Tema 1 Introdución ao estudo da Literatura 3º ESO
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Tema 1 Introdución ao estudo da Literatura 3º ESO

on

  • 693 views

 

Statistics

Views

Total Views
693
Views on SlideShare
404
Embed Views
289

Actions

Likes
1
Downloads
2
Comments
0

3 Embeds 289

http://trafegandoronseis5.blogspot.com.es 286
http://trafegandoronseis5.blogspot.com 2
http://www.trafegandoronseis5.blogspot.com.es 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Tema 1 Introdución ao estudo da Literatura 3º ESO Tema 1 Introdución ao estudo da Literatura 3º ESO Presentation Transcript

  • A linguaxe A linguaxe literaria literaria
  • Que é a Literatura? • Unha forma de comunicación • • lingüística a través da palabra. Unha forma de expresión artística. Cando a mensaxe é literaria, a esa función sumáselle unha función estética.
  • Que é a Literatura? • Na obra literaria, a lingua sofre distintas • • alteracións que teñen como finalidade a LITERATURIZACIÓN do código lingüístico. O emisor chama a atención sobre a lingua. A linguaxe literaria caracterízase por representar un mundo imaxinario e pola súa plurisignificación O signo lingüístico é portador de múltiples dimensións semánticas, lonxe do significado unívoco das linguaxes científica, xurídica…
  • Que é a Literatura? • A historia da Literatura é unha constante exploración das posibilidades significativas da lingua e unha permanente creación de novos recursos expresivos. • A Literatura pode servir como vehículo de evasión e ao mesmo tempo de crítica social.
  • Características da lingua literaria 1. Predominio da función poética: o acto de comunicación céntrase na mensaxe, na súa disposición, na forma como se transmite. A linguaxe ten un propósito estético. 2. Uso da linguaxe connotativa: as palabras cárganse de significacións subxectivas. 3. Emprego de recursos literarios.
  • Características da lingua non literaria 1. Predominio da función representativa. 2. Uso da lingua denotativa. 3. Emprego dunha lingua informativa.
  • Funcións da literatura • • • • • • • • USO ESTÉTICO DA LINGUAXE Fonte de coñecementos Transmisión de tradicións e valores Función pedagóxica Compromiso ideolóxico e político Crítica social Función de evasión Función lúdica
  • Os xéneros literarios
  • 1. O poema e a poesía • Poema : é a obra poética en verso. • Poesía : é un tipo de texto e mais un xénero literario, habitualmente referido á poesía lírica.
  • 1.2. Tipos de poema • • • • • • Cantiga: destinada ao canto Égloga: diálogo entre pastores Elexía: laio por unha morte Epigrama: carácter festivo ou satírico Himno: composición patriótica Oda: gabar a alguén
  • 2. Narrativa Obras en prosa nas que un narrador conta unha historia dun xeito determinado (discurso), protagonizada por uns personaxes nun espazo e nun tempo concretos.
  • 2.1. Xéneros narrativos • Epopea: longa narración en verso de feitos grandiosos de pobos antigos • Cantar de xesta: poema medieval en verso de longa extensión que conta as fazañas dun heroe • Novela: narración extensa e complexa • Conto: relato breve moi concentrado
  • 2.1. Xéneros narrativos • Apólogo: relato breve con finalidade moral. Na Idade Media chamábase «exemplo» • Fábula: os protagonistas son animais, tamén con finalidade moral.
  • 3. Teatro Feito para ser representado por uns actores nun escenario, ante un público e cun diálogo. XÉNEROS: •Traxedia: con remate catastrófico •Comedia: procura o riso do espectador •Drama: mestúrase o cómico co serio
  • Recursos da linguaxe literaria • A lingua literaria caracterízase por presentar a mensaxe dun xeito atractivo a través da utilización de recursos literarios. • Estes recursos empréganse tanto na prosa como no verso, aínda que algúns deles aparecen só na poesía (ex. a métrica).
  • Figuras literarias : Utilización de palabras no seu sentido habitual, pero con algunha particularidade fonética, gramatical ou semántica que as afasta do seu uso na lingua cotiá.
  • Figuras de carácter fonolóxico • Aliteración : repetición de fonemas ou sílabas en palabras próximas: - Lagoas laiando na lama das leiras (Informe da gavilla, Vítor Vaqueiro). • Onomatopea : Repetición de fonemas que reproducen sons naturais - Fiu, Fiu (asubío)
  • Figuras de carácter sintáctico • Anáfora : repetición dunha ou máis palabras ao comezo de varios enunciados ou dentro dun enunciado: – – – Era Galicia un puro val… Era Galicia a chaira máis espida… Era Galicia a patria do traballo… (Xosé Luís Méndez Ferrín) Que non se debe ter por trobador / trobador que troba por trobar. (Uxío Novoneyra) ‘Amén, miña vella, amén’ .
  • Figuras de carácter sintáctico • Polisíndeto : Repetición de conxuncións para unir varios elementos - E pinchaba, e brincaba, e corría, e bailaba. • Asíndeto : Supresión de conxuncións. - Comprei pan, cebolas, allos, tomates.
  • Figuras de carácter sintáctico • Paralelismo : Repetición de construcións similares - Ti destérrasme por un; / Eu destérrome por catro • Hipérbato : Alteración da orde normal da oración - Volverán as escuras andoriñas no teu balcón os seus niños a colgar
  • Figuras semánticas • Hipérbole : esaxeración desmesurada e inverosímil: – Estou tan canso que non podo dar un paso máis • Antítese : contraposición entre dúas palabras: – Invoca a luz desde esta dura tebra.
  • Figuras semánticas • Personificación : atribución de características humanas a seres inanimados: – Hoxe cásanse os paxaros (Luís Amado Carballo) • Metonimia : substitución dun elemento por outro co que garda unha relación de contigüidade: – Non traias viños tristes de Hungría. Quero Burdeos. Quero Marsala ardente. (Otero Pedrayo)
  • Figuras semánticas • Ironía : consiste en dicir o contrario do que se quere dar a entender. - Que boa sorte teño! • Interrogación retórica : Pregunta da que non se agarda resposta.
  • Figuras semánticas • Símil : comparación entre dous termos expresos, que se fai explícita coa palabra “como”: – Unha canción tan lonxana… / como a sombra do aire sobre a herba. (Luís Pimentel) • Metáfora : substitución dun elemento por outro, habitualmente co uso do verbo ser ou da aposición: – Dime onde vas, miña cerva querida. (Álvaro Cunqueiro)
  • Recursos literarios do verso 1. O verso: 1. 2. 3. Medida: palabra final e licenzas poéticas. Rima: consonante, asonante e sen rima. Ritmo: acento, pausas e encabalgamento. 1. A estrofa e o poema: número de versos e esquema métrico.
  • 1. O verso • Unidade rítmica en que pode dividirse un • • • poema, xeralmente superior á palabra e inferior á estrofa. Conxunto de palabras suxeitas a medida, rima e ritmo, en contraposición á prosa, que non está sometida habitualmente a estes procedementos. Provén do latín versus, que significa “suco ou liña", por oposición a prorsus, que significa “dereitamente, todo seguido”, de onde vén prosa). A disciplina que estuda as clases de versos e estrofas denomínase métrica.
  • 1.1. Medida do verso • Palabra final: – – Aguda: + 1 sílaba: unha casa de marfil (7+1=8) Esdrúxula: - 1 sílaba: estas claras efemérides (9-1=8) • Licenzas poéticas: • – – – Sinalefa: para a virtude o humilde (10 > 8) Sinérese: recollendo realidades (9 > 8) Diérese: fragor e süavidade (7 > 8) Segundo o número de sílabas os versos poden ser de arte menor (ata 8) ou maior (desde 9).
  • 1.2. Rima • Repetición dunha secuencia de fonemas ao final de dous ou máis versos a partir da última vogal acentuada, incluída esta. – Asonante: cando se repiten só as vogais; é – Consonante: cando se repiten vogais e característica da poesía tradicional ou de inspiración popular: terra-ela (“Airiños, airiños aires” de Rosalía de Castro). consoantes; é característica da poesía culta, de raíz trobadoresca, eclesiástica ou italianizante: verdecente-transparente (Himno galego - “Os pinos” de Eduardo Pondal).
  • 1.3. Ritmo • Movemento marcado pola sucesión regular de elementos fortes e débiles, que se logra mediante a repetición de acentos e pausas e mais polos encabalgamentos: – Acento: último acento presente no verso, – Pausas: silencios que delimitan elementos do – Encabalgamento: desaxuste entre a pausa corresponde sempre á penúltima sílaba. verso tales como os hemistiquios. versal e a pausa sintáctica.
  • 2. A estrofa • Estrofa : é un grupo de versos unidos por unha serie de criterios fixos de extensión, rima e ritmo. As estrofas clasifícanse polo número de versos que conteñen (habitualmente de 2 a 14).
  • 2.1. Tipos de estrofas • • • • • • Pareado: dous versos de rima consonante AA Terceto: tres versos de rima consonante A-A Cuarteto: catro versos hendecasílabos de rima consonante ABBA Serventesio: catro versos hendecasílabos de rima consonante ABAB Redondilla: catro versos octosílabos de rima consoante abba Cuarteta: catro versos octosílabos de rima consoante abab
  • 2.1. Tipos de estrofas • Quintilla: combinación libre de cinco versos octosílabos con dous xogos de rimas consonantes aabab, aabba, abaab • Quinteto: igual que a quintilla pero con versos de arte maior. • Oitava real: oito versos de arte maior e rima consoante ABABABCCA • Décima: dez versos de arte menor.
  • 2.1. Tipos de estrofas • Romance: número indeterminado de versos octosílabos de rima asonante • Silva: número indeterminado de versos heptasílabos e hendecasílabos de rima consonante • Soneto: Catro estrofas, as dúas primeiras de catro versos –cuartetos- e as outras dúas tercetos. Case sempre con hendecasílabos.