Sanayi Toplumundan
       Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde
               Temel Dinamikler


                              ...
Plan

• Sanayi Toplumu - Bilgi Toplumu
  Karşılaştırması
• Servetten Bilgiye
• Modern Uygarlığın Aşamaları
• Akıl Oyunu
• ...
Terminoloji
•    “Bilgi toplumu”
•    “Kapitalist ötesi toplum”
•    “Bilgi çağı”
•    “Yeni ekonomi”
•    ...




Bilgi Ç...
Bilgi Toplumuna Giden Yol



                        Güç Süre (yıl)
         Tarım Devrimi insan    1000
         Sanayi D...
Sanayi Toplumu
•   Kitlesel üretim ve kitlesel dağıtım
•   “Üret, depola, sat”
•   Standartlaşma
•   “Mekanistik örgütlenm...
“Müthiş Düzen Çağı”


    İstediğimiz mal ya da hizmeti
     en iyi fiyata, dünyanın her
     yerinden anında satın alma

...
Servetten Bilgiye

 • En temel ekonomik kaynak “bilgi”
 • Bilgi “kalkınmanın can damarı”
 • Bilgi                     reka...
Bilgi Patlaması

• 5 Exabyte (5 x 1018 byte)
      • 2002’de dünyada üretilen yeni bilgi miktarı (5
        x 1018 byte)
•...
Bilgi Toplumu
• Kitlesel özelleştirme ve kişiselleştirme
• “Sat, üret, teslim et”
• “Dinamik örgütlenme”
• Müşteri odaklı ...
Bilgi Toplumunda İşgücü Dağılımı



                                                                    “simgesel
        ...
Modern Uygarlığın Üç Aşaması

• Militarizasyon / devlet kurma
• Sanayileşme / şirket kurma
• Enformatizasyon / ”intelprise...
Pazarlık/Müzakere Teknikleri

 • Tehdit
        – “İsteklerimi yerine getirmezsen sana saldırırım”
 • Değişim (Mübadele)
 ...
Manipülasyon Teknikleri
• Zorlama / Cebir
       – Başkalarını istediğinizi yapmaya zorlama
• İstismar
       – Başkaların...
Modern Uygarlığın İlk Aşaması

• “Ulusal egemenlik” kutsal kavram
• Modern, bağımsız devletlerin kurulması
• “Prestij oyun...
Modern Uygarlığın 2. Aşaması
• “Özel mülkiyet” kutsal kavram
• Modern sınai teşebbüslerin kurulması
• “Servet oyunu”
     ...
Modern Uygarlığın 3. Aşaması
• “Bilgi hakları” kutsal kavram
• Modern bilgi “intelprise”larının kurulması
• “Akıl oyunu”
 ...
Akıl Oyununun Ön Koşulları

• Zihinsel uyanış
• Teknolojik gelişmeler
• Kurallar sistemi




Bilgi Çağı ve Teknolojik Geli...
Zihinsel Uyanış
• Servet oyununda kendi kendine yeten,
  bağımsız modern birey anlayışı hakim
• Akıl oyununda ise birey çe...
Teknolojik Gelişmeler
• “Ağların ağı” Internet aracılığıyla küresel
  düzeyde bilgi işleme ve iletişim olanağı
• Internet,...
Kurallar Sistemi
• Bilgi haklarının düzenlenmesi
• Bilgi hakları diğer mülkiyet haklarından
  farklı
       – Satma, devre...
Servet Oyunu
• Servet oyununda girişimciler
  (entrepreneurs) fabrikalarda belli malları
  üretir ve satarlar
• Mal ve hiz...
Akıl Oyunu I
• “İntelpreneur”ler bireysel ve spesifik bilgi
  üretip bu bilgiyi diğerleriyle paylaşırlar
• Bilgi gerçeğin,...
Akıl Oyunu II
• İkna ve özendirme
• “İntelpreneur”lerin ağ türü örgütlere,
  topluluklara (“bağlaçlar”) sağladıkları
  pay...
Küresel Akıl Pazarı (Intelplace)
• Bilginin çoğu zaman ücretsiz sağlanması ve
  kullanımının özendirilmesi
• Bilginin topl...
Herkes İçin Bilgi Toplumu
• Dünya Bilgi Toplumu Doruk Toplantısı, Cenevre,
  10-12 Aralık 2003
       – Herkesin bilgi yar...
Bilgi Toplumunda Politikalar
• “Bilgiyi düzenleme biçimi insanları düzenleme
  biçimini saptar; bunun tersi de geçerlidir....
Sonuç
• Türkiye, AB Bilgi Toplumuyla (eEurope+)
  bütünleşme çabaları sırasında yaşadığı
  toplumsal ayrışmaları (bifurcat...
Sanayi Toplumundan
       Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde
               Temel Dinamikler


                              ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Sanayi Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde Temel Dinamikler

1,932 views
1,879 views

Published on

Published in: Technology, Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,932
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
17
Actions
Shares
0
Downloads
41
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Sanayi Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde Temel Dinamikler

  1. 1. Sanayi Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde Temel Dinamikler Yaşar Tonta Hacettepe Üniversitesi tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/tonta.html Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 1 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  2. 2. Plan • Sanayi Toplumu - Bilgi Toplumu Karşılaştırması • Servetten Bilgiye • Modern Uygarlığın Aşamaları • Akıl Oyunu • Herkes İçin Bilgi Toplumu • Sonuç Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 2 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  3. 3. Terminoloji • “Bilgi toplumu” • “Kapitalist ötesi toplum” • “Bilgi çağı” • “Yeni ekonomi” • ... Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 3 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  4. 4. Bilgi Toplumuna Giden Yol Güç Süre (yıl) Tarım Devrimi insan 1000 Sanayi Devrimi makine 300 Bilgi Devrimi bilgi 100 Toffler (1981) Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 4 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  5. 5. Sanayi Toplumu • Kitlesel üretim ve kitlesel dağıtım • “Üret, depola, sat” • Standartlaşma • “Mekanistik örgütlenme” • “Sürekli gelişme” • Geleneksek eğitim • Katı/hiyerarşik yönetim • Merkezileşmeye dayanan ekonomik modeller Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 5 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  6. 6. “Müthiş Düzen Çağı” İstediğimiz mal ya da hizmeti en iyi fiyata, dünyanın her yerinden anında satın alma Kaynak: Reich, 2000, p. 15 Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 6 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  7. 7. Servetten Bilgiye • En temel ekonomik kaynak “bilgi” • Bilgi “kalkınmanın can damarı” • Bilgi rekabetin vazgeçilmez unsuru • “Zenginlik yaratmak için kullanılan kaynakların hiç biri bilgi kadar önemli değil” Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 7 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  8. 8. Bilgi Patlaması • 5 Exabyte (5 x 1018 byte) • 2002’de dünyada üretilen yeni bilgi miktarı (5 x 1018 byte) • 5 Exabyte’lık bilgi = 37,000 yeni Kongre Kütüphanesi! • “Yüzey web”de 10 milyar belge var (167 Terabyte) var • “Derin web”de 550 milyar belge var (91857 Terabyte) Kaynak: BrightPlanet & Lyman and Varian Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 8 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  9. 9. Bilgi Toplumu • Kitlesel özelleştirme ve kişiselleştirme • “Sat, üret, teslim et” • “Dinamik örgütlenme” • Müşteri odaklı eğitim / Sürekli gelişme • Gevşek / yatay yönetim • Özelleşmeye dayanan ekonomik modeller Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 9 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  10. 10. Bilgi Toplumunda İşgücü Dağılımı “simgesel diğer analistler” %25 %25 kişisel işçiler hizmetçiler %20 %30 Reich (1992) Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 10 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  11. 11. Modern Uygarlığın Üç Aşaması • Militarizasyon / devlet kurma • Sanayileşme / şirket kurma • Enformatizasyon / ”intelprise” kurma Kumon (1992) Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 11 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  12. 12. Pazarlık/Müzakere Teknikleri • Tehdit – “İsteklerimi yerine getirmezsen sana saldırırım” • Değişim (Mübadele) – “İsteklerimi kabul edersen ben de seninle işbirliği yaparım” • İkna – “İsteklerimi kabul etmen senin yararına” Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 12 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  13. 13. Manipülasyon Teknikleri • Zorlama / Cebir – Başkalarını istediğinizi yapmaya zorlama • İstismar – Başkalarının savunma boşluklarından yararlanma • Özendirme – başkalarının kendiliğinden sizin istediğiniz durumlara ulaşmaları için ortamlar yaratma Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 13 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  14. 14. Modern Uygarlığın İlk Aşaması • “Ulusal egemenlik” kutsal kavram • Modern, bağımsız devletlerin kurulması • “Prestij oyunu” – Prestij oyunu tehdit ve zorlamanın bir aracı – İşgalci savaşlar ve “uluslararası toplum”da diplomasi • Uluslararası hukuk Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 14 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  15. 15. Modern Uygarlığın 2. Aşaması • “Özel mülkiyet” kutsal kavram • Modern sınai teşebbüslerin kurulması • “Servet oyunu” – Servet oyunu değişim ve istismarın aracı – “Dünya pazarı” üretim ve satışlara dayanan rekabetçi oyunun arenası • Ticari ve medeni kanun Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 15 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  16. 16. Modern Uygarlığın 3. Aşaması • “Bilgi hakları” kutsal kavram • Modern bilgi “intelprise”larının kurulması • “Akıl oyunu” – Akıl oyunu ikna ve özendirmenin aracı – Akıl tedariki ve sergilenmesi için “intelprise”ların küresel akıl pazarında (global intelplace) rekabet etmesi • Bilgi haklarını düzenleyen kurallar sistemi Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 16 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  17. 17. Akıl Oyununun Ön Koşulları • Zihinsel uyanış • Teknolojik gelişmeler • Kurallar sistemi Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 17 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  18. 18. Zihinsel Uyanış • Servet oyununda kendi kendine yeten, bağımsız modern birey anlayışı hakim • Akıl oyununda ise birey çeşitli toplumsal bağlamlarda ve ilişkilerde göreceli özgürlüğe sahip bir “bağlamsal” (contextual) olarak kabul edilir • Akıl oyununda birey çoklu ilişkilerden oluşan ağın bir üyesi • Varlık olarak çevrenin bir parçası Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 18 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  19. 19. Teknolojik Gelişmeler • “Ağların ağı” Internet aracılığıyla küresel düzeyde bilgi işleme ve iletişim olanağı • Internet, “intelprise”ların çalışma yeri • “İntelprise”lar – toplumsal bir sistem olarak işlev gören ağ örgütleri – küresel akıl pazarına bilgi sağlayarak bilginin sanayileşmesine yardımcı oluyorlar Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 19 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  20. 20. Kurallar Sistemi • Bilgi haklarının düzenlenmesi • Bilgi hakları diğer mülkiyet haklarından farklı – Satma, devretme, paylaşma sonucu bilgi kaybı söz konusu değil – Bilginin paylaşımı ağ ortamında daha avantajlı – Ağlar bilgi dağıtımı için pazarlardan daha iyi bir toplumsal sistem Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 20 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  21. 21. Servet Oyunu • Servet oyununda girişimciler (entrepreneurs) fabrikalarda belli malları üretir ve satarlar • Mal ve hizmetler toplumsal yararı ıspatlar • Amaç servet kazanmak ve ticaret yapmak için simgesel ve genel bir güç elde etmek • Pazar, girişimcilerin etkinliklerinin toplumsal yararının değerlendirildiği bir arena Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 21 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  22. 22. Akıl Oyunu I • “İntelpreneur”ler bireysel ve spesifik bilgi üretip bu bilgiyi diğerleriyle paylaşırlar • Bilgi gerçeğin, iyiliğin ve güzelliğin toplumsal değerini ifade eder • Amaç “akıl” üreterek başkaları üzerinde etki yaratma ya da simgesel ve genel ikna etme yeteneği kazanma • Küresel akıl pazarı (global intelplace) “intelpreneur”lerin etkinliklerinin toplumsal yararının değerlendirildiği bir arena Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 22 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  23. 23. Akıl Oyunu II • İkna ve özendirme • “İntelpreneur”lerin ağ türü örgütlere, topluluklara (“bağlaçlar”) sağladıkları paylaşılabilir bilgiler • Bağlaçların amacı akıl pazarından bilgi sağlayarak bu bilgileri yaşamlarını daha anlamlı hale getirmek için kullanmak • Bağlaçlar en temel toplumsal grup Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 23 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  24. 24. Küresel Akıl Pazarı (Intelplace) • Bilginin çoğu zaman ücretsiz sağlanması ve kullanımının özendirilmesi • Bilginin toplumsal değerinin paylaşıldıkça artması • “Entellektüel merkantilizm”: Paylaşılabilen bilgi ürünlerini mal gibi satarak servet biriktirmek • Mal satışını düzenleyen yasalara göre bilgi paylaşımını düzenlemek uygun değil • Bağımsız ulus-devletler akıl ve servet oyunlarını yöneten güç merkezleri olarak işlev görmeye devam edebilecekler mi? Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 24 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  25. 25. Herkes İçin Bilgi Toplumu • Dünya Bilgi Toplumu Doruk Toplantısı, Cenevre, 10-12 Aralık 2003 – Herkesin bilgi yaratabildiği, bilgiye erişebildiği, bilgiden yararlanabildiği ve bilgi paylaşabildiği – insan odaklı, kapsayıcı ve kalkınma yönelimli Bilgi Toplumu kurma ortak arzusu ve adanmışlığı • Herkes İçin Bilgi Toplumunun ana ilkeleri saptandı • Bin Yıl Kalkınma amaçlarını gerçekleştirmek için bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) kullanılması kararlaştırıldı Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 25 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  26. 26. Bilgi Toplumunda Politikalar • “Bilgiyi düzenleme biçimi insanları düzenleme biçimini saptar; bunun tersi de geçerlidir.” (Toffler) • Bilgi politikaları bir toplumun yapısı ve yönetimi hakkında fikir verir • Bilgi toplumunda sorunların %80’i insan kaynaklı • Sanayi toplumunun paradigmalarıyla (tehdit, cebir, servet) Herkes İçin Bilgi Toplumu kurulamaz • Herkes İçin Bilgi Toplumu “akıl” ile kurulur • Sorunları çözmenin biricik yolu “akıl”dır Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 26 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  27. 27. Sonuç • Türkiye, AB Bilgi Toplumuyla (eEurope+) bütünleşme çabaları sırasında yaşadığı toplumsal ayrışmaları (bifurcations) ve karşılaştığı sorunları Sanayi Toplumunun paradigmalarıyla çözmeye çalışmaktadır • Bilgi toplumu olabilmek için akıl ve bilimin rehberliğine güvenmek, insanları daha iyi eğitmek ve bilim ve teknolojiye daha fazla yatırım yapmak gerekli Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 27 12-13 Mayıs 2005, İstanbul
  28. 28. Sanayi Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde Temel Dinamikler Yaşar Tonta Hacettepe Üniversitesi tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/tonta.html Bilgi Çağı ve Teknolojik Gelişmeler Işığında Toplum, Yönetim, Yönetici ve Lider Yaklaşımları Uluslararası Sempozyumu, 28 12-13 Mayıs 2005, İstanbul

×