Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim

on

  • 2,466 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,466
Views on SlideShare
2,461
Embed Views
5

Actions

Likes
2
Downloads
26
Comments
0

1 Embed 5

http://www.slideshare.net 5

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim Presentation Transcript

    • Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim Yaşar Tonta Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/tonta.html -1 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Plan • Her yerden bilgiye erişim • Amazoogle • “Ters-yüz” kütüphane • İşbirliği • Neler yapılabilir? -2 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilgi Teknolojileri Dünyayı Değiştiriyor • Her yerden bilgiye erişim – Haftada 7 gün 24 saat insan, mekân, ürün ve hizmetlerle ilgili bilgilere erişim – Cep telefonu: telefon, e- posta, web, alış veriş, vd. – Sensörler ve gerçek zamanlı veri hizmetleri – Mekân duyarlı aygıtlar – RFID • Kişiselleştirme • Anında tatmin • “What we find changes who we become” -3 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Amazoogle • “World Is Flat” -4 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Amazon.com’da “World is Flat” -5 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler . . . -6 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 2 . . . -7 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 3 . . . -8 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 4 . . . -9 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 5 . . . - 10 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 6 . . . - 11 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 7 . . . - 12 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 8 . . . - 13 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgiler 9 . . . - 14 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Inside This Book - 15 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapta En Sık Geçen Sözcükler - 16 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Okunabilirlik İstatistikleri - 17 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İçindekiler Sayfası - 18 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İlk Bölüm - 19 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitaptan Rastgele Sayfalar - 20 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitap İçinde Arama: “Turkey” - 21 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapta “Turkey” Geçen Sayfalar - 22 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İlgili Sayfa Turkey - 23 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitabın Elektronik Kopyası - 24 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Yazarın Diğer Kitapları - 25 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Google’da “World is Flat” - 26 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitap Tanıtımı: Yazarın Web Sayfası - 27 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Yayınevinin Tanıtımı - 28 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitap Tanıtımı: The New York Times - 29 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitap Tanıtımı: The NY Review of Books - 30 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitap Tanıtımı: Wired Dergisi - 31 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Bilgi: Wikipedia 1 - 32 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Bilgi: Wikipedia 2 - 33 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Yazarın Konferansı - 34 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Yazarla İlgili Bilgi: The NY Times - 35 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tanıtım: MSNBC Sitesi - 36 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Ücretsiz Video - 37 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitabın Ses Kaseti / CD’si - 38 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Fiyat Karşılaştırması - 39 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kütüphanelerde “World Is Flat” - 40 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Hacettepe’de “World is Flat” - 41 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilkent’te “World is Flat” - 42 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • ODTÜ’de “World is Flat” Burada olmalıydı - 43 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Dünya Düz Değil! • Üniversitelerimiz henüz Dünyanın düz olduğundan habersiz! • Belki kitap henüz kataloglanmadığı için kataloglarda yok • Belki de hiç ısmarlanmadı • Ama kütüphane katalogları herhangi bir yardım da sunmuyor • “Bizde yok ama – şu kütüphanelerden hemen sağlayabiliriz – Amazon.com’dan hemen çevrimiçi olarak ısmarlayabiliriz – Amazon.com’dan satın alabilirsiniz – kitapla ilgili daha fazla bilgiye şuralardan (Amazon.com, Google, Yahoo! vs.) erişebilirsiniz – kitapla ilgili tanıtım/eleştiri yazılarına şu sayfalardan erişebilirsiniz – kitapla ilgili tanıtım/eleştiri yazıları bizde bulunan şu dergilerde yer almaktadır. İsterseniz elektronik kopyalarına erişebilirsiniz. – aynı yazarın şu kitapları var. – . . .” • Bakalım yurt dışındaki kütüphanelerde durum nasıl? - 44 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kaliforniya Üniversitesinde “World is Flat” - 45 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgi 1 . . . - 46 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Ayrıntılı Bilgi 2 . . . - 47 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İçindekiler . . . Kongre Kütüphanesinden - 48 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Yazarın Diğer Yapıtları - 49 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Dünya Düz. Ama . . . • Kişiselleştirme yok. Herkese kitapla ilgili aynı bilgi gösteriliyor. • Bizim kullanıcımız olmadığınız için size kitabın elektronik kopyasını gösteremiyoruz. • İsterseniz İçindekiler sayfasını gösterelim. • Başka??? • Kaliforniya Ü. kataloğu da pek fazla yardım sunmuyor. • “Bizim elektronik kopyamızı kullandıramayız ama – size en yakın şu kütüphaneden kitaba erişebilirsiniz – Amazon.com’dan satın alabilirsiniz – kitapla ilgili daha fazla bilgiye şuralardan (Amazon.com, Google, Yahoo! vs.) erişebilirsiniz – kitapla ilgili tanıtım/eleştiri yazılarına şu sayfalardan erişebilirsiniz – kitapla ilgili tanıtım/eleştiri yazıları bizde bulunan şu dergilerde yer almaktadır. Bunların bedava olanlarını siz de kullanabilirsiniz – . . .” - 50 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Amazoogle’a Karşı Kütüphaneler . . . • Kütüphane kataloglarının da kullanıcıya en az “Amazoogle” kadar yardımcı olması gerekmez mi? • Kütüphanelere giden kullanıcı sayıları giderek azalıyor • Nerede bu kullanıcılar? • Web’de • Kaynak ve hizmetlerini web aracılığıyla sunan kütüphanelerin kullanıcı sayıları hızla artıyor • O zaman kütüphane kaynak ve hizmetlerini ağa taşınmak zorunda • Nasıl? - 51 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Ters – Yüz” Kütüphane • Kütüphaneler kullanıcıların bulunduğu ortamlarda olmalı • Kullanıcılar kütüphane ortamlarında değil • Kütüphaneler kullanıcıların iş/öğrenme akışlarının bir parçası olmalı Kaynak: Dempsey, 2005 - 52 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Lab kitapları Kullanıcı ortamında kütüphane Kütüphane ortamında kullanıcı değil PD PDA’lar Kampus geçidi (portal’ı) Öğrenim yönetim sistemleri Sergiler Ders kitapları Kişisel koleksiyonlar Okuma listeleri kütüphane kullanıcı ortamı kaynak ortamı Sanal referans Kurumsal arşivler Farklı kaynaklardan hizmetlerin esnek bir biçimde toplanması Toplamalar Dijital koleksiyonlar Lisanslı Katalog koleksiyonlar E-rezerv Kataloglama - 53 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli K.a ödünç ver. Kaynak: Dempsey, 2005
    • Kullanıcılar Ne İstiyor? • Tek arama sistemiyle zengin koleksiyonlara erişim • Zengin metadata (ONIX, içindekiler sayfaları, vs.). • Tam metinlere erişim • Kişiselleştirme • Tek şifreyle tüm kaynaklara erişim • Güvenlik / Mahremiyet • Birden fazla formata erişim: e-kitaplar, MPEG, JPEG, RSS ve diğer itme teknolojileri • E-postaya doğrudan erişim, paylaşma • Ve kullanıcılar tüm bunları kütüphaneye gitmeden yapmak istiyorlar Kaynak: “Rethinking How We Provide Bibliographic Services for the University of California” Aralık 2005. - 54 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Hizmetlerin Kullanıcı Ortamlarına Taşınması • Kullanıcıların doğrudan kaynaklara erişebilmesi • İçerik ve hizmetlerin kampus sanal öğrenme sistemleri ve ders yönetim sistemleriyle (WebCT, Blackboard, vd.) bütünleştirilmesi • İçerik ve hizmetlerin kurumsal portal’lara gömülmesi • Bibliyografik ve tam metin bilgilerin dikkatli bir biçimde dış arama motorlarına açılması Kaynak: “Rethinking How We Provide Bibliographic Services for the University of California” Aralık 2005. - 55 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Aramanın Üç Aşaması • Tek arama sistemleri – Kütüphane verileri ve arama motorunu sağlıyor – Kataloglar, öz-dizin veri tabanları, e-arşivler, vs. – Parçalanma, her sistemin ayrı ayrı öğrenilmesi vs. • Meta arama – Kütüphane veri ve arama sağlıyor, meta arama işleticisi aramayla etkileşime giren kullanıcı arabirimi sağlıyor – Birden fazla veri tabanında yapılan çapraz aramalar • Veriler – Veri tabanı işleticileri verilerini başka arama ve kullanıcı arabirimi işleticileriyle paylaşıyor (OAI PMH) – Veriler arama motorlarının örümceklerine açılıyor Kaynak: Dempsey, Nov. 2004 - 56 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bazı Örnekler - 57 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • OCLC Open WorldCat - 58 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Google - OCLC İşbirliği - 59 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Türkiye’de “World Is Flat” - 60 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İncirlik’de Var - 61 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitapla İlgili Bilgiler - 62 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitabın Farklı Basımları - 63 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Eleştiriler - 64 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • OCLC - Yahoo! İşbirliği - 65 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Sonuç Aynı - 66 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Kanatsız Kuşlar” - 67 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Kanatsız Kuşlar” Yok! - 68 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Birds Without Wings” - 69 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Birds Without Wings” Var - 70 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilkent ve Boğaziçi’nde Var - 71 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilkent’te Yeniden Aramak Gerekli - 72 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Türkçesi Var (Hani Yoktu?) - 73 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Boğaziçi’nde doğrudan kayda erişiliyor - 74 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilgiler Kongre Kütüphanesi’nden - 75 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kitaptan Bir Bölüm - 76 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • İçindekiler sayfası: ECIP - 77 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Boğaziçi’nde de Türkçesi Var - 78 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • OCLC - Google Scholar İşbirliği - 79 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Information Retrieval” - 80 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin Teknik Rapor - 81 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin Tez - 82 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin ACM Makalesi 1 - 83 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin ACM Makalesi 2 - 84 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin JASIST Makalesi - 85 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • OCLC’s Fiction Finder Project - 86 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • FRBR Örneği - 87 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Grokker - 88 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Kişiselleştirme - 89 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “Federe” Arama - 90 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Tam Metin Makaleye Erişim - 91 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • PDF Kopyası - 92 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Maryland Üniversitesi Sistemi Tek bütünleşik kütüphane sistemi kullanan konsorsiyum üyesi kütüphanelerin topluca aranması - 93 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Avusturya Üniversite Kütüphaneleri Ağı - 94 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Servis Yönelimli Mimari Kişisel Küt. kataloğu Arama motorları Kurumsal tarayıcı Portal’lar Kullanıcı Çevreleri ve Ders Masa üstü yönetim hizmetleri araçlar sistemleri Meta arama Keşfet Bul İste Teslim Web hizmetleri Topla Yarat Paylaş Metadata Yerel olarak yönetilmeyen Sahip olunan Lısanslı Toplama ve tek tek seçme fiziksel elektronik kaynaklar için Sadece seçme/ nesneler için nesneler metadata SFX, MARC için DC, güvenilir/arşivlenmiş Knowledge kayıtları, DC, VRA Base, vs. ONIX, Minimal vs. koleksiyonlar vs. için Fiziksel nesnelerin E- Satın alma Faturalama Kütüphane envanter denetimi Bulma, Ödünç verme kaynakların Ödeme Ücretlendir- Mevcutların envanter Sağlama me Cezalar Yönetim Günlenmesi Statü denetimi vs. vs. değişiklikleri vs. ERM vs. işlevleri için MARC kayıtları, DC, ONIX, Minimal vs. - 95 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli Kaynak: “Rethinking How We Provide Bibliographic Services for the University of California” Aralık 2005, s. 42.
    • Sanal Güzergâh Olarak Kütüphane • Amazoogle yaklaşımı merkezileşme sağlıyor • 100’den fazla kütüphane, dermelerini, veri tabanlarını Google Scholar’a açtı. • Böylece daha büyük kullanıcı grupları bu içeriğe erişebilecek • OCLC Open WorldCat • Google Print - 96 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Neler Yapılabilir? I • Kütüphaneler “dikey silolar” halinde bölünmeye son vermeli – Uygulamalar ayrılmalı, veriler birleştirilmeli • Metadata hazırlamada işbirliği yapılmalı • OAI PMH (Açık Arşivler Girişimi Metadata Harmanlama Protokolu) ile harmanlanabilen metadata hazırlanmalı • Metadata ve tam metin bilgiler mümkün olduğunca arama motorlarına açılmalı (OAIster, Google Scholar, Yahoo! Subscriptions vd.) - 97 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Neler Yapılabilir? II • Kütüphanelerde İş Akışı Değiştirilmeli • “Sağla-Katalogla-Rafa Koy” “Sağla- Mevcut Metadata ile Rafa Koy- Metadata Geliştirme Sürecini Başlat” yaklaşımı • “Mükemmel” bibliyografik kayıtlar oluşturmak yerine metadata, yayıncılardan geldiği şekliyle kabul edilmeli ve kaynaklar hemen kullanıcıya sunulmalı • Her kaynağın özgün kataloglaması otomatik olarak yapılmamalı - 98 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Neler Yapılabilir? III • Kütüphaneler web bilgi uzayında birer sanal güzergâh olmalı • Aranan bilgilere erişilebilmeli • Çünkü, “bulduklarımız kim olduğumuzu belirliyor / değiştiriyor” - 99 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • “What we find changes who we become” Cartoon by Doug Sheppard and Katrin L. Salyers - 100 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli
    • Bilgi Yönetiminde Son Gelişmeler: Amazoogle, İşbirliği ve Açık Erişim Yaşar Tonta Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/tonta.html - 101 Akademik Bilişim ‘06, 9-11 Şubat 2006, Denizli