газар хөдлөлтийн тухай

3,020 views
2,837 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,020
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
88
Actions
Shares
0
Downloads
91
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

газар хөдлөлтийн тухай

  1. 1. www.baigaliinuhaan.blogmn.net Газар хөдлөлтийн тухай Хүн төрөлхтний аж амьдралд хамгийн их хор хөнөөл учруулдаг байгалийн гамшгийн эн тэргүүнд газар хөдлөлтийг нэрлэж болох юм. Зуд турхан, ган гачиг, үер ус боллоо гэхэд хэсэг бусагхан нутгийг л хамраад өнгөрдгөөс бус хүн зоны сэтгэл зүй, амь амьдралыг газар хөдлөлт шиг тэр чигээр нь хоосруулаад одох нь барагтай л бол үгүй. Газар хөдлөлт гэдэг нь газрын царцдасаас энерги чөлөөлөгдөн, сейсмийн долгион үүсгэхийг хэлнэ. Үүссэн долгионыг сейсмометрээр тэмдэглэж авах ба газар хөдлөлтийн хүчийг момент магнетудаар, эсвэл Рихтерийн шаталбараар хэмжинэ. Рихтерийн шатлалыг сүүлийн үед өргөн хэрэглэхгүй байгаа болно. Рихтерийн шаталбараар 3-с бага магнитуд бүхий газар хөдлөлт хүнд онцгой мэдрэгдэхгүй, харин магнитуд 7, түүнээс дээш болох үед том талбай хамарсан сүйрэл болно. Газар хөдлөлтөөр газрын гадаргуу чичирч, заримдаа эвдрэлд орно. Газар хөдлөлтөөр хөрсний гулсалт үүсэж, галт уул идэвхижиж болно. Томоохон газар хөдлөлт далайд тохиолдвол цунами үүснэ.Ерөнхий тохиолдолд газар хөдлөлт гэдэг ойлголтод байгалийн болон хүний нөлөөгөөрүүсэх бүх төрлийн чичирхийлэлийг багтааж байна. Газар хөдлөлт нь царцдаст үүсэххагарал, ихээхэн хэмжээний хийн ихэвчлэн (газрын гүн дэх метан) шилжилт, галт уулынүйл ажиллагааны идэвхижилт, хөрсний гулсалт, минаны тэсрэлт, цөмийн бөмбөгийнтуршилт зэргээр үүснэ.Газар хөдлөлт үүсэж байгаа голомтыг гипоцентр буюу фокус гэх ба гипоцентрын эгц дээр,газрын гадаргуу дээхи цэгийг эпицентр гэнэ.Газар хөдлөлт болоход яах хэрэгтэй вэ?• Ойртон ирж байгаа газар хөдлөлтийн гамшгийн шинж тэмдгүүд: байшин донслонхөдлөх, чийдэнгийн бүрхүүл болон өлгөөтэй эд зүйлс савах, шилэн сав суулга харших,дуугарах, хагарч буй шилний чимээ гарах, хүнгэнэсэн дуу ойртох. Ийм шинж тэмдэгмэдрэгдвэл байшин барилгыг орхих, байгаа хүмүүсийг түргэн гаргах, эсвэл тасалгааныаюулгүй байрыг эзлэх хэрэгтэй.• Газар хөдлөлтийн үед өөрийгөө 15-20 секундэнд аврах хэрэгтэй байдаг.
  2. 2. www.baigaliinuhaan.blogmn.net• Байгалийн гэнэтийн гамшиг тохиолдоход аль болох тайван, маш хурдан, өөртөөитгэлтэй, аюулгүй байдлаа хангаж өөрийнхөө болон аюулд өртсөн хүний амь насыг авраххэрэгтэй• Газар хөдлөлтийн үед хамгийн аюулгүй газар нь байшин барилгаас хол гудамж, талбайюм.• Хэрвээ автомашинтай явж байхад чинь газар хөдөлбөл нэн даруй байшин барилга, өндөрмод, шонгоос хол зогсож машины кабинаасаа гаралгүй газар хөдлөлтийг зогсохыг хүлээххэрэгтэй.• Газар хөдлөлтийн эхний түлхэлт болсны дараа байшинг хамгийн дөт замаар орхин гараххэрэгтэй. Энэ замыг урд нь мэдэж судлан, харагдах орчин хязгаарлагдсан ч олж чаддагбайх ёстой. Хэн нэгэн өөрөө явж чадахгүй байвал түүнд туслах буюу аюулгүй газар өргөнгаргах хэрэгтэй.• Өөрт хэрэгтэй болон бичиг баримт, мөнгөө биедээ авч гарах хэрэгтэй. Өөр зүйлд цагүрсний хэрэггүй.• Бүтэн үлдсэн шатаар буух хэрэгтэй. Хэрэв байхгүй бол аваарын гарц ба галын шатаарбуух хэрэгтэй.Бууж байх үедээ байшингийн бүтцийг байнга харж, унаж буй зүйлээсгэмтэл авахаас болгоомжлох, онгойхгүй хаалга үүдийг эвдэх хэрэгтэй.• Газар хөдлөлтийн үед цахилгаан шатыг хэрхэвч ашиглаж болохгүй. Дээрхи газруудаарбуух аргагүй тохиолдолд олс, орны даавуунуудыг холбон дулааны шугам болон хүндзүйлд сайн бэхлээд цонхоор буух хэрэгтэй.Энэ аргаар хүүхэд, хөгшид, гэмтэж бэртсэнхүмүүсийг буулгаж болно.• Байшингийн дээд давхраас газар руу үсрэх нь маш аюултай.Энэ аргыг газарт аврагчнарын бэлтгэсэн талбай байгаа үед хэрэглэж болно.• Газар хөдлөх үед шат ба түүний талбайд бөөнөөр цугларах, дээвэр өөд гүйж болохгүй.• Орон сууцаа орхихдоо цахилгаан болон хийн тоног төхөөрөмжүүдээ салгах нь зүйтэй.Хаалга түгжих, хамгаалалтын системээ залгах гэж цаг бүү үр.• 1 давхар байшин болон байшингийн 1 давхраас цонхны шилэнд өртөж гэмтэлгүйгээрцонхоор гарч болох юм.• Байшин дотор хамгийн аюул багатай газар нь капитал /даацын/ хананы хажуу булан,түүнд гаргасан нүх /хаалга, цонх/ байдаг. Ийм газрыг эзлэхдээ биедээ ус, хоол хүнснийнөөц, эм авах хэрэгтэй.Толгойгоо гараараа хамгаалан явган сууж урагш тонгойх, эсвэлхананд нүүрээ нааж зогсох, даацын ханыг даган доошоо харж хэвтэх хэрэгтэй.• Аюулгүй газар гарсан хүмүүс хүүхэд, хөгшдөө дундаа оруулж тойрог хэлбэрээр биебиедээ наалдан шахаж зогсох нь зүйтэй.• Орны дээр ба хажууд дээрээс унаж гэмтээх зүйлийг байрлуулж болохгүй.
  3. 3. www.baigaliinuhaan.blogmn.net• Гэртээ чүдэнз, лаа, гар чийдэн гэх мэт нөөц гэрэл үүсгэгчийг хадгалах, хүн бүр хаанабайгаа, яаж ашиглахаа мэддэг байх.• Гэртээ аль болох удаан хадгалагдах хүнсний нөөцтэй байх.• Анхны тусламж үзүүлэх эмийн сан айл бүрт байх ёстой.• Зөөврийн хүлээн авагч, радио зэрэг мэдээлэл хүлээн авах хэрэгсэлтэй байх.• Гэрт сайн таглаатай саванд нөөц ус заавал байх хэрэгтэй• Гэртээ амархан шатдаг болон хортой, тэсэрч дэлбэрдэг бодис, буцалсан халуун усагуулсан савыг хадгалахгүй байх.• Газар хөдлөлтийн үед том тавилгууд нааш цааш хөдөлдөг учраас дарагдаж бэртэхээссэргийлж аль болох хананд бэхлэх нь дээр.• Нурсан барилгаас өөрсдөө гарч чадахгүй тохиолдолд тусламж хүлээж аврах ажиллагаагхөнгөвчилөхийн тулд дуу чимээ гаргах, даавуу болон гараар даллах, харанхуй үед гэрэлгэгээ гаргах хэрэгтэй.• Нурж хэмхэрсэн байшингийн ёроолоор явж болохгүй• Гал гарсан тохиолдолд яаралтай унтраах арга хэмжээ авах• Хийн хоолой эвдэрсэн үед тэсрэх аюулаас сэргийлж салхи оруулж агааржуулан, галгарахаас урьдчилан сэргийлэх• Хэрэв таныг гудамжинд явж байх үед газар хөдөлж эхэлвэл маш түргэн хугацаандбайшин барилга, хашаа, шонгоос хол аюулгүй газар очих ёстой. Энэ үед байшин барилганурж, тоосго, шилний хагархай, тагт, дээврийн эд зүйл, цонхны хүрээ, хавтан , рекламнысамбарын эд зүйл унаж амь насанд чинь аюул учруулж болно. Газар хөдлөлтийн гадаад голомтууд 1963 – 1998 онуудад.

×