﺗﯩﭗ ﺑﯧﺮەﺗﱴ، ﺋﯘﻻر ﻗﯘﻟﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎش ﺳﯧﺘﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ، ﺋﯘﻻرﻏـﺎ ﻣﻪﻣﻠـﯘك، ﯾـﺎﻛﻰ ﻣﻪﻣﺎﻟﯩـﻚ‬ ‫)ﭼﺎﻛﺎرﻻر( دﯦﯿﻪﻟﻪﯾﺘﱴ. ﺑﯘﻧﺪاق ﻣﻪﻣﻠﯘﻛﻼر ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺳﺎراﯾﻠﯩﺮﯨﺪا ﺋﻪﻣﯩﺮﻟﻪرﮔﻪ ﺗﻪﻗﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩـﭗ ﺑﯧـﺮﯨﻠﻪﺗﱴ. ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ ﻗﻮﺷـﯘﻧﯩﻐﺎ‬ ‫ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﯘرۇﻻﺗﱴ. ﺗﯜرﻛﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﻪرەپ ﻗﻮﺷﯘﻧﯩﻐﺎ ﻗﺎﺗﻨﯩﺸﯩﺸﻰ ﺋﺎﺑﺒﺎﺳﯩﻼر ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣﻪﻧﺴﯘر )457 - 577 -‬ ‫ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى( زاﻣﺎﻧﯩﺪا ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﺎﻧﯩﺪى.‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣﯘﺋﺘﻪﺳﯩﻢ زاﻣﺎﻧﯩﺪا )838 - 248 - ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى( ﺗﯜرﻛﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻧﻮﭘﯘزى ﻧﺎھﺎﯾﯩﱴ زوراﯾـﺪى. ﻣﯘﺋﺘﻪﺳـﯩﻢ ﺗـﯜرﻛﻠﻪردﯨﻦ‬ ‫ﻣﯘﺳﯘﳌﺎن ۋە ﻏﻪﯾﺮى ﻣﯘﺳﯘﳌﺎن دەپ ﺋﺎﯾﺮﯨﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ھﻪﳑﯩـﺴﯩﲎ ﺋﻪﺳـﻜﻪرﻟﯩﻜﻜﻪ ﺋﯧﻠﯩـﯟﯨﺮەﺗﱴ. ﻏﻪﯾـﺮى ﻣﯘﺳـﯘﳌﺎن‬ ‫ﺗﯜرﻛﻠﻪردﯨﻦ ﻗﻮﺷﯘﻧﻐﺎ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﻘﺎﻧﻼر ﺋﺎﺳﺘﺎ - ﺋﺎﺳﺘﺎ ﺋﯩﺴﻼم دﯨﻨﯩﲎ ﻗﻮﺑﯘل ﻗﯩﻼﺗﱴ. ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯩﺮاﻧﻠﯩﻘﻼرﻧﯩـﯔ ﻗﻮﻟﯩـﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻧﻮﭘﯘز ﺑﺎرا - ﺑﺎرا ﺗﯜرﻛﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯚﺗﱴ. ﺧﻪﻟﯩﻔﻪﻟﯩﻜﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼرﻧﯩﯔ ھﻪﳑﯩﺴﻰ ﺗﯜرﻛﻠﻪرﻧﯩـﯔ راﱙ ﺑـﻮﯾﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟـﺪى.‬ ‫ﻣﯘﺗﻪۋەﻛﻜﯩﻞ )748 - 168 - ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى( زاﻣﺎﻧﯩﺪا ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﻛﯜﭼﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ زوراﯾﺪى، ﻣﯘﺋﺘﻪز ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﺗﻪﺧﺘﻜﻪ ﭼﯩﻘﻘـﺎن‬ ‫ﭼﺎﻏﺪا، ﺋﯘﻧﯩﯔ ﯾﯧﻘﯩﻨﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮى ﻣﯘﻧﻪﺟﺠﯩﻤﺪﯨﻦ: »ﻣﯘﺋﯩﺘﻪزﻧﯩﯔ ﺧﻪﻟﯩﻔﯩﻠﯩﻜﻰ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ داۋاﻣﻠﯩﺸﺎر؟« دەپ ﺳﻮرﯨﻐﺎﻧﺪا‬ ‫ﻣﯘﻧﻪﺟﺠﯩﻢ: »ﺗﯜرﻛﻠﻪر ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻗﺎﭼـﺎﻧﻐﯩﭽﻪ داۋاﻣﻠﯩﺸﯩـﺸﯩﲎ ﺧﺎﻟﯩـﺴﺎ، ﺋـﯘ ﺷـﯘ ﭼـﺎﻗﻘﯩﭽﻪ داۋاﻣﻠﯩـﺸﯩﺪۇ« دەپ ﺟـﺎۋاب‬ ‫ﺑﻪرﮔﻪن. ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﺳﯩﻤﻨﯩﯔ زاﻣﺎﻧﯩﺪا ﺋﯩﺴﻼم ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﺪە ﺗﯜرﻛﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻧﻮﭘﯘزى ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﻛﯜﭼﻪﯾﮕﻪﻧﯩﺪى، ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ ﻣﯘﺋﺘﻪﺳﯩﻤﻨﯩﯔ‬ ‫8‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  9. 9. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪردﯨﻦ ﺋﯩﺪى. ﺋﯘﺋﯩﺘﻪﺳﯩﻢ ﺋﺎﻛﯩـﺴﻰ ﺋﻪﻣﯩـﻨﲎ ﺋﯩـﺮاﻧﻠﯩﻘﻼر ﺋﯚﻟﺘـﯜرۈۋەﺗﱴ، دەپ ﺋﯘﻻرﻏـﺎ دۈﴰﻪﻧﻠﯩـﻚ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪن ﻗﺎراپ، ﺗﯜرﻛﻠﻪرﱏ ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﯾﯧﻘﯩﻦ ﯾﺎردەﻣﭽﯩﺴﻰ ﻗﯩﻠﯩﯟاﻟﻐﺎﻧﯩﺪى. ﺗﯜرﻟﯜك ﯾﻮل ﺑﯩﻠﻪن ﺑﺎﻏﺪاﺗﻘﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎن، ﺧﻪﻟﯩﻔﻪ‬ ‫ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﺳﯩﻤﮕﻪ ﺗﻪۋە ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﻏﻮﻻﻣﻼرﻧﯩـﯔ ﺋـﯚزﯨﻼ 81 ﻣﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷـﺎﺗﱴ. ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﺳـﯩﻤﻨﯩﯔ ﻗﻮﺷـﯘﻧﯩﻨﯩﯔ ﻛـﯚپ‬ ‫ﻗﯩﺴﻤﯩﲎ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺋﻪﺳﻜﻪرﻟﻪر ﺗﻪﺷﻜﯩﻞ ﻗﯩﻼﺗﱴ.‬ ‫ﺧﻪﻟﯩــﻔﻪ ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﺳــﯩﻢ زاﻣﺎﻧﯩــﺪا ﻏﻪﯾــﺮى ﺋﻪرەﺑﻠﻪرﻧﯩــﯔ ﻧﻮﭘـﯘزى ﯾ ـﯘﻗﯩﺮى ﻛﯚﺗﯜرۈﻟﯜﺷــﻜﻪ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻐﺎن. ﻣﯘﺋﯩﺘﻪﺳــﯩﻢ ﺋﯚزﯨﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺧﻪۋﯨﭙﺴﯩﺰﻟﯩﻜﯩﲎ ﻛﯜﭼﻪﯾﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﻣﯩﺴﯩﺮﻟﯩﻘﻼردﯨﻦ ﻣﻪﺧﺴﯘس ﻗﻮﺷﯘن ﺗﻪﺷـﻜﯩﻠﻠﻪپ، ﺋﯘﻻرﻏـﺎ »ﻣﻪﻏـﺎرﯨﺒﻪ« دەپ ﻧـﺎم‬ ‫ﺑﻪرﮔﻪن. ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪردﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﻗﻮﺷﯘن ﺗﻪﺷﻜﯩﻠﻠﻪپ ﺋﯘﻻرﻏﺎ »ﭘﻪراﻏﯩﻨﻪ« ﯾﺎﻛﻰ »ﺋﻪﺗﺮاك« دەپ ﻧﺎم ﺑﻪرﮔﻪن.‬ ‫ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى »دﯨﯟان« ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩﺴﯩﺪە »دﯨـﯟان«ﱏ ﺧﻪﻟﯩـﭙﻪ ﻣـﯘﻗﺘﻪدى ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھﻘـﺎ ﺋﺎرﻣﯩﻐـﺎن ﻗﯩﻠﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺗﯩﻠﻐـﺎ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯩﺪۇ. ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺋﻪﺑﯘﻟﻘﺎﺳﯩﻢ ﺋﯘدرە ﺗﯘددﯨﻦ ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﺎﺗﯩـﺴﻰ زەﺧﯩـﺮۇددﯨﻦ ﺋﻪﺑﯘﻟﻘﺎﺳـﯩﻢ ﻣـﯘھﻪﳑﻪد‬ ‫ۋاﭘﺎت ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪا ﺗﯧﺨﻰ ﺋﺎﻧﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﺳﯩﻘﯩﺪا ﺋﯩﺪى. ﺋﯘﱏ ﭼﻮڭ دادﯨﺴﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﻗﺎﺋﯩﻢ ﺑﯩﺌﻪﻣﺮﯨﻠﻼھ ﻗﯧﺘﯩﺮﻗﯩﻨﯩـﭗ ﺗﻪرﺑﯩـﯿﻠﻪپ،‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻲ ۋە ﺋﯩﻠﯩﻤﯩﻲ ﺟﻪھﻪﺗﺘﯩﻦ ﯾﺎراﻣﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﯾﯧﺘﯩﺸﺘﯜرﯨﺪۇ. ﻣﯘﻗﺘﻪدى 02 ﯾﯧﺸﯩﺪا ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 674 - ﯾﯩﻠـﻰ )ﻣﯩـﻼدى‬ ‫5701 - ﯾﯩﻠــﻰ( ﺷـﻪﺋﺒﺎن ﺋﯧﯿﯩﻨﯩــﯔ )ھﯩﺠــﺮﯨﯿﻪ 7 - ﺋــﺎي( 31 - ﻛـﯜﱏ ﺟـﯜﻣﻪ ﻛﯜﻧﯩــﺪە ۋەزﯨــﺮﻟﻪر، ﺋﻪﻣﯩــﺮﻟﻪر ۋە ﯾـﯘرت‬ ‫ﭼﻮﯕﻠﯩﺮى ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﻘﺎن ﻛﺎﺗﺘﺎ ﻣﯘراﺳﯩﻤﺪا ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﻚ ﺗﻪﺧﺘﯩﺪە ﺋﻮﻟﺘﯘرﯨﺪۇ. ﭼﻮڭ ﺋﻪرﺑﺎﺑﻼردﯨﻦ ﺋﻪڭ ﺋﺎۋۋال ﺧﻮﺟﯩﺰادە ﺷﻪرﯨﻒ‬ ‫ﺋﻪﺑﯘ ﺟﻪﺋﻔﻪر ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﻗﻮل ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺑﻪﯾﺌﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ. ﺑﻪﯾﺌﻪت ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺟﻪرﯾﺎﻧﯩـﺪا ﺋﻪﺑـﯘﺟﻪﺋﻔﻪر: »ﺋـﺎرﯨﻤﯩﺰدﯨﻦ ﺑﯩـﺮەر ﺑﺎﺷـﻠﯩﻖ‬ ‫ﺗﯜﮔﯩﺴﻪ، ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ ﯾﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺑﺎﺷﻠﯩﻖ ﭼﯩﻘﯩﺪۇ.« - دەپ ﺷﯧﺌﯩﺮ ﺑﺎﺷﻼﯾﺪۇ.‬ ‫ﺑﯘ ﭼﺎﻏـﺪا ﺧﻪﻟﯩـﭙﻪ: »ﺑـﯘ ﺑﺎﺷـﻠﯩﻖ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﯿﻪﺗﭽﯩـﻞ ﺑﻮﻟـﺴﺎ، ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪر ﯾﺎﻗﺘﯘرﯨـﺪۇ« دەپ ﺷـﯧﺌﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋـﺎﯾﯩﻐﯩﲎ ﭼﯜﺷـﯜرﯨﺪۇ.‬ ‫ﺋﺎرﻗﯩﺪﯨﻨﻼ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﺋﻪﺑﯘ ﺋﯩﺴﮫﺎق ﺷﯩﺮازى )ﻧﯩﺰاﻣﯩﯿﻪ ﻣﻪدرﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎش ﻣﯘدەررﯨـﺴﻰ(، ﺋﻪﺑـﯘ ﻧﻪﺳـﯩﺮ ﺋﯩـﺒﲎ ﺳـﻪﺑﺒﺎغ، ﺋﻪﺑـﯘ‬ ‫ﻣﯘھﻪﳑﻪد ﺗﻪﳑﻰ ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻖ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼر ﺑﻪﯾﺌﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ.‬ ‫9‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  10. 10. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫»ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﻪ«دە ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﻣﯘﻗﺘﻪدﯨﲎ ﯾﺎﺧﺸﻰ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺗﻪرﯨﭙﻠﻪپ ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﻪﻗﻘﯩـﺪە دۇﺋـﺎ ﻗﯩﻠﯩـﺪۇ.‬ ‫ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرﯨﻨﯩﯔ ﻣﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻤﯘ ﺋﺎﺳﺎﺳﺴﯩﺰ ﺋﻪﻣﻪس ﺋﯩﺪى. ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﻣﯘﻗﺘﻪدى دۆﻟﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎۋاﺗﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜن ﻛـﯚپ‬ ‫ﺋﯩــﺸﻼرﱏ ﻗﯩﻠﻐــﺎن. ﺟﻪﻣﺌﯩــﯿﻪت ﺋﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﻛـﯜﭼﻪﯾﯩﺘﻜﻪن، ﻗﯩﻤﺎرﺧﺎﻧــﺎ، ﭘﺎھﯩــﺸﺨﺎﻧﯩﻼرﱏ ﯾﻮﻗﺎﺗﻘــﺎن. ﻛﻪﭘﺘﻪرۋازﻟﯩــﻖ، ﺑﯩﻜــﺎر‬ ‫ﺗﻪﻟﻪﭘﻠﻪرﮔﻪ ﭼﻪك ﻗﻮﯾﻐﺎن. ﻣﯘﻧﭽﺎ - ﺳﻪرراﭘﻼردﯨﻦ ﭼﯩﻘﻘﺎن ﭘﺎﺳـﻜﯩﻨﺎ ﺳـﯘﻻرﱏ دەﺟـﻠﻪ دەرﯾﺎﺳـﯩﻐﺎ ﺋﯧﻘﯩﺘﯩﯟﯦﺘﯩـﺸﲎ ﺗﻮﺳـﻘﺎن.‬ ‫ﺋﺎﯾﺮﯨﻢ ﻗﯘدۇﻗﻼرﱏ ﻛﻮﻟﯩﺘﯩﭗ ﭘﺎﺳﻜﯩﻨﺎ ﺳﯘﻻرﱏ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺸﲎ ﯾﻮﻟﻐـﺎ ﻗﻮﯾﻐـﺎن، ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ راۋاﺟﯩﻐـﺎ ﺋﯩﻤﻜـﺎن ﺑﯧﺮﯨـﭗ،‬ ‫ﺋﺎﻟﯩﻤﻼرﱏ ھﯚرﻣﻪﺗﻠﯩﮕﻪن، ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺋﻮرﻧﯩﲎ ﺋﯚﺳﺘﯜرﮔﻪن. ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩﺪە: »ﺗـﯜرك ﺗﯩﻠﯩـﲎ ﺋـﯚﮔﯩﻨﯩﯖﻼر،‬ ‫ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ھﯚﻛﯜﻣﺮاﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯘزاق داۋام ﻗﯩﯩﺪۇ« )»دﯨﯟان«، ﺗﻮم، 2 - ﺑﻪت( دﯦﮕﻪن ھﻪدﯨﺴﲎ ﻧﻪﻗﯩﻞ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈپ،‬ ‫ﺑﯘﱏ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺑﯘﺧﺎراﻟﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﺋﺎﻟﯩﻢ ﺑﯩﻠﻪن ﻧﯩﺸﺎﭘﻮرﻟﯘق ﺑﯩﺮ ﺋﺎﻟﯩﻤﺪﯨﻦ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﯾﻪﱏ ﺗﻪﻟﯩﻢ ﺋﺎﻟﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺋﯧﯿﺘﯩـﺪۇ. ﺑـﯘ‬ ‫ﯾﻪردە »ﺋﺎﯕﻠﯩــﺪﯨﻢ« دەپ ﺗﻪرﺟﯩــﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎن ﺳــﯚز ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﺗﯧﻜﯩــﺴﺘﯩﺪە »ﺳــﻪﻣﺌﯩﺘﯘ« ﺑﻮﻟــﯘپ، ھﻪدﯨﺴــﺸﯘﻧﺎﺳﻼرﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﯩﺴﺘﯩﻼھﻰ )ﺗﻪﺑﯩﺮى( ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ ﺋﯧﯿﺘﻘﺎﻧﺪا، ﺑﯘ ﺳﯚزﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ »ھﻪدﯨـﺲ ﺋﯚﮔﻪﻧـﺪﯨﻢ« دﯦـﮕﻪن ﺑﻮﻟﯩـﺪۇ. دﯦـﻤﻪك، ﺑـﯘ ﺳـﯚز‬ ‫ھﻪدﯨﺲ ﺋﯚﮔﻪﻧﮕﯜﭼﻰ ﺷﺎﮔﯩﺮت ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯚﮔﻪﺗﻜﯜﭼﻰ ﺋﯘﺳﺘﺎزﻧﯩﯔ ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪا ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﻠﯩـﺪۇ. ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺷـﯘﱏ ﻛـﯚرۈۋاﻟﻐﯩﻠﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺪۇﻛﻰ، ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ھﻪدﯨﺲ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﳕﯘ ﺷﯘﻏﯘﻟﻼﻧﻐﺎن، ﺑﯘﺧﺎرا، ﻧﯩﺸﺎﭘﻮرﻻرﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﺗﻪھـﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﻐـﺎن.‬ ‫ﺋﻪﯾﲎ زاﻣﺎﻧﻼردا ﺑﯘﺧﺎرا ﺋﯩﺴﻼم ﻣﻪدەﻧﯩﯿﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ۋە ﺋﯩﺴﻼم ﺋﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪرﻛﯩﺰى ﺑﻮﻟﻐﺎن، ﺑﯘﺧﺎرا ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪدرﯨﺴﻠﯩﺮى،‬ ‫ﯾﯧﺘﯩﺸﺘﯜرۈپ ﭼﯩﻘﻘﺎن ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮى ﺑﯩﻠﻪن ﺟﺎھﺎﻧﻐﺎ داﯕﻖ ﭼﯩﻘﺎرﻏﺎن. ﺗﺎﻟﯩﺒﯘﻟﺌﯩﻠﯩﻤﻠﻪرﻧﯩﯔ ۋە ﺋﯚﻟﯩﻤﺎﻻرﻧﯩﯔ ﻗﯩﺒﻠﯩﮕﺎھﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎن.‬ ‫ﺋﻮﺗﺘﯘرا ﺋﺎﺳﯩﯿﺎ ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ داﯕﺪار ﺋﺎﻟﯩﻤﻼرﻧﯩﯔ ﻧﯘرﻏﯘﱏ ﺑﯘﺧﺎرا ﻣﻪدرﯨﺴﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯜزۈپ ﭼﯩﻘﻘﺎن ﭘﯩـﺸﻘﻪدەم ﺗـﺎﻟﯩﺒﯘﻟﺌﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮى‬ ‫ﺋﯩــﺪى. ھﻪدﯨﺴــﺸﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ ﺑﯘرۇﻧــﺪﯨﻦ ﺗﺎرﺗﯩــﭗ ﺑﯘﺧــﺎرادا ﺋﺎﻻھﯩــﺪە راۋاﺟﻼﻧﻐﺎﻧﯩــﺪى. ھﻪدﯨﺴــﺸﯘﻧﺎﺳﻼرﻧﯩﯔ ﭘﯩــﺮى، ﺋﻪڭ‬ ‫ﻣﯚﺗﯩﯟەر ﻛﯩﺘﺎب »ﺳﻪھﯩﮫﯩﻠﺒﯘﺧﺎرى«ﻧﯩﯔ ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙﻰ ﺋﯩﻤﺎم ﺑﯘﺧﺎرى ﺋﻪﻧﻪ ﺷﯘ ﺑﯘﺧﺎرادا ﯾﯧﺘﯩﺸﻜﻪﻧﯩﺪى.‬ ‫ﻧﯩﺸﺎﭘﻮرﻣﯘ ﺑﯘﺧﺎراﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎش ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﻣﻪرﻛﻪزﻟﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺮى ﺋﯩـﺪى. ﺋﻪﯾـﲎ ﭼـﺎﻏﻼردا ﺋﺎﺑﺒﺎﺳـﯩﯿﻪ دۆﻟﯩﺘﯩـﺪە ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ‬ ‫ﻣﻪرﻛﯩﺰى ﺑﻮﻟﯘپ، ﺑﯩﺮى ﺑﺎﻏﺪات، ﯾﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮى ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮر ﺋﯩـﺪى. ﺋﯩـﺴﻼﻣﯩﯿﻪت ﺗﺎرﯨﺨﯩـﺪا ﺗـﯘﳒﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ ﻣﻪﯾـﺪاﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟـﮕﻪن‬ ‫ﻧﯩﺰاﻣﯩﯿﻪ ﻣﻪدرﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮى ﺑﺎﻏﺪاﺗﺪا، ﯾﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮى ﻧﯩﺸﺎﭘﻮردا ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻧﯩﺪى. ﺋﯩﻠﯩﻢ ﺳﻮرۇﻧﻠﯩﺮى، ﺑﯩﻠﯩﻢ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﺟـﺎﯾﻠﯩﺮى‬ ‫ﻣﻪﺳﭽﯩﺘﻠﻪردﯨﻦ ﻣﻪدرﯨـﺴﻠﻪرﮔﻪ ﻛـﯚﭼﻜﻪن دەۋرﻟﻪردە ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮر ﺷـﻪرﻗﯩﻨﯩﯔ ﻛـﯚزﻧﯩﻜﻰ، ﻓﺎزﯨﻠﻼرﻧﯩـﯔ ﻛـﺎﱏ، ﺋﯚﻟﯩﻤﺎﻻرﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻣﺎﻛﺎﻧﯩﻐﺎ ﺋﺎﯾﻼﻧﻐﺎن ﺋﯩﺪى.‬ ‫01‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  11. 11. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﻣﻪﳘــﯘد ﻗﻪﺷــﻘﻪرى ﺋﯘﯾﻐــﯘرﺗﯩﻠﻰ ﺑﯩــﻠﻪن ﺋﻪرەب ﺗﯩﻠﯩﻐــﺎ ﺗﻮﺷــﻘﺎن ﺗﯩﻠــﺸﯘﻧﺎس ﺑﻮﻟﯘﺷــﻰ ﺑﯩــﻠﻪن ﺗﻪﻓــﺴﯩﺮ، ھﻪدﯨــﺲ، ﻓﯩﻘﮫــﻰ‬ ‫)ﻗﺎﻧﯘﻧﺸﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ( ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻖ ﺋﯩـﺴﻼم ﺷﯘﻧﺎﺳـﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻤـﯘ ﭘﯘﺧﺘـﺎ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻧﯩـﺪى. ﻣﻪزﻛـﯘر ھﻪدﯨـﺴﲎ ﺑﯘﺧـﺎراﻟﯩﻖ ۋە‬ ‫ﻧﯩﺸﺎﭘﻮرﻟﯘق ھﻪدﯨﺲ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯜﮔﻪﻧﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﻗﺎرﯨﻐﺎﻧﺪا، ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯘﺧـﺎرا ۋە ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮر ﻗﺎﺗـﺎرﻟﯩﻖ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﻣﻪرﻛﻪزﻟﯩـﺮﯨﮕﻪ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﺗﻪھﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﻐﺎن. ﺋﯩﻤﺎم ﺑﯘﺧﺎرادﯨﻦ ﻗﺎﻟـﺴﯩﻼ 2 - ﺋﻮرۇﻧـﺪا ﺗﯘرﯨـﺪﯨﻐﺎن، ﻣﻪﺷـﮫﯘر ھﻪدﯨـﺲ ﻛﯩﺘـﺎﰉ »ﺳـﻪھﮫﻰ‬ ‫ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ«ﻧﯩﯔ ﻣـﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙﻰ ﻣﯘﺳـﯩﻠﯩﻢ ﺋﯩـﺒﯩﻦ ھﻮﺟﺠـﺎج ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮرﻟﯘق ﺋـﺎﻟﯩﻢ ﺋﯩـﺪى. ﺋﯩﻤـﺎم ﺑﯘﺧـﺎرى ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮرﻏﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە،‬ ‫ﻣﯘﺳﯩﻠﯩﻢ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ھﻪدﯨﺲ ﺋﯩﻠﯩﻤﻰ ﺋﯚﮔﻪﻧﮕﻪن ۋە ﺋﯩﻤﺎم ﺑﯘﺧﺎرﯨﺪﯨﻦ ﺋﯚرﻧﻪك ﺋﺎﻟﻐﺎﻧﯩﺪى. ﻧﯩـﺸﺎﭘﻮر - ﺋﻪﺑﯘﻟﺌﺎﺑﺒﻪﺳﯘﻟﺌﻪﺳـﻪم،‬ ‫ﺋﻪﺑــﯘ ﻣﻪﻧــﺴﯘر، ﺋﺎﺑــﺪۇﳌﻪﻟﯩﻚ، ﺋﻪﺑــﯘ ﺋﺎﺑــﺪۇﻟﻼھﺎ ﻛﯩــﻢ ﻗﺎﺗــﺎرﻟﯩﻖ ھــﺎدﯨﺲ ﺋــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮى ﺋ ـﯚﺗﻜﻪن ﯾ ـﯘرت ﺋﯩــﺪى. ﯾ ـﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ‬ ‫ھﻪدﯨﺴﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﻟﯩﻢ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺗﯧﻜﯩـﺴﺘﺘﻪ »ﺋﯩﻤـﺎم« دﯦـﮕﻪن ﺳـﯚز ﺑﯩـﻠﻪن ﺋﯩﭙـﺎدﯨﻠﻪﻧﮕﻪن، ﺑـﯘ ﯾﻪردﯨﻜـﻰ »ﺋﯩﻤـﺎم«ﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ »ھﻪدﯨﺴﺸﯘﻧﺎس، ھﻪدﯨﺲ ﺋﺎﻟﯩﻤﻰ، ھﻪدﯨﺲ ﭘﯧـﺸﯟاﺳﻰ« دﯦـﮕﻪن ﺑﻮﻟﯩـﺪۇ: ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩـﭗ ﺑـﯘ ﯾﻪردە ﺋـﯘﻻرﱏ‬ ‫»ﺋﯩﻤــﺎم« دەپ ﺋﺎﺗــﺎش ﺑﯩﻠﻪﻧــﻼ ﻛﯘﭘﺎﯾﯩﻠﯩﻨﯩــﭗ، ﺋﯘﻻرﻧﯩــﯔ ﺋﯩــﺴﻤﯩﲎ ﺋﯧﻨﯩــﻖ ﺗﯩﻠﻐــﺎ ﺋﺎﳌﯩﻐــﺎن. ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺳ ـﻪۋەﺑﯩﲎ ﻣﯘﻧــﺪاق‬ ‫ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪۇ، ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﯾﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ ھﻪدﯨﺴﲎ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﻛﯩﺸﻠﻪردﯨﻦ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺋﯧﯿﺘﻘﺎﻧـﺪا رﯨـﯟاﯾﻪت‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻧﯩﯔ »ﺋﯚزى ﺟﺎۋاﺑﻜﺎر«، »ﺗﻮﻏﺮا ﺑﻮﳌﯩﻐﺎن ﺗﻪﻗﺪﯨﺮدﯨﻤﯘ« دﯦﮕﻪن ﺋﯩﺰاھﲎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻣﻪزﻛﯘر ھﻪدﯨﺴﻜﻪ ﺗﺎزا ﺋﯩﺸﻪﻧﭻ‬ ‫ﻗﯩﻼﳌﺎﯾﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺑﯩﻠﺪۈرﮔﻪن. روﺷﻪﻧﻜﻰ، ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭗ ﺋـﯚزﯨﮕﻪ ﺋﯘﺳـﺘﺎز ﯾﻮﻟﻠـﯘق ھﻪدﯨـﺲ ﭘﯧـﺸﯟاﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩـﺴﻤﯩﲎ ﺋﺎﺗـﺎپ‬ ‫ﺗﯘرۇپ ﺋﯘﻻرﱏ ﯾﺎﻟﻐﺎﻧﻐﺎ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺸﲎ ﺋﻪپ ﻛﯚرﻣﯩﮕﻪن، ﺋﯘﻻرﱏ ﺋﺎﯾﯩﻐﺎن.‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ھﻪدﯨﺴﻜﻪ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎق، ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﺑﯘ ھﻪدﯨﺴﲎ ﺗـﻮﻏﺮا، دەپ ﻗﺎرﯨﻐـﺎن، ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜن ﺋـﯘﱏ‬ ‫ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺧﻪﻟﻪﭘﺘﯩﻦ ﺗﻪﻟﯩـﻢ ﺋﺎﻟـﺪﯨﻢ، دەپ ﺋﯘﺳـﺘﺎزﻧﯩﯔ ﺋﯩـﺴﻤﯩﲎ ﺋﺎﺷـﻜﺎرا ﺗﯩﻠﻐـﺎ ﺋﺎﻟﻐـﺎن. »ھﻪدﯨـﺲ ﻗﯘرﺳـﻰ« رﯨـﯟاﯾﻪت‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﻰ ھﯜﺳﻪﯾﯩﻨﲎ ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﺷـﻪﯾﺦ، ﺋﯩﻤـﺎم، زاھﯩـﺪ ﻗﺎﺗـﺎرﻟﯩﻖ ﺋـﯜچ ﺳـﯚز ﺑﯩـﻠﻪن ﺳـﯜﭘﻪﺗﻠﻪﯾﺪۇ. ﺑـﯘ ﯾﻪردﯨﻜـﻰ‬ ‫»ﺷﻪﯾﺦ«ﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ھﻪدﯨﺲ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺘﻼھﻰ ﺑﻮﯾﯩﭽﻪ ﺋﯧﯿﺘﻘﺎﻧـﺪا، ھﻪدﯨـﺲ ﺋﯩﻠﯩﻤﯩـﺪا ﺗﻮﻧﯘﻟﻐـﺎن ﺋﯘﺳـﺘﺎز، دﯦـﮕﻪن‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺪۇ، »ﺋﯩﻤﺎم« ﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ - ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮەر ﺗﯜرﯨﺪە ﺋﯜزۈپ ﭼﯩﻘﯩﭗ، ﺷﯘ ﭘﻪﻧﻨﯩـﯔ ﻣﯘﺗﻪﺧﻪﺳﯩـﺴﻰ، ﭘﯧـﺸﯟاﺳﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐــﺎن ﺋــﺎدەﻣﮕﻪ ﻗﺎرﯨﺘـﺎ ﺋﯧﯿﺘﯩﻠﯩــﺪۇ. ﺑـﯘ ﯾﻪردە ھﻪدﯨــﺲ ﺋﯩﻠﯩﻤﯩﻨﯩـﯔ ھﻪﳑﻪ ﺋـﯧﱰاپ ﻗﯩﻠﻐــﺎن ﻣﯘﺗﻪﺧﻪﺳﯩــﺴﻰ دﯦــﮕﻪن ﻣﻪﻧــﺎﱏ‬ ‫11‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  12. 12. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﺑﯩﻠﺪۈرﯨﺪۇ. »زاھﯩﺪ« ﺗﻪﻗﯟادار ﻣﻪﻧﯩﺴﯩﺪە، ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺗﻪﻗﯟادار ﺋﺎدەم ھﻪدﯨﺲ رﯨﯟاﯾﻪت ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﯾﺎﻟﻐـﺎﻧﲎ ﺋﺎرﯨﻼﺷـﺘﯘرﻣﺎﯾﺪۇ،‬ ‫دﯦﮕﻪن ﻣﻪﻧﺎ ﭼﯩﻘﯩﺪۇ. »دﯨﯟان« دا »ھﯜﯨﺴﯿﯩﻦ ﺑﯩﻦ اﻟﻜﺎﺷﻐﺮى« ﯾﻪﱏ ﻗﻪﺷﻘﻪرﻟﯩﻖ ﺧﻪﻟﯩـﻔﻪ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ھﯜﺳـﻪﯾﯩﻦ، دەپ ﺗﯩﻠﻐـﺎ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﻨﻐﺎن. ﺗﺎرﯨﺨﻰ ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﻪردە ﺑﻮﻟﺴﺎ، ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺋﻪﱃ ﺋﯩﺒﲎ ﺧﻪﻟﻪف دەپ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐﺎن. ھﻪدﯨﺴﺸﯘﻧﺎس ﺋﺎﻟﯩﻤﻼرﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺗﻪرﺟﯩﻤﮫﺎﱃ ﯾﯧﺰﯨﻠﻐﺎن ۋە ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ، دەپ ﻗﺎراﻟﻐﺎن »ﻣﯩﺰاﻧﯘﻟﺌﺌﯩﺘﺪال« )ھﻪدﯨﺴـﺸﯘﻧﺎﺳﻼرﻧﯩﯔ ﺗﻪرﺟﯩﻤﮫـﺎﱃ(دا ﺋـﯘ ﺋﻪڭ‬ ‫زﯦﺮەك ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺋﻪﱃ ﻛﺎﺷﻐﻪرى دەپ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐﺎن. ﺷﯘﻧﯩﯖﺪەك ﺋﻪﺑﯘﻟﻔﻪزﱃ ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺋﻪﱃ ﺑﻮﻟـﺴﺎ، ﺋﯩـﺒﯩﻦ ﻏﯩـﻼن‬ ‫دﯨــﻦ ھﻪدﯨــﺲ رﯨـﯟاﯾﻪت ﻗﯩﻠﯩــﺪۇ. ﺋﯩــﺒﯩﻦ ﻏﯩــﻼن ھﻪدﯨــﺲ رﯨـﯟاﯾﻪت ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﺎ ﺋﯩــﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪس، دەپ ﺑﺎھــﺎ ﺑﯧﺮﯨــﺪۇ.‬ ‫»ﻣﯩﺰاﻧﯘﻟﺌﺌﯩﺘـــﺪال« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩـــﺪا »ﺋﻪﳌﻪﺋـــﻰ« )زﯦـــﺮەك( دﯦـــﮕﻪن ﺳـــﯚز ھﯜﺳـــﻪﯾﯩﻨﻨﯩﯔ ﺳـــﯜﭘﯩﱴ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐــــﺎن.‬ ‫»ﻣﯘﻟﮫﻪﻗﺎﺗﯘﺳﺴﯘراھ« )ﺳﯜرراھﻪ ﻟﯘﻏﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﯩﺴﻰ( دا ھﯜﺳﻪﯾﯩﻨﻨﯩﯔ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﺎﺑـﺪۇﻏﻪﻓﻔﺎرﻧﯩﯔ ﺳـﯜﭘﯩﱴ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﻨﻐــﺎن. »ﻣﯘﻟﮫﻪﻗﺎﺗﯘﺳﯩــﺴﯘرراھ« ﻧﯩــﯔ ﻣــﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙﻰ »ﻣﯩﺰاﻧﻮﻟﺌﺌﯩﺘــﺪال« ﻧﯩــﯔ ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭙــﺪﯨﻦ ﯾﯧــﺮﯨﻢ ﺋﻪﺳــﯩﺮﭼﻪ ﺑــﯘرۇن‬ ‫ﺋــﯚﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ۋە ھﯜﺳـــﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩـــﺒﯩﻦ ﺋﻪﱃ ﺧﻪﻟﻪﻓﻨﯩــﯔ ﯾﯘرﺗﺪﯨـــﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼـــﯜن ﺑــﯘ ﯾﻪردە ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺳــﯚزى‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻧﯩﯖﻜﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩـﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻜﺮەك دەپ ﻗﺎراﺷـﻘﺎ ﺗـﻮﻏﺮا ﻛﯧﻠﯩـﺪۇ. ﺟﺎﻣـﺎل ﻗﺎرﺷـﻰ »ﺳـﯘراھ« ﻟﯘﻏﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﻣﯘﻟﮫﻪﻗﺎﺗﯩـﺪا‬ ‫)ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﯩﺴﻰ( ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﱃ ﺋﯩﺒﲎ ﺧﻪﻟﻪف ﻛﺎﺷﻐﻪرى، دﯦﯿﯩﻠﮕﻪن. دﯦـﻤﻪك، »دﯨـﯟان«دا ھﯜﺳـﻪﯾﯩﻨﻨﯩﯔ دادﯨـﺴﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﻪﱃ ﺳﯚزى ﭼﯜﺷﯜپ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ھﯜﺳﻪﯾﯩﻨﻨﯩﯔ ﺑﻮۋﯨﺴﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ دادﯨﺴﻰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﯾﯘﻟﻐﺎن. ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋـﯚز دەۋرﯨـﺪە‬ ‫ﺗﻮﻧﯘﻟﻐﺎن زور ﺋﺎﻟﯩﻢ ﺑﻮﻟﯘپ، ﺑﺎﻏﺪات ۋە ﻗﻪﺷﻘﻪرﻟﻪرﻧﯩﯔ ﻣﻪدرﯨﺴﻠﯩﺮﯨﺪە ﻧﯘرﻏﯘن ﺗﺎﻟﯩﺒﯘﻟﺌﯩﻠﻤﻠﻪرﮔﻪ دەرس ﺋﯚﮔﻪﺗﻜﻪن. ﺗﻪﻓـﺴﯩﺮ‬ ‫ۋە ھﻪدﯨﺴﻜﻪ ﺋﺎﺋﯩﺖ ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪن ﺋﻪﺳﻪرﻟﻪرﱏ ﯾﺎزﻏﺎن. ﻣﯩﻼدى 3901 - ﯾﯩﻠﻰ )ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 684 - ﯾﯩﻠﻰ( ﻗﻪﺷﻘﻪردە ۋاﭘـﺎت‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎن، ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﱃ ﺋﯩﺒﲎ ﺧﻪﻟﻪﻓﯩﻨﯩﯔ زﯦﺮەك ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻐﻪﻓﻔﺎر دەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﯩﺮ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ، ﺋﯘﻣـﯘ دادﯨـﺴﯩﻐﺎ‬ ‫ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻼ ﺗﻮﺷﻘﺎن ﺋﺎﻟﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐﺎن، ﺗﻪﻓﺴﯩﺮ ۋە ھﻪدﯨﺴﻜﻪ ﺋﺎﺋﯩﺖ ﺋﻪﺳﻪرﻟﻪرﱏ ﺗﻪﺳﻨﯩﭗ ﻗﯩﻠﻐﺎن.‬ ‫ﺋﯧﯿﺘﯩﺸﻼرﻏﺎ ﻗﺎرﯨﻐﺎﻧﺪا، ﺋﯘ ﻗﻪﺷﻘﻪردە دادﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ھﻮزۇرﯨﺪا دەرس ﺋﻮﻗﯘۋاﺗﻘﺎﻧﺪا، ﺋﯘﱏ ﺷﯘ زاﻣﺎﻧﻨﯩـﯔ ﺳـﻪﻟﺘﻪﻧﻪت ﺗﻪﺧﺘﯩـﺪە‬ ‫ﺋﻮﻟﺘﯘرﻏﺎن ﺧﺎن ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﭗ، ﺋﯘﻻغ ﺋﻪۋەﺗﯩﺪۇ. ﺋﺎﺑﺪۇﻏﻪﻓﻔﺎر ﯾﻮﻟﺪا ﻛﯧﺘﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ﺋﯘﻻﻏﺪﯨﻦ ﯾﯩﻘﯩﻠﯩـﭗ ﭼﯜﺷـﯜپ، ﺷـﯘ ﺟﺎﯾـﺪﯨﻼ‬ ‫ﺟﺎن ﺋﯜزﯨﺪۇ. ﺋﯘ ﻧﯩﯔ ﺟﻪﺳﯩﺪى ﻗﻪﺷﻘﻪرﻧﯩﯔ ﺳﯩﺮﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﯾﻪﺗـﺘﻪ ﻗﯩـﺒﻠﻪ دﯦـﮕﻪن ﺟﺎﯾﻐـﺎ دەﭘـﻨﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩـﺪۇ. ﺋﺎﺑـﺪۇﻏﻪﻓﻔﺎرﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﱃ ﺋﯩﺒﲎ ﺧﻪﻟﻪﭘﻤﯘ »ﯾﻪﺗﺘﻪ ﻗﯩﺒﻠﻪ« دﯦـﮕﻪن ﺟﺎﯾﻐـﺎ دەﭘـﻨﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷـﻰ ﻣـﯘﻣﻜﯩﻦ. ﺋﻪﻧﻪ ﺷـﯘ‬ ‫21‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  13. 13. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﺋﺎﺑــﺪۇﻏﻪﻓﻔﺎر »ﺗــﺎرﯨﺦ ﻛﺎﺷــﻐﯩﺮ« )»ﻗﻪﺷــﻘﻪر ﺗــﺎرﯨﺨﻰ«( ﻛﯩﺘــﺎﺑﯩﲎ ﯾﺎزﻏﺎﻧﯩــﺪى. ﺋﻪﭘــﺴﯘﺳﻜﻰ، ﺑـﯘ ﻛﯩﺘــﺎب ھﺎزﯨﺮﻏــﺎ ﻗﻪدەر‬ ‫ﺑﺎﯾﻘﺎﻟﻐﯩﲎ ﯾﻮق. ﺋﺎﺑﯘﻏﻪﻓﻔﺎرﻧﯩﯔ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ھﯜﺳﻪﯾﯩﻦ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﱃ ﺋﯩـﺒﲎ ﺧﻪﻟﻪﻓﻨﯩـﯔ ﺋﻪﺳـﻪرﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ھﯧﭽﻘﺎﯾﺴﯩـﺴﻰ‬ ‫زاﻣﺎﻧﯩﻤﯩﺰﻏﯩﭽﻪ ﯾﯧﺘﯩﭗ ﻛﯧﻠﻪﳌﯩﮕﻪن.‬ ‫ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى »ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﻪ«دە ﯾﻪﻧﻪ: ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﻪرەب ﺗﯩﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻪﯾﮕﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷﻜﻪن ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﺗﻘﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎش‬ ‫ﺗﻪڭ ﭼﯧﭙﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯟاﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﺋﺎﺑﺪۇراﳘﺎن ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺋﻪﳘﻪد ﺗﻪﺳﻨﯩﻒ ﻗﯩﻠﻐﺎن »ﻛﯩﺘﺎﺑﯘﻟﺌﻪﯾﻦ«‬ ‫ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﻟﯘﻏﻪﺗﯩﺘﯩﺪﯨﻜﯩﺪەك »دﯨﯟان« ﻏﯩﻤﯘ ﺋﺎرﺧﺎﺋﯩﻚ ﺳﯚزﻟﻪرﱏ ﻛﯩﺮﮔﯜزۈﺷﲎ ﺋﻮﯾﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ، ﻣﯘﻧـﺪاق ﻗﯩﻠﻐﺎﻧـﺪا دﯨﯟاﻧﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﻣﯘﻛﻪﳑﻪل ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ، ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﺳـﯚزﻟﻪرﱏ ﺋﻮﯕـﺎي ﺗﯧـﭙﯩﺶ، ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﯩﺰﯨﻘﯩـﺸﻰ ۋە ﺋﯩﺨﭽـﺎﻣﻠﯩﻖ ﻗﺎﺗـﺎرﻟﯩﻖ‬ ‫ﺟﻪھﻪﺗﻠﻪرﱏ ﻛﯚزدە ﺗﯘﺗﯘپ، ﺋﯧﺴﺘﯩﻤﺎﻟﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟﻐﺎن ﺳﯚزﻟﻪرﱏ ﺋﺎﳌﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺑﺎﯾـﺎن ﻗﯩﻠﯩـﺪۇ )»دﯨـﯟان« ﺗـﻮم، 6 - ﺑﻪت(. ﺑـﯘ‬ ‫ﯾﻪردە دﯨﻘﻘﻪﺗﻜﻪ ﺳﺎزاۋەر ﺋﯩﻨﭽﯩﻜﻪ ﺑﯩﺮ ﻧﯘﻗﺘﺎ ﺷﯘﻛﻰ: ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩﭗ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﻪرەب ﺗﯩﻠـﻰ ﺑﯩـﻠﻪن ﺑﻪﯾﮕﯩـﮕﻪ ﭼﯜﺷـﻜﻪن‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﺗﻘﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎش ﺗﻪڭ ﭼﯧﭙﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯟاﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن، ﺋﻪرەب ﺋﺎﻟﯩﻤﻰ ﺋﺎﺑﺪۇراﳘﺎن ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﯩﻦ‬ ‫ﺋﻪﳘﻪدﻧﯩﯔ ﭼﻮڭ ھﻪﺟﯩﻤﻠﯩـﻚ ﻗﺎﻣﯘﺳـﻰ »ﻛﯩﺘﺎﺑﯘﻟﺌـﺎﯾﯩﻦ« ﮔﻪ ﺋﻮﺧـﺸﺎش ﺋﯧـﺴﺘﯩﻤﺎﻟﺪﯨﻦ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎن ﺳـﯚزﻟﻪرﻧﯩﻤﯘ ﺋـﯚز‬ ‫ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﻐﺎن ھﺎﻟﺪا »دﯨﯟان«ﱏ ﯾﺎزﻏﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎم ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﺑﻮﻻﺗﱴ، دەﯾﺪۇ. ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺗﯧﻜﯩﺴﺘﺘﯩﻜﻰ »اوب« ﺳـﯚزى‬ ‫»ﺗﯧﺨﯩﻤــﯘ ﺗﻮﻟ ـﯘق، ﺗﯧﺨﯩﻤــﯘ ﻣ ـﯘﻛﻪﳑﻪل، ﺗﯧﺨﯩﻤــﯘ ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩــﻖ« دﯦــﮕﻪن ﻣﻪﻧــﺎﻻردا ﻛﯧﻠﯩــﺪۇ. )»دﯨ ـﯟان«ﻧﯩــﯔ ﺋﯘﯾﻐــﯘرﭼﻪ‬ ‫ﺗﻪرﺟﯩﻤﯩﺴﯩﺪە ﺑﯘ ﺳﯚز ﻗﺎﻧﺪاﻗﺘﯘ »ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺗﻪرﺗﯩﭙﻠﯩﻚ« دە ﺗﻪرﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎن(. ﺑﯘﻧﯩـﯔ ﺑﯩـﻠﻪن ﻣﻪﳘـﯘد ﻗﻪﺷـﻘﻪرى‬ ‫زاﻣﺎﻧﯩﺪﯨﻼ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻼردﯨﻜﻰ ﺋﺎرﺧﺎﺋﯩﺰم ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﻪﺗﻜﻪن ﺳﯚزﻟﻪرﻧﯩﯔ ﻧﺎھﺎﯾﯩﱴ ﻛﯚپ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺸﺎرەت ﺑﯧﺮﯨﻠﯩـﺪۇ.‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﳘﻪدﻧﯩﯔ »ﻛﯩﺘـﺎﺑﯘل )ﺋﻪﯾﯩـﻦ(« ﻛﯩﺘـﺎﰉ 48 ﺟﯩﻠـﺪ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﯾﯧﺰﯨﻠﻐـﺎن. ﻣﯘﻧـﺪاق زور ھﻪﺟﯩﻤﻠﯩـﻚ ﻗﺎﻣﯘﺳـﺘﺎ،‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺗﯩﻞ ﺑﻪﯾﮕﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷﻜﻪن ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﺗﻘﺎ ﺗﻪﻣﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن. »دﯨﯟان«ﻧﯩﯔ ھﻪﺟﯩﻤﯩﻤﯘ »ﻛﯩﺘﺎﺑﯘﻟﺌﻪﯾﯩﻦ« ﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎش‬ ‫زور ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﭘﯩﻼﻧﻼﻧﻐﺎن. ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى ﻧﯘرﻏـﯘن ﻣﺎﺗﯧﺮﯨﯿـﺎل ﺗﻮﭘﻠﯩﻐـﺎن. ﺑـﯘ ﻣﺎﺗﯧﺮﯨﯿـﺎﻟﻼر رەﺗﻠﯩﻨﯩـﺸﯩﭗ،‬ ‫ﺗﺎﻟﻠﯩﻨﯩﺸﯩﭗ ﺑﺎﺳـﻘﯘﭼﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﻜﯜزۈﻟـﯜپ، ﻧﯘرﻏـﯘن ﻗﯩـﺴﻤﻰ ﺷـﺎﻟﻠﯩﯟﯦﺘﯩﻠﮕﻪن. ﺑـﯘ ﻧـﯘﻗﺘﯩﲎ ﻣﯘﻧـﯘ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺳـﯚزدﯨﻨﻤﯘ‬ ‫ﺑﺎﯾﻘﯩﯟاﻻﻻﳝﯩﺰ.‬ ‫31‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  14. 14. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫»ﯨﯟان«ﻧﯩﯔ ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩﺴﯩﺪﯨﻜﻰ »ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن ﺳﯚزﻟﻪرﱏ ﺋﺎﻟﺪﯨﻢ، ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﻠﻤﻪﯾﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﺮﯨﲎ ﺗﺎﺷﻠﯩﺪﯨﻢ« )»دﯨﯟان« ﺗﻮم،‬ ‫6 - ﺑﻪت(. »دﯨﯟان«ﻧﯩﯔ ﺋﯘﯾﻐﯘرﭼﻪ ﺗﻪرﺟﯩﻤﯩﺴﯩﺪە، »ﺋﺎﻟﺪﯨﻢ« دەپ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐﺎن ﺳﯚز، ﺋﻪﺳﻠﻜﻰ ﺗﯧﻜﯩﺴﺘﺘﻪ »ﺋﻪﺳـﺒﯩﮫﻪﺗﺘﯘ«‬ ‫ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﯘﻧﯩﯔ »ﻣﯘﻗﯩﻤﻼﺷﺘﯘرۇش« دﯦﮕﻪن ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﺑﺎر، »ﺗﺎﺷﻠﯩﯟەﺗﺘﯩﻢ« دﯦﮕﻪن ﺳـﯚز ﺋﻪﺳـﻠﻰ ﺗﯧﻜﯩـﺴﺘﺘﻪ »ﺋﻪﳘﻪﻟﺘـﯘ«‬ ‫ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﯘﻧﯩﯔ »ﻗﺎﻟﺪۇرۇش« ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﺑـﺎر. ﻣﯘﻧـﺪاﻗﺘﺎ ﻣﯘﺋﻪﻟﻠﯩـﭗ: »ﻗﻮﻟﯘﻣـﺪا ﻧﻪﻗﻠﻪﺷـﻜﻪن ﻣـﻮل ﺳـﯚزﻟﯜﻛﻠﻪر ﯾـﺎﻛﻰ ﻣـﻮل‬ ‫ﻣﺎﺗﯧﺮﯨﯿــﺎﻟﻼردﯨﻦ ﺑﯩــﺮ ﻗﯩــﺴﻤﯩﲎ ﻣﯘﻗﯩﻤﻼﺷــﺘﯘرۇپ، ﻛﯩﺘــﺎﺑﺘﯩﻦ ﺋــﻮرۇن ﺑﻪردﯨــﻢ. ﺑﯩــﺮ ﻗﯩــﺴﻤﯩﲎ ﺑﻮﻟــﺴﺎ، ﻛﯩﺘﺎﺑﻘــﺎ ﺑﯧﺮﯨــﺸﺘﯩﻦ‬ ‫ﻗﺎﻟﺪۇرۇۋەﺗﺘﯩﻢ« دﯦﮕﻪن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ. ﺋﺎرﺧﺎﺋﯩﺰم ﺳﯚزﻟﻪر ﻗﺎﻟﺪۇرۇۋﯦﺘﯩﻠﻤﯩﮕﻪن ﺑﻮﻟﺴﺎ، »دﯨﯟان«ﻣـﯘ »ﺋﻪﯾـﻦ« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﻐـﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎش‬ ‫ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺋﻮن ﺟﯩﻠﺪ ﯾﯧﺰﯨﻠﻐﺎن ﺑﻮﻻﺗﱴ.‬ ‫ﺑﯘ ﯾﻪردە ﺷﯘﻧﯩﻤﯘ ﻗﻪﯾﺖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯜش ﻛﯧﺮەﻛﻜﻰ، ﺋﻪﳘﻪد ﺋﯩﺒﯩﻦ ﺧﻪﻟﯩﻠﻨﯩﯔ »ﺋﻪﯾﻦ« ﻛﯩﺘﺎﰉ ﻣﻪﯾﺪاﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧـﯿﯩﻦ،‬ ‫ﺋﯘﻧﯩﯖﺪا ﺑﺎﯾﺎن ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﻠﻤﻪﯾﺪﯨﻐﺎن ﺳﯚزﻟﻪر ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە، ﺋﻪﯾﲎ زاﻣﺎن ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎرﺷﻰ ﺋﻮﺧﺸﺎش ﺑﻮﳌﯩﻐﺎن. ﺑﻪزﯨﻠﯩﺮى‬ ‫»ﺋﻪﯾﻦ« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﺪا ﺋﺎﯾﺮﯨﻠﻐﺎن ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﻠﻤﻪﯾﺪﯨﻐﺎن ﺳـﯚزﻟﻪرﱏ ﻣﺎﻗﯘﻟﻠﯩﻐـﺎن، ﺑﻪزﯨﻠﯩـﺮى ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋـﯘﱏ ﺧﺎﺗﺎﻏـﺎ ﭼﯩﻘﺎرﻏـﺎن. ﻣﻪﳘـﯘد‬ ‫ﻗﻪﺷــﻘﻪرى »ﺋﻪﯾــﻦ« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩﺘﯩﻠﻤﻪﯾــﺪﯨﻐﺎن ﺳـﯚزﻟﻪر ﺗﻮﻏﺮﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯚﻟﯩﻤﺎﻻرﻧﯩــﯔ ﺋﯩﺨﺘﯩﻼﭘﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺧﻪۋەرﺳــﯩﺰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪس ﺋﯩﺪى، ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ. ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرى »دﯨﯟان«ﱏ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺗﯜرﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻼرﱏ ﺋﯚﮔﯩﻨﯩـﺸﻰ ﺋﯜﭼـﯜن ۋە ﺗـﯜرﻛﯩﻲ‬ ‫ﺧﻪﻟﻘــﻠﻪر ﻣﻪدەﻧﯩﯿﯩــﺘﯩﲎ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼرﻏﺎ ﺗﻮﻧﯘﺷــﺘﯘرۇش ﺋﯜﭼــﯜن ﯾﯧﺰﯨــﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﻣﯘﻗﻪددﯨﻤﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﯾــﺎﻧﻼردﯨﻦ ﺑﯩﻠﯩــﭗ‬ ‫ﺋﺎﻻﻻﳝﯩﺰ.‬ ‫دﯦﻤﻪك، ﻣﻪﳘﯘد ﻗﻪﺷﻘﻪرﯨﻨﯩﯔ »دﯨﯟان«ﱏ ﯾﯧﺰﯨﺸﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪﻗﺴﯩﺪى، ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﳘﻪدﻧﯩﯔ »ﺋﻪﯾﻦ« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﲎ ﯾﯧﺰﯨـﺸﺘﯩﻜﻰ‬ ‫ﻣﻪﻗﺴﯩﺪى ﺑﯩﻠﻪن ﺗﯜﭘﺘﯩﻦ ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﺎﯾﺪۇ. ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن، ﺋﯘ »دﯨﯟان«ﱏ ﯾﯧﺰﯨﺸﺘﺎ ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﳘﻪدﱏ ﺋﯚرﻧﻪك ﻗﯩﻠﻤـﺎي،‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﯩﭽﻪ ﯾﻮل ﺗﯘﺗﻘﺎن. »دﯨﯟان«ﻧﯩﯔ ﯾﻮﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﭗ ﻗﺎﯾﺘﺎ ﺗﯜﭘﻠﯩﻨﯩﺶ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮى، ﺋﺎﺑﺪۇراﲬﺎن ﺧﯧﻠﯩﻞ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﳘﻪد ﺗﻪﺳﻨﯩﻒ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎن »ﻛﯩﺘﺎﺑﯘﻟﺌﻪﯾﻦ«ﻧﯩﯔ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎپ ﻛﯧﺘﯩﺪۇ. ﺋﯩﺒﲎ ﻧﻪدﯨﻤﻨﯩﯔ »ﻓﯩﮫﺮﺳﯩﺖ«ﺗﻪ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺸﯩﭽﻪ، ھﯩﺠﺮﯨﯿﻪ 071‬ ‫- ﯾﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼدى 787 - ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى( ﯾﯧﺰﯨﻠﻐﺎن »ﻛﯩﺘﺎﺑﯘل ﺋﻪﯾﻦ« ﻛﯩﺘﺎﰉ ﺋﯚز ۋاﻗﺘﯩﺪا ﻣﻪﯾـﺪاﻧﻐﺎ ﭼﯩﻘﺎﳌـﺎي ھﯩﺠـﺮﯨﯿﻪ 842 -‬ ‫ﯾﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼدى 368 - ﯾﯩﻠﻠﯩﺮى(ﻏﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺟﺎﻣﺎﺋﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪن ﯾﯜز ﻛﯚرۈﺷﻪﻟﯩﮕﻪن. ﺋﻪﺑﯘ ﺑﻪﻛﺮى ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻮرەﯾﺪ‬ ‫41‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬
  15. 15. ‫دەۋﯨﺮ ﺋﯩﻠﻜﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى-دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﻰ‬ ‫ﻣﯘﻧﺪاق دەﯾﺪۇ: »ﺧﯧﻠﯩﻞ ﺋﯩﺒﲎ ﺋﻪﳘﻪدﻧﯩـﯔ »ﺋﻪﯾـﻦ« ﻛﯩﺘـﺎﰉ 842 - ﯾﯩﻠﯩﻐـﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە، ﺑﻪﺳـﺮە ﺷـﻪھﺮﯨﺪە ﭘﻪﯾـﺪا ﺑﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﻗﺎﻟﺪى. 05 ﺟﯩﻠﺪﻟﯩﻚ ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﲎ ﺑﯩـﺮ ﻛﯩﺘـﺎﺑﭽﻰ ﺧﯘراﺳـﺎﻧﺪﯨﻦ 05 ﺗﯩﻠﻼﻏـﺎ ﺳـﯧﺘﯩﯟﯦﻠﯩﭗ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﻛﻪﭘﺘـﯘ. ﺑـﯘرۇن ﺑﯩـﺰ ﺑـﯘ‬ ‫ﻛﯩﺘﺎﺑﻨﯩﯔ ﺧﯘراﺳﺎﻧﺪا ﺗﺎھﯩﺮﯨﻼر ﺧﺎﻧﺪاﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﻛﯜﺗﯜﭘﺨﺎﻧﯩﺴﯩﺪا ﺳﺎﻗﻼﻧﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﲎ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎن ﺋﯩﺪۇق. ﺋﻪﳑﺎ ﻧﯘرﻏـﯘن ﺋـﺎدەﻣﻠﻪر‬ ‫ﻣﯘﻧـﺪاق ﻛﯩﺘﺎﺑﻨﯩـﯔ ﺋﯩــﺸﻠﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﲎ ۋە ﻗﻪﯾﻪردﯨﻠﯩﻜﯩـﲎ زادى ﺑﯩﻠﻤﻪﯾـﺘﱴ« دﯦــﮕﻪن. ﻣﻪﺗﺒﻪﺋﻪﭼﯩﻠﯩـﻚ ﻣﻪﯾـﺪاﻧﻐﺎ ﻛﻪﳌﯩــﮕﻪن،‬ ‫ﺋﻪﺳــﻪرﻟﻪر ﻗﻮﻟــﺪﯨﻦ - ﻗﻮﻟﻐــﺎ ﻛﯚﭼﯜرۈﻟــﯜپ ﺗﺎرﯨﻠﯩــﺪﯨﻐﺎن ﺋﻪﯾــﲎ زاﻣﺎﻧــﺪا ﻣﯘﻧــﺪاق ﺋﻪھﯟاﻟﻼرﻧﯩــﯔ ﺑﻮﻟــﯘپ ﺗﯘرۇﺷــﻰ‬ ‫ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪرﻟﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪس ﺋﯩﺪى ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ.‬ ‫ﻣﻪﻧﺒﻪ: »ﺷﯩﻨﺠﺎڭ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﭘﻪﻧﻠﻪر ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻰ« ژۇۈﻧﯩﻠﻰ 3002 ـ ﯾﯩﻞ 3 ـ ﺳﺎن‬ ‫51‬ ‫ﻗﯩﲎ ﻣﻪرھﻪﻣﻪت!ﺗﯩﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﺎﺗﯩﺮﯨﯿﺎﻟﻼرﱏ دەۋﯨﺮ ﺑﯩﻠﻮﮔﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﭘﺎﻻﯾﺴﯩﺰ‬

×