Mar Por Medio

1,155
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,155
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mar Por Medio

  1. 1. Galiza en América As comunidades galegas, un activo para a difusión da nosa cultura
  2. 2. Novos, tecnoloxizados e galego-globales: o xurdimento dun renovador modelo de asociacionismo na colectividade galega de Bos Aires
  3. 3. As institucións que conforman o tecido da colectividade galega de Bos Aires atópanse atrapadas nunha encrucillada caída na cantidade de socios activos imposibilidade de achegar ás novas xeracións de galegos natural envecellemento da súa poboación
  4. 4. A primeira asociación galega de axuda ao emigrado que aparece nas Américas foi a Sociedad de Beneficencia de Naturales de Galicia (La Habana 31 de decembro de 1871). Oito anos despóis xurden o Centro Gallego de Buenos Aires e o Centro Gallego de Montevideo. So entre a metade o século XIX e a  Gran Depresión do 1929, máis de 4 millóns de españois emigraron cara a América. Deles, algo máis de 2.070.000  escolleron a Arxentina e o 54% quedou alí para o resto da súa vida. Os catro grupos nacionais que  escolleron a Arxentina foron os galegos, os vascos, os cataláns e os andaluces. Para mediados do século XIX, 4 de  cada 10 emigrantes españois na Arxentina eran galegos. Ao longo das décadas seguintes, estas  proporcións acentuaríanse: os galegos chagaron a conformar o 54 por cento dos ibéricos na Arxentina.
  5. 5. As asociacións fixeron máis doada a chegada e adaptación dos emigrantes ao novo país Axudas materiais Hospitais, seguros médicos, búsqueda de traballo, axuda   de funeral, fogares para e asesoramento anciáns, pateóns nos Búsqueda de parentes no  cemiterios país, información legal, Albergue temporal repatriacións 
  6. 6. As asociacións fixeron máis doada a chegada e adaptación dos emigrantes ao novo país Actividades culturais e contención emocional Organización de festividades, Publicación de xornais e   banquetes, concertos revistas con información sobre Galiza e a Actos patrios, eventos colectividade  musicais, teatrais e deportivos Sitio de encontro cos  paisanos e de refuxio
  7. 7. ¿qué pasou cos fillos deses emigrantes?
  8. 8. O ensino arxentino converteuse nunha eficaz e extendida ferramenta de homoxeneización e asimilación dos millóns de emigrantes que chegaron ao país.
  9. 9. Pretendíase conformar un sustrato  de creenzas, valores e prácticas culturais cohesivo e homoxéneo fronte a un mundo de diversidade dunha nación que baseara a súa política poblacional na inmigración masiva. O ensino primario debía consumar  o proceso de nacionalización dirixido aos fillos de inmigrantes.
  10. 10. Desplegaba un repertorio de  liturxias patrióticas, rituais e ceremonias escolares tendiente á formación dunha conciencia nacional. Sistemáticamente e con obrigada  insistencia se lles fala aos nenos e nenas da patria, da bandeira, dos persoeiros nacionais e dos episodios heroicos da historia; cantan o himno e recitan distintas letras con loubanzas aos símbolos da arxentinidade.
  11. 11. Para cando a emigración galega cara a América foi reemplazada pola emigración europea, xeracións e xeracións de fillos e netos de Galiza estaban perdidos a mans dunha idea da arxentinidade na que non había sitio para outras culturas, outras linguas, outras historias nacionais e, moito menos, outras identidades.
  12. 12. Unha rede que se baleira As chamadas Casas de Na actualidade, na   Galicia no Estado Español Arxentina existen uns 25 presentan unha situación centros galegos espallados moi parecida. polo país todo. A eles é preciso engadir outros 50 Segundo un informe  centros parroquiais (por publicado no ano 2005, rexions, cidades ou existen institucións deste concellos). tipo en todas as comunidades autónomas Boa parte deles, constitúen ainda que -como  centros de recreación e consecuencia dos novos conservación da cultura tempos no proceso galega. inmigratorio galego- atópanse menos poboadas. Levan anos sen atopar o  Centro de Barcelona, por xeito de recuperar esas  exemplo, foi quen de mesmas xeracións que contabilizar máis de 2.000 foron educadas polo ensino socios e hoxe os que ten da arxentinización pura. non pasan dos mil.
  13. 13. * No Centro Galego de Río Gallegos (Santa Cruz, Arxentina) só quedan un 11% de galegos nativos e un 25% de fillos e netos. O resto son doutras procedencias ou arxentinos * A Asociación Gallega de Cienfuegos (Cuba), veu reducirse o número dos seus socios nun 95% entre 1995e 2000: pasou de 763 a 38. * A Agrupación Artística Gallega (Cuba) perdeu en 17 anos máis do 78% dos membros. * O Centro Galego de México, entre 1988 e 2000 perdeu máis do 55% dos socios. * O Centro Cultural e Recreativo Alma Gallega (Uruguai) perdeu o 65% en 11 anos (1989-2000). * O Centro Galego de Barquisimeto Fonte: O papel de Internet na conservación da cultura e (Venezuela) perdeu case o 68% en 19 identidade galegas entre os descendentes dos emigrante. Manuel Casal Lodeiro (2003) anos.
  14. 14. Ao mesmo tempo, a globalización do mundo abriu novos vieiros Os conceptos de Estado,  Patria, Cidadanía, Identidade e Pertenza baleiranse do sentido tradicional Mudan as condicións de  traballo Muda a subxectividade  colectiva, a producción cultural, e a vida diaria Pódense manter vínculos  sociais máis alá da dimensión territorial
  15. 15. “Ao querer estudar como se reconstrúe a identidade nacional dos migrantes, como se reconstrúe a nación fore do territorio nacional, como se forma a diáspora e a comunidade transnacional, descubrimos que debiamos incorporar no noso traballo etnográfico un novo medio e contexto como o ciberespazo. É nel e a través del que, a pesar da distancia física dos emigrantes, desenvólvense relacións sociais, constrúense imaxinarios e recréase a nación” Abril Trigo (2003)
  16. 16. A Galiza Global A través das posibilidades que  ofrecen as autovías da comunicación no mundo, milleiros de persoas que sinten o interese de coñecer a súa cultura de orixe, a terra dos seus, a lingua na que foi falada a súa memoria familiar, sérvense da internet para sair na procura desa información. So a comunidade Fillos de  Galicia achega a máis de 4.000 persoas no mundo, moitas delas sen participación nas institucións galegas formais dos seus países de residencia.
  17. 17. A Galiza Global Dúas experiencias e a potencia da rede Fillos de Galicia
  18. 18. A Galiza Global Dúas experiencias e a potencia da rede Fillos de Galicia Experiencia non so pioneira senón Participan de Fillos de Galicia gallegos   tamén a testemuña de que o emigrados, os seus fillos, netos e afastamento da cultura de orixe tamén bisnetos. pode lerse como unha certa Ten membros en todo o mundo: incomunicación entre os fillos e netos  Alemania, Arxentina, Bélxica, Brasil, de Galiza e as institucións. Canadá, Cuba, Chile, Ecuador, Estados É unha comunidade virtual cuxo nexo Unidos, España, Francia, Italia,  é ser descendentes de galegos México, Nova Zelanda, Porto Rico, emigrados. Os servizos que dan Países Baixos, Panamá, Paraguai, soporte a esta comunidade están Perú, Portugal, República Dominicana, localizados na web www.fillos.org, que Reino Unido, Suecia, Uruguai, se configura como unha especie de Venezuela... Centro Gallego Virtual. Ten máis de 4000 membros activos en  Os obxetivos de Fillos de Galicia son todo o mundo.  manter e divulgar a cultura galega entre os descendentes da diáspora galega, e tamén ampliar e fortalecer os lazos con Galiza.
  19. 19. A Galiza Global Dúas experiencias e a potencia da rede ReNova Galiza (Segundo Monográfico)
  20. 20. A Galiza Global Dúas experiencias e a potencia da rede ReNova Galiza (Segundo Monográfico) O Monográfico quot;A Galiza global: as Coordinado pola experta en temas   internacionais Ana Miranda, foi galegas e galegos non mundo(I)quot; foi redactado literalmente por decenas e editado en Barcelona e reune máis de decenas de ordenadores en todo o 50 traballos e textos de galegos e mundo. As colaboracións chegaron descendentes de galegos de todo o desde os cinco continentes e -a pesar mundo. Escritores, xornalistas, das variadas temáticas- cristalizaron o científicos, artistas de todo o mundo mellor das novas tecnoloxías e unha reunidos pola súa orixe galega. idea sobre a galeguidade que non ten fronteiras nin límites. No volume participaron persoeiros  galegos como Ramón Chao, Ignacio Non se trata de que todos miren cara  Ramonet, Fermin Bouza, ou o Ministro a Galiza. Pola contra, trátase de de Cultura de Venezuela, e supón un reunir, intercambiar, comunicar e reto de achegar voces que ata o de proxectar o que cada un está a facer agora non se xuntaron nunca. para -entre todos- dar corpo a esa idea da Galiza Global, cunha cultura O monográfico impulsou o  plural, polifónica que constrúa a fortalecemento dos lazos entre as galeguidade do século XXI. sociedades nas que reside a diáspora galega e Galiza.
  21. 21. É imposible non ver que as posibilidades que ofrece a rede, o momento histórico e o camiño percorrido ata aquí evidencian unha oportunidade única A conciencia individual de que é posible ser galego fóra de Galicia porque, hoxe en día, é posible ser moitas cousas, permanentemente. Accións efectivas para integrar a esa diáspora en proxectos específicos que empuxan a unha maior visibilidade desa presenza mundial dos galegos. Unha nacente reformulación da imaxe desa diáspora. Aínda que sexa un fenómeno que está só xurdindo e que non ten aínda unha dimensión demasiado extendida, o rol que os soportes dixitais están a cumprir nos lazos de pertenza dos galegos de segundas, terceiras ou cuartas xeracións na diáspora.
  22. 22. Tres experiencias que están a renovar a colectividade galega de Bos Aires Lectores Galegos en Bos Aires Colectivo de galegas na diáspora Herbas de Prata Biblioteca Galega de Bos Aires e Centro de Investigación Ramón Suárez Picallo
  23. 23. Lectores Galegos en Bos Aires Presentouse o sábado 16 de O corpus de novelas inclúe a   decembro de 2006 Café autores como Xavier Alcalá, Tortoni de Bos Aires. Suso de Toro, Xosé Luis Méndez Ferrín, Manuel Rivas, É un ciclo deliteratura galega Anxo Angueira e Ma. Xosé  que se propon como espazo Queizán, entre moitos outros. aberto e gratis para todas as persoas interesadas en Trabállase na reflexión sobre  traballar coas letras de Galiza. certos eixos centrais e de contacto entre Galiza e a A escolla do Tortoni non é Arxentina que percorren as  casual: búscase continuar obras seleccionadas: a dalgún xeito a presenza galega violencia do Estado, a nese mítico café. emigración, a resistencia, as mulleres coma sosténs da Este ano trabállase “as familia e a economía.  representacións da Guerra Civil e o franquismo na nova literatura galega”. Búscase engadir unha ollada  dende as dúas beiras ao revisionismo histórico.
  24. 24. Lectores Galegos en Bos Aires Débora Campos Vázquez j Andrea Cobas Carral g filla de galegos, xornalista e filla e neta de galegos. Docente b profesora na UBA. Formouse na UBA e investigadora da UBA. Bolseira f e na escola de xornalistas TEA, do CONICET. Dictou cursos de h mentres traballaba en xornais e literatura galega na Cátedra g revistas. En Galiza, é colaboradora de Estudios Gallegos (UBA). No de Vieiros e columnista no Diario 2003 editouse o estudio “Una Cultural da Radio Galega. Na historia que no cesa” no que se Arxentina, membro do Foro de recupera a historia dos Centros Periodismo Argentino (FOPEA), Provinciais Galegos da díaspora redactora do xornal gratuito e porteña. Dictou cursos na universitario La U e autora do blog Universidade de Luján, de General coordinadoras Fíos Invisibles. San Martín e na Universidad del Cine.
  25. 25. Lectores Galegos en Bos Aires Ademáis da lectura e o debate,  engádese a utilización doutros soportes para complementar e enriquecer as xuntanzas: videos, documentáis, conferencias e visitas especiais. É relevante suliñar o uso da  internet: mensualmente os lectores atopan unhas fichas de axuda para a lectura en curso. Ademáis, é un medio para a información referida ás actividades. E, tamén, ciclo conta cunha sinxela páxina de internet.
  26. 26. Lectores Galegos en Bos Aires Cara ao futuro Problemas Proxectos Levar á páxina os mp3 e un Falta de tempos disponibles para   resumo do que se debate e fala máis tarefas . en cada tertulia. Dificultades para mercar libros  Elaboración de materiais galegos recentes.  (resúmenes, fichas de lectura e guías) que permitan espallar a As limitacións propias de  idea do ciclo alí onde un pequeno traballar cos libros que se teñen grupo de lectores se conforme. ou que se poden atopar, en vez de traballar cos que se queren ou En vinculación co Centro de se escollen.  Investigación Ramón Suárez Picallo, a elaborando dunha líña de investigación sobre as temáticas percorridas no ciclo. A elaboración dun corpus para  traballar o ano 2008 nas manifestación que na narrativa galega adoptou o xénero policial clásico.
  27. 27. Herbas de Prata No contexto da visita oficial do Desas xuntanzas xurdiu o   Vice-presidente da Xunta a colectivo Herbas de Prata. Bos Aires, a secretaria Xeral Fundado oficialmente no ano de Igualdade da Xunta, Carme  2006, achega a mulleres de Adán, que era parte da todas as idades, todos os comitiva, visitou a un grupo intereses e todas as profisións. diverso de mulleres. A idea é a de tecer unha rede Desa primeira xuntanza, na   de mulleres que permita a que se deixaron datos e colaboración con elas nas correos electrónicos, xurdiu problemáticas propias. unha lista de correo que se chamou Queremos Poder, Algúns dos propósitos son como lazo de continuidade cos  promover a capacitación das panos que a funcionaria mulleres, a atencións dos seus agasallou. problemas, a posible vinculación coas institucións Nesa lista xurdiron  públicas e privadas inquietudes que non atopaban pertinentes. unha canle de realización no ciberespacio. De feito que esas mulleres comezaron a xuntarse.
  28. 28. Herbas de Prata Herbas de Prata deuse a  coñecer públicamente cun acto celebrado no Día da Muller do ano 2007. Nas semanas seguintes,  adiantaron nas actividades do colectivo como o taller de Autoestima (obradoiros, coordinados polas psicólogas Patricia Alonso e Adela Fernández Cruz que axudan á visibilización das emocións das integrantes do colectivo, á toma de conciencia sobre o propio lugar e o dos outros e ao establecemento de relacións equitativas).
  29. 29. Herbas de Prata En maio editaron un video e  organizaron unha lectura colectiva de María Mariño para lembrar o Día das Letras Galegas. Nos meses seguintes,  participaron na organización das visitas dos escritores Manuel Rivas e Suso de Toro á Federación de Sociedades Galegas.
  30. 30. Herbas de Prata Cara ao futuro Problemas Proxectos Consultorio legal gratuito: moitas Falta de tempos disponibles para   das mulleres descoñecen os seus máis tarefas voluntarias. dereitos básicos. É urxente a implementación dunha asesoría Falta de recursos propios  especializada nos temas (algunhas das integrantes fan vencellados á muller. aportes voluntarios para pagar insumos necesarios). Consultorio psicolóxico gratuito:  ainda está sen escribir a historia Están facendo os trámites para  médica que día conta das inscribirse como organización tremendas pegadas que deixa na civil con algúns problemas. psique dos emigrados e dos seus As dificultades de traballar dende fillos o drama que implica a  unha perspectiva de xénero con emigración e a vida ao lonxe. mulleres maiores que Edición de traballos que rescaten naturalizaron os seus sitios  da invisibilidade ás mulleres periféricos e domésticos na galegas que foron ignoradas e colectividade. relegadas na colectividade.
  31. 31. Biblioteca Galega de Bos Aires Trátase da primeira biblioteca Conta coas doazóns de   galega fóra do Estado e os entidades como o Centro socios poden gozar da lectura Republicano Español; tamén, en sala e o préstamo a doazóns de particulares, como domicilio. a familia do coronel republicano Francisco Galán, e Ten un patrimonio de doce mil dun dos dirixentes do Centro  exemplares que integran o Republicano Español, Antonio acervo arquivístico e Salgado, a familia republicana bibliográfico da Federación. López Silva, as fillas do dirixente nacionalista exiliado Na biblioteca non faltan o Manuel Pedreira, e os  sector infantil e xuvenil, un herdeiros do poeta e catálogo en liña e a xornalista José González Ledo. posibilidade de consulta especializada e actividades de Ademáis, achegas da Editorial  extensión cultural, e está Galaxia, Ediciós Do Castro e a conectada á Rede de Fundación Sotelo Branco. A Bibliotecas de Galicia. Biblioteca recibe tamén o mesmo material bibliográfico que as públicas galegas, de acordo co subscrito en abril de 2006 entre a Federación e a Consellaría de Cultura.
  32. 32. Biblioteca Galega de Bos Aires Nos andeis da Biblioteca, O CIRSP convocou a unha   podense consultar materiais serie de investigadores relacionados coa historia, a universitarios a reunirse nun literatura e as ciencias de grupo de afinidade, que poida Galicia, a Guerra Civil española coordinar e relacionar as e os movementos sociais do diferentes investigacións que século XX, entre eles a veñan realizando ou tamén emigración galega e española que actúe como marco para a na Arxentina, e o labor posta en marcha de novas intelectual das persoas investigacións ao redor de exiliadas. temáticas que teñan que ver con Galicia, con España ou cos A sala da biblioteca, ademáis, emigrantes dese país á  foi a sede do xurdimento Arxentina e a América. dunha proposta distinta: o Centro de Investigación Ramón Suárez Picallo (CIRSP). Está coordinado polo  historiador Hernán Díaz.
  33. 33. Biblioteca Galega de Bos Aires Ten entre os seus proxectos o  de editar un boletín de traballos, onde os participantes teñan un ámbito de publicación propio para plasmar alí o seu labor, ao xeito de informes, resumos, relatorios ou traballos de maior envergadura. Non leva nin un mes en  funcionamento e xa conta coa participación dunha ducia de investigadores: María Rosa Lojo, Nadia De Cristóforis, Marina Guidotti, Laura Fasano, Patricio Cóccaro, Mariana Beheran, Jesús Castreje, os integrantes do Grupo de Historia desde Abajo da cidade de Mar del Plata, entre outros.
  34. 34. Cada un destes colectivos ten particularidades. Pero pódense sinalar unha serie de potencialidades comunes e tamén algunhas problemáticas que os percorren. Potencialidades A proposta que cada un destes A circulación, o traballo que pode   novos colectivos fai é chegar a todos e relacionarse con definitivamente cara fora: fora todos, dende unha ollada de non das institucións tradicionais, fora distancias e de integración é sen dos estilos desas institucións e dúbida a marca máis fora dos participantes exclusivos importante deste fenómeno. da colectividade. A achega que están a producir de  Evidénciase a procura dunha persoas non participantes da  conformación transversal á colectividade galega. colectividade e as súas O estilo renovador e unha ollada institucións: trátase dunha  completamente afastada dos construcción en positivo, coas tópicos e da morriña da que se ferramentas deste tempo, fixo culto en moitas das cunha ollada moito máis global institucións, o que seduce aos e superadora da localidade e novos integrantes. A impresión de cunha mecánica propia desta que se está diante dun par. época.
  35. 35. Cada un destes colectivos ten particularidades. Pero pódense sinalar unha serie de potencialidades comunes e tamén algunhas problemáticas que os percorren. Problemas Como realidade en xurdimento e Non buscan relacións coas   coas súas particularidades, dependencias galegas que traballan tórnanse en interlocutores oficialmente nos mesmos obxectivos dificiles para os mecanismos de difusión da cultura dun xeito tradicionais das institucións sistemático e profesional. gubernamentais que son as A vontade dos seus coordinadores naturais contrapartidas de este  como motor principal fai que estes fenómeno. protagonismos sexan ao mesmo O primeiro problema que se tempo unha ponte e un risco: os  presenta é a súa informalidade colectivos dependen ao cento por administrativa. cento do compromiso dos seus impulsores sen coller ainda unha Aunsencia de canles de conformación propia que os supere e  información seria e garanta a súa durabilidade. comunicación que cheguen a todos os galegos (inscriptos no CERA ou non)
  36. 36. Febles e fortes. Novos e tecnoloxizados. Híbridos e galegos por escolla, porque queren. O futuro dunha colectividade con historia. Galegos globais
  37. 37. O que hai que conseguir é, en definitiva, que Galiza exista como rede, como esa aldea global que imaxinou Marshall Mc Luhan e que nós fixemos en carne e óso. Ademais, a achega que pode facer a diáspora é esencial porque temos alí -formando parte da propia cultura galega- unas antenas que nos permiten recibir simultaneamente, dunha maneira natural, dunha forma ademais simbiótica e fecundante, moitísima información do que está pasando no mundo. É dicir, temos o xeito de tecermos unha rede propia. Iso, se tivesemos que inventalo, sería imposible. Por iso, dunha vez hai que pensar en romper certos nichos mentais e pensar que o mapa de Galicia é o mapamundi. Manuel Rivas
  38. 38. Mar por Medio Galiza en América. As comunidades galegas, un activo para a difusión da nosa cultura Débora Campos Vázquez Ribadeo, 26 de xullo 2007
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×