зүүдний тайлал э

79,885 views

Published on

3 Comments
15 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
79,885
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3,456
Actions
Shares
0
Downloads
239
Comments
3
Likes
15
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

зүүдний тайлал э

  1. 1. Зүүдний тайлал Э-Я үсэгЭ ҮСЭГЭвшээх – Холын найз нараасаа таатай мэдээ авна.Эд баялаг – Мөнгө санхүүгийн аз сорьсон үйлдэлд оролцоно, гэхдээ бүх юмсайн сайхнаар төгсөнө.ЭмХэн нэгэнд эм өгч байвал - Ажил төрөлдөө амжилт олно.ЭмчЗалуу бүсгүй эмч зүүдлэвэл - Тэр гоо сайхнаа дэмий зүйлд зарцуулна.Өвчтэй байж ийм зүүд зүүдлэвэл - Сэтгэл санаа хямрахын шинж.Ээмэг – Баяр хөөр, хурим найр. Нөхөртэй хүмүүсийн хувьд хүүхэдтэй болно.ЭмэгтэйСурвалжит эмэгтэй - Та хэн нэгний дэмжлэгтэйгээр өндөр байр сууриндочихыг хүсэж байна гэсэн үг.Энэ эмэгтэй инээмсэглэж байвал - Та зорилгодоо хурдан хүрнэ.Муухай харж байвал - Энэ оролдлогоо орхисон нь дээр.Сэгсийсэн муухай, бохир эмэгтэй - Үгvйрч хоосрох, бvтэл хазайх, хэрvvлмаргаан, сэтгэл санаа хоосрох.ЭмнэлэгГарч байна - Таныг хорлохоор оролдож байгаа дайснуудаасаа салж чадна.Өвчтэй хэвтэж байна - Өвдөж болзошгүй.Эмээ өвөөтэйгээ уулзаж тэдэнтэй ярилцаж байвал - Танд даван туулахадхэцүүхэн бэрхшээлтэй тулгарна. Гэхдээ тэдний сайн зөвлөгөө нь бэрхшээлийгдаван туулахад тусална.Энгэр зөрүүлж буй хүний царай харагдахгүй байна - Хүслээ биелүүлэхэдсаад учирна.Эргүүлэг – Таны ажил хэрэгт асар их аюул учраад байгааг, мөн нэр хүндээалдаж болзошгүйг харуулна.Эр нөхөрЭр нөхөртөө зодуулж байна - Эмэгтэйн таагүй үйлдлээс орон гэрт самуунүүснэЭрэгтэй хүнЦарайлаг сайхан эр - Амьдралдаа сэтгэл хангалуун байхуйц эд хөрөнгөтэйболно.Эрэгтэй хүн тарвас - Гай уршигтай.Эрдэнэсийн чулуу
  2. 2. Дүүрэн хүүдий - Таны ойрын хүрээлэл өөрчлөгдөнө. Бүхий л талаар дэмжигчхүмүүсийн дунд орно.Эрдэнэсийн сан оллоо - Баяр баясгалан тохионо.Эрдэс чулуулаг – Удаан хугацаанд зогсонги байсан ажил төрөлд сайн сайханхандлага удахгүй гарахыг илтгэнэ.ЭрвээхэйЭрвээхэй – Хий хоосон цуурхал.Өнгө өнгийн эрвээхэйг ногоон тал дээр харж байвал - Цэцэглэн хөгжиж,шударгаар хууль ёсоор эд зүйл авч байгааг илэрхийлнэ.Цагаан эрвээхэй - Хэн нэгнийг буруутгах шалтгаан болох өвчин ирэхийнтэмдэг. Эмэгтэй хүн цагаан эрвээхэй өрөөнд нь нисэн орж ирлээ - Хүсэлбиелэхгүй.Өрөөнд ирсэн эрвээхэй ямар нэг юман дээр суувал - Ойр дотны хэн нэг ньудахгүй өвдөнө.Эрвээхэй барилаа - Нууц алдагдана.Нисч буй эрвээхэй - Найз нөхдөөс сураг сонсоно. Залуу бүсгүйд энэ ньамьдралынхаа туршид бат холбоогоор төгсөх аз жаргалтай хайр дурлалынтэмдэг.ЭрэлТа угаалгын өрөөг хайгаад олохгүй эсвэл ямар нэгэн зүйлийг хайж байна -Та хэн нэгэнд сэтгэлээ илчлэхийг, сэтгэлдээ хадгалсан зүйлээ ил гаргахыг хүсчбайгаа гэсэн үг. Та дотроо ямар нэгэн зүйлд шаналж байна.ЭэрүүлЭэрүүл - Амьдрал тань урт агаар тэгш дардан байна. Та учиргүй өөдлөндэвжихгүй ч мөн доройтон буурахгүй.ЭхАмьд сэрүүн - Элдэв асуудал ургана.Нас барсан байна - Хэрүүл гарна.Өвджээ - Таагүй явдал тохиолдоно.ЭхнэрГоё болсноор - Ажил хэрэг ундарна.Навсгар байгаагаар - Ажил төрөл, биеийн байдал сайжирч засарна.Сайхан зантай байна - Аз сорьсон үйл ажиллагаанаас багагүй ашиг олно.Үзэсгэлэн төгөлдөр болсноор - Шийдэхэд бэрх олон асуудал тулгарна.Эхнэр загнаж байна - Гэр бүлийн хосын нэг нь шанална.ЭцэгЭцгийгээ үхжээ - Өв хөрөнгөө алдана.Өвдснөөр -Сэтгэл дундуур байна.Талийгаач эцэгтэйгээ уулзаж байна - Буян нэмж байгаа хэрэг.Ю ҮСЭГЮм олж - Орлого олох.Я ҮСЭГЯдуурч хоосрохЗүүдэндээ өөрийгөө ядуу болсон байхыг харвал - Амьдрал дээр бүх юмсайжирч, хөрөнгө мөнгө тань өснө.ЯвахНамгаар хэсч явна - Таагүй явдал тохионо.Ус туулаад явж байвал - Баярлана.
  3. 3. Ойгоор явж байна - Хэрүүл маргаан болно.Тал хээрээр явж байвал - Хов живэнд өртөнө.Ялаа – Уйтгар, гуниг, гутрал.ЯмааЯмаа – Эд баялаг өсөхийн бэлэгдэл.Залуу эмэгтэй ямааны сүү ууж байна - Удахгүй их баян хүнтэй гэрлэнэ.ЯнданЯндангаар доошоо бууж байна - Гуниг гутрал тохионо.Яр шархЯр шарх зүүдлэх - Сэтгэл санаа хямрахын бэлгэдэл.Шархаа боолгож байна - Таны гэгээн хүсэл мөрөөдөл биелнэ.ЯтгаЯтганы гунигтай аялгуу сонсч байна - Таны хувьд ашигтай байсан ажил хэрэгтаагүй төгсөнө.Эвдэрхий ятга - Өвдөхийн тэмдэг. Дурлагсдын хувьд энэ зүүд нь хэлсэнүгнээсээ няцахыг илэрхийлдэг.Ятга хөгжим дарж байна - Хайр дурлалд хэт итгэмтгий байснаас алдана.Лусын дагина - зүүдлэвэл хувь заяанд өөрчлөлт гарна.Таныг өөр хүний нэрээр дуудахад хариулж байна - Тулгарсан бэрхшээлийг олжхарахгүй байна.Ногоон могой - зүүдлэвээс харьцаа тасарна, золгүй тохиолдол.Загас барьж байна - гэж зүүдлэвээс хүнд сорил шалгалт болно.Эхнэр загнаж байна - гэж зүүдлэвэл гэр бүлийн хосын нэг нь шанална.Энгэр зөрүүлж буй хүний царай харагдахгүй байна - гэж зүүдлэвээс хүслээбиелүүлэхэд саад учирнаӨвдөж эмзэглэхӨвдөж байна гэж зvvдлэх - хэт мэдрэмтгий, эмзэг сэтгэлтэй байж амьдралаахvндрvvлэхЮу нь ч юм өвчтэй байх - амьдралдаа санаа зовж тvгших юм ихтэй байхӨвчтэй хvн эргэж тойрох - баяр баясгаланШархтаж зvvдлэх - олны дундаас тодрох, албан тушаал дэвшихТайван бус нойрсож буй эмэгтэй зvvдлэх - сэрvvн байхдаа сэтгэл санаа таньямар байхын илрэл Эмэгтэйн дvр төрх ертөнцийг vзэх vзлийг тань илэрхийлнэ.Тайван нойрсох бvсгvй - амрах шаардлагатай болсноо мэдрэхХөрөгYл таних эрэгтэй, эмэгтэйн хөрөг - гэнэтийн тусламж, /эрт урьдын танил таньгарч ирэх, санаандгvй нөхцөл байдал бvрдэхИхэр хvмvvсИхэр хvмvvсийг зvvдлэх нь - эргэлзэж тээнэгэлзэн /зөв замыг зvдэрч байж олно/,аль нэгийг нь сонгох шаардлагатай.Танихгvй эмэгтэйТанихгvй эмэгтэйг зvvдлэх нь - аз жаргал, зовлон зvдгvvрийн талаарх таны
  4. 4. төсөөлөл, төлөвлөгөө, нөхцөл байдлын бэлэгдэл, сэтгэл санааны тань байдал:эмэгтэйн дvр төрх таны сэтгэл санааны байдлыг илэрхийлнэ. Энэ нь өөрийнхөөvйл хэрэг санаж сэдсэн зvйл жинхэнэ ёсоор vнэлэлт дvгнэлт өгөхТанихгvй эмэгтэйг бvдэг бадаг зvvдлэх - бага зэрэг таагvй явдалТанихгvй эмэгтэйн тааламжгvй дvр төрх, гоо vзэсгэлэн, гаднах аятайхан байдал- баяр баясгалан, аз жаргал, эд баялагЖирэмсэн vл таних эмэгтэй - өөрчлөлт хувирал / шинэ соргог зvйлд бэлэн,өөрчлөлт шинэчлэлтийг хvсэн хvлээх байдалСэгсийсэн муухай, бохир эмэгтэй - vгvйрч хоосрох, бvтэл хазайх, хэрvvлмаргаан, сэтгэл санаа хоосрохМогой араас чинь хөөвөл - Санасан ажил сэтгэлчлэн бvтнэ.Могойнд хатгуулбал - Хэл аманд орооцолдоно.Могой мушигралдаж байвал - Ажил явдал удааширна.Могойн чуулгантай таарвал - Олз омогтой байна.Загас идэж байвал - Хvvхэдтэй болно.Загас барьж байвал - Хайр дурлалтай учирна.Бараан өнгөтэй загас зvvдэлбэл - Найз нөхрийн харилцаа тасарна.Даарч бээрэн, хөлдөж байгаагаар - зүүдлэвэл өв хөрөнгө залгамжилна.Бүсгүй хүн толь - зүүдлэвээс нөхөртөө хууртаж, мэхлэгдэнэ.Олон тагтаа - зүүдлэвээс буян хишиг дэлгэрэх болно.Хүүхэн хүн хоргүй могой - зүүдлэвээс тэднийд худууд нь ирнэ.Эрэгтэй хүн тарвас - зүүдлэвээс гай уршигтай.Могой бие ороож байна - гэж зүүдлэвээс насны ханьтайгаа учирна.Гал - зүүдлэвээс хүсэл мөрөөдөл тань бүтэлгүйтэх ньЦамц зүүдэлбэл - Хагацашгүй хайр ирнэ.Энгэр нь задгай цамц зүүдэлбэл - Гэнэтийн хайртай учирна.Хуучин цамц зүүдэлбэл - Эртний найзтайгаа уулзана.Урагдаж, үрчийсэн цамц зүүдэлбэл - Золгүй явдал тохиолдож магадгүй.Бөөс зүүдэлбэл - Санаанд оромгүй бэлэг авна.Гүйж яваа бөөс зүүдэлбэл - Ажил хурдан бүтнэ.Олон бөөс зүүдэлбэл - Таагүй явдал тохиолдоноБие биенийгээ vнсэж байгаа хvvхэд харж - зvvдлэх нь гэрбvлийн амьдралд орж ажил хэрэг таатай байх болно.Єєрийнхєє эхийг vнсэж байна гэж - зvvдлэх нь таныг ажлынамжилт, найз нєхдийн хvндлэл хайр хvлээж байна.Ах, эгчийгээ vнсэж байна - гэж зvvдлэх нь ойрын vед сэтгэлхангалуун, найз нєхєдтэйгээ элэгсэг дулаан байна.Хайртай хvнээ харанхуйд vнсэж байна - гэж зvvдэлвэл аюулболон завхай явдлыг єгvvлнэ.Хэрвээ хайртай хvнийгээ гэрэлтэйд vнсэж байна - гэжзvvдэлвэл та бvсгvйчvvдэд єгєємєр хандсан хэвээр байхыг харуулж байна.Танихгvй эмэгтэйг vнсэж байна гэж зvvдэлвэл - гэж зvvдэлвэл ёс суртахуунгvй
  5. 5. vйлдэл хийх харуулна.Харин таны єрсєлдєгч хайртай хvнийг тань vнсэж байна - гэжзvvдлэх нь тvvнийхээ хайр хvндлэлийг алдах аюул байна. Эхнэр нєхєр нэгнэгнийгээ vнсэж байна -гэж зvvдлэх тэдний гэр бvл vргэлж эв найртай байхболно.Хэрвээ та дайснаа vнсэж байна - гэж зvvдэлвэл энэ нь танд найзтайгаа эвлэрэхболомж гарна гэдгийн илэрхийлэл юм.Хэрвээ залуу эмэгтэй амрагтайгаа vнсэлцэж баригдаж гэнэдлээ - гэж зvvдэлвэлнайз нєхдийн зvгээс тvvний дургvйг хvргэсэн vйлдэл хийнэ.Цас - зvvдэлвэл инээдэмтэй юм болохНар - зvvдэлвэл газар ухнаХон хэрээ - зvvдэлвэл хэл сураг дуулна.Тагтаа - зvvдэлвэл янаг хайртаа хvнтэйгээ эсвэл элгэн садантай vнсэлцэхМогой - зvvдэлвэл нууцгай дайсан, тааламжгvй хvнХараацай- зvvдэлвэл сонин хачин зvйл дуулнаАдуу - зvvдэлвэл дайсантай учрах болноМэлхий - зvvдэлвэл согтуу хvмvvстэй учрахХонь - зvvдэлвэл баяжинаНохой- зvvдэлвэл андтайгаа учрахЄндєг - зvvдэлвэл хэрvvл хийнэЦаасан мєнгє - зvvдэлвэл юм хожиноДарс - зvvдэлвэл нэг хvнд буруутан болноАрхи - зvvдэлвэл гачигдал зовлон учранаТоль - зvvдэлвэл нєхєртєє хууртаж мэхлэгдэнэЗvv - зvvдэлвэл аюулд учирнаТvлхvvр олж - зvvдэлвэл хулгайчийг баринаБєгж - зvvдэлвэл хань ижилтэй болноСvv - зvvдэлвэл хэрvvл уруул гарнаГурил - зvvдэлвэл євчин зовлонШар айраг ууж - зvvдэлвэл муудалцах болноАлчуур - зvvдэлвэл захидал авнаОр дэр - зvvдэлвэл бие муудахСахал vс ургаж- зvvдэлвэл олз омогСахал vс хусаж -зvvдэлвэл гарлага гарнаЦус - зvvдэлвэл ойрын хамаатантай учирахХvvхэн- зvvдэлвэл гайхалтай сонин юм болноVсээ самнаж - зvvдэлвэл хурим болноНисэж явна - зvvдэлвэл амжилтанд хvрэхШvд унаж- зvvдэлвэл танил эндэхЮм олж - зvvдэлвэл орлого олохУйлж гашуудаж - зvvдэлвэл баярт vйл тохионо
  6. 6. Хvмvvс бvжиглэж байна - зvvдэлвэл согтотлоо архи уунаЦамц зvvдэлбэл - Хагацашгvй хайр ирэх болно.Энгэр нь задгай цамц зvvдэлбэл - Гэнэтийн хайртайгаа учирна.Хуучин цамц зvvдэлбэл - Эртний найз нєхєдтэйгээ уулзана.Урагдаж, vрчийсэн цамц зvvдэлбэл - Золгvй явдал тохиолдож магадгvи.Бєєс зvvдэлбэл - Санаанд оромгvй бэлэг авна.Гvйж яваа бвєс зvvдэлбэл - Ажил хурдан бvтнэ.Олон бєєс зvvдэлбэл - Таагvй явдал тохиолдоно.Даарч байна гэж зvvдэлбэл- єв залгамжланаДаарч бээрэн, хєлдєж байгаагаар - зvvдэлбэл єв хєрєнгє залгамжилна.Бvсгvй хvн толь - зvvдэлбэл нєхєртєє хууртаж, мэхлэгдэнэ.Олон тагтаа - зvvдэлбэл буян хишиг дэлгэрэх болно.Хvvхэн хvн хоргvй могой - зvvдэлбэл тэднийд худууд нь ирнэ.Эрэгтэй хvн тарвас - зvvдэлбэл гай уршигтай учирна.Могой бие ороож байна - гэж зvvдэлбэл насны ханьтайгаа учирна.Гал зvvдэлбэл- хvсэл мєрєєдєл тань бvтэлгvйтэх нь болно.Могой араас чинь хєєвєл - Санасан ажил сэтгэлчлэн бvтнэ.Могойнд хатгуулбал - Хэл аманд орооцолдоно.Могой мушигралдаж байвал - Ажил явдал удааширна.Могойн чуулгантай таарвал - Олз омогтой байна.Загас идэж байвал - Хvvхэдтэй болно.Загас барьж байвал - Хайр дурлалтай учирна.Бараан єнгєтэй загас зvvдэлбэл- Найз нєхрийн харилцаа тасарна.Ц ҮСЭГЦаасЦаас – Цэвэрхэн бол цэвэр ариун явна.Эрээлж бичсэн цаас - Хов жив дэгдэнэ.Хэвлэсэн цаас бол - Өөрийгөө зөвтгөж чадна.Цаасан мөнгө - Юм хожиноЦаазын ажиллагааг харж байна - Таагүй явдал.Цагаан даашинз, эсвэл шувуу, амьтан – Зүрх сэтгэлийн асуудалд баяртявдал тохионо.Цаг - бирж дээр тогловол ашиг хонжоо олно.Цай чанах – Гэнэтийн зочид ирнэ.Цагаан хэрэгсэлЦагаан хэрэглэл өлгөж байвал - Хожил авна.Эвхэж байвал - Ядуухан өв залгамжилна.Худалдаж авч байвал - Өвчин ирнэ, гомдоно.Уранхайг харвал - Албан тушаал буурна.Цэвэр цагаан хэрэглэл харвал - Элбэг хангалуун.Бохир даавуу - Гэр бүлийн маргаан, мушгиж байвал азгүй явдал ирнэ.ЦалинЦалингаа авч байна - Одоо хийхээр төлөвлөж буй зүйл тань мөнгө санхүүгийнашигтай байна.Хэн нэгэнд цалин өгч байна - Та юунд ч юм сэтгэл хангалуун бус байна.
  7. 7. Цалинг тань багасгажээ - Хэн нэгэн таныг хорлож байнаЦалингаа нэмүүллээ - Юу ч хийсэн ашиг орлого сайтай байна.ЦамцЦамц – Цэвэрхэн бол эрүүл энх, аз жаргалтай байна. Хагацашгүй хайр ирнэ.Энгэр нь задгай цамц - Гэнэтийн хайртай учирна.Хуучин цамц - Эртний найзтайгаа уулзана.Урагдаж, үрчийсэн цамц - Золгүй явдал тохиолдож магадгүй.Бохир бол -Өвчин зовлон.Цамхаг - та амьдралаас ихийг авахыг хүсч тэмүүлдэг хүн юм.Цамхаг дээр гарч байвал - Өвчин ирнэ.Унаж буй цамхаг харвал - Эрх чөлөөгөө хасуулна.Гоёмсог, өндөр цамхаг - Бэрхшээлийг даван туулна.Харуулын цамхаг үзвэл - Сайхан ирээдүй, удахгүй замд гарна.Царс модСаглагар царс модны дор унтаж байна - Та их нөлөөтэй ивээн тэтгэгч,хамгаалагчтай.Царс модруу авирч байна - Амьдралаас хэт ихийг хүсч байна, хэрвээшуналаа татахгүй бол байгаа бүхнээ алдана.Цас – Инээдэмтэй юм болохЦонхОнгорхой цонх зүүдлэвэл - Амаа барих хэрэг тохиолдоно.Цонхноос уналаа - Зодоон цохиондоо хүртэл муудалцана.Шинэ цонх зүүдлэвэл - Уйтгарт автана.Цонхоороо орж байна - Ужиг өвчин.Цом – Мөнгөн цомноос ус ууж байна - Бизнест ажил үйлс бүтэлгүйтнэ.ЦоожОнгойлгож байна, эсвэл түгжиж байна - хэн нэгэн таныг хорлож байна.Цоож эвдэрхий байвал - хайр дурлал үл тоомсорлогдоно.ЦохБиен дээгүүр тань цох явж байна - Ядуурна, эсвэл жижиг сажиг таагүй явдалтохионо. Алж байна - Сайн.ЦөллөгХэрвээ та эх орноосоо хөөгдөж байна - Та эрт үхэж болзошгүй.Хүүхдийг хөөж байна - Ажил хэргийн түншүүд тань мэхлэнэ.ЦусЦус - Ойрын хамаатантай учирах.Цустай хувцас зүүдлэгдвэл - Дайснууд тань таны ажил төрөл, албан тушаалахихад тань саад болох гэж байна.Цэвэр тунгалаг ус зүүдлэвэл баярлахЦээжЗалуу эмэгтэй цээжиндээ шархтлаа - Аюул заналхийлж буй хэрэг.Цээжээ халтар болж, хатингаршчээ - Хайр дурлалд итгэл алдрах, олонөрсөлдөгчтэй тулгарах.ЦэцэгЦэцэг – Шинэ эд зүйл худалдан авна.Хатсан цэцэг - Ажил алба бүтэлгүйтэнэ.Цэцгийн баглаа - Урьд нь таньдаггүй байсан хамаатнаасаа багагүй хөрөнгөөвлөн авна.Цэцэг түүж байвал - Аюултай өвчин тусч болзошгүй.Цэцэг тасалж - Магтаал сонсоно.
  8. 8. Цэрэг – Маш таагүй явдал.ЦэцэрлэгЦэцэрлэг – Зугаалж, салхилж байвал амжилтанд хүрнэ.Цэцэрлэгийн зэрлэг зулгааж байвал - Хорон муу санааг илрүүлнэ.Ч ҮСЭГЧавгаЧавга – Та өөрийнхөө өгөөмөр сайхан сэтгэлийн үрээр алдар хүндтэй болно.Идэж байна - Ихэд хүссэн зүйлээ авна.ЧандарЧандар харж байна – Дайснууд тань таны нөлөөг ажил хэргийн хүрээндбагасгахыг хичээж байна.Өөрийгөө чандарлуулж байна - Худалдаа наймаанд азгүйтэх, ингэхдээбусдын нөлөөнд автаад азгүйтэх.ЧихэрИдэж байна - Санамсаргүй их бэлэг сэлт авна.Бусдыг чихрээр дайлж байна - Хуучны найзуудтайгаа цагийг таатайөнгөрөөнө.ЧоноЧоно – Таны эргэн тойронд бодлогогүй, хэнэггүй нэгэн байна. Тэр бодож санахюмгүйгээр таны нууцыг бусдад дэлгэж байна.Чоно алж байвал - Таныг хорлохоор зэхэж байгаа дайснуудаа дарна.Чоно улихыг сонслоо - Таны эсрэг бэлтгэгдэж байгаа нууц хуйвалдааныгилрүүлж, нэр цэвэр гарна.ЧулууЧулуу – Хүнд ажил хийх.Б.Шүүдэрцэцэг : Хүнийх on 2005-07-04 17:14:00Цолмон өглөө бүр зүрх зусам ганцаардал дунд сэрдэг. Өглөөнойрноосоо дөнгөж сэрэнгүүт бүсгүй нүдээ нээлг үй хэсэг хэвтэнэ.Ганц өрөө байрных нь цэв цэвэрхэн адар, цэнхэр цэцгэн хээтэйцаасаар саяхан цаасалсан хана , хоолны болон гоёлын ширээнийүүргийг нэгэн зэрэг гүйцэтгэдэг матигар хөлтэй жижиг шүүгээ,диваны өмнө өөр шиг нь ганцаардангуй хэвтэх гэрийн шаахай... Юмбүхэн нь энд нөхөргүй ганцаардсан нэг бүсгүй амьдардагийг илтгэхшиг. Бүсгүй найм гэхэд яг сэрнэ. Шөнө бүхэн нойр нь хулжинзурагтын суваг сольж үзсээр нойрны эмийн хүчинд унтдаг тулүүнээс өмнө сэрж чаддаг ч үгүй ажээ. Тэгээд нүдээ ч нээлгүйгээрхажуудаа тавиастай шилэн аягатай ус руу гараа явуулна. Усаауучихаад халат нөмрөн өндийж өвдгөө тэврэн хэсэг сууснааухасхийн босно. Ус шоржигнуулан нүүрээ угаачихаад ганц алим юмуу , чанасан өндөг идчихээд хувцаслаж, нүүрээ хөнгөхөн будчихаадцаг харахад яг найм дөч болж байдаг юм.Өглөө бүхэн яг нэгэн хэвд цутгачихсан мэт адилхан. Цолмон энэжил хорин наймтай. Амьдралдаа арчаа муутай нөх өртэй болохг үй
  9. 9. гэсэн хувийн философи нь энэ хүүхнийг өнчин дэр сахиулсаар өдийхүргэжээ. Гадаа шуурга улин исгэрэхэд, зуны азарган бороо шаагинтэнгэр нижигнэхэд, эсвэл эр хүний хайр энхрийллийг хүсэнганцаардсан шөнүүдэд тэр дотроо онгойтол асгаруулан уйлдаг юм.Хаврын салхи хуйсганасан энэ өглөө тэр орондоо хэвтээд л баймаарбайв. Хэрэв хайр халамжтай сайхан нөхөртэйсэн бол түүнийгээундалж ажилд нь үдчихээд жаргалтай гэрийн эзэгтэйн ёсоор эргээдорондоо орох сон.Гэвч яая гэхэв. Мөрөөдлийн ертөнцөөс энэ энэрэлгүй хатуу хорвоодбууж ирэхээс биш. Ажлаа тасалж болохгүй. Бүсгүй халатаа чнөмрөлгүй босч хөшгөө нээлээ. Тэгээд инээмсэглэв. Учир нь тэрзалуу тагтан дээрээ байгааг хараад л баярласандаа өөрийн эрхг үйинээмсэглэчихэв. Яг тэдний өөдөөс харсан сууцны нэг залуу өглөөбүхэн тагтан дээрээ гарч дасгал хийдэг юм. Цолмон санаа алдаадцонхноос холдов. Гялалзтал гельдсэн богинохон халимаг, дундзэргийн нуруутай энэ цагаан залуу түүнд дэндүү таалагддаг. Тэрөглөө бүхэн ингэж тагтан дээрээ дасгал хийдэг заншилтай. Цолмонтүүнийг нэгэн яамны сайдын зөвлөх, нэр хүндтэй, мөнгөтэй,дараагийн сонгуулийн дараа өөрөө сайд ч болчихожмэдэхээр ирээдүйтэй залуу болохоор нь ч шохоорхдог юм биш. Тэрбол хэн ч харсан царайлаг гэхээс илүү нүдэнд дулаахан эр байлаа.Харамсалтай нь мэдээж тэр гэр бүлтэй. Цолмонг өглөө ажил руугаагарч явахад нь түүний шинэхэн гялалзсан гоё “Land Cruiser”-т ньавгай, хүүхэд нь суугаад хөдөлж байдаг. Авгай нь гэж энэ сайханзалууг юугаараа татсан юм болоо гэмээр намхан хөх хүүхэн. Тэгээддэндүү даруухан хувцасладаг гээч. Тэднийх зургаа, долоон наснытэрсхэн хоёр бандитай. Тэр хоёр нь аавынхаа машинд суучихаадшилийг нь дээш нь доош нь болгон тоглох буюу, жолоочийн суудлыгнь булаалдан бөөн шуугиан болж байгаа нь харагддаг. Тэр үед ньнөгөө хөх хүүхэн жаргалтай гэгч нь инээмсэглэчихсэн нөхрөөтүшээд зогсч байдаг билээ. Түүнийг ингэж авгай, хүүхэдтэйгээбайхыг нь харах бүрдээ хүүхний зүрх ёгхийн, санаа алдана.Цолмон тийнхүү тэр залууг өглөө бүр хөшгөө нээхдээ ганцаарангнь харж нэг баясаад, ажилдаа явахдаа гэрийнхэнтэйгээ байхад ньтааралдаж нэг гунигладаг юм.Цолмон энэ жаргалтай гэр бүлийн дэргэдүүр азг үй хувь заяагаазүхэн өнгөрч такси барина. Таксины арын суудалд суунгуут эмэгтэйхүний жөтөөч зан нь хөдөлж, энгэсгээ цүнхнээсээ гарган тольдоно.Тэгээд тагийг нь тасхийтэл хаагаад “Би түүнээс юугаараа дутуу юмбэ?” гэсэн адын бодол сэтгэл зүрх рүү нь тэвнэ шиг сүлбэдэг юм.Тийм ээ, Цолмон бол сайхан хүүхэн. Өндөр чилгэр нуруу, урт хөл,донжтой засалттай богинохон үс. Гуниглуун үедээ номхрон сормууссүүдэрлүүлж, хөгжүүн загнахад нь эрвэлзэн асдаг гоё н үд, өөгүй
  10. 10. цагаан царай. Гэтэл сайхан хайр бэлэглэх сайн ханьтай яагаадучирдаггүй юм бол? Хараад байхад өөрөөс нь хавьгүй зүс дорой,галбир муухан, ажил муутай анхиагүй амьтад сайхан залуустайсуучихдаг нь хачирхмаар. Ер нь бурхан тэнгэр гэгээн мэлмийдээюугаа тольдон болгоож суудгийг бүү мэд.Өнөө өглөө хаврын хуйсгануур салхитай өдөр болох Шинжтэй.Цолмон сүүлчийн удаа өлгүүрийнхөө босоо толинд өөрийгөөхөлөөс толгой хүртэл хараад гарлаа. Өчигдөрхөн авсан бариу, уртхар цув нь зохисон гэж ванлий. Нурууных нь гоолиг, бэлхүүснийх ньнарийхныг харуулах гэсэн мэт яв цав таарчээ. Шатаар уруудажявахдаа сэтгэл нь дэнслэн догдлоод байв. Шинэ хувцас анхөмсөхдөө догдолдоггүй хүүхэн ч гэж хаа байхав. Гэхдээ зөвхөншинэ цув өмссөндөө ч биш удахгүй учрах ямар нэгэн баярт явдлыгзөгнөөд ч байх шиг. Байрныхаа буланг тойроод гунхалзан алхажявтал түүний машин зогсож байв. Тэр өөрөө ч, эхнэр хүүхэд нь чхарагдсангүй. Цолмон тийнхүү алмайрч яваад замын хашлага руухалти гишгээд шурган ойчлоо. Босох гэтэл чадсангүй. Цувных нь уртхормой хөлийг нь ороож, толгой нь эргэн байв. Урт хормой хөлорооно гэж юутай үнэн үг билээ. Нүд нь харанхуйлан, газар дэлхийээрүүлийн гол шиг эрчээрээ эргэлдээд байх шиг, өрөөсөн талынх ньхөл гар мэдээгүй юм шиг бадайран байснаа янгинан өвдөж эхлэв.Гэтэл...- Та яав аа, алив өөрөө босч чадах нь уу? гэх ялдам дуу яг арханднь гарч, нэг л мэдэхэд нөгөө залуу ирчихсэн зогсч байв. Цолмонбаярласандаа ухаан алдах шахав. Бүтэн зургаан сарын турш өгл өөбүхэн сэтгэлийг нь баясган зүрхэнд нууцхан хайрын гал асаасаннөгөө залуу тохой дээрээс нь түшээд зогсч байв. Түүнийг санансанан харж явдгийг нь бодоод бурхан энэ учралыг бэлтгэсэн юмбайлгүй. Бүсгүй баярлаж догдолсондоо өвчнөө ч мартчихжээ.Сэтгэл булаасан түүндээ арчаа муутай харагдахгүй юмсан гэсэндээаажуухан босч үсээ янзлаад хувцасныхаа шороог гөвлөө. Нөгөөзалуу газар унасан цүнхийг нь авч өгөв. Цолмон чичирхийлсэндуугаар баярласнаа хэллээ. Хачирхалтай нь энэ өглөө эхнэр хүүхэднь харагдсангүй. “Зүгээр, зүгээр” гээд залуу халамжтай, бас нэлээдшохоорхсон нүдээр харан:- Би хүргээд өгье дөө гэлээ. Ингээд л хоёр тийш салаад явна гэхээсхарамссандаа зүрх нь салгалан цохилж байсан Цолмонбаярласандаа хашгирах шахав.- Зүгээр ээ, би өөрөө такси бариад явчихна гэсэн мөртөө бүсгүйөнөөх ганган машиных нь арын суудалд суучихлаа. Мэдээжэхнэрийнх нь суудаг урд суудалд санаархаж зүрхэлсэнгүй.Цувныхаа хормойг ярж үзээд өвдгөө язарч , шилэн трико ньурагдсаныг сая л мэдэв. Гэхдээ энэ сайхан залуутай танилцах
  11. 11. шалтаг болсон тэр замын хашлагад талархан мэхийж, өвд өгний энэшалбархайгаа энхрийлэн үнсмээр байлаа.- Та хаана буух вэ?- Би “Бодь цамхаг”-т ажилладаг.- Аан, би Хууль зүйн яаманд. Бид хоёр чинь ойрхон ажилладаг юмбайна гээд залуу машиныхаа толь руу харж инээмсэглэв. Нэгэнтурд, хойд талын суудалд суусан мань хоёрын хувьд тэр толиордамжуулан бие биенийгээ харж байлаа. Цолмон ч толинд туссанцэмцгэр халимаг, ухаалаг нүдийг нь харан харан явлаа. Иймэрх үүбүдэгхэн гэрэлд тэр өөрийгөө ямархуу хөөрхөн харагддагийг ч басмэднэ. Даруухан царай гарган харцаа доошлуулахад урт сормуус ньсүүдэрлээд, хацар нь амьсгалд хиртэм шинэ цас шиг цайран харцсалгамааргүй сайхан харагдаж байгаагаа тэр мэдэж байв. Энэмашинд суугаад л энэ залуутай хамтдаа давхиад л баймаар б үх юмүнэхээр мөрөөдлийн юм шиг сайхан. Даанч тэр хоёрт ярилцах цаггарсангүй. Залуу гар утсаараа зогсоо зайгүй ярьсаар явлаа. Бас нэгхарамсалтай нь гэвэл бүсгүй энэ гоё машинд явахдаа юм болгонооснь нэг л хүнийрхээд байгаагаа мэдрэв. Цолмонгийн хажуухандтанихгүй сүрчиг үнэртүүлсэн мөнгөлөг алчуур тохоостой байгаа ньмэдээж эхнэрийнх нь биз. Өнөөдөр эхнэр хүүхэд нь яасан юм бол,муудалцаад салчихсан юм болов уу? ч гэж нэг горьдоод авлаа.- Танай ажил дээр ирчихлээ гэх дуунаар бүсгүй бондгосхийтэлцоччихов.- ЁСТОЙ их баярлалаа. Бид хоёр чинь танилцаж амжсанг үй шив дээгэж хүүхний харамсангуй дуугарахад залуу түүнд нэрийн хуудсаасарвайгаад царай руу нь нэг сүрхий харав. Нэг ч их х үүхэмсэг х үнбиш юм гэдгийг тэр харцнаас нь Цолмон ойлгов.Гэвч эр хүн л юм чинь мэдээж ийм аятайхан хүүхнийг шохоорхсонөнгө харцанд нь илэрхий байлаа..- Намайг Цолмон ....Энэ миний нэрийн хуудас гэж Цолмон өөрийнэрхгүй уянгалаг, хонгор дуугаар хэлээд буулаа. Залууинээмсэглэчихээд давхин одлоо. Бүсгүй хойноос нь хэсэг харжзогсоод ажил руугаа оров. Цахилгаан шатанд хамт зогссон олонхүнийг бүгдийг нь үнсмээр, эсвэл ажил төрлөө хаячихаад бүхнайзуудаа зоогийн газар цуглуулаад өнөөдрийн болсон явдлыгяримаар ч юм шиг сэтгэл нь дэнсэлж, баяр хөөр нь багтаж ядна.Тэгээд өрөөндөө орж, өөрийнхөө ширээнд суугаад гартаа тасатгасан нөгөө нэрийн хуудсыг уншлаа. Б.Мөнхжин, Хууль зүйнсайдын зөвлөх. Хамт ажилладаг хүүхнүүд нь түүний нүд гэрэлтэнбөөн баяртай байгааг гайхан харцгааж, зарим нь юу болсныг асуусанч тэр хэнд ч юу ч хэлсэнгүй. Авгайтай залууд дурлачихаад юугий ньхүнд ярих билээ дээ. Өдрийн цайны цагаар Мөнхжинг ярих болов уу
  12. 12. гэж горьдсон ч таг чиг. Ажил тарах цаг нэлээд өнг өрс өн хойнохүүхэн хавтастай юмаа мартсан хүн болж залуу руу залгав.- Өө, өглөөний хүргүүлсэн бүсгүй юу? За, байз, миний машиндтийм юм харагдаагүй дээ. Дахиад үзэх үү?- Зүгээр, зүгээр. Би хүнд баахан төвөг удчихлаа. Өнөөд өр ер ньминий час өдөр байх аа. Гэртээ орхичихсон юм байлгүй. Хэрэв танымашинд байсан бол мэдээж над руу утасдаж хэлэхгүй яахав дээ. За,баяртай. Энэ нь чи над руу ярихгүй яасан юм бэ, би өд өржинхүлээлээ гэснээс өөрцгүй үг байлаа.- Юун төвөг байхав дээ. Хоёулаа ер нь нэг хоолонд орчих уу? Ингээдл Мөнхжин өгөөшинд нь орж эхэллээ гэж үү? Хүүхэн аргаа өөрчлөнбага зэрэг үнэд орж эхлэв.-За байз, миний ажил амжих нь уу, үгүй юу? гэхдээ дотроо болбаярласандаа зүрх нь алга ташин дэвхцэж байсан нь мэдээж. Иймсайхан урилгаас татгалзах юм бол өнчин дэрээ тэвэрч хэвтэхээсяахав дээ.- Аль ресторанд орох дуртай вэ?- Таны урьсан газар чинь л оръё. Хүүхэн үүгээрээ “Би чиний х үссэнбүгдийг чинь биелүүлэхэд хэзээд бэлхэн шүү” гэдгээ илэрхийлжбайгаа хэрэг.- Тэгвэл найман цагт “Модерн номадс”-ын кабинд.- За, түр баяртай. Хүүхэн утсаа тавиад залуу яггүй хашир толгойболохыг ойлголоо. Амьтан хүний нүдэнд өртчихвөл төвөг гэжбодсондоо түүнтэй бүхээгэнд уулзахаар шийджээ. За яахав,Цолмон ч тэнэг хүн биш шүү дээ. Хүүхэн анхны уулзалтанд бэлтгэххэрэгтэй байлаа. Гэртээ яаран очиж хувцсаа сольж задгай энгэртэй,бие нэвт гэрэлтдэг хар торон цамц, бариу банзал сонгов. М өн лцаанаасаа гэрэлтээд байдаг унждаг хар ундрам ээмэг з үүлээ. Энэорой түүний юм бүхэн гэрэлтэж байх ёстой.Уулзалт үнэхээр романтик учрал боллоо. Мөнхжин жижигхэнсагстай цэцэг барьж иржээ. Хүүхэн ч гэсэн хар торон цамцныцаанаас гунхсан бие нь гэрэлтээд, хун цагаан хүзүүтэй хоршинундрам ээмэг нь гэрэлтээд, хос хоёр од мэт талимаарсан н үд ньгэрэлтээд эр хүний сэтгэл алдуурам сайхан амьтан харагдаж байв...Гэвч хүүхэн энэ шөнийг залууд бэлэглэсэнгүй. Хорхойг ньхөдөлгөөд л орхих хэрэггэй гэж түүний туршлага нь хэлээд байсанюм. Мөнхжин түүнийг дүнхийсэн сайхан “Land”-аараа гэрт ньхүргэж өгөөд сая л мэдэж байгаа юм шиг:- Бид хоёр чинь бараг хөршүүд байсан юм байна ш дээ. За баяртай.Сайхан амраарай гээд санаа алдсанаа давхин одов. Энэ өдр өөсхойш тэр хоёр салахаа болив. Маргааш нь бүр үдийн зоог хамтбарив. Тэр оройдоо бүсгүй гэрт нь дагаж очсоноор анхны ш өн ө
  13. 13. залуугийнд өнгөрөв. Цолмон ч айлын эзэгтэйг эзгүйчилж байгаадаасанаа зовсон ч үгүй “Кама сутра”-гаас бууж ирсэн хүүхэн мэт галзууаашлав. Харин өглөө нь залуу түрүүлж сэрээд орны урдуур ойчсонэхнэрийнхээ унтлагын хувцсыг авч шүүгээнд хийхдээ харцанд ньгэмшил тодрохыг Цолмон соргог гэгч нь ажиглаад “Гэртээ харьжхувцсаа солилоо” гэсэн нэрийдлээр яаран гарч одлоо. Тэгээд чүлгэрийн мэт гайхамшигтай шөнө нэгэнт өнгөрч айлын унтлагынөрөөнд танихгүй хүүхний үлдээсэн юм бүхэн сэтгэлийг нь хөндөөд,толины тавиур дээр тавиастай тэр хүүхний зураг өөрийг нь үзэнядсан харцаар хялайх мэт санагдсан тул тэднийхээс гарч байжсэтгэл нь онгойж билээ. Ийнхүү халуун дулаан гал голомтоо нууццэнгээнийхээ үүр болгох нь Мөнхжинд ч эвгүй байсан бололтой,маргаашнаас нь тавилгатай хөлсний байранд хүүхнийг аваачижбилээ. Цолмон түүнтэй хамт угтсан анхны өглөөний тэрхүнийрхлийг ор тас мартчихаад хайр дурлалдаа мансууран, н үд ньдандаа гэрэлтэн явах болж, өглөө цатгалан муур шиг л сэтгэлхангалуун сэрэх болжээ. Нөгөө шөнө нойр хулждаг нь ч аль хэзээнийюм шиг мартагдав. Хөшиг татах бүрдээ санаа алдан хардаг байсанхайрын тэнгэр нь түүний өвөрт хэвтэж байдаг болсон юм чинь. Тэрхэзээ ч ганцаардан гашуун нулимсаа урсгаж байгаагүй юм шиг, хэзээч хань түшиг болох эр хүнийг мөрөөдөн нөгөө ганц өрөөндөө гунигдүүрэн өглөөг угтаж байгаагүй юм шиг явах болов.Мөнхжингийн эхнэр нь ажлаар ганц сар гадаад явсан юм байжээ.Хоёр хүүгээ хадмындаа аваачсан болохоор тэр салхи шигчөлөөтэй, дөнгөж дурлал амсаж буй арван зургаат мэт соргог амьтанл байлаа. Урьд нь авгай, хүүхэн эргүүлж байгаагүй мань эр яагаадЦолмонтой тийм амархан орооцолдчихсоноо гайхаад барахг үйбайлаа. Ямар ч гэсэн эгзэг нь тэгээд л таарчихсан хэрэг. Яг эхнэрийгнь явсан өдрийн өглөө тийм сайхан хүүхэнтэй санамсаргүйтааралдчихсан. Тэгээд орой эзгүй гэртээ яаж харина даа гээд ажилдээрээ гайхширч суутал Цолмон өөрөө ярьсан.Тэгэхэд л сэтгэлийнжолоо алдуурсан юм уу даа. Од шиг гялалзсан эрэвгэр н үдэнд нь чанх татагдсан л даа.Түүнийг гунхсан өндөр цагаан хүүхэн дагуулчихсан явахыг харсаннайзууд нь эхлээд “Эр хүн. Согоо шиг амьтан дагуулчихаж” гэцгээжбайснаа сүүлдээ “Хашир минь боль, авгай чинь ирэх боллоо.Хүүхнүүд аюултай шүү, наадахаасаа салах гэж бөөн юм боловоо.” хэмээн зэмлэцгээх болжээ. Цолмон тэр хоёрын анхны учралынбал мэт амттайхан өдрүүд өнгөрөх тусам мань эрийн сэтгэлийггэмшил, шаналал зовоож эхлэв. Хүүхэн ч түүний эхнэрийгэзгүйчлэн, муугаар яривал хүний юм зөвшөөрөлгүй авчихсан х үншиг муу юм хийгээд байгаагаа мэдрэх тусам битүүхэн сэтгэлтүгшинэ. Тэгсэн мөртөө нууц амрагаасаа сэтгэлээ татаж үл чадна.
  14. 14. Эхнэрийг нь ирэх ойртох тусам л тэр яаж ийгээд Мөнхжинг өөрийнболгоод үүрд хажуудаа байлгах юм сан хэмээн мөрөөдөх болов.Нэгэн шөнө тэр хоёр хайр дурлалын “нуувчиндаа” уулзан байталМөнхжингийн гар утас нь дуугарчээ. Гэмт амьтан гэлбэлздэг юмхойно мань хоёр утасны дуунд зүрхээ хагартал цочив. Тэдний хоёрхүүхдийг нь харж байгаа хадам нь ярив бололтой .- Халуураад аа, аавын бүлтүүш үү? Яачихсан юм бол доо? Бигадуур л явна. Одоохон очлоо, ээж ээ гээд залуу ухасхийн босожнүд ирмэх зуур хувцаслачихаад:- Манай бага халуураад байна гэнэ. Би явлаа. Чи эндээ хоночихнобиз дээ? гээд түлхүүр ширээн дээр гаргаж тавьчихаад яаран гарчодлоо. Тэгээд машинаа асаан хөдлөхдөө сэтгэлдээ дотроо эхнэрхүүхдээсээ уучлал гуйн залбирч, өөрийнх нь завхай явдлын төл өөтэнгэр бурхан бяцхан хүүг нь цээрлүүлж байгаа мэт санагдан өрдээр нь нэг юм хөндүүрлэхийг мэдэрчээ. Харин хэдхэн мөчийн өмнөтүүнд ор хөнжлийн жаргал эдлүүлсэн Цолмон хүүхэн яг энэхэнагшинд сэтгэлээс нь ор тас арчигдсан байлаа. Тэр түүний тухайбодохыг ч хүссэнгүй. Маргааш ирэх эхнэрээ л хэмжээгүй их санангансарч байлаа.Таг харанхуй хаврын шөнө, хөлсний байранд Цолмон гав ганцаархоцорлоо. Цаг харвал шөнийн нэг өнгөрч байлаа. Хажуугийн айлынэр эм хоёр хэрэлдэн, гадаа согтуу хүн хашгична. Б үсг үйн з үрхдахиад л нөгөө аймшигт ганцаардлаар дүүрч, аз жаргалаар бялхажбайсан тэр өдрүүд нь үүрдийнх биш байсныг энэ л мөчид ойлголоо.Мөнхжин хүүдээ сэтгэл зовнин гарч одохдоо түүний хацарт ганцхошуу хүргээгүйг сая санав. Маргааш түүний эхнэр нь ирнэ. Тэгээдл тэр хоёрын зовлонт диваажин төгсөнө. Тийм ээ, Цолмон болтүүний хувьд хүний хүн. Тэр хоёрын анх танилцсан өдрүүдэдзоогийн газар идэж уучихаад мөнгийг нь төлөхдөө Мөнхжинхэтэвчиндээ эхнэр, хүүхдийнхээ зургийг хичнээн нандигнаж явдгийгтэр харсан билээ. Түүний хэтэвчиндЦолмонгийн зураг байдаггүйтэй адилхан зүрхэнд нь түүнийг гэхөчүүхэн ч зай байхгүй. Мөнхжин “Чиний нүдэнд чинь л бидурласан” гэж хэлдэг нь ч худлаа байж. Ай, хөөрхий, Мөнхжин хэзээч өөрийнх нь байгаагүй, бас хэзээ ч түүнийх болохгүй гэдгийгхүүхэн яг энэхэн мөчид тов тодхон ухаарчээ. Тэр хүний азжаргалаар хэд хоног сэтгэлээ баясгасан байж. Энэ хэд хоногтзүрхийг нь эзэгнэсэн тэр жаргал нь хүнийх байжээ. Хүнийх ...Одооэзэн нь ирж яваа.Зохиолч Б.Шүүдэрцэцэг: Мэдлэгтэй хүн царай муутайбайсан ч дотроосоо гэрэлтдэг
  15. 15. Олон арван сонирхолтой хайрын өгүүллэг, туужуудаараа олнытанил болсон зохиолч Б.Шүүдэрцэцэг буюу Тогтохбаяр эгчийгээТанхил насандаа буландаа урин оролцууллаа. Түүний зохиолооссэдэвлэн бүтээгдсэн Шүрэн бугуйвч кино одоо кино театруудааргарч байгаа юм.Танхил: Таны бусдаас ялгарах онцлог юу вэ?Шүүдэрцэцэг: Хүн болгон л өөрийн гэсэн онцлогтой байдаг. Минийонцлог гэвэл ном унших, юм бичих маш дуртай маань л байх даа.Бас өөрийн гэсэн биеэ даасан бодолтой, ямар ч үед өөрийнхөөрөөбайж чаддагаараа л бахархдаг. Би үзэл бодол дээрээ үргэлж хатуу зогсдог, жишээлбэл сонин дээрэмэгтэйчүүдийг муулсан мэдээлэл гарвал би хүлээн зөвшөөрччаддаггүй. Тэр сонин руу нь заавал утасдана. Угаасаа минийсудалгааны ажлын чиглэл ч тийм , хэвлэл мэдээлэл баэмэгтэйчүүдийн дүр төрх, имижийн талаар байдаг. Заримэмэгтэйчүүдийн хувьд энэ нь нэг их эмзэглэхээр асуудал биш мэтсанагдаж магадгүй. Ямар ч эмэгтэйг муулсан надад шууд өм өөр өхсэтгэл төрдөг. Ялангуяа сонинуудад эмэгтэй хүнийг хүйснийх ньталаас ялгаварлаж, гутаах маягаар их бичиж байна. Урт үстэй,ухаан богинотой, бүсгүй хүн цагаан зээр хоёр нутагг үй ч гэх шигхоцрогдсон зүйрлэл, стеоротип ашиглаад нэг эмэгтэйг муулсанбайхад би ч гэсэн эмэгтэй юм чинь намайг бас урт үстэй ухаанбогинотой гэсэн үг гэх маягаар ханддаг. Би хэзээд эмэгтэйч үүдийнэрхийг хамгаалсан феминист үзэл бодолдоо үнэнч байдаг. Тиймболохоор өөрийнхөө үзэл бодол, хэн нэгнийг хамгаалж чаддагаараал бахархах байх даа. Танхил: Бага байхдаа өөрийгөө хөөрхөн гэж боддог байсан уу?
  16. 16. Шүүдэрцэцэг: Үгүй, бүх насны хүүхдүүдэд, ялангуяа охидодөөрийгөө голох сэтгэхүй байдаг гэсэн. Одоо би бүр охидуудад энэтухай байнга ярья л гэж боддог юм. Би бүр оюутан болж дээдсургуульд сурахаар Орост очсон хойноо л гадаадынхантай хамтсуралцаж эхлээд өөртөө итгэлтэй болсон шүү дээ. Тэд намайг чиёстой гоё байна гэж хэлж байгаа юм. Тэрнээс өмнө ерөөсөө өөрийгөөнэг их гоё гэж боддоггүй байсан. Тэгээд одоо энэ насан дээрээ н өг өөэмэгтэйчүүдийн асуудлыг сонирхоод ирэхээр охид, дундаж насныэмэгтэйчүүдын үзэл бодлын ялгааг харж байгаа юм. Ер нь барууныорнуудын судлаачдын үзэж байгаагаар охид ялангуяа өсвөрнасандаа өөртөө маш итгэлгүй, ямагт өөрийгөө голж, сэтгэл дундуурбайдаг гэнэ. Ингэж өсвөр насны охидоор барахгүй насанд х үрсэнэмэгтэйчүүд ч сэтгэл гутралд автаж байгаа нь тэдний шүтээнболсон одод нь дандаа загвар өмсөгчид, жүжигчид гээд нарийхантуранхай хүүхнүүд байдагтай холбоотой. Тусгай мэргэжилтнүүд,чадварлаг гэрэл зурагчдын ачаар үлгэрийн гүнж мэт үзэсгэлэнтэйхарагддаг тэр оддоос болж охид эмэгтэйчүүд өөрсдийгөө тэдэнтэйхарьцуулж сэтгэл зүйн асар их дарамтанд ордог. Тийм болохоорохид өөрийгөө бүү гол. Хүсвэл хэн ч сайхан харагдаж болно. Чи болэнэ дэлхийд дахин давтагдашгүй цорын ганц бие хүн учраас хэнтэйч өөрийгөө харьцуулах хэрэггүй гэдгийг ойлгуулмаар байгаа юм. Танхил: Яг өнөөдөр тэгж өөрийгөө голж байгаа охидуудад та юугэж хэлэх вэ?Шүүдэрцэцэг: Зөндөө л зүйл байна. Саяхан Опрагийн нэг шоуг үзэжбайхад яг энэ сэдвийг хөндөж байна лээ. Шоунд өсвөр насны охидболон охидын сэтгэл зүйгээр мэргэжсэн сэтгэл судлаачид үзэгчээроролцож, зочин нь Will Smith-ийн эхнэр Jada Pinkетт Smith байсан.Жада бол жижигхэн биетэй маш дайчин эмэгтэй шүү дээ. Тэгээд “бич бас жаахан байхдаа бүх өндөр охидуудыг гоё юм байх гэж боддогбайсан. Одоо миний нөхөр намайг гоё гэж хэлдэг. Ер нь тэгэtд манайодуудын дунд ч гэсэн жижигхэн биетэй эмэгтэйчүүд олон байгаа.Ерөөсөө өөрийгөө өндөр нам, тарган бүдүүн гэж гоочлох хэрэггүй”гэх мэтээр зөвлөгөө өгч байсан. Тэнд өөрийгөө бүдүүн, батга ихтэйгэх мэтээр янз бүрийн шалтгаанаар голж сэтгэлээр унадаг охидирээд урамшаад гарч байсан. Энэ талаар улам их ярьж охиддооурам хайрлаж, зөвлөгөө өгч байх хэрэгтэй юм байна гэж нададбодогдсон. Танхил: Анхны үерхлийнхээ талаар?Шүүдэрцэцэг: Миний үед хөвгүүд охидыг гуйдаг байлаа л даа.Одоо ч мэдэхгүй ээ, охидууд бараг хөвгүүдээ гуйдаг болчихсон юмбиш үү. Анх 5-р ангидаа анхныхаа захиаг авч байсан. Захиа авахдургүй охин ч гэж хаа байхав. Нөгөө ангийн зарим хөвгүүнтэй
  17. 17. холбуулаад л, жаахан цагаан царайтай байсан юм уу, х өвг үүд захиабарьж нэлээд гүйнэ. Өмсч байсан пальтоны халаасанд захиахийчихнэ, зуныхаа амралтаар зусланд явчихаад ирэхээр араас захиаирнэ гэх мэт /инээв/. Гэхдээ би 10 жилд байхдаа үерхэж байгааг үй.Нөхөр бид хоёр чинь 10 жилдээ цуг сурдаг байсан байхгүй юу.Тэгээд 10-аа төгсөөд үерхэж эхлээд л хоорондоо нийлцгээсэн дээ.Анхны хайртайгаа суусан. Танхил: Таны дуртай өнгө?Шүүдэрцэцэг: Уг нь би хар, улаан өнгөнд дуртай. Их бадрангуй гоёөнгө. Гэхдээ улаан хувцас олон байдаггүй. Энэ хавар дуурийнтеатрын ойд өмсөх гэж час улаан торгон даашинз хийлгэсэн.Гайхалтай нь надад ягаан өнгийн хувцаснууд их байдаг юм. Яагаад чюм, уг нь өөрөө ягаан өнгөнд дуртай биш хэрнээ л цүнх, туфль энэтэрээ ижилсүүлж авсаар байтал баахан ягаан хувцастай болчихсонбайдаг юм. Ягаан цув гэхэд 2 байгаа. Бас хар өнгийн хувцаснууднэлээд бий. Танхил: Гэр бүлийнхээ талаар?Шүүдэрцэцэг: Нөхөртэйгээ анх 16-тайдаа танилцаад 19-тэйд өөүерхэж эхлээд 20 хүрээд л хуримаа хийчихсэн. Хүм үүс биднийгсайхан л гэр бүл гэж хэлдэг юм. 3 охинтой, нэг охиноо өргөж авсанюм. Манай гэрт охидуудын маань 2 өрөө нь ягаан, тавилга нь ягаан,тэгээд миний хувцаснууд ягаан гээд бүгд л ягаан болчихсон байдаг.Арай л нөхөр минь ягаан болчихоогүй /инээв/.Танхил: Сайн ээж, сайн эзэгтэй гэж ямар хүнийг хэлэх вэ?Шүүдэрцэцэг: Би сайн ээж, сайн эхнэр байх гэж хичээдэг. Харинсайн эзэгтэй байхыг боддоггүй. Учир нь гэрийн эзэгтэйн ажилд биүнэхээр сонирхолгүй. Харин сайн ээж байх шаардлагатай, заавал.Яагаад гэвэл өөрөө л хүүхэд төрүүлж, эх хүн болъё гэсэн сонголтыгби хийсэн.Тийм болохоор миний ажил 1-рт байх ёстой гээд хүүхдээтоохгүй яваад байж болохгүй. Тийм хүмүүсийг би ойлгодоггүй.Хэрэв карьер хөөж алдарших гэж байгаа бол ээж болохг үй байжболно. Харин ээж болсон л бол хүүхэд нэгдүгээрт байх ёстой. Сайнээж байх сайн эзэгтэй байх бол хоёр өөр асуудал. Сайн эзэгтэй гэдэгчинь гэрийн ажлаар махран оролддог хүнийг хэлэх байх.Миний бодлоор сайн ээж гэж хүүхдүүдээ ойлгодог, тэдэндээ цаггаргаж, ойлгож чаддаг хүнийг хэлнэ. Би охидуудаасаа 4, 5 насхүртэл нь дэргэдээс нь холдоогүй, өөрөө л өсгөсөн. Ээж нь дэргэднь байна гэдэг чинь ээж хүүхдээ мэдэрнэ, ялангуяа охидуудынхааюунд дуртай, юунд дургүй, тэгээд юунд дуртай болгон хүмүүж үүлэхвэ гэдгийг мэддэг байхад үнэхээр хэрэгтэй. Би биеийг нь
  18. 18. төрүүлэхээс ухааныг нь төрүүлдэггүй гэсэн үгтэй бас нэг их саналнийлдэггүй. Би хэлд ороогүй байхаас нь эхлээд охиддоо үлгэрярьж, ном уншиж өгдөг байлаа. Одоо охидууд маань номондухаангүй дуртай. Ээж аав нь юунд дуртай байна, хүүхэд ч бас түүндл дуртай байна. Тиймээс би ухааныг нь ч бас төр үүлсэн ээжийг лхамгийн сайн ээж гэж боддог. Танхил: Таныг урамшуулж сэргээж байдаг хамгийн дуртай үгтань? Шүүдэрцэцэг: Ухаалаг сайхан үг зөндөө луншиж байсан. Гэхдээ нэг найзынхаа хэлсэн үгийг мартдаггүй. Найзминь надад нэг удаа чи “Хөвдний түймэр” шиг л бай гэж хэлж байсанюм. Үүнийг би эхлээд ойлгоогүй. Бараг 10 гаруй жилийн өмн өнамайг сэтгүүлч байхад энэ үгийг хэлж байсан. Учир нь ойд түймэргарахад хүмүүс унтраахаар , тэгэхэд нь тэр түймэр хөрсөн доороошургачихдаг гэнэ. Тэгээд мод, хөвдний үндсийг нь шатаагаад яваадбайдаг. Хүмүүс дээгүүр нь унтраачихаад санаа амраад байталнөгөөх чинь газар доогуур асар их талбайг хамарсан хойноо гэнэтгазрын хөрснөөс цөм үсрээд гараад ирэхээр хэн ч дийлдэггүй. Энэзүйрлэл надад их гоё санагддаг юм. Юу ч хийгээг үй хэрнээсүржигнээд л, бухимдаад, хүмүүст атаархаад байх биш, чимээгүй лөөрийнхөө чаддаг ажлыг хийгээд явж байхад нэг л өдөр “Хөвднийтүймэр” шиг л бүтэн уулыг эзлээд цөм үсрээд гараад ирнэ дээ гэжхэлж байсан. Ийм үг хэлсэнд нь тэр найздаа би үргэлж баярлажявдаг юм. Тэгээд би ч тэр философиор л амьдарч, ажиллаж байнадаа. Би урьд нь 2 ном хэвлүүлчихээд байхад Ш үүдэрцэцэг гэж хэн чюм хүмүүс мэддэггүй байсан. Би чинь уг нь Тогтохбаяр гэдэг нэртэй
  19. 19. хүн ш дээ. Анх ном хэвлүүлснээс хойш 6 жил өнгөрч байна. Ер ньэлдэв хар хорын бодолд автахгүй, хүмүүст атаархахг үй, яагаа чүгүй байж нэр алдрын хойноос хөөцөлдөхгүй, хийх ажлаа л сайнхийж байхад амжилт ирнэ дээ. Танхил: Эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэнг юутай зүйрлэх вэ?Шүүдэрцэцэг: Эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэнг зүйрлэсэн үгнүүдзөндөө ш дээ. Явуухулан гуайн шүлгийн нэг сайхан мөр байдаг. Сайхан бүсгүйн хөл Гаслангуй модонд хүрэхэд Салаа мөчир бүхэн нь цэцэглэж жимсэлнэ гэжБүсгүй хүний гоо үзэсгэлэнг гайхалтай дүрсэлсэн байгаа биз дээ?Зүгээр нэг хөөрхөн хүүхний хөл хүрэхэд мод цэцэглэхгүй. Тэгэхээрсайхан сэтгэл, эрч хүч, ухаалаг байдал, нинжин сэтгэл, гоо үзэсгэлэнбүгд л нийлж байж модыг хүртэл амилуулахаар үзэсгэлэн бүрдэнэгэсэн утгатай л үг юм шиг. Танхил: Таны багын мөрөөдөл юу байсан бэ?Шүүдэрцэцэг: Би ер нь бага байхдаа их л мундаг сэтг үүлч болохюмсан л гэж боддог байсан. Их багаасаа л мэргэжлээ сонгосон. Тэрүед сэтгүүлчийн мэргэжил эмэгтэй хүний хамгийн моодны мэргэжилбайсан байхгүй юу. Тэгээд л нөгөө “Суварган цэнхэр уулс”-ынСолонго шиг нэг их гоё эмэгтэй, сэтгүүлч, түүн шиг л гоёхувцасласан эрхэмсэг, содон байхыг л хүсдэг байсан даа. Танхил: Сүүлийн үед ямар уран бүтээл хийж байгаа вэ?Шүүдэрцэцэг: “Шүүдэрцэцэг” нэртэй дабль CD гаргалаа.Минийөгүүллэгүүдийг алдартай жүжигчид уншиж хөгжмийн найруулгахийсэн сонсдог ном л доо.Гадуураа гоёлын ууттай, CD-д орсонзохиолуудыг жижигхэн ном болгож хэвлэсэн бэлгэнд өгөхөдтохиромжтой гоё сонсдог ном болсон.Бас бүх өгүүллэгээ нэгтгээд“Сэтгэлийн анир” гээд нэг түүвэр ном гаргасан. “Шүрэн бугуйвч”туужаар “САС пикчерс” студи кино хийсэн байгаа. Танхил: Уран бүтээл арвин байгаа юм байна. Танхил-ынхэрэглэгч охидод юу гэж зөвлөх вэ?Шүүдэрцэцэг: Охидод зөвлөх юм их байна аа. Юуны өмнө өөртөөитгэлтэй бай. Бусад охиддоо тусал, сайхан сэтгэлээр хандаж сур.Эмэгтэй хүн эмэгтэй хүндээ хайртай байж, нөхөрсгөөр хандаж сураххэрэгтэй байна. Өөртөө зорилго тавь. Зорилготой хүнд амжилт ирдэгюм. Тэгээд өөрийгөө хайрла.Чи өөрийгөө хайрлахгүй бол Бурханчамайг хайрлахгүй шүү дээ. Их уншиж мэдлэг хуримтлуул. Ихуншиж гэгээрсэн хүн царай муутай байсан ч сайхан харагдаж сэтгэлтатдаг. Хөөрхөн мөртөө тэнэг байвал харцнаасаа л эхлээд харанхуй
  20. 20. нь мэдэгдэж хүнийг өөртөө татаж чаддаггүй. 80 хэм /Б.Шүүдэрцэцэг/Эгэл нэгэн өдрийн эгэл нэгэн өглөө. Баатарыг ердийнхөөс илүү нэгл зовиурт мэдрэмж нойрноос сэрээлээ. Юу билээ? Тэр урьдынх шигхөнжилдөө шурган тавтайяа чадахгүй зүүнд хатгуулсан мэтухасхийн өндийлөө. Сэтгэлийн гүнээс шөвөгдөх тэр түгшүүртмэдрэмж л ийнхүү урьд урьдын дадал заншлаа зөрчихөд хүргэв үүдээ. Урьд нь бол эхнэрийнхээ босох, гал тогоондоо сав суулгаахагинуулах, хүүхдүүдээ сэрээх гэж үглэхийг нэг чихээрээ сонсчнөгөөгөөрөө гаргасан шиг санаа амар унтдаг сан. Гэтэл өнөө өглөөнэг л биш ээ. Бүх юм 180 хэм эргэчихэж. Өөрт нь нэгэн шинэхэвшил бий болжээ. Орон дээрээ сандайлаад л орны хажуу дахь цагруу хяламхийлээ. Долоо гуч. Yсрэн бослоо. Эхнэр нь амгаланаарнойрсоно. Харин тэр….Айлын нөхрийн өглөө бүхэн хийдэг олонажил түүнийг хүлээж байлаа. Юуны өмнө хүүхдүүдийг сэрээх.Хүүхдийн өрөө рүү орж сургуульд сурдаг ууган хүүгийнхээхөнжлөөс татвал тэр яраглан цааш эргэв.-Босоорой, миний хүү. Хичээлээсээ хоцрох нь. Хүү хөнжлөөрөөбиеэ ороогоод цааш эргэхдээ:-Аав, сүртэй юм. Манай эхний цаг биеийн тамир ш дээ.-Битгий худлаа ярь. Өчигдөр бас эхний цаг нь биеийн тамир байсандаг. Хурдан босоод цайгаа уугаад хичээлдээ яв чи. Эх шигээ нойрнытулам…Тэр яагаад ийнхүү үглээд байгаагаа өөрөө ч мэдсэнгүй.Чөтгөр аваг. Хэзээ нэгэн цагт тэр эхнэрээ ийнхүү үглэхэд жигтэйхэних тээршаадаг сан. “Энэ гэрийн хамаг нэргүй ажил миний толгойдээр… Ядаж Дөлгөөн өглөө босохгүй юм. Багш нь бас л над рууярьж байна лээ. Тулгааг цэцэрлэгт нь хүргэх гэсээр яваад би дандааажилдаа хоцорчих юм…”Эмэгтэйчүүд яагаад үргэлж ингэж нэгэн хэвийн юм үглэжөөрсдийгөө ч өрөөлийг ч залхаадаг юм бэ? Хэрэв үглэж таашаалавдаг бол аймаар юм…Тэр ингэж боддог байсан бол одоо өөрөө…Мань хүн хүүгийнхээ хөнжлийг сугавчлаад гал тогооны өрөө рүүшурдхийн орж ус буцалгагчаа залгаад хөшгөө татав. Шинэ өдөрэхэлж байна. Жигтэйхэн их ажилтай өнгөрөх жирийн нэгэн өдөр.Гэхдээ жирийн бусаар эхэлсэн хачин өдөр… Дараагийн гучинминутанд нойрмог нүдэлсэн том хүүдээ ундыг нь уулгаж, гэрийнэзэгтэйн ундыг бэлтгэн тавьж, бага хүүгээ босгон нүүрийг нь угаажхувцаслаад гарахдаа эхнэрээ болгоомжтойёо дуудан сэрээв. “Цагяагаа ч үгүй байхад, яршигтай юм…” гэж гэргий нь ярдаглаадхөнжлөө буцаан нөмрөх аж.Цэцэрлэгийн хаалга барихаас урьтан
  21. 21. хүүгээ өгөөд ажилдаа ирэхэд хэлтсийн дарга авгай цаг руугааууртайхан хяламхийв. Ажлаасаа хожимджээ, тэр.Гучин минутын дараа хэлтсийн тайлангийн хуралтай . Гэтэл эхнэр ньзалган” Миний утасны цэнэглэгчийг харсан уу? хэмээн лавлаад оройхүүхдээ цэцэрлэгээс авч чадахгүйгээ дуулгав..Аяа яа. Хэлтсийн хурал дээр ажлын тайлангаа тавих ёстой байдаг.Бага хүү нь ханиагаад байсан тухай бодол сэтгэл зовооно.Хурлын дараа багын найз Цогоо нь утасдав. Yдийн цайны цагааруулзмаар байна гэнэ.Цогоо ирэв. Зовлонгоо ярих гэж иржээ. Эхнэр нь залуухан амрагтайболчихсон бололтой. Гомдлоо хэлэхээр гар хүрсэн гэнэ. Баатардотроо манай Энхмаа ч зүгээргүй дэг гэсэн түгшүүрт бодлоонухчин дарахаар тэмцэх зуур яаж дуугүй байхав.“Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд хандахгүй юу. Муу хогийгхашраагаад өг. Нэг орой завхарч яваад ирэхэд нь чи гурван х үүхдээаваад явчихсан байвал хашрахгүй яадаг юм” гэв.-Дэмий байх аа. Цоомоо чинь цочмог ууртай . Тэнд очоод түйвээжөгвөл яана. Аягүй бол сайн шалтаг. Намайг буцаад харихадзалуухан өндөр банди авчирчихсан байвал би яах юм?Нээрээ л Баатар өөрөө ч эхнэрээ нэг л өдөр хаяад явах зүрхгүйгээдотроо хүлээн зөвшөөрч байлаа. Байр хэнийх вэ? Эхнэрийнх.Мөнгийг хэн олдог билээ? Эхнэр.Эрх мэдэл хэнд байна вэ? Эхнэрт.Эрчүүд хоорондоо уулзаж зовлонгоо яриахаас хэтрэхг үй доройамьтад юм чинь.Тэр хоёр ямар ч шийдэлд хүрч чадалгүй салцгаав. Yдээс хойшБаатар руу хадам аав нь утасдав. Орой очоод хаалга янзлаадөгөөрэй гэж байна. Гэрийн ажлаа дийлэхгүй байхад горьдов оо, бас.Гэвч очихгүй байж чадахгүй нь ойлгомжтой. Хүргэнүүд хэзээ сайннэртэй байлаа.Ажилдаа овоо махарч суутал аар саар гэр ахуйн ажил толгойд оржирээд үймрүүлж эхлэв. Маргааш чинь байр, утасны мөнгө төлдөгөдө, гадагшаа хэд хэд ухасхийх нь . Хэлтсийн дарга авгай ч муухайхарахаар тогтохгүй дээ гэсэн бодол эргэлдэнэ. Орой тав хагасболмогц бага хүүгээ цэцэрлэгээс авах цаг болж даргынхаа н үдийгхариулан өндөлзөж эхлэв. Банзай, Чука гээд тэдний хэлтсийн хэдэнхарчууд бүгд л цаг руугаа хялалзан гэр гэр рүүгээ яарцгаах ньадилхан. Харин хүүхнүүд хаашаа ч адгасан шинжгүй, энэ оройхаана хөзөрдөцгөөхөө ярилцан, интернетээс сайхан залуугийн зурагүзэн морь шиг л шинжицгээх нь цаанаа л ихэмсэг. Тэдний ертөнцбол тэдний л ертөнц юм чинь яая гэхэв.Баатар бага хүүгээ цэцэрлэгээс нь аваад дэлгүүрээр шуртхийнталх хиам цуглуулж бариад таксидан хадмындаа очлоо. Хадам аавнь гал тогооны өрөөндөө хуушуур хайран хиншүүн дунд зогсоо
  22. 22. харагдана Хадам ээж нь гэж цэмбэгэр амьтан буйдангаа наланзурагтаар мэдээ үзэж сууна. Баатар зочны өрөө рүү нь шагайнхадам эхийн мэндийг мэдээд гал тогоо руу шагайв. Хадам нь цайхийж өгөөд бага хүүгий нь дуудан үнсээд үглэж эхлэнэ.-Миний муу зээ яасан туранхай юм дээ. Эх нь гайгүй л мөнгө олдогшиг билээ. Амин дэм энэ тэр авч өгдөг ч юм уу, үгүй ч юм уу…Баатар цайгаа орхиод ухасхийн босч хаалгыг нь янзалж өгөөдхүүгээ дагуулан гарлаа. Хадмынхтай зэргэлдээ байранд өөрийнх ньээжийнх байдаг. Ээжийнхээрээ орохгүй өнгөрчихөж чадсангүй. Гэррүүгээ яарах ч хэрэг байсангүй. Эхнэр нь шөнийн бор хоногтоо лгэртээ шагайх нь ойлгомжтой.Түүнд аав нь хаалга тайлж өгөөд “Миний хүү яасан ядруу харагдахюм. Цаад хүүхэн чинь ганц удаа хүүхэд цэцэрлэгээс нь авчихгүйюм даа” гэсээр хувцсыг нь авч өлгөв. Ээж нь зочны өрөөнд томохинтойгоо улс төр ярьж сууснаа өндийж:-Хүү ирээ юу? Хөгшөөн хүүдээ цай хоол… гэсхийчихээд охинтойгооаминч яриагаа үргэлжлүүлнэ. Эгч нь тэдний хүүг дуудан үнсээдажаагийндаа очоорой хэмээн найр тавина. . Зурагтаар УИХ-ынчуулганы тухай мэдээ гарч байв. 71 эмэгтэй гишүүний дунд тавханэр харагдах нь тоон дотор үсэг.. гэгчээр дэндүү сондгой . Гэтэлнэгэн эрэгтэй гишүүн шийдвэр гаргах түвшин дэх эрчүүдийноролцоог нэмэгдүүлэх хэрэгтэй байна гэхчлэн гомдоллож гарахадэгч нь тас тас хөхрөөд-Энэ муусайн эрчүүд гэрээ сахиад л дуугүй сууж байвал барав. Басжендер мендер ярьж яах нь вэ. Хүүхдий нь бид гаргаж байна.Эрчүүд өсгөөд л гэртээ тэжээлгээд л сууж байдаг юм байгаа биз.Даварчихсан юм гэхэд аав нь ширээ арчих зуур :-Ер өө, ер. Залуучууд арын албаа гэрээ аятайхан залгуулаад л суунабиз…Эмэгтэйчүүдтэй эрх мэдэл булаацалдаж яана вэ? хэмээнэхнэр, охин хоёртоо илт тал засна. Харин ээж нь сонин гарчиглангаа:-Тэгж бас болохгүй ээ. Эрчүүдийн ухаан ч төрд бас хэрэгтэй шүүгээд хүү рүүгээ нүд ирмэх нь сэтгэл уужрам. Түүнийг багыгаадагуулан гэртээ ирж хэдэн банш чимхэж жигнэх зуур том хүүгийнхээтооны даалгаврыг хийлгэж зогстол утас дуугарав. Харилцуураааваад :-Хэнтэй ярих вэ?гэвэл залуухан эрийн урьхан дуу өдөнгүйгээр:-Энхмаагийнх мөн үү?гэхэд хардлагын хар манан цээжийг ньхоромхон зуурт нөмрөвч биеэ барьж амжаад:-Мөн байна??-Өөртэй нь ярьж болох уу?-Байхгүй ээ гээд утсаа ууртай гэгч нь таслахад цаана нь доогтойинээд сонсогдоно.
  23. 23. Залуучууд ичгүүргүйгээр айлын эхнэр эргүүлэх юм даа. Шөнөэхнэрээ ирэхэд нь энэ тухай цухуйлгачихвал бөөн хэрүүл болнояршиг. Бухимдлаа хэн нэгэнд яримаар. Хоёр хүүгээ хооллонунтуулчихаад эхнэрийнхээ маргааш өмсөх хувцаснуудыг бэлтгэв.Хоёр хүү нь том болоод ямар эхнэрийн царай харах бол доо?Охинтой байсан бол санаа амар байхгүй юу. Ядаж л удам залгахохингүй юм гэж амьтан гоочлоод байхгүй. Шөнө дунд болжээ. Санааалдаад унтлагын өрөөндөө оров. Эр хүн оргилд нь бүү хэл хажуубэлд нь хөл тавих нь хориотой тахилга сүлдэт уулын цаст оргилыгдүрсэлсэн уран зураг унтлагын орных нь ард өлгөөтэй.Эхнэр нь хэзээ ирэх юм бүү мэд. Хойноос нь утасдах гэснээ “Чияагаад Шерлок Холмс шиг хүн мөрдөөд байгаа юм? Нөхөртөөатгуулсан хийморьгүй хүүхэн биш шүү. Та гурвын төлөө нойрхоолгүй яваад байхад давраад байвал…” гэхээс хойш. Больё.Орондоо ороод сонин гарчиглав.” Ерөнхийлөгч Европын орнуудадалбан ёсны айлчлал хий байна”Манай ерөнхийлөгчийн нөхөр тэргүүн ноёны донжлог хувцасхөгшин европын дээдсийг гайхуулав … ч гэх шиг. Эр хүн гэдэг чиньзүгээр л нэг хувцасны гол юм гэж үү? Гунигтай бодлоо үргээе.Түүнийг дөнгөж зүүрмэглэх гэтэл хаалганы хонх жингэнэв. Цагхарвал шөнийн нэг цаг өнгөрч байлаа. Эхнэр нь ирж байгаабололтой. Хүлээлтийн дунд нойрмоглосон зүрх нь баярлан цохилжхаалгаа онгойлгохоор ухасхийв.-Түлхүүрээ мартчихаж. Чамайг сэрээчихэв үү дээ?гэх түүнээс өөрзалуугийн сүрчиг анхилах шиг болоход өнөөх баяр хөөрийн оч тэрдорхноо унтраад :-Хоол идэхгүй л биз дээ? гэж бувтнаад унтлагын өрөө рүүгээзүглэв.Бурхан минь эхийн эрхт ёс тогтсон ганцхан өдрийн төгсгөл. Сэтгэлднэг л гэгээн сайхан бодол орж ирнэ. Тэр нь айдас хүйдэс атгаг сэжигхуралдсан шөнийн түнэр харанхуйг үүрийн гэгээ ярна. Маргаашийннаран мандана. Эрэгтэй, эмэгтэй алиныг ч үл ялган гийгүүлэхалтан наран мандана гэсэн бодол байлаа.Б.Шүүдэрцэцэг Арслантай гүүрийн хий үзэгдэл /Б.Шүүдэрцэцэг/Арслантай гүүрэн дээр би шөнө дунд алхаж явлаа. Цаг харвалхэдийнээ 00 цаг өнгөрчихжээ.Зуны үдшийн сэвшээ салхи үлээн ,армаг тарлаг үүлсийн сиймхийгээр дүгэрг саран авхай шагайжхотыг сүүмгэр цэнхэр гэрлээр гийгүүлэх ажгуу.
  24. 24. Намайг гүүрний эхэнд Алхаж явтал чихэн дээр хэн нэгэн хүнхөнгөхөөн санаа алдах шиг. Хамаг биеийн хөлс дааварлан нурууныүс босоод.ирэв.Айж ширвэхээс илүү гайхах сониучхан сэтгэл согтуу ухааныг миньдийлж иш тийш сэрэмжлэн харвал юу ч алга. Шөнийн хот гүннойрондоо автан, хаа нэг хөнгөн тэрэг сүрхийн өнгөрч, нохойхуцахаас өөр өчүхэн ч чимээ аниргүй нам гүм.Би мөн айх юмаа олов oо, бас согтуу хүний чихэнд аль элдэв юмcонсогдохыг тэр гэхэв. *Боогийгийн төрсөн өдөр гэж дарвиад л энэ.Ядаж таксины мөнгө ч үлдээх ухаан байдаггүй. За хурдхан харьжнам унтах минь* гэхчлэн албан хүчээр өөрийгөө тайвширууланэлдвийг бодон сэтгэлд хургаад буй айдсаа үргээхийг оролдлоо.Гүүрний гуравны хоёрыг туулчихжээ. Гэтэл.. дахиад л Хүүехүүе..гэх шивнээ сонор шүргэтэхлээ.Энэ удаа чих минь ч зөн сөвин минь ч намайг хуурсанг үй ээ.Зогтусаад эргэн тойрноо сэрэмжлэн харлаа. Сэжигтэй юм алга.Гэсэн атал ар нуруунаас хэн нэгэн ширтээд байх шиг санагдахуйогцом эргэн харвал.. би эхлээд нүдэндээ итгэсэнг үй.Гарын алгаараанүдээ нүдээ арчин харсан чинь.. Бүү үзэгд. Гүүрний тэхий дундхэрд намирсан усан цэнхэр даашинзтай хүхэн зогсож байх юм. Арайүгүй байлгүй дээ . Гудамд ганхийх ганц нохой ч үл харагдах шөнөдундын энэ цагаар даашинзаа намируулаад гүүрэн дээр зогсожбайх ямар хүүхэн байх юм бэ? Гэхдээ яах аргаггүй бүсэлхийгээхүрсэн урт задгай үс нь үл мэдэгдэх хийссэн залуухан бүсгүйцэнхэр хувцасаа намируулан надру айсуй..Сайн ажиглавал хөл нь газар үл шүргэн ус мяралзах мэт хийагаартхөвөх аж. Шууд л Хий узэгдэл.. гэсэн үг саанаанд ороод ирэв.Уг нь мухар сүсэгтэй хүн биш. гараар барьж, нүдээр үзээгүй л болямар ч баримтанд итгэдэггүй байлаа.Харин энэ удаа шөнө дунд ийм жихүүцэм үзэгдэлтэй тулгарахдаа лмэддэг бүх бурхан тэнгэрийг дуудан айдсаа дарахыг оролдоодурагш алхлаа. Тэгснээ өвдөг чичрэн хариугүй нугарчих гээд байх тулухашийн гүйлээ. Хэзээ ч гэртээ ирж, хаалгаараа хэрхэн орсныг б үүмэд. Маргааш өглөө нь ээж хөнжлийн захаас татахад нь л сэрэв.- Миний хүү босч ажилд явна байгаа. Өчигдөр бас юу болоодбалгачихаав? Шөнийн нэг цагт .. Цэнхэр хувцастай хүүхэн. .. гэсээрнүд нь орой дээрээ гарсан амьтан ирсэн шүүдээ гээд хаалгаахаачихлаа. Ээж маань надад амь л даа. Гэхдээ намайг архи уухаарл ингэж ууртай царайлахыг оролддог юм. Одоо гал тогооны өрөөндороход сайхан бантан хийчихсэбн л байгаа.Өчигдрийн тэр барин тавин хачирхам үзэгдлийн тухай бүдэг бадагюм санаанд оржж ирэхээс биш огтхон ч айдас төрсөнгүй. Биорноосоо ухашийн бослоо.
  25. 25. Орныхоо өмнө тайлан шидсэн жийнсээ авч углав уу үг үй юу 16-тайохин дүү минь долоовроороо чамархайгаа эргэдэн.. Ах аа та нэлэнюмтай болж байгаа байхаа.. гээд жиг жигхийн хөхөрсөөр гарч одов.Бодвол шөнө намайг ирэхэд кино үзээд унтаагүй байсан биз.Ажилдаа очих замдаа өчигдөр чухам юу болсныг санах гэжоролдлоо. За байз. Осолдохгүй л Хепс баарнаас маргааш ажилтай ,энэ тэр гэсээр гэнэт өндөшийн гарч таксины мөнгөгүйгээ санаадявган алхаснаа санаж байна. Орчноо мэдрэх хэмжээнд халамцуубайсаан. Тэгээд цааш нь . . . Арслантай гүүрээр гарч явсан. Гэтэлчихээр хүн санаа алдахх шиг хүүе мүүе гээд дуудаад байх шиг янзянзын юм дуулдаж эхэлсэн. Тэгээд, тэгээд. . эргээдхартал цэнхэрхувцастай залуу, задгай үстэй бүсгүй өөр рүү нь хөвөлзөн дөхөжявсан н’ тодхон санагдада ирэв. Бие арзаcxийгээд явчихлаа.Ажил дээрээ ирээд ч толгойноос өнөөх зэвүүн дурсамж салсангүй.Би гар утас засдаг юм л даа. Тэгээд нэг л мэдэхэд хамт ажиллагГанаагаас:- Чи арсlантай гүүрээр шөнө явж үзсэн үү? гэж асуувал тэр мөрөөхавчаад хийж буй ажилаасаа хараа салгалгүй:- Миний найз дотор чинь муу байгаа юм уу даа? Нэг л сонин юмяриад байх чинь . Ингэж тойруулж байхаар шараа тайлмаар байнагээд шулуухан хэлчихээч дээ. Тэр нь шулуухан байxгүй юу хэмээндоогтой хариу өгөв. МИний толгой хүнийх юм шиг хүнд оргинсэтгэлийн гүнээс өнөөх цэнхэр хувцаст хий үзэгдэл салахгүй Хүүе .. . Хүүе хэмэн шивнэн дуудаад байх шиг санагдаад нэг л хачин.Хэд хоногийн өмнө би үерхдэг бүсгүйтэйгээ ялихгүй юмнаас болжмуудалц чихаад бууж өгөхгүй санаатай гүрийж байгаа билээ. Тэгэдшарандаа түүний тухай бодохгүй гэж найзуудтайгаа савсан юм.Гэтэл өнөөдөр сэтгэлд минь миний Золоо биш, харин тэр хачин хийүзэгдэл эргэлдсээр өнжлөө. Дотор ч гэж хачин.Арай гэж ажил тарах цаг хүрэв. Шар тайлах, хайрттайгаамуудалцсан зовлонгоо мартах шалтгаар хамт ажилладаг Ганааг луруу татачихлаа. Надад мөнгө байгаагүй юм чинь мэдээж Ганаа лдаах боллоо. Хаан брой-гоос эхэлсэн бидни наргиан хоёр баардамжин үргэлжилээд нэг л мэдэхэд шөнө дунд өнгөрчихөж. Би уг ньшар айраг л уудаг хүн. Сүүлийн энэ хоёр шөнө л элдвийг холинхоолой давуулсаар их ч согтжээ. Ганаа 《Арай хэтэрчихлээ авгайдааалуулсаан》 хэмээн үглэсээр гэр рүүгээ арилж өгсөн . Авгайтай байхч шал дэмий юм шив дээ гэсэн бодол толгойд орж ирэн Золоотоймуудалцсанаа зөвтгөxийг оролдов. Ингээд такси барин Золоo рууочих гэснээ больж нөгөө гүүрэн дээрх хүүхэн өнөөдөр харагдахболов уу гэсэн адийн бодол согтуу ухаанд гялшийв. Эндээсарслантай гүүр хүртэл сайн даа л 10 мин алхана биз. Аягүй болтаксигаар очвол үзэгдэхэ больчих ч юм бил үү.

×