Omdat smaken verschillen | stedenbouwkundige ontwikkelingsvisie Woensel West

Woensel WestOmdat smaken verschillen! EF TI T NI EP FI C 0DE N 01 CO .11.2 15

INHOUD1. Update: Omdat Smaken Verschillen! “nieuwe inzichten”2. Algemene Ontwikkelingsvisie3.. Uitwerking Projectkaders - Edisonstraat - “Huiskamer en Ruggengraat” - Volta & Galvani - “Stadsbuurt” - 1e en 2e Franklinstraat - “Spilstraat” - Plan Celsius - Wattstraat, Galileïstraat - “Stationsstraat”4. Colofon2

1. UPDATE: OMDAT SMAKEN VERSCHILLEN, -nieuwe inzichtenIn dit boekwerk wordt een actualisering vanstedenbouwkundige ontwikkelingsvisie voor de vernieuwingvan Woensel-West te Eindhoven gepresenteerd. DeStedenbouwkundige ontwikkelingsvisie Woensel West is op 12juni 2007 door de gemeenteraad vastgesteld. Sindsdien is eenaantal deelprojecten in de wijk in uitvoering, in voorbereidingen zijn enkele projecten die in de ontwikkelingsvisie staanbenoemd, opgeleverd en afgerond. Gemeente en Trudozijn actief in de wijk en permanent fysiek aanwezig in deBuurtonderneming Woensel-West. Destijds is met OmdatSmaken Verschillen bewust niet gekozen voor een blauwdrukmaar voor een organische aanpak, waardoor ﬂexibel opnieuwe ontwikkelingen en inzichten kan worden ingespeeld.De met deze aanpak opgedane ervaring en enkele nieuweinzichten heeft geleid tot deze actualisering van ÓmdatSmaken Verschillen. De belangrijkste zijn:1.De overtuiging is gegroeid dat de fysieke aanpak van dewijk sterker moet voortkomen uit een visie op detoekomstige bewoners en gebruikers en de sociale samenhangen leefwijze in Woensel-West. Belangrijk onderdeel daarvan isdat in combinatie daarmee geprobeerd wordt het imago vanWoensel West sterk te verbeteren.2.Ingrijpend is de conclusie dat nieuw onderzoek naartechnische staat van de woningen rond het Celsiuspleinaanleiding geeft tot sloop/nieuwbouw in dit deel van dewijk, terwijl aanvankelijk de inzet van alle partijen was omde bestaande circa 400 woningen te renoveren. Voor ditgebied wordt onder de naam “Plan Celsius” een nieuwestedenbouwkundige invulling ontwikkeld.3.Voor de lopende (fysieke) projecten zijn in 2007projectkaders opgesteld. Er is gebleken dat de afstemmingtussen de lopende en toekomstige projecten bij deuitwerking beter kan en moet. De projectkaders moetendaarom geactualiseerd en aangescherpt worden. 3

2. ALGEMENE ONTWIKKELINGSVISIEDe hoofdlijnen van de vastgestelde visie uit 2007zijn hieronder weergegeven. Deze hoofdlijnen zijnonverminderd van toepassing, met daarbij een belangrijketoevoeging. In het kijken naar de fysieke projecten,is meer dan voorheen de sociaal maatschappelijkeopgave voor de buurt het vertrek punt van denken enhandelen. In de verdere uitwerking van de ideeën voorde Edisonstraat, als zijnde een sterke as in Woensel West,ontwikkelde deze straat zich naast huiskamer ook totruggengraat van Woensel West. De Edisonstraat moet debuurten verbinden en een gezamenlijke, nieuwe identiteitvoor de gehele wijk uitstralen.In de ontwikkelingsvisie wordt de wijk onderverdeeldin een aantal deelbuurten die ieder een eigen identiteitkunnen krijgen en grotendeels als losstaande elementenvorm gegeven en ontwikkeld kunnen worden.Naast de deelbuurten onderscheiden we een aantalverbindende lijnen die zich tussen de verschillendebuurten bevinden en zorg dragen voor de samenhang vande gehele buurt.Als derde pijler van de visie is het ontwikkelen van Geactualiseerde Ontwikkelingskaart van de visie:betekenisvolle plekken benoemd. De plekken vormen “Omdat Smaken Verschillen”meestal het fysieke hart van een buurt of van een van groot belang vanuit de wens dat de ontwikkelingenverbindende lijn maar kunnen ook een heel belangrijke in Woensel West in samenspraak met de bewoners totfunctie voor de gehele wijk vormen. De betekenisvolle stand komen en aansluiten bij de wensen die wordenplek moet in nauwe samenhang met bijbehorende buurt geformuleerd over de eigen woonomgeving.als één project wordt aangepakt. Organische aanpakWoensel West moet een wijk worden waar mensen diedat willen vooruit geholpen worden. Een levendige wijk De in 2007 vastgestelde visie geeft een algemeen doelmet bedrijvigheid geconcentreerd langs de Edisonstraat en algemene uitgangspunten waar elk project aan moetmet accenten op het Celsiusplein en de kop van de voldoen. Deze visie is richtinggevend, zonder dat hetEdisonstraat als belangrijke toegangspoort, uithangbord een vast omlijnd ontwerp is. Zodoende blijft er zoveelvoor Woensel West. Met daarachter bijzondere mogelijk ruimte voor initiatieven die nu nog niet bekendwoonbuurtjes waar het goed toeven is. De kracht van de zijn. Gezien de lange tijdsperiode waarover de organischein 2007 vastgestelde visie is en blijft dat de verschillende planontwikkeling zich zal uitsmeren biedt het aldus ookprojecten los van elkaar kunnen worden gestart. Dat is de noodzakelijke ﬂexibiliteit.4

Eigen Buurten Verbindende LijnenWoensel-West bestaat uit buurten met elk een eigen De verschillen tussen de buurten worden letterlijk enkarakter. Dat willen we behouden en versterken. Elke ﬁguurlijk verbonden door een aantal lange straten die Trotse Plekkenbuurt zal een eigen samenhangend straatbeeld krijgen op de overgangen tussen de buurten loopt. Deze stra-door keuzes in bijvoorbeeld kleuren, bomen, overgangen ten en bijbehorende woningen worden elk als een apart Elke buurt moet een ‘hart’ krijgen; een plek die hetopenbaar/privé, bestrating, parkeren etc. De ruimtelijke deelproject uitgewerkt. Ze vormen langere lijnen die de karakter van de buurt samenvat; een plek ook waar elkesamenhang binnen de buurten moet zo groot mogelijk samenhang tussen de deelbuurten garanderen. Elke ‘ver- bewoner in de buurt zich trots mee verbonden voelt; hetzijn. Per buurt wordt daarvoor in samenspraak met bindende lijn’ zal een uitgesproken eigen karakter krijgen, visitekaartje van de buurt. Dat kan een plein zijn, maarbewoners het hoofdthema bedacht wat vervolgens het karakter zal in alle gevallen openbaar zijn. Samen ook een straat of bijzondere gebouwen. De ‘trotse plek’wordt vastgelegd in de projectkaders. De hoofdvisie zegt vormen ze als het ware het gezicht van de wijk, ondanks hoeft niet in het midden van de buurt te liggen.Vooropdat de verschillen tussen de buurten duidelijk zichtbaar dat ze midden in de wijk liggen kunnen ze gezien worden staat dat de gebruikers het ervaren als een collectievemoeten zijn. als een representatieve voorkant. plek. 5

3. UITWERKING: PROJECTKADERS Betekenis en reikwijdte van de beschreven ruimtelijke projectkaders.In de volgende paragrafen worden vijf belangrijke Met deze projectkaders worden de bedoelingen van de De projectkaders moeten vanaf de start van deprojecten verder uitgewerkt. De vijf projecten bestaan visie op de ruimtelijke ingrepen per deelgebied verder planontwikkeling per deelgebied vooral stimulerend enuit drie verbindende lijnen en twee deelgebieden. De geconcretiseerd. Doel daarbij is om richting te geven aan enthousiasmerend werken. Daarnaast is de afstemmingdrie lijnen: Edisonstraat, Franklinstraat en Wattstraat zijn de inrichting en de bouwplanontwikkelingen. Het moet tussen de ontwikkeling van de verschillende deelgebiedengekozen vanwege hun strategische positie binnen de hele tijdens de uitwerkingsfase een operationeel document een belangrijk aandachtspunt. Ook is het noodzakelijkwijk en hun potentiële kwaliteit voor de toekomst. De zijn; een praktische handleiding voor de opdrachtgevers, om continuïteit in het denken over de ruimtelijketwee deelbuurten zijn gekozen omdat er sprake is van ambtenaren, de kwaliteitsbewakers, de architecten en alle kwaliteit tijdens de transformatie van wijk te garanderen.urgentie ten aanzien van woonkwaliteit van de woningen, overige belanghebbenden. Op basis van dit document kan per deelgebiedmaar ook omdat ze belangrijk liggen in relatie tot de Het karakter van elk deelgebied is als concept bouwplanontwikkeling gestart worden. Het ontwerpteamranden van de wijk en andere projecten. In dit document samengevat in één woord. In de tekst wordt vervolgens moet de hier beschreven inhoudelijke bedoelingenwordt begonnen met het verder introduceren van de uiteengezet welke kwaliteit daarmee bedoeld en vertalen in een ruimtelijk ontwerp.deelgebieden in hun onderlinge samenhang.Vervolgens nagestreefd wordt. Daarbij wordt de ruimtelijkevindt de uitwerking van deze verbindende lijnen en samenhang tussen programma, bebouwing, parkerendeelbuurten plaats en wordt ze in hun onderlinge relatie en openbare ruimte benoemt. De nadruk ligt op hetbeschouwd. De inhoud van deze projectkaders is tot vastleggen van de inhoudelijke bedoelingen en destand gekomen in intensief overleg met buurtbewoners. ruimtelijke kwaliteiten van de verschillende woonmilieus. Naast de bedoeling per woonmilieu, wordt ook ingegaan op de programmatische en ruimtelijke relaties tussen de deelgebieden onderling op plaatsen waar ze overlappen en aan elkaar grenzen. De beoogde ruimtelijke relaties worden per deelgebied beschreven onder het kopje ‘relaties’. Hier wordt onder andere bepaald welk deelgebied ‘voorrang’ heeft ter plaatse van een overlap. Bepaling van de inhoudelijke bedoelingen is soms globaal in de vorm van tekstuele beschrijving, soms echter meer concreet in het vastleggen van een ruimtelijk voorschrift, zoals bijvoorbeeld een ‘duidelijke wandwerking’ of ‘auto’s overwegend uit het zicht parkeren’. Deze variatie in mate van concreetheid van de beschrijving is bewust gekozen: daar waar ruimtelijke bepaling noodzakelijk is geacht wordt meer sturing vooraf gegeven dan daar waar ontwerpvrijheid gewenst is. In een ontwikkelingskaart per deelgebied worden bedoelingen en bepalingen graﬁsch weergegeven. De gekozen werkwijze, waarbij veel vrijheid gelaten wordt voor de concrete planontwikkeling in een aantal bewust van elkaar verschillende woonmilieus, vraagt om een goede bewaking van de beoogde kwaliteiten.6

geactualiseerde visiekaart 7

EDISONSTRAAT“Ruggengraat en Huiskamer”De Edisonstraat is momenteel een soort open huis Deze overgangsruimte is in sterke mate beeldbepalend Mogelijke invulling vanvan de wijk; de voortuinen etaleren in de zomer voor de straat. de reeks iconen ende bewoners. De straat functioneert daardoor als bijzonder plekken in deeen soort interieur; een collectieve ‘Huiskamer’. De De variatie in deelbuurten, zoals die is neergezet in: Edisonstraat.Edisonstraat loopt vanaf de Marconilaan tot het punt “Omdat Smaken verschillen”, is het centrale thema inwaar het overloopt in het Celsiusplein, diep in de wijk. de visie en in de beeldbepalende Edisonstraat moetenHet Edisonplein wordt gezien als onderdeel (plaatselijke daarom de verschillende karakters van de aangrenzendeverbreding) van de Edisonstraat. De Edisonstraat is buurten voelbaar zijn. Tegelijkertijd moet de ruimtelijkede belangrijkste straat van Woensel West, de straat eenheid van de straat worden versterkt. Het gaat duswaarover wordt gepraat in de stad.Veranderingen die om eenheid én verscheidenheid. Dit gebeurt in de eerstehier plaatsvinden leiden direct tot een imagoverandering plaats door eenheid in de inrichting van de openbarevan de wijk. Hier, aan de Edisonstraat, willen we laten ruimte over de lengte van de straat. Daarvoor is eenzien dat Woensel West veelzijdig is, ondernemingsgezind, sterk element nodig, zoals bijvoorbeeld, een groenelevendig en gastvrij. In de Edisonstraat kan je zien hoe middenberm, of een bijzonder ontwerp voor bestratingin Woensel West wordt gewoond en gewerkt, het is en meubilair.tevens de plek waar bezoek wordt ontvangen, in de Uitzonderingen op deze eenheid in de lengte is de de Edisonstraat het karakter van de achterliggendebelangrijkste kamer van de wijk. Het moge duidelijk kruising met de Franklinstraat (Spilstraat). Bij deze deelbuurten een gezicht geven.zijn: de Edisonstraat zal ingrijpend opnieuw ingericht gelijkwaardige kruising is de Spilstraat voelbaar in deen verbouwd worden tot de sterke ruggengraat van Edisonstraat (bijvoorbeeld letterlijk door de bestrating). AANSLUITINGENWoensel West. Flexibiliteit en uitwisselbaarheid van De idee daarbij is dat het genoemde sterke element Kop van de straatfuncties zijn daarbij sleutelbegrippen. krachtig genoeg is om ‘over deze onderbrekingen Voor het eerste deel van de Edisonstraat, nabij de heen’ de eenheid van de Edisonstraat de behouden. De Marconilaan, wordt het bestaande eigen karakter metKARAKTER bebouwing vormt stedenbouwkundig gezien een heldere functies met een potentieel wijkoverstijgende betekenisBedrijvigheid van de entree aan de Marconilaan tot bij wand die de lengte van de straat benadrukt. Het volume behouden. Om aan te sluiten bij de ambitie van dehet Celsiusplein, met restaurantjes, winkels en ruimte en karakter van de bebouwing varieert in relatie met de wijk zal er wel herontwikkeling of opwaardering plaatsvoor zelfstandige ondernemers. Dit is de plek waar aangrenzende deelbuurten. moeten vinden. Deze functies zullen zich met namerekening gehouden kan worden in de bebouwing om Slimme oplossingen voor parkeren, zoals bijvoorbeeld gaan richten op de stedelijke ring waar de Marconilaandit mogelijk te maken. De gelijdelijke transformatie collectief parkeren in het blok en/ of geconcentreerd onderdeel van is. Het karakter van eventuele nieuwevan woonstraat naar een levendige straat vraagt om parkeren aan het eind van de Edisonstraat moeten de ontwikkeling op deze plek moet het reclamebord aan dewoningen die makkelijk zijn te veranderen tot winkel autodruk zoveel mogelijk verlagen. binnenstedelijke ring voor de andere voorzieningen aanen bedrijfsruimten en omgekeerd. Een hogere begane de Edisonstraat vormen en is daarmee de entree en hetgrond verdieping voor een bedrijfsruimte, of juist diepere BIJZONDERE HOEKEN: ICONEN visitekaartje voor de wijk.bebouwing, woningen boven het bedrijfspand, zonder tuin Om de creatieve levendigheid van de wijk direct voelbaarmaar met een terras of balkon aan de voorkant van de te maken komen er verspreid door de Edisonstraat RELATIES MET DE OMGEVINGstraat, passend bij het thema huiskamer. De bedrijvigheid een reeks bijzondere iconen; opvallende, bijzondere Relatie met Volta & Galvanidie zich binnen afspeelt moet ook te zien zijn aan de bouwwerken met bijzondere functies op met name de Het nieuwe plan voor Volta & Galvani toont eenvoorkant van de winkels, woningen en de bedrijven, hoeken. Het zijn beeldmerken van het nieuwe Woensel- wand langs de Edisonstraat, met daarin een poort.zodat er interactie ontstaat tussen binnen en buiten. West, herkenbaar, fotografeerbaar. De iconen op met De uitstraling van de wand en de poort maken hetDit betekent voor de bebouwing dat er een bijzondere name de hoeken, in hun functie en fysiek bijzonder, nieuwe karakter van ‘Stadsbuurt’ herkenbaar vanuit deruimte moet worden gemaakt voor de uitwisseling moeten de sociaal economische en culturele vooruitgang Edisonstraat. In de nadere uitwerking moet het ontwerptussen woonkamer/ bedrijfsruimte, eigen erf en de straat. van Woensel West etaleren. Tegelijkertijd wordt aan van de woningen en bedrijfsruimtes in de nieuwe wand8

aansluiten bij het thema ‘Huiskamer’ van de Edisonstraat.Bij de toegang naar het Baekelandplein komt er opde hoek een Icoon, als onderdeel van de reeks in deEdisonstraat.Relatie met WattstraatDe Wattstraat is door de aansluiting met de Boschijken het station een belangrijke ontsluitingsstraat vande wijk. De samenkomst van deze entreeroute en de‘Ruggengraat’ van de wijk is één van meest openbareplekken in de wijk. Die betekenis wordt benadruktdoor deze kruising in te richten als een samenhangendplein met de mogelijkheid om op elke hoek een icoonte plaatsen. Bij de inrichting van dit plein heeft deEdisonstraat in principe voorrang op de Wattstraat.Relatie met 1e en 2e FranklinstraatTer plaatse van de kruising van de Edisonstraat metde Spilstraat is er sprake van een gelijkwaardigekruising. De Spilstraat zal zo “voelbaar” zijn in deEdisonstraat. Hiermee wordt beoogd dat het bijzonderegebruiksthema (Spelen, Integreren, Leren) op dezeplek onderdeel wordt van de Edisonstraat. Deze keuzesluit aan bij het uitgangspunt dat de Edisonstraat deverschillende karakters van Woensel West verenigd.Relatie Plan CelsiusDe Edisonstraat dringt diep in de toekomstige nieuwedeelbuurt Plan Celsius binnen en bepaalt daarmee medehet karakter van de buurt. Het einde van de Edisonstraaten het Celsiusplein zorgen voor de levendige componentin de rustige rondom gelegen woonbuurt. Aan deEdisonstraat toont plan Celsius zijn karakter, waarbijde functie van de Edisonstraat als Ruggengraat enHuiskamer van de wijk tegelijkertijd medebepalend is.De Edisonstraat is in dit laatste deel verbreed, waardoorer intensief kan worden geparkeerd zowel doorbewoners als door bezoekers van de voorzieningen. Dewisselwerking tussen het Celsiusplein en het verbrededeel van de Edisonstraat vraagt om een duidelijkekwaliteitsbewaking; dit is bepalend voor het Plan Celsius. 9

PLAN CELSIUSPlan Celsius ligt aan het eind van de Edisonstraat, Het Celsiusplein zal het ‘betekenisvolle hart’ voor de RELATIES MET DE OMGEVINGrondom het Celsiusplein. Ten opzichte van de deelbuurt worden en daarmee de verbinding tussen de Het plan sluit aan op de omliggende buurten doorontwikkelingsvisie uit 2007 is dit een nieuw deelplan. Het vier fases vormen. Het Celsiusplein is daarnaast het eind- bijvoorbeeld gelijke bouwhoogten. (Newton-, Brugman-Plan Celsius zal een nieuwe stedenbouwkundige smaak en hoogtepunt van de Edisonstraat en daarmee tevens en Stephensonstraat. De nieuwe woningen zijn gerichtaan Woensel-West toevoegen. Technisch onderzoek uit een belangrijke plek voor de wijk. Net als het Spilplein op de omsluitende straten (geen blinde gevels) en voegen2008 heeft uitgewezen dat behoud van de bestaande krijgt het Celsiusplein een dubbele betekenis: een hart zich naar de richting van de straat. Aan het einde vanwoningen zowel kwalitatief als ﬁnancieel niet haalbaar is. voor de buurt die zich opent naar de hele wijk. Het is de Edisonstraat, op of aan het Celsiusplein, is er ruimteDaarmee is op deze plek de grootste sloop/nieuwbouw een ontmoetingsplek voor de buurt en de wijk. voor een bijzonder gebouw met een bijzondere functieopgave van de wijk ontstaan. of een heel bijzondere inrichting en gebruik van het Dit ‘hart’ kan een mooie, rustige groene plek zijn (parkje, plein als eindmarkering in de reeks van Iconen aan deDe hier beschreven projectkaders zijn uitvloeisel plantsoen, bomenplein ?) of juist een levendig plein met Edisonstraat. Het kan de markering zijn van de bijzonderevan uitgebreid overleg met bewoners uit het bijvoorbeeld een dynamisch werkgebouw. Het totale plek in Plan Celsius aan het Celsiusplein en past binnente transformeren gebied. Deze projectkaders karakter van de buurt zal zeer groen zijn, maar dan de thematiek van de reeks Iconen aan de Edisonstraat.zijn hoofdlijnen; het binnenkort op te stellen vooral modern stedelijk groen, uitnodigend voor gebruikstedenbouwkundig (ontwikkelings)plan zal een nadere en sfeerbepalend voor de buurt. Relatie Edisonstraatuitwerking van deze kaders bevatten. De Edisonstraat dringt diep in deze buurt binnen en Er wordt bovenal beoogd dat de ruimtelijke structuur en bepaalt daarmee mede het karakter van de buurt.In vier kwadranten zal Plan Celsius fasegewijs worden de kwaliteit van de openbare ruimte veilig en verzorgd Het zorgt voor de levendige component in de rustigegevormd rond het Celsiusplein, wat daarmee het is. Aan buitenkant van de blokken ligt openbare ruimte, woonbuurt. Aan de Edisonstraat toont plan Celsius‘betekenisvolle hart’ wordt van het plan. terwijl binnen de blokken (min of meer) openbaar zijn karakter, waarbij de functie van de Edisonstraat toegankelijke hoven/pleinen met een collectief karakter als Ruggengraat & Huiskamer van de wijk tegelijkertijdHet nog op te stellen stedenbouwkundig plan voor liggen. medebepalend is.Plan Celsius zal het kenmerk van een ontwikkelingsplanmoeten hebben waarbij enerzijds samenhang tussen Het beoogde karakter van moderne hoven is mede De levendigheid en het nieuwe elan van de Edisonstraatde vier kwadranten moeten worden gegarandeerd en ingegeven door het streven naar een leefbare schaal; naar presenteert zich sterk in dit deel op en rond hetanderzijds vrijheid in ontwikkeling moet worden gelaten. elkaar gerichte woningen waarvan de bewoners ‘iets’ Celsiusplein.Elke fase zal, in lijn met de organische aanpak, moeten gezamenlijk hebben. De moderne hoven/pleinen kunnenreageren op wat er eerder is ontworpen en speculeren de verschillen in identiteit tussen de vier kwadranten De Edisonstraat is in dit laatste deel verbreed,op wat er in de toekomst zal worden gebouwd om de accentueren. waardoor er intensief kan worden geparkeerd zowelgewenste eenheid vorm te geven. door bewoners als door bezoekers van de nieuwe De auto wordt zoveel mogelijk in de buurt van de voorzieningen. Een stevige wand of wandwerkingKARAKTER woning geparkeerd en in meerderheid uit het zicht versterkt het proﬁel in dit deel van de Edisonstraat.Het karakter van de buurt laat zich vertalen als modern (bijvoorbeeld achter de woningen of opgeborgen inhof en heeft een duaal karakter van rustige woonbuurt het groen), waarbij de pleinen en hoven (bijna) geen Relatie Groenewoudsewegmet aan de voorzijde een levendige voorzieningen straat auto toelaten. De relatie tussen woningen en openbare De verbinding van het Groenewoudsepark moet opmet veel bedrijvigheid. Deze bijzondere plek moet ruimte moet zorgvuldig worden ontworpen en moet deze plaats in de wijk worden versterkt, de verbindinguitnodigen tot een ontdekkingstocht door de buurt uitnodigen tot gebruik van de openbare ruimte door de is nu niet voelbaar aanwezig. Een (diagonale) routewaarbij de kwaliteiten rustig, levendig en spannend bewoners. De woningvoorraad zal vooral bestaan uit van Celsiusplein naar het einde van de Spilstraat, nabijafwisselend aan bod komen. Het karakter van de grondgebonden woningen. de Groenewoudseweg is één van de oplossingen dieEdisonstraat zal voelbaar zijn in de gehele deelbuurt. dit gevoel kan versterken. Op deze manier zal in de10

deelbuurt het (park) groen meer merkbaar aanwezigzijn in de wijk. Ook kan er gedacht worden aan eenverbijzondering van de verbinding via de Reamurstraatvan het Celsiusplein en het Groenewoudsepark. Meerdirecte verbindingen zijn op dit moment niet denkbaar 3aangezien de woningen aan de Groenewoudseweg zullenworden behouden. Het versterken van de relatie met hetpark kan leiden tot meer sociale veiligheid en een beteren intensief gebruik van het park. 4 2 1 conceptschetsen van mogelijke uitwerkingen van kwadranten in ‘moderne hoven’. conceptkaart stedenbouwkundig ontwikkelingsplan Impressie van de eerste fase aan het Celsiusplein 11

VOLTA & GALVANI“Stadsbuurt”In dit gebied zijn sinds vaststelling van de buitenruimte is zo veel mogelijk autovrij en is ontworpen RELATIES MET DE OMGEVINGontwikkelingsvisie in 2007 grote veranderingen gaande: als verblijfsruimte voor passanten en bewoners, te voet Relatie met de Edisonstraat:De vernieuwing van de wijk is hier volop zichtbaar; het of op de fiets. Auto’s worden overwegend ‘uit het zicht’ In het geval van sloop-nieuwbouw langs de EdisonstraatSPILcentrum is inmiddels opgeleverd en het terrein geparkeerd. We gaan ervan uit dat het aantal woningen moet de nieuwe bebouwing een wand langs devoor de nieuwbouw van het project ‘Volta & Galvani’ dat hier ontwikkeld wordt minstens even groot is als de Edisonstraat vormen. De uitstraling van deze wandligt gereed. Het feit dat bovenstaande 2 projecten huidige voorraad. Met een toename van woninggrootte sluit aan bij de overige bebouwing in de ‘Stadsbuurt’,gerealiseerd zijn of waarvan in grote lijnen het ontwerp en het toevoegen van voorzieningen betekent dit waardoor het karakter van dit deelgebied herkenbaarbekend is betekent niet dat onderstaande projectkaders een bebouwingsdichtheid die hoger is dan in de rest wordt langs de Edisonstraat. Tegelijkertijd moeten deniet meer hoeven worden vastgesteld. De kaders van Woensel West. Daarmee wordt een ruimtelijke woningen in de nieuwe wand aansluiten bij het themazijn bedoeld als het toetsingskader voor de verdere samenhang met de intensieve bebouwing van het nieuwe ‘Huiskamer en Ruggengraat’ van de Edisonstraat. In deuitwerking van Volta & Galvani en kunnen op korte Spilcentrum en de nieuwe appartementen aan het wand wordt een Iconische poort opgenomen, die determijn mede sturend zijn voor de definitieve inrichting Marconieplein beoogd. Het bovengenoemde stedelijke karakteristiek van de nieuwbouw van Volta & Galvanivan het openbaar terrein. Het Spilplein zal tegelijkertijd karakter sluit hierbij aan. aan de Edisonstraat representeert en onderdeel is van demet Volta & Galvani worden ontworpen en aansluitend reeks iconen in de Edisonstraat. In de aansluiting op hetop de realisatie van de deelbuurt worden gerealiseerd. HART Baekelandplein is eveneens ruimte voor een icoon op deBovendien gelden de projectkaders onverminderd voor Het nieuwe Spilcentrum en het voorplein zijn onderdeel hoek, passend bij de reeks iconen in de Edisonstraat.eventuele toekomstige ontwikkelingen. van dit deelgebied. De nieuwe maat en betekenis van het plein zal het tot een hart van deze buurt maken. De Relatie met routes voor langzaam verkeerDe projectkaders zijn in deze update ongewijzigd: ontwikkeling van de direct aangrenzende bebouwing zal Vanuit de buurt met de Daguerrestraat en de op het plein worden afgestemd. Op de begane grond van Torricellistraat moet een verbinding voor langzaamDit deelbuurtje is een stedenbouwkundige kop, deze bebouwing is een mogelijkheid niet-woonfuncties verkeer naar het Spilcentrum goed vorm krijgen. Ditgericht naar het centrum van Eindhoven. De hogere te realiseren. Er moet een sterk ruimtelijk-functioneel betekent goede aansluitingen op deze straten vanuit debebouwing aan het Marconieplein markeert deze verband tussen het Spilplein een de overige ‘stedelijke ‘Stadsbuurt’ en logische routes voor voetgangers – metstedelijke uitstraling. Deze kenmerken van de ligging kamers’ gemaakt worden, zodat elke bewoner zich ‘trots name kinderen – door dit deelgebied heen.geeft aanleiding om een buurt te maken met een meer verbonden voelt’ met deze plek. Zie voor de inrichtingstedelijk karakter en verschillende woningtypen voor oud en vormgeving ‘relatie met Wattstraat’. Relatie met de Wattstraat:en jong. De buurt kan een nieuwe smaak toevoegen aan Zoals gezegd wordt het Spilplein gezien als het harthet pallet van Woensel West, een moderner karakter met AANSLUITINGEN van de ‘Stadsbuurt’ Over dit plein loopt een belangrijkegebouwen die voldoen aan alle eisen van deze tijd De randen van het gebied bestaan voor een deel uit ruimtelijk-functionele verbinding met de ‘Spilstraat’. De particuliere woningen met achtertuinen. Deze woningen inrichting van dit openbare plein moet gericht zijn opKARAKTER en tuinen worden zoveel mogelijk gehandhaafd. De dubbelgebruik: ruimte voor wijkactiviteiten, ruimte voorHet beoogde karakter van dit deelgebied wordt in aansluiting tussen de te handhaven privé-tuinen en de halen/brengen per fiets en auto bij aanvang en eindehoofdzaak bepaald door kleinschalige, besloten ruimtes nieuwbouw moet zorgvuldig worden ontworpen. Het schooltijd, ruimte voor spelen, en ‘s avonds extra ruimtemet een stedelijk karakter. Dit kan bijvoorbeeld in Baekelandplein valt binnen het kader van deze deelbuurt. voor parkeren....de vorm van smalle straatjes of hofjes. De openbaar Het prostitutieplein is een stedelijk element met eentoegankelijke buitenruimte wordt opgevat als ‘stedelijke eigen afgeschermd karakter. Op termijn moet de relatiekamer’, die door de direct aangrenzende bewoners met de ruimte van het Baekelandplein echter nietervaren wordt als hun collectieve ruimte. Er is een sterke worden uitgesloten Aandacht moet besteed worden aansamenhang tussen de materialisering van de ‘stedelijke de relatie met direct aangrenzende bebouwing en aankamer’ en de architectuur van de woninggevels. Deze zichtrelaties van hogere bebouwing.12

Relatie met de Boschdijk:Tussen de te handhaven bebouwing langs de Boschdijkzal het nieuwe stedelijke karakter van de ‘Stadsbuurt’door het SPIL -gebouw uitstralen naar de Boschdijk.Ten oosten van deze nieuwbouw wordt een nieuweverbinding voor langzaam verkeer tussen Spilplein en debuurt ten noord- /oosten van de Boschdijk gemaakt. 13

1e en 2e FRANKLINSTRAAT“Spilstraat”De komst van het nieuwe Spilcentrum is aanleiding Relatie met de Edisonstraat verbinding tussen Spilstraat en het Celsiusplein is eenvoor het thema van deze straat; SPIL staat voor Spelen, De Spilstraat wordt als één geheel ontworpen van optie voor de ontwikkeling in deze buurt. De SpilstraatIntegreren en Leren. Dát moet een plaats krijgen in deze Franklinplein tot Groenewoudseweg. De kruising van de heeft op deze plek voorrang op zo’n eventueel nieuwestraat voor kinderen en andere groepen bewoners in de Edisonstraat en de Spilstraat heeft het karakter van een straat. Bij deﬁnitieve vaststelling van het ontwerp van dewijk. gelijkwaardige kruising waarbij de Spilstraat “voelbaar” in Spilstraat moet rekening gehouden worden met deze de Edisonstraat aanwezig is. Concreet betekent dit dat mogelijkheid.KARAKTER bijvoorbeeld de bestrating en/ of inrichtingselementenDe Spilstraat is een verblijfsgebied waar de voetganger ter breedte van de Franklinstraat ‘over de Edisonstraat/veel ruimte krijgt. Dat betekent dat er brede stoepen Edisonplein heen lopen. Deze inrichting onderbreektworden gemaakt met genoeg ruimte voor kinderen aldus de inrichting van de Edisonstraat. Daarmee wordtom veilig te spelen en te lopen. De verkeersruimte beoogd dat het grote openbare belang van de SPilstraatvoor de auto wordt verder teruggedrongen - dmv en de (kind)veilige verbinding tussen Spilcentrum enéénrichtingsverkeer- ten gunste van plekken voor parkzone wordt benadrukt.spel & ontmoeting. Over de hele lengte van de straatworden plekken voor verschillende leeftijdsgroepen Relatie met het parkgemaakt worden.Voor parkeren blijft ruimte, maar dan De aansluiting met het park langs de Groenewoudsewegmeer geconcentreerd. De Spilstraat krijgt in z’n totaal moet een vloeiende overgang zijn waardoor de kwaliteiteen groener karakter. De bomen die nu voornamelijk van het park zover mogelijk in de wijk doordringt. Inin de tweede Franklinstraat staan moeten worden betekenis en vorm is de Spilstraat over de gehele lengtedoorgezet in de eerste Franklinstraat, zodat een continue te zien als een ‘uitvloeisel’ van het park dat eindigt bij hetgroenstructuur ontstaat. Daarmee wordt tegelijk een Franklin -/Spilplein met daaraan gelegen het Spilcentrum.sterkere relatie met de Groenewoudseweg gelegd Relatie met het Spil- en Franklinplein in hetHART bijzonderIn deze straat wordt over een grote lengte, midden Het Spilcentrum is de ruimtelijk-functionele beëindigingin de buurt, ruimte voor recreatieve ontmoeting van de Spilstraat. De Spilstraat eindigt qua inrichtinggemaakt en vormt daardoor een hart voor de hele echter op het Franklinplein, dat zelf onderdeel vormtwijk. De vormgeving van de openbare ruimte vormt de van de Spilstraat. De inrichting van de ‘Stationsstraat’samenhang van de straat. De plekken van ontmoeting (Wattstraat) heeft voorrang op de Spilstraat en dekunnen worden gethematiseerd naar leeftijd of naar inrichting van het Spilplein wordt in samenhang met debezigheid. inrichting van de openbare ruimte van Volta & Galvani gemaakt. Bij de inrichting van de Wattstraat en het Spilplein moet echter de ruimtelijk-functionele route van de Spilstraat veilig en herkenbaar zijn. Relatie met Plan Celsius Aan het eind van de Spilstraat nabij het Groenewoudsepark komen de nieuw geplande ontwikkeling van Plan Celsius en de Spilstraat bij elkaar.RELATIES MET DE OMGEVING Een mogelijke nieuwe straat als (groene) diagonale14

WATTSTRAAT - GALILEïSTRAAT“Stationsstraat”De Wattstraat en de Galileïstraat lopen in elkaar terugkerende beeldbepalende bomen en ‘groene vlekken’, op de Spilstraat. Het Franklinplein wordt gezienover en bieden samen plaats aan verschillende die de Wattstraat en Galileïstraat tot één geheel maakt. als onderdeel van de Spilstraat en het Spilplein issociale voorzieningen die voor de wijk van belang Als gevolg van de verkeersfunctie en de voorzieningen het Hart van deelbuurt Volta en Galvani en wordtzijn, waaronder het Spilcentrum, de kerk, het huidige zal er relatief veel manoeuvrerend verkeer in de straat daarom in samenhang met de openbare ruimte van dewijkcentrum en het oude schoolgebouw. De straat sluit zijn. De inrichting moet daarom zodanig zijn dat alle nieuwe straten uitgevoerd. Franklinplein en Spilpleinaan beide uiteinden aan op belangrijke hoofdentrees voor verkeersdeelnemers uit eigen beweging extra oplettend zijn daarmee twee pleinen aan weerszijden van dede wijk (Boschdijk en station Beukenlaan) en kan een zullen zijn. Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan het ‘Stationsstraat’, ieder met een eigen identiteit. Bij desterke relatie ontwikkelen met Strijp S. De aanwezigheid karakter van een brink of dorpsstraat. (verkeerkundig inrichting van de Stationsstraat en het Spilplein moetvan voorzieningen in deze straat is logisch in relatie tot concept van Duurzaam Veilig). echter nadrukkelijk rekening worden gehouden met dedeze goede verkeersontsluiting. Daarmee is het een ruimtelijk-functionele route van de Spilstraat. De routebelangrijke straat voor Woensel West, het is een soort HART moet in de inrichting van deze onderdelen nadrukkelijkvoorkant maar dan midden in de wijk. De maat van de openbare ruimte rond het oude herkenbaar zijn. In het bijzonder is een veilige schoolgebouw is ruim bemeten. Dat geeft de oversteekmogelijkheid over de Wattstraat voor kinderenKARAKTER mogelijkheid om hier een centrale verblijfs- en van belang.Het karakter van deze straat wordt bepaald door ontmoetingsplek te maken. Het schoolgebouw heeft eeneen menging van een aantal (sociale, wijkgerichte) beeldbepalend eigen karakter en de ligging is geschikt Relatie met de Edisonstraatvoorzieningen en woningen. Het huidige karakter zal voor een bijzondere publieke functie die past bij de De kruising met de Edisonstraat is één van meestin dit opzicht ongewijzigd blijven. De ‘Stationsstraat’ beoogde betekenis als hart. De inrichting rondom de openbare plekken in de wijk. Die betekenis wordtis een belangrijke ontsluitingsstraat van de rand school moet open zijn zodat het gebouw een blikvanger benadrukt door deze kruising in te richten als een pleinnaar de toekomstige levendige centrale ruggengraat is waar de wijk trots op is. met bijzondere hoekbebouwing met andere functies(Edisonstraat) in de wijk. Het zal daarmee ook een dan wonen; hier is plaats voor meerdere zeerlevendige straat worden waar alle soorten verkeer AANSLUITINGEN beeldbepalende ICONEN op met name de hoeken (zievoldoende ruimte moeten krijgen en waar voldoende Stationsgebied onder project kaders Edisonstraat). Het plein wordtparkeerplaatsen moeten zijn voor de sociale De Stationsstraat sluit aan één kant aan op het station. gezien als een onderdeel van de Edisonstraat Bij devoorzieningen en voor toekomstige bezoekers van de De mogelijke ontwikkeling van het stationsgebied moet inrichting van dit plein heeft de Edisonstraat in principeEdisonstraat. Het (functioneel) gemengde karakter is nog nader onderzocht worden. Op deze plek kan in de voorrang op de ‘Stationsstraat’.in de huidige situatie al zichtbaar in de diversiteit in toekomst nieuwe bebouwing naast een stationspleinbebouwing, zowel in maat als in uitstraling (oude school/ ontstaan die de wijk een gezicht geeft aan de stadsringSpilcentrum versus laagbouwwoningen). en die een schakel vormt naar ‘Strijp S’. Er wordt gedacht aan intensieve, hogere bebouwing aan het plein.Diversiteit in bebouwing is hét onderscheidende Daarmee wordt enerzijds de aanwezigheid van hetkarakter van de Stationsstraat en geeft ruimte aan station functioneel optimaal benut, terwijl anderzijdsveelsoortige toekomstige ontwikkelingen. Om de de bebouwing toezicht en sociale controle op hetstraat een samenhangende identiteit te geven wordt stationsplein wordt gegarandeerd. De ‘Stationsstraat’ isde openbare ruimte ontworpen als een eenheid over vanuit het station gezien een aangename entree voor devolle breedte (één materiaal, geen opstanden) met wijk in de vorm van een soort ‘rode loper’.een ﬂexibele inrichting voor meervoudig gebruik envoldoende ruimte voor parkeren ten behoeve van de RELATIES MET DE OMGEVINGvoorzieningen. Daarnaast wordt in het bijzonder gedacht Relatie met Spilstraat, Franklinplein en Spilpleinaan een herinrichting van de straat met een reeks De inrichting van de Wattstraat heeft voorrang16

2. ALGEMENE ONTWIKKELINGSVISIE Woensel West: Omdat smaken verschillen, Stedenbouwkundige ontwikkelingsvisie update november 2010 in gezamenlijke opdracht van : Gemeente Eindhoven Dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer Stichting Trudo 3 Opgesteld door:: ADP architectuur, design & planning Erik Wiersema Jeroen Bos 4 2 1 3 4 2 118

http://www.woensel-west.nl	210
http://www.woenselwest.nl	32
http://www.voltagalvani.nl	10
http://woensel-west.nl	6
http://voltagalvani.nl	2

Omdat smaken verschillen | stedenbouwkundige ontwikkelingsvisie Woensel West

by Stichting Trudo

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

5 Embeds 260

Statistics

Omdat smaken verschillen | stedenbouwkundige ontwikkelingsvisie Woensel West Presentation Transcript