สนอง วรอุไร   สนทนาภาษาธรรม เล่ม 18
 

สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 18

on

  • 1,184 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,184
Views on SlideShare
1,184
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
2
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

สนอง วรอุไร   สนทนาภาษาธรรม เล่ม 18 สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 18 Presentation Transcript

  • สนทนาภาษาธรรม เลม ๑๘ จากเว็บไซตกัลยาณธรรม ตอบปญหาโดย ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร
  • ชมรมกัลยาณธรรม หนังสือดีอันดับที่ ๑๔๑สนทนาภาษาธรรมเลม ๑๘ : จาก website kanlayanatam.comตอบคำถามโดย : ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ชมรมกัลยาณธรรมจัดพิมพถวายเปนพุทธบูชาโดย ขอนอมถวายเปนพุทธบูชาชมรมกัลยาณธรรม ๑๐๐ ถ.ประโคนชัย ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ โทร. ๐๒-๗๐๒๙๖๒๔ และหรือ ชมรมกัลยาณธรรม ๘๙/๖-๗ ซอยศึกษาวิทยา ถ.สาธรเหนือ สีลม บางรัก กทม. โทร. ๐๒-๖๓๕๓๙๙๘ กราบบูชาอาจริยคุณภาพปก : ภาพประกอบ : ดญ.กมลกานต สมุทรรัตนกุลคติธรรมประจำฉบับ : ลานวัดรูปเลม-จัดพิมพ : กอนเมฆแอนดกนยกรป โทร. ๐๘๙ ๗๘๕-๓๖๕๐   ั  ุ แดพิมพครั้งที่ ๑ : มกราคม ๒๕๕๔ จำนวน ๖,๐๐๐ เลม ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร สัพพทานัง ธัมมทานัง ชินาติ การใหธรรมะเปนทาน ยอมชนะการใหท้งปวง ั www.kanlayanatam.com
  • คำนำในการจัดพิมพถวายเปนพุทธบูชา อนุโมทนากถา นั บ เป น บุ ญ วาสนา ของ พุ ท ธศาสนิ ก ชน ที่ ยั ง อยู ใน การ ทำ หนังสือ สนทนา ภาษา ธรรม ให สำเร็จ เปน รูปยุค แหง การ สืบสานธรรมะ ของ พระพุทธเจา อยาง ไม ขาด สาย เลมที่ ๑๘ ขึ้นได ขาพเจาตองเอาใจจดจออยางมากอยูกับการพระอริยสงฆ ครูบาอาจารย ที่เปนแบบอยางแนวทางดำเนิน ถาม - ตอบปญหา ดวยมาคำนึงวาทุกทานที่สงคำถามเขามานำไปบนอริยมรรค ๘ อยางตอเนื่อง ทิ้งรองรอยและแนวทาง เปรียบเหมือนครูผูมีอุปการคุณ จึงไดใชสติปญญาอยางยิ่งยวดไว ให ผู ติดตาม มา เบื้อง หลัง ได เดิน ไป ตาม แนวทาง ที่ ถูก ตรง ใหงานสำเร็จเปนผลดี ขาพเจาขอขอบคุณครูผูอารีย ขอบคุณอยางไมสิ้นหวัง ทุกทานทีมีสวนรวมใหงานชินนีสำเร็จ และออกเผยแพรสูสายตา ่ ้ ้  ของมวลชน นั บ เป น บุ ญ วาสนา ของ พี่ น อ ง ชาว กั ล ยาณ ธรรม ที่ มีเสาหลัก ธรรม ที่ เขม แข็ง มั่นคง ถูก ตรง และ พากเพียร ทาน ขาพเจาอางอานิสงสในการใหธรรมะเปนทานในคราวนี้อาจารย ดร.สนอง วรอุไร เปรียบประดุจบิดาในทางธรรมที่ จงบันดาลใหทุกทานที่รวมเผยแพรธรรม มีความเห็นถูก มีดวงถือ โคม สวาง ทาง ธรรม เปน ประทีป แหง ปญญา อยาง ตอ เนื่อง ตาเห็นธรรม นำพาชีวิตไปสูความพนทุกขในอนาคตอันใกล จงยาวนาน หนังสือสนทนาภาษาธรรมเลม ๑๘ นี้ เปนเพียงหนึ่ง ทุกทานทุกคนเทอญ.ในลานสิ่งที่ทานอาจารยฝากไวแกพุทธศาสนา ขอนอมกราบบูชาอาจาริยคุณ แดทานอาจารย ณ ที่นี้ คณะผูจัดทำ ดร.สนอง วรอุไร ชมรมกัลยาณธรรม View slide
  • ๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗ หนา ๒๔. อยางไหนดีกวา ............................................................................................ ๗๙ ๒๕. ทุกขเรืองหนีสน ......................................................................................... ๘๐ ่ ้ ิ๑. เลิกแลวดี ............................................................................................... ๑๐ ๒๖. ทำบุญดวยกิเลส ............................................................................................. ๘๑๒. เรื่องที่คางคาใจ .................................................................................... ๑๒ ๒๗. อยูทมาดากัสการ ........................................................................................... ๘๓  ี่๓. จริตแบบไหน ......................................................................................... ๑๔ ๒๘. ใหความรูเปนธรรมทาน .............................................................................. ๘๘ ๔. ใชครับ และใชครับ .......................................................................... ๑๖ ๒๙. เหตุของการเปนไมเกรน .................................................................... ๙๑๕. เริ่มเห็นถูก ........................................................................................... ๑๘ ๓๐. ชวยดวยครับ ............................................................................................. ๙๓๖. สับสนเพราะเห็นผิด ....................................................................................... ๒๓ ๓๑. ตองนอนลงกับพืน ..................................................................................... ๙๔ ้๗. ศีลตางระดับ ................................................................................................. ๒๖ ๓๒. ผมทุกขมาก ............................................................................................. ๙๗๘. เพราะขาดสติ ............................................................................................ ๒๘ ๓๓. ไดบญเทากันหรือไม .................................................................................. ๙๙ ุ๙. ผูสำนึกผิด ............................................................................................. ๓๓ ๓๔. แกอยางไรไมผดศีล ................................................................................... ๑๐๑ ิ๑๐. ผมเกลียดมันเหลือเกิน .............................................................................. ๓๔ ๓๕. นักศึกษาจบใหม .................................................................................. ๑๐๓๑๑. วิญญาณมาขอสวนบุญ ........................................................................... ๓๘ ๓๖. เหมือนตนไมใหญกลางปา ........................................................................ ๑๐๖๑๒. หนูเปนสาวประเภทสอง .............................................................................. ๔๐ ๓๗. ศีลขอที่ ๑ และ ๔ ................................................................................ ๑๑๕๑๓. หนูเรียนอยูตางประเทศ ............................................................................. ๔๓  ๓๘. ปวยเปนโรคกระดูก ............................................................................... ๑๑๗๑๔. เขาวาหนูเปนตนเหตุ ................................................................................. ๔๖ ๓๙. มะเร็งสมองและปอด ................................................................................ ๑๑๙๑๕. ถูกจริตกับหนู ............................................................................................ ๕๐ ๔๐. นังไดแปบๆ ................................................................................................ ๑๒๐ ่๑๖. ผมเปนทันตแพทย .................................................................................... ๕๕ ๔๑. ทำลายกิเลส .............................................................................................. ๑๒๒๑๗. หนูเปนคนตรง .............................................................................................. ๕๙ ๔๒. ลูกเทวดามาเกิด ...................................................................................... ๑๒๖๑๘. นิวรณ ๕ ครอบงำจิต ................................................................................... ๖๓ ๔๓. เรียกครูนะครับ .................................................................................. ๑๓๗๑๙. ชอบสวดมนต ............................................................................................... ๖๕ ๔๔. ใจเย็นสบาย สวาง .................................................................................... ๑๔๑๒๐. บุญเกิดเมือทำเหตุใหตรง ............................................................................ ๖๘ ่ ๔๕. เลวกวาที่คิดไว .................................................................................... ๑๔๕๒๑. ไมรจะถามใคร ........................................................................................... ๖๙ ู ๔๖. สวางทัวอาณาบริเวณ ............................................................................... ๑๔๗ ่๒๒. มีความสุขมาก ........................................................................................ ๗๓ ๔๗. ตองมีศีลเปนบาท ................................................................................ ๑๔๙๒๓. แนน เหนือย อึดอัด ......................................................................................... ๗๗ ่ ๔๘. ไมเคยซ้ำกัน .................................................................................................. ๑๕๓ View slide
  • ๘ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m เสียงกระซิบสูดวงใจเมื่อพุทธศักราช ๒๕๓๒ พระอานันท พุทธธัมโม ณ โฮงหลวงวัดบานปาง ต.ศรีวิชัย อ.ลี้ จ.ลำพูน๔๙. คลื่นวิทยุไทธรรม ............................................................................. ๑๕๖๕๐. ทังทางตรงและทางออม ......................................................................... ๑๖๐ ้๕๑. หนูถกบีบ .................................................................................................... ๑๖๓ ู๕๒. ไมมคำถามคะ ............................................................................................. ๑๖๕ ี เจาจงมองดูโลกกวางโดยไรขอบเขต๕๓. บริษัทครอบครัว ................................................................................... ๑๖๗ เจาจะเห็นสรรพสิ่งในสากลจักรวาลอยูในตัวเจา๕๔. ขอคำปรึกษาคะ ....................................................................................... ๑๖๘ และตัวเจาก็จะสถิตอยูบนบัลลังกการแหงสากล๕๕. โชคดีหรือโชคราย ...................................................................................... ๑๗๑ แลวเจาจะพบวาคนที่รักเจาจริงๆ นั้นไมมี๕๖. สีลัพพตปรามาส .................................................................................. ๑๗๒ คนที่เกลียดชังเจาจริงๆ ก็ไมมีเชนกัน๕๗. ดวงตาเห็นธรรม และเขาถึงธรรม .................................................. ๑๗๓ ในที่สุดเจาก็จะประจักษวาตัวเจาเองก็ไมปรากฏในที่ไหนๆ๕๘. หนูเปนคนลำพูนคะ ...................................................................... ๑๗๕ เมื่อเจาถูกคนเหยียดหยาม เจาจงยิ้มรับดวยไมตรีจิต๕๙. ออนนอม และถอมตน ............................................................................... ๑๗๙ เมื่อเจาถูกคนเขาดาวาใหราย เจาแผเมตตาและสงสารคนผูดา๖๐. แนะนำวัดใหดวย .................................................................................... ๑๘๑ ๖๑. คนบาเขาถึงฌานไดไหม ........................................................................... ๑๘๒ เมื่อถูกประทุษรายหรือถูกกลั่นแกลงเจาจงทำเหมือนคนที่ตายแลวนั่นเถิด๖๒. อยากละสังโยชน ๓ ............................................................................. ๑๘๓ เมื่อถูกทำรายใหไดรับบาดเจ็บปางตาย เจาก็อยาไดคิดรายจองเวรใคร๖๓. จบทางกฎหมาย ......................................................................................... ๑๘๕ เจาอยาไดตำหนิติเตียนเพงโทษคนอื่น๖๔. เอาเงินใสบาตร ......................................................................................... ๑๘๗ เจาอยาทำการสิ่งใดใหตนเองเดือดรอนหรือเปนที่ตำหนิแกตนเองได๖๕. ดีใจ - เสียใจ .................................................................................................. ๑๘๙ ถาเจายังบนวิจารณเพงโทษคนอื่นอยู เจาก็ยังเปนคนไมสมบูรณ๖๖. ไมอยากเลนหุน .......................................................................................... ๑๙๐  ผูที่มีดวงจิตสมบูรณเขาจะไมหลงรักหลงชัง แตจะมีเมตตาโดยไมประมาณ๖๗. บวชหรือไมบวช ........................................................................................ ๑๙๑ เมื่อถูกดาหรือประทุษราย เจาอยาคิดวาเจาเปนผูไมเหมาะสม๖๘. ผิดหรือเปลาครับ ........................................................................................ ๑๙๒ การถูกประทุษรายหรือคำดาวา นั่นคือเครื่องพิสูจนความบริสุทธิ์ใจของเจา๖๙. ซาบซึงและชัดเจน .................................................................................. ๑๙๓ ้ เมื่อเจาไมผิดจริง เจาถูกทอดทิ้ง ถูกทุบตีทำราย จงรูไวเถิดวานั่นคือทางแหงอิสรภาพ๗๐. ไดหรือไม ..................................................................................................... ๑๙๘๗๑. ชางมันเถอะ .................................................................................................. ๑๙๙ คนดีมิไดพิสูจนกันดวยการโตเถียงหรือตอสูเพื่อเปนผูชนะ๗๒. ไมมโทษ ........................................................................................................... ๒๐๑ ี คนดีเขาจะไมถือดี และจะไมหมิ่นความชั่ว
  • 10 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑ 11๑. เลิกแลวดี ทุกขโรคภัยอันตรายใดๆ ทั้งปวง เปนที่พึ่งแกชาวพุทธที่ยังคง แสวงหาวิธีการพัฒนาตัวเองตลอดไปคะคำถาม ดวยความเคารพอยางสูง กราบเรียนทานอาจารยสนอง ดิฉนไดเคยกราบเรียนสอบถามทานอาจารยทางเว็บไซต ั คำตอบกัลยาณ ธรรม มา หลาย ครั้ง แลว ขอก ราบ ขอบพระคุณ ทาน ปากไว ไมคิดใหรอบคอบ เปนลักษณะของคนที่มีปกติอาจารยเปนอยางสูงที่ไดกรุณาแกขอสงสัยใหแกดิฉัน ทุกครั้ง ขาดสติคุมใจ จึงชอบเอาจิตไปผูกติดเปนทาสกับสิ่งที่ตาเห็น หู ไดยิน จมูกไดกลิ่น ฯลฯ ....อโหสิและดิฉนไดนำสิงทีทานตอบมาใชตามสติปญญาทีดิฉนทำได แต ั ่ ่ ่ ั ผูใดประพฤติตนใหมีศีลและสัจจะคุมใจไดแลว กายยอม มีอยูครั้งหนึ่งไมนานมานี้ ดิฉันไดพยากรณภูมิธรรมของทานแก ศักดิสทธิ์ จิตยอมศักดิสทธิ์ การเลิกนิสยพยากรณ ์ิ ์ิ ับุคคลอื่นดวยความปากไวไมคิด ยอมทำไดไมยาก อนึงคนทีมีโอกาสเขาถึงความ ่ ่ ดิฉันมาทราบทีหลังวาเปนกรรมที่หนักมากหากมีความ ดีงามไดในวันขางหนา ตองรักษาสัจจะที่ใหไวผิดพลาด ซึ่งอันที่จริงไมวาอยางไรก็ไมสมควรทำเปนอยางยิ่ง กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แลวความสมปรารถนาจึงจะอยูแลว ดิฉันจึงขอกราบขออโหสิกรรมแกทานอาจารย (ดิฉัน มีโอกาสเกิดขึ้นไดยังไดเคยพยากรณพระอาจารยทานอื่นอีก ดิฉันจะพยายามไปขออโหสิกรรมกับทานเชนกันคะ) นอกจากนี้หากดิฉันไดเคยกระทำการลวงเกินทานไมวา ธรรมชาติแหงพุทธะในตัวคนแตละคน อาจเปรียบไดกับผลไมจะโดยเจตนาหรือไมก็ตาม รูตัวหรือไมก็ตาม ลืมไปแลวหรือไม แตละผล หรือเมล็ดขาวเปลือก ถาหากไดเอาลงเพาะในดินที่ก็ตาม ไมวาจะทางกาย วาจา หรือใจก็ตาม ไมวาในปจจุบันชาติ ชุมเย็น มีเงื่อนไขตางๆพอเหมาะ ก็จะงอกขึ้นมาเปนตนหรืออดีตชาติก็ตาม ขอใหทานไดโปรดใหอโหสิกรรมแกดิฉนดวย ั ใหดอกออกผลไดเชนกัน สวนจะชาหรือเร็วนั้นคะ และดิฉันจะเลิกนิสัยพยากรณ จะไมทำอีกตอไปในชีวิตนี้คะ ขึ้นอยูกับสภาพของขาวเมล็ดนั้นๆเปนเหตุปจจัย สุดทาย นี้ ดิฉันขอ อาราธนา คุณ พระ ศรี รัตนตรัย ดล หลวงพอเทียน จิตสุโภวัดสนามใน จ.นนทบุรีบันดาลใหทานอาจารยมีความสุข มีสุขภาพแข็งแรง ปราศจาก
  • 12 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓ 13๒. เรื่องที่คางคาใจ (เมื่อพบวา จริตไปดวยกันไมได ผมไมสามารถนั่งสมาธิ ในชั้นเรียนไดเลย เพราะจิตใจไมยอมรับ ตอตานและขัดแยงกับคำถาม คำสอนของทานตลอด) กราบเรียน อาจารย ดร.สนอง ผมมีคำถาม เกี่ยวกับ คำถามคือ ผมควรใชธรรมะขอใด ปรับใชกับจิตใจของความเหมาะสมบางอยางกับครูบาอาจารย ตนเอง เพราะในใจยังคงคิดถึงทาน โดยเฉพาะการหายหนาไป เรื่องมีอยูวา ผมเคยเรียนสมาธิในชั้นเรียนกับครูสอน เฉยๆ โดยไมไดบอกกลาวที่ผานมา ผมพยายามใชอุเบกขาและสมาธิทานหนึ่ง สัปดาหละ ๑ ชม. เปนเวลานานกวา ๒ ป เมื่อฝกสติมากๆ เขา ก็พยายามมีสติ ดูจิตใจของตนเองเทานั้น ต อ มา ผม พบ ว า จริ ต และ แนวทาง ใน การ ปฏิ บั ติ ไป ผมควรเขาไปเรียนทานตรงๆ หรือไมครับ วาผมเปลี่ยนไปปฏิบัติดวยกันไมได จึงเลิกไมเขาเรียนอีกตอไป โดยไมไดกราบเรียน สายอื่นแลวใหทานทราบผมมาเลิกเด็ดขาด เมือทานสอนในชัวโมงหลายครัง  ่ ่ ้ เรื่องนี้ยังคงคางคาในใจผมตลอดเวลา โดยเฉพาะเมื่อวา ใหปฏิบตเพือเปาหมายในการลางรือสังสารวัฏเพือจองสวรรค ั ิ ่ ้ ่ เกิดผัสสะขึ้น ไมวาจะเผลอคิดถึงทาน หรือไดเจอกับอดีตเพื่อนชั้นดุสิต ไปอยูรวมกัน เพื่อรอลงมาเกิดดวยกันในชาติสุดทายใน รวมชั้นและโดยเฉพาะเมื่อพบกับทานโดยบังเอิญเวลาตอมา การปฏิบัติของผมลุมๆ ดอนๆ จนกระทั่งมาเรียนกับ ขอแสดงความนับถือและเคารพอยางสูงพระอาจารยทานหนึง ซึงทานสอนใหฝกสติในชีวตประจำวัน และ ่ ่ ิเรียนรูกายใจของตัวเองเปนหลักจึงเริมปรับตัวละทิงมิจฉาสมาธิ  ่ ้ คำตอบและลางความเขาใจเดิม และตอมาไดพบกัลยาณมิตร ๒ ทาน เรื่องใดยังคางคาใจ หรือยังไมหายไปจากซึ่งเรียนสมาธิในชั้นเรียนดังกลาวดวยกันไดกรุณาตักเตือนผมใหแยกใหออกระหวางสิ่งที่ครูสมาธิทานสอนกับความสัมพันธ ใจ แสดงวาใจของผูนั้นขาดสติคุม ตรงกันขาม ผูฉันท ครู-ลูกศิษยซึ่งผมยังคงความเคารพทานเสมอ ในฐานะ ใดพัฒนาจิตใหมีสติคุมอยูทุกขณะตื่น กิเลสคือผูมี พระคุณที่ ทาน เคย สอน สมาธิ ให จน สนใจ และ เริ่ม เรียน รู อารมณปรุงแตงของใจยอมไมปรากฏมีขึน ฉะนัน ้ ้พุทธศาสนาอยางจริงจังตอมาเมื่อไดพบกันโดยบังเอิญ ๒ ครั้ง ผูถามปญหาตองพัฒนาจิตใหมีศีล ๕ คุมอยูทุกผมยังมองเห็นความปรารถนาดีของทาน ทีแนะนำใหผมทราบวา ่ ขณะตื่น แลวปฏิบัติสมถภาวนา โดยมีสัจจะ มีขันติผมควรไปพบครูบาอาจารยในสายของทาน เพือแกไขในสภาวะที่ ่ และมีความเพียรเปนเครืองสนับสนุน โอกาสทีปญหาคาง ่ ่ผมพบในระหวางนั่งสมาธิในชั้นเรียนของทาน คาใจหมดไป ยอมมีไดเปนได
  • 14 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕ 15๓. จริตแบบไหน ชาติไมถวน ประสบการณทีจิตเก็บสังสมในแตละภพชาติ จึงมีไม ่ ่ เหมือนกัน การแสดงพฤติกรรมจึงมีไดหลายอยาง อันมีผลทำใหคำถาม จริตมีมากแบบ เปนความรักสวยรักงาม ความละมุนละไม (ราค ขอกราบเรียนถามทานอ.ดร.สนอง ดังนี้คะ จริต) ใจรอนหงุดหงิด (โทสจริต) ซาบซึ้งเลื่อมใส (สัทธาจริต) ๑. ไมแนใจวาตัวเองเปนคนที่มีวิตกจริตหรือโทสะจริต คิดฟุงซานจับจด (วิตกจริต) งวงเหงางมงาย (โมหจริต) ชอบเราจะดูอยางไรคะ เพราะเปนคนคิดมาก วิตกกังวลตลอดเวลา คิดพิจารณาวิเคราะห (พุทธิจริต) ซึ่งคนในปจจุบันนิยมตัดสินและถามีเรื่องอะไรก็โกรธงาย หายชา แคนฝงลึกดวยคะ จริตของคน ดวยพฤติกรรมที่แสดงออกเดนชัด ผูถามปญหาจึง ตองดูตัวเองและตัดสินใจดวยตัวเองวา มีจริตอยางใดเดน มี ๒ . คน ที่ มี วิ ต ก จริ ต ควร ปฏิ บั ติ สมถ กรรมฐาน และ จริตอยางใดเปนรอง (จริตผสม)วิปสสนากรรมฐานแบบใดจึงจะเหมาะกับจริตคะ (๒). คนทีมีวิตกจริตเดน ควรนำเอากสิณ ดิน น้ำ ไฟ ลม ่ ๓ . คน ที่ มี โทสะ จริต ควร ปฏิบัติ สมถ กรรมฐาน และ แสงสวาง ชองวาง หรือกำหนดลมหายใจเขา-ออก (อานาปานวิปสสนากรรมฐานแบบใดจึงจะเหมาะกับจริตคะ สติ) หรือกำหนดชองวางหาที่สุดมิได กำหนดวิญญาณหาที่สุด ๔. ปจจุบัน จิตหนูมีแตความทุกขบีบคั้น หนักอึ้งเหมือน มิได กำหนดภาวะไมมอะไรเลย กำหนดภาวะมีสัญญาก็ไมใช ไมมี ีเอาลูกตุมมาแขวนไว หดหู สภาพใจเหมือนโดนคนรุมซอมมา สัญญาก็ไมใช (อรูป ๔) เปนอารมณ ทั้งนี้ตองเลือกเอาอยางใดตลอดเวลา เพราะเขาใจวากำลังเสวยวิบากทางมโนกรรมอยูคะ  อยางหนึ่ง มาเปนองคบริกรรม กรรมฐานใดที่นำมาใชบริกรรมควรปฏิบัติธรรมอยางไร ใหวิบากนี้หมดไปเร็วขึ้นคะ แลว ทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิ จงเลือกวิธีบริกรรมเชนนั้นมา ขอกราบขอบคุณทานอ.ดร.สนองและอนุโมทนาในกุศล ปฏิบัติเจตนาของทานอาจารยที่เมตตาชวยเหลือสัตวโลกดวยคะ (๓). คนที่มีโทสจริตเดน ควรนำเอากสิณ ๑๐ (ดิน น้ำ ไฟ ลม สีเขียว เหลือง แดง ขาว แสงสวาง ชองวาง) หรือ อัปคำตอบ ปมัญญา ๔ (เมตตา กรุณา มุทตา อุเบกขา) หรือ อรูป ๔ อยางใด ิ (๑). คำวา “จริต” หมายถึง กิริยาอาการของจิต เมื่อ อยางหนึงมากำหนดเปนอารมณ กรรมฐานใดทีนำมาใชบริกรรม ่ ่ใดจิตสั่งรางกายใหแสดงออกเปนพฤติกรรม บุคคลจึงสามารถ แลว ทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิ จงเลือกวิธีบริกรรมเชนนั้นตลอดสัมผัสได ดวยเหตุทีบุคคลมีการตาย-การเกิดเปนรูปนาม นับภพ ่ ไป
  • 16 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗ 17 (๔). ใครผูใดเอาจิตจดจออยูกับอิริยาบถที่เปนปจจุบัน สุดทายนี้ขอขอบพระคุณทานอาจารยอยางสูงครับ ถาขณะ เชน จดจออยูกับลมหายใจเขา-ออก โดยจิตไมเคลื่อนออก คำถามใดลวงเกินและไมควรถามเนืองจากอวิชชาของผม ผมขอ ่ไปรับเอาสิ่งกระทบภายนอกอื่น เขามาปรุงเปนอารมณ ปญหา ขมาตอทานอาจารยและพระรัตนไตรดวยครับ(ความทุกข) จะไมปรากฏขึ้นกับผูนั้น คำตอบ (๑). แนะนำใหไปปฏิบตธรรมทีวัดทับทิมแดง หลังตลาด ั ิ ่ ไท หากผูถามปญหามีศีล ๕ คุมใจอยูทุกขณะตื่น แลวเอาตัวเอง๔. ใชครับ และใชครับ เขาปฏิบัติธรรม โดยมีความเพียร มีสัจจะ เปนเครื่องสนับสนุน พรอมทั้งไมทำตัวเปนน้ำชาลนถวย คือทำเปนคนโง ปฏิบัติตามคำถาม คำชี้แนะของครูผูสอนโดยไมสงสัย แตทำตัวใหเกิดผลตรงตาม ๑. ผมอยูแถวลาดพราว-รามอินทรา-พหลโยธินครับ ทาน  ที่สอนไดแลว โอกาสเขาถึงธรรมจึงเปนไดอาจารยพอจะแนะวัดทีไมไกลมาก และ พระอริยะเจาทีผมจะขอ ่ ่ (๒). ใชครับ และใชครับทานเปนกัลยาณมิตร ที่ผมพอจะขอคำสอนจากทาน เรื่องกรรม (๓). หายได หากเจากรรมนายเวรยกเลิกการจองเวรฐานสติปฎฐานสี่บางไดไหมครับ ผมไปเชียงใหมบอยๆไมไดครับ หรือ ประพฤติ ตน ให เปน ผู มี ความ เห็นถูก อยู กับ มะเร็ง โดย ไม ๒. อริยะเจาชั้นโสดาบันจะไมกลัวตายเลยใชไหมครับ เบียดเบียนกันและกันและพอถึงแลวจะรูไดดวยตัวทานเองเลยใชไหมครับ ๓. มะเร็งสามารถหายไดหรือไมครับ ผมเคยเห็นอริยเจา (๔). คำวา “อุปทาน” หมายถึง ความถือมั่นดวยอำนาจทานเปนมะเร็ง แตเขาใจวาบางทานคงจะไมรักษาตัวเอง แตทาน ของกิเลส ผูใดดับการคิดปรุงแตงของจิต (จิตสังขาร) ได สิ่งที่จะดูมันแลวปลอยไปตามธรรม ใชหรือไมครับ จิตสัมผัสได จึงเปนเหตุผลระดับโลกิยะ และหากผูใดพัฒนาจิต ๔. ผมเคยฝกมโนมยิทธิ แตจิตรับรูไดบาง ไมไดบาง แต จนเกิดปญญาเห็นแจงทีมีกำลังกลาแข็งไดแลว ความสงสัยในกฎ ่ก็ยังสงสัยในสิ่งที่ปฏิบัติ ไมมั่นใจวาสิ่งที่รูนั้นเปนอุปทานหรือไม แหงกรรม ความสงสัยในคุณของพระพุทธ คุณของพระธรรมจะรูวาเปนอุปทานหรือจริงไดอยางไรครับ และจะเรียกวาผมมี คุณของอริยสงฆ ความสงสัยในคุณของเทวดา ฯลฯ ที่เรียกวาวิจิกิจฉาหรือไมมั่นใจในการปฏิบัติของตัวเองครับ วิจิกิจฉา ยอมหมดไปจากใจ
  • 18 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙ 19๕. เริ่มเห็นถูก เปนเรื่องของเรา” พอจะเลิกกับแม พอจะมีผูหญิงคนอื่น นอง ชายจะติดยา นองชายจะทะเลาะกับแม ทุกอยางมันเปนเรื่องคำถาม ของเขาอยาเขาไปยุง เปนความเห็นที่ถูกตองใชไหมคะ แตบาง กราบสวัสดีทานอาจารยคะ ครั้งมีความสงสารแมจับใจ การสงสารนี้จะเปนมิจฉาทิฏฐิหรือ ขอขอบพระคุณทานอาจารยมากๆคะทีใหคำแนะนำกอน ่ เปลาคะหนานี้ และขอรบกวนถามคำถามเพิ่มเติมคะ ๓). กรณีของคนที่มาอยูตางประเทศแตอยูในสถานะ ๑). กอนหนานี้เคยคิดรำคาญและหนีปญหาจากบิดา ผิดกฎหมายนี้ถือวาบาปมากไหมคะ การที่มาอยูแลวไมสรางคือวาบิดานั้นแยกทางกับแมไป และบิดาเปนคนพูดจาไมไพเราะ ความเดือดรอนใหกับประเทศเขา บริจาคโลหิตหรือทรัพยที่หาเอาแตใจตนเอง และชอบโทรศัพยมาหาในยามวิกาล(คือตัวหนู ไดบางสวนใหบางมูลนิธของทีนีบาง การทำเชนนีพอทีทดแทนได ิ ่่ ้ ่อยูที่อเมริกาคะ) เพื่อขอเงินซึ่งเปนเงินจำนวนมาก ถาเราบอก บางไหมคะ และเราควรตอบแทนประเทศที่อยูไดอยางไรบางวาไมมก็ไลใหเราไปยืมเงินคนอืนเพือเอามาให หนูก็เลยไมทำตาม ี ่ ่ ๔). การทำงานแลวเราเห็นเพื่อนรวมงานปฏิบัติหนาที่และเปลี่ยนเบอรโทรศัพทหนี เพราะหนูคิดวาเราเองก็ใหแกเปน บกพร อ ง แล ว เป น เหตุ ให อง ค ก รต อ ง เสี ย ทรั พ ย หรื อ ทำใหประจำอยูแลวทุกเดือน(ใหมากอนหนาและ ตังใจวาจะใหจนกวา  ้ องคกรเสียความเปนมาตฐานของสินคา เราเองไมสามารถที่ชีวิตแกจะหาไม) ซึ่งมันเปนเงินไมมากเพราะเราเองก็ตองเลี้ยง จะตักเตือนไดเพราะเพื่อนรวมงานมีความอาวุโสกวา แลวเราดูแมและปาผูเปรียบเสมือน แมอีกคน การกระทำอยางนี้ถือวา ก็ไมอยากจะฟองหัวหนาเพราะไมอยากจะเขาไปมีสวนรวมในขาดคุณธรรมหรือไมคะ โดยสวนตัวแลวรักบิดาคะ ซึ่งกอนหนา กระบวนกรรม โดยคิดวาเดี๋ยวหัวหนาก็เห็นดวยตัวเขาเอง การนีทานประพฤติผิดศีลทีทำใหเรารูสกผิดหวังและหมดศรัทธา แต ้ ่ ึ วางเฉยเปนการกระทำที่เห็นถูกแลวใชไหมคะตอนนี้เริ่มนำธรรมะของพระพุทธองคมาคุมใจ เริ่มคิดไดวามัน ๕). โดยอุปนิสัยสวนตัวแลวเปนคนขี้เลน ชอบพูดจาไมใชเรื่องของเรา แตความเห็นผิดกอนหนานี้เปนอกุศลกรรมที่ ตลกเพอเจอ ชางจินตนาการ หาสาระไมได สมาธิสั้นเลยเรียนใหญมากใชไหมคะ ไมเกงเลยมาตั้งแตเด็ก ตอนแรกที่เริ่มพัฒนาจิต คือกำหนดรูใน ๒). ความคิดที่วา “ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะ คิด พูด ทำ อะไร ภาวะที่เปนปจจุบัน หยุดพฤติกรรมที่จะทำใหจิตฟุง เชน พอไดก็ไดมันเปนเรื่องของเขา สวนเราจะ คิด พูด ทำ อะไรนั้นมัน ยิน เสียง เพลง ใน ที่ ทำงาน แต กอน หนา นี้ จะ รอง ตาม แลว เตน
  • 20 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๑ 21ตาม เปนที่ชื่นชอบใหกับเพื่อนรวมงานทุกคน แตพอเริ่มปฏิบัติก็ หากประพฤติชวยเหลือพอแม แลวไมสบายใจ หรือประพฤติพยายามกำหนดวา ไดยินหนอ แลวพูดแตที่จำเปน มีความรูสึก แลวเบียดเบียนตัวเอง ไมเรียกวาประพฤติจริยธรรม และยังมีวาเปนการเปลี่ยนตัวเองอยามโหฬารแลวเกิดภาวะเครียดมาก บาปอีกดวยคะ มีอาการมึนและปวดหัวมาก(ซึ่งอาการทั้งหมดเกิดขึ้นเอง ผูใดใชความเห็นผิด (มิจฉาทิฏฐิ) เปนเครื่องสองนำทางโดยไมรูตัว) ก็เลยหยุดไปซักพัก ทำอยางนี้ถูกหรือไมคะ แลวมี ชีวิต อุปสรรคและปญหาของชีวิตยอมเกิดขึ้น อกุศลกรรมนี้จะคำถามมากมายเกิดขึ้นวา จะหาทางสายกลางในการปฏิบัติจิต ใหญมากนอยแคไหน ขึ้นอยูกับคุณภาพของจิตที่ผูนั้นมีอยู คนอยางไรดี หรือวาทำไปเรื่อยๆไมตองหยุด เดี๋ยวก็ดีขึ้นเองคะ ที่ประพฤติคอรัปชั่นแลวไมสำนึกวาเปนความผิด อกุศลกรรม ๖). การเดินจงกรม คำบริกรรมนั้นเปนอยางไรก็ไดใช นั้นเปนเรื่องเล็กนอยสำหรับเขา ตรงกันขาม คนที่ขโมยเงินพอไหมคะ ขอเพียงแคจับสติใหอยูกับอิรยาบทได เพราะเคยลอง ิ แมในครั้งที่ยังเปนเด็ก แลวมาสำนึกผิดไดในภายหลัง ทำใหไมกำหนด “ยกหนอ ยางหนอ เหยียบหนอ” แลว แตสุดทายกลาย สบายใจ อกุศลกรรมนั้นเปนเรื่องใหญสำหรับเขาเปนการทองจำ สวนสตินั้นเตลิดไปไหนตอไหนเลยคะ ตอนนี้ (๒). บุคคลมีสิทธิ์ในชีวิตของตัวเอง พระพุทธะเปนผูรูเลยกำหนดวา “เอาละนะ ยกละนะ ยกๆๆ เอาจะยางละนะ จริง มิไดสอนใหเขาไปกาวกายลวงในชีวตของผูอืน แตทรงชีทาง ิ ่ ้ยางๆๆ เอาจะเหยียบละนะ เหยียบๆๆ” บางครั้งเกิดขอสงสัย วา ประพฤติแบบนี้ใหผลเปนอยางนี้ ประพฤติแบบนั้นใหผลเปนวาการกำหนดอยางนี้ จะเกิดปญญาเห็นแจงไดหรือไมคะ อยางนัน แลวผูถูกสอนตองเลือกประพฤติดวยตัวเอง ฉะนันการ ้  ้ กราบ ขอบพระคุณทาน อาจารย รวม ถึง คณะ ผู จัด ทำ ไมเขาไปกาวลวงในชีวิตของผูอื่น จึงเปนความเห็นที่ถูกตรงตามดวยคะ ขอใหทุกทานมีความเจริญทั้งทางโลกและทางธรรม คำสอนของพระพุทธะ เวนไวแตวา เมือใดเขาศรัทธาและอนุญาต ่ยิ่งๆ ขึ้นไปคะ ใหเราเขาไปชวยแกปญหาให เราจึงจะมีสิทธิ์เขาไปกาวลวง อนึ่ง แมเคยสรางหนี้เวรกรรมไวกับคนอื่นมากอน เมื่อคำตอบ อกุศลกรรมใหผล แมจึงตองรับผลแหงอกุศลวิบากนัน สวนความ ้ (๑). คุณธรรมเกิดขึ้นไดจากการประพฤติจริยธรรม ผู สงสารเปนหนึ่งในคุณธรรมที่พรหมทุกองคมีอยู แตหากสงสารใดประพฤติจริยธรรมใหถูกตรงกับสภาวะที่ตนเปน (เปนลูก) แลวชวยเหลือเขาไมได จำเปนตองปลอยวาง อยางนี้จึงจะเปนไดแลว เกิดเปนความสบายใจ อยางนี้จึงจะเรียกวา คุณธรรม สัมมาทิฏฐิระดับโลกิยะ
  • ๒๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m22 ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๓ 23 (๓). คำวา “บาป” หมายถึง ความไมสบายใจ ไมสบาย กระทั่งนอนหลับไป หากประพฤติไดผลตรงกับคำชี้แนะไดแลวกาย หากอาการไมพึงปรารถนาทั้งสองมีมาก จะถือวาบาปมาก ความเครียดจะหมดไปความประพฤติใดทีผูถามปญหาไดทำแลว เกิดเปนความสบายใจ ่ (๖). การเดินจงกรม ตองเอาจิตจดจออยูกับเทาที่ยางสบายกาย อยางนีจึงจะถือวาเปนบุญ บุญและบาปเปนคนละสวน ้ กาว จะบริกรรมอยางใดก็ได แตตองมีจิตจดจออยูกับอิริยาบถกัน ทดแทนกันไมได เมื่อใดบุญใหผล ผูมีบุญยอมเสวยแตความ ของเทาทีกำลังยางกาว การเดินจงกรมเปนการพัฒนาจิต ใหมีสติ ่สบายใจ สบายกาย ตรงกันขาม เมื่อใดที่บาปใหผล ผูมีบาปยอม ตั้งมั่นเปนสมาธิ มิใชเปนการพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจงไดรับผลเปนความไมสบายใจ ไมสบายกาย ผูใดรูคุณและตอบแทนคุณ แกแผนดินที่ใหเราไดอยูอาศัย ผูนั้นมีความเจริญในชีวิตเปนผลใหไดรับ การทำตัวเปนผูใหสิ่งดีงามในทุกรูปแบบ แกแผนดินที่อยูอาศัย เปนสิ่งที่ผูเจริญ ๖. สับสนเพราะเห็นผิดนิยมประพฤติกัน (๔). ผูใดไมประพฤตินอกเหนือหนาทีทีตนมี แลววางเฉย  ่ ่ คำถามได ผูนันไมถือวาประพฤติผิดหนาที่ หากเห็นคนอืนทำไมดีแลว ตัว ้ ่ กราบเรียน ทานอาจารย ดร.สนองที่เคารพเองไมมหนาทีวากลาวตักเตือน แลววางเฉย แตเอาพฤติกรรมไม ี ่ สับสนเหลือเกินคะดีของเขามาเปนครูสอนใจตัวเอง วาเราจะไมประพฤติไมดีเชน หนูเปนพยาบาลคะ ทำงานคอนขางหนักมีโรคประจำนี้ ตัวหลายโรคคะแตไมไดรักษาจริงจังก็เปนๆหายๆ มาตลอด(อาง (๕). การพัฒนาจิตใหเปนผูมีอารมณ สงบระงับ เปน กับตัวเองวาไมมีเวลาเลยไมไปตรวจ) หลังจากไดไปปฏิบัติธรรมเรื่องดี แตคนที่มีอารมณเครียด เปนเรืองของจิตที่ขาดสติ รับ มา ๗ วัน(ที่ตาณัง) หนูก็ไปตรวจเช็ครางกายกับแพทยเรื่องโรคสิงกระทบมาปรุงอารมณไมดี ซึงสงผลกระทบตอระบบประสาท ่ ่ กระเพาะอาหารที่เรื้อรังมาน เคาก็นัดสองกลองที่กระเพาะกับทางรางกาย ทำใหมึนและปวดศีรษะ ฉะนั้นหากผูถามปญหา ลำไสคะ ในระหวางที่เตรียมตรวจตองรับประทานยาระบายประสงคจะแกปญหานีใหได ตองสวดมนตกอนนอน เมือลมกาย ้ ่ อยางแรงตัวนึง แตแทนที่จะถายกลับอาเจียนออกมามาก(มีลงนอนแลว เอาจิตไปจดจอกับลมหายใจเขา-ลมหายใจออก จน อาการปวดไมเกรนกับปวดทองมากอนกินยา คะ)อาเจียนจนหมด
  • 24 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : 25 ๒๕สติ หัวกระแทกพืนคะตองหามสงรพ.(ผล CT scan ทีสมองปกติ ้ ่ ๑. ควรทำอยางไรดีคะ ?? หนูอยากทำในสิ่งที่ครูบาหัวก็ไมแตกคะ) อาจารยไดสั่งสอนไว (ธรรมดาแลวจะนั่งประมาณ ครึ่งชั่วโมง นองสาวเคาไมสบายใจเคากลัววาหนูจะไมปกติคืออาจ คะ)จะวูบอีกหรือเปนอะไรทีรายแรง (เคาเปนคนแรกทีไปพบหนูนอน ่ ่ ๒. เรื่องบังสกุลเนี่ย พระพุทธเจาทานไมไดสอนไวใชตาคางอยูบนพืนหองน้ำคะ) นองสาวหนูเลยติดตอนองผูชายคน  ้  ไหมคะ มันไมนาจะทำใหหายปวดหัวไดนึงซึ่งเพื่อนเคาบอกวาแมนมากๆ ดูดวงผานมือถือบอกแควัน กราบขอบพระคุณอาจารยที่เมตตาคะเดือนปเกิด แลวก็ที่อยูคะ (เคาจะไดใชจิตมาดูได) พอไดคุยกันเคาก็ทักวา “หัวพี่ไปโดนอะไรมา” (ถามทางโทรศัพท) หนูก็ตกใจ คำตอบวา รูไดยังไง ก็เลยเลาใหเคาฟง เคาก็ให ๑. ทำบุญ ๒. ทำบังสกุล  (๑). พระพุทธโคดม สอนพุทธบริษัทใหเชื่อเรื่องกฎคนเปน ๓. หาไมไปค้ำตนไม(แบบประเพณีคนเหนือ) ๔. ไมใหนั่ง แหงกรรม มิไดสอนใหเชื่อคำพูดที่ออกจากปากของบุคคลสมาธินานใหนั่งแคนับลมหายใจ ๒๐ ครั้งก็พอ เคาบอกวาหนูมี ผูใดทำเหตุไวดี ทำเหตุไวถูกตรงตามธรรม ผลดีคือองค(อะไรไมรู) สิ่งที่มองไมเห็นพยายามจะติดตอดวยอาจทำให คุณธรรมยอมเกิดขึ้นแนนอน ฉะนั้นผูถามปญหาหนูเปน..บา..ไดจากการ ปฏิบัติ หรือเจาอาจจะมาประทับทรงถา จะเชื่อตามที่ผูรูไมจริงพูด หรือจะเชื่อตามปญญารูนังนานเคาจะหาทางมาเขา หนูก็อธิบายแลววาหนูเรียนวิปสสนา ่  แจงของพระพุทธะ พึงเลือกเอาตามที่ชอบไมเคยนับลมหายใจแบบนัน เคาก็บอกวาเคารูเคาก็ปฏิบตมามาก ้  ั ิ ( ๒ ) . คำ วา “ บังสุกุล ” หมาย ถึง การ ที่จนมาทำแบบนี้ได เคากลัวหนูจะบา ยังไมตองไปแยกตัวกับจิต พระสงฆชักเอาผา ซึงเขาทอดวางไวทีศพ ทีหีบศพ หรือ ่ ่ ่ออกจากกันเดี๋ยวกลับมาไมได(จริงๆแลวแยกรูป นามตางหากคะ) เคาซีเรียสมากคะ อาจารย ที่สายโยงศพ พิธีกรรมแบบนี้ไมมีปรากฏในครั้งพุทธกาล มี พอฟงเสร็จหนูก็ปวดหัวเลยเพราะมันขัดกับที่เรารูมา แตเพียงวา ใหภิกษุไปเก็บเอาผาหอศพที่เขาทิ้งแลว มาตัดเย็บแลว มัน ก็ ขัด กับ สิ่ง ที่ เรา ตองการ จะ ศึกษา โดย ใช ตัว เอง เปน เปนเครื่องนุงหม และตอมาในพรรษาที่ ๔ หมอชีวกโกมารภัคจเครื่องมือ เทานั้น แตเคาก็ดูไดตรงคะ เรื่องบานชอง เรื่องนอง ทูลถวายผาเนือเลิศแดพระศาสดา และทูลขอใหพระองคอนุญาต ้เรื่องแมก็ตรง เลยสับสนคะแลวก็กลัววา ถาไมทำอยางที่เคา ใหสงฆรับคฤหบดีจีวร จากมีผูศรัทธานำถวายดวย พระพุทธะบอกจะแยอาจวูบอีก สงสารพอ แม นอง ที่ตองเปนหวงคะ ขอ ทรงอนุญาตตามที่หมอชีวกทูลขออนุญาตเรียนถามอาจารยคะ
  • 26 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๗ 27๗. ศีลตางระดับ คำตอบ เมือใดทีพระสงฆบอกศีลแปดขอ และผูฟงมีเจตนาทำใจ ่ ่ คำถาม ใหไดตามทีบอก จึงรับเอาศีล ๘ มาประพฤติปฏิบตโดยเฉพาะศีล ่ ั ิ เรียนอาจารยที่เคารพ ในขอที่เจ็ด ที่บอกวา “เวนจากฟอนรำ ขับรอง บรรเลงดนตรี เมื่อวันที่ ๑๒-๑๔ พ.ค. ๕๓ หนูไดมีโอกาสเขารวมโครงการ ดูการเลนอันเปนขาศึกตอพรหมจรรย ทัดทรงดอกไมของหอมการเสริมสรางคุณธรรมฯ ที่คุรุสภาจัดใหกับครูทั่วประเทศ โดย เครื่องลูบไล ซึ่งใชเปนเครื่องประดับตกแตง” ใครผูใดสมาทานกำหนดหลักสูตรการอบรมไดนาสนใจมีทั้งภาคทฤษฎีและภาค ศีล ๘ แลวยังไมเวนประพฤติตามที่กลาวมาขางตนนี้ ถือวาศีลปฏิบัติ สถานที่ที่ใชคือวัดพระมหาธาตุ นครศรีธรรมราช มีการ ๘ ยังขาด ยังทะลุ สามารถปฏิบัติธรรมได แตเขาไมถึงธรรมที่รับศีล ๘ จากทานเจาคุณ เจาอาวาสวัด เมือรับศีลเรียบรอย ทาน ่ ปฏิบัติ คือปฏิบัติสมถภาวนา แลวจิตไมตั้งมั่นเปนสมาธิ ปฏิบัติก็กรุณาอธิบายความหมายตั้งแต ขอ ๑ ไมฆาสัตวไปจนถึงขอ ๗ วิปสสนา แลวจิตเกิดปญญาเห็นแจงเจตนาเปนเครืองเวนจากการฟอนรำ........ฯ ทานเจาคุณไดอธิบาย ่ เด็กหญิงวิสาขา บรรลุโสดาบันตั้งแตมีอายุไดเจ็ดขวบวา หนาตาจะตกแตงก็ไดเครื่องประดับแหวน สรอย นาิกาจะ เมื่อโตเปนสาวแลวไดแตงงานกับชายหนุม จึงไดชื่อวา นางสวมใสก็ได ดูอยางนางวิสาขาบรรลุโสดาบันตั้งแตอายุ ๗ ขวบ วิสาขา ยังสามารถรวมประเวณีกับสามีของนางได จนกระทั่ง ยังแตงตัวสวยไปเฝาพระพุทธเจาเลย หนูฟงแลวเกิดขัดแยง มีลูกไดถึงยี่สิบคน เพราะนาง วิสาขาโสดาบัน สมาทานศีล ๕ ในใจ แตกลัวบาปจึงไมอยากคิดตอ ผลปรากฏวาวันรุง  เทานัน หากผูใดปรารถนาพัฒนาจิตใหเขาถึงความเปนอริยบุคคล ้  ขึน สุภาพสตรีซึงเปนครูบาอาจารยทังหมด ลุกขึนมา ้ ่ ้ ้ นับแตพระอนาคามีขึ้นไป ตองประพฤติพรหมจรรย ดวยการ ทาหนาทาปากวันละ ๓ เวลา มีไมกี่คนที่ยอมเอาเนื้อ สมาทานศีล ๘ ความสมปรารถนาจึงจะมีโอกาสเปนได แทมาดูกันรวมทั้งหนูดวย ขอรบกวนอาจารยชวยขยายความที่ทานเจา เวลาคิดสรางปญหาทำไมขยันคิด คุณทานอธิบายดวยเถิดคะ หนูไมอยากใหคุณครูทั้ง แตเวลาแกปญหาทำไมไมขยันแก เวลาคิดสรางปญหาทำไมหลายเขาใจผิด แลวนำไปสอนลูกศิษย หรือแนะนำคนอื่นอยาง ไมปวดหัว แตเวลาคิดแกปญหาทำไมปวดหัวผิดๆ ซึ่งจะเปนอันตรายมาก หลวงพอทูล ขิปฺปปญโญ วัดปาบานคอ จ.อุดรธานี ขอขอบพระคุณอยางสูง
  • 28 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๙ 29๘. เพราะขาดสติ เรียนดีเปนคนดีของสังคมไมมปญหาใด (ครอบครัวดิฉนธรรมะ ี ั ธรรมโม มาตลอด ตังแตเด็กดิฉนสวดมนตไหวพระเปนนิจ) จาก ้ ัคำถาม วันนันดิฉนไมสามารถมีศรัทธาแนวแนในการสวดมนตนังสมาธิให ้ ั ่ ขอความอนุเคราะหตอบคำถามดังนี้คะ สม่ำเสมอ ไดเหมือนเดิม ทำไดเปนพักๆ สามารถทำไดในวันพระ ๑. อาจารยเคยตอบคำถามไววา “พระที่บำเพ็ญนิโรธ แตเวลาอธิษฐานจะรูสึกวาพลังไมแรงกลาเหมือนเกา พยายามสมาบัติ ผูที่จะทำไดตองเปนพระอริยบุคคลขั้นอนาคามีขึ้นไป ตังสัจจะจะสวดมนตใหไดสม่ำเสมออยางนอยเปนชวงเวลาก็ยัง ้“หนูรูจกพระทานหนึงทีทานเขานิโรธสมาบัตทุกป คุณพอคุณแม ั ่ ่ ิ ทำไมคอยได ยอมรับวาขี้เกียจจนเสียสัจจะ ทั้งๆ ที่รูวาไมดีและศรัทธาทานมากและไปทำบุญกับทานเปนระยะโดยอยาก (แกม ประมาทมาก แตการทำบุญตางๆ ทำกตัญูตอบิดามารดายังบังคับ) ใหดิฉันทำบุญดวยเสมอ ดิฉันก็ทำแตดวยความไมเต็ม ทำสม่ำเสมอโดยตลอดรอย เพราะในใจไมมีความศรัทธาในตัวทานมากนัก ไมทราบเปน คำถามคือ กรรมนีเกิดจากอะไรคะและดิฉนจะแกกรรม ้ ัเพราะเหตุใดเหมือนกัน แตก็พยายามตังใจทำโดยคิดซะวาทำบุญ ้ ตรงนี้อยางไรดีคะ เพื่อใหกลับมามีความเพียรอันแนวแน เพื่อกับพระสงฆที่บำเพ็ญนิโรธสมาบัติ ไมใชทาน ปฏิบัติธรรมใหไดยิ่งๆ ขึ้นไป คำถามคือ ดิฉันบาปไหม เปนเพราะเหตุใดจึงรูสึกอคติ ๔. ประมาณ ๓ ปหลังจากทีเสียใจมากจากแฟน ก็มาเจอ ่ตอทานโดยไมมีสาเหตุ จะละบาปตรงนี้อยางไรดีคะ พีคนหนึงเรียนตอดวยกันดูเปนคนดีมากแตงงานแลว ใจดิฉนชอบ ่ ่ ั ๒. ดิฉนเคยมีแฟนเราหาความสุขทางเพศกันแตภายนอก ั พี่อีกคนหนึ่งที่โสดและปรึกษาพี่คนแรกเรื่องนี้เพราะเกิดเรื่องคำถามคือ บาปหรือไมคะ ? ผิดใจกับพี่คนที่สอง วันหนึ่งมีการเลี้ยงฉลองของชั้นเรียนดิฉัน ๓. หลังจากคบไมนาน คุณพอคุณแมดิฉันไมชอบแฟน ซึ่งเดิมตั้งใจวาจะไมกินเหลามาเปนสิบปก็อนุโลมตัวเองฉลองคนนี้ บังคับใหเลิกเด็ดขาดและใหดิฉนออกจากงานทันที(เพราะ ั ดื่มเหลาไปกับพี่ๆ และเมาจนไดยอมใหพี่คนแรกที่แตงงานแลวทำงานที่ เดียวกัน)ทั้งๆ ที่งานดิฉันกำลังเจริญกาวหนาดีมาก เลาโลมภายนอกไปชัวขณะ หลังจากเหตุการณวันนัน ดิฉนก็เลิก ่ ้ ัฉันเสียใจมากที่ทานไมใหดิฉันเลิกเอง (ตั้งใจเลิกเพราะไมอยาก คบพีคนนันเด็ดขาด และพยายามทำบุญอุทศกุศลขออโหสิใหทัง ่ ้ ิ ้ทำใหทานไมสบายใจอยูแลว) หลังจากนั้นดิฉันรูสึกวาศรัทธา เขาและภรรยามาตลอด ๓ ปทีผานมา แตบางครังยังนึกถึงความ ่ ้ในการทำดีมันตกลงอยางมากเพราะดิฉันเปนลูก ที่ดีเสมอมา ผิดนี้อยูเสมอ
  • 30 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๓๑ 31 คำถามคือ ดิฉันผิดศีลขอสามหรือเปลาคะ อันนี้เปน ตองพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง แลวใชปญญาเห็นแจงไปกรรมใหมหรือวาเขาเปนเจากรรมนายเวรของเรามากอน ดิฉัน พิจารณาขันธ ๕ ตามกฎไตรลักษณ ดำเนินไปสูความเปนอนัตตา จะแกกรรมนี้อยางไรดีคะ ขันธ ๕ ไมมีอยูจริง อัตตาหรือตัวตนหรือความเห็นแกตัว ยอม ๕. ตอนนีดิฉนไมไดคบใครแตบางทีกเกิดความรูสกทาง ้ ั ็ ึ ดับตามขันธ ๕ ไปดวย พรอมกับการดับของอคติเพศ ก็ชวยตัวเองบางแตอยากเลิกความหมกมุนในกามราคะนี้ (๒). มนุษยทำกรรมไดสามทาง คือ กายกรรม วจีกรรมมาก พิจารณาอสุภะก็แลวไมไดผลนัก และมโนกรรม การหาความสุขทางเพศเปนเรื่องของมโนกรรม คำถาม คือ อะไร เปน สาเหตุ และ ควร แก กรรม ตรง นี้ และกายกรรมที่ใหผลเปนบาป ผูมีใจเปนบาปเชนนี้ปฏิบัติธรรมอยางไรดีคะ ได แตเขาไมถึงธรรม (๓). เหตุที่เกิดคืออกุศลวิบากยังใหผลอยู ยังชดใชหนี้ ๖. ขอแนวทางการปฏิบัติเพื่อใหเจริญในธรรมที่ตรงกับ เวรกรรมไมหมด ไมมีใครผูใดแกไขกรรมในอดีตได แตมีใครผูใดจริตดวยคะ ตั้งใจใหถึงซึ่งพระนิพพานเปนจุดหมาย ทำกรรมปจจุบันใหมีพลังยิ่งใหญ (ปฏิบัติธรรม) แลวขอความ กราบขอบพระคุณมากคะและขออนุโมทนากับกุศลทาน เมตตาผูรวมปฏิบตธรรมรวมถึงตัวเอง อุทศบุญกุศลทีแตละคน  ั ิ ิ ่ของอาจารยอยางยิ่งคะ มี ใชหนี้เจากรรมนายเวร วิธีนี้ทำใหหนี้เวรกรรมหมดไปไดเร็ว และขณะที่ยังมิไดนำตัวเองไปปฏิบัติธรรมในสำนักใด ใหสวดคำตอบ มนตกอนนอน หลังสวดมนตใหกำหนดลมหายใจ (อานาปานสติ) ( ๑ ) . เปน เพราะ เหตุ ที่ ผู ถาม ปญหา และ ผู ที่ เขา นิโรธ ประมาณครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง แลวอุทิศบุญกุศลใชหนี้เจากรรมสมาบัตได มีคุณธรรมแตกตางกัน หรือพูดไดในอีกทางหนึงวา ผู ิ ่ นายเวรไปเรื่อยๆ จนกวาจิตจะไมระลึกถึงเรื่องนี้อีกตอไป นั่นถามปญหายังมีบุญบารมีไมมากพอ ที่จะผลักดันจิตใหเกิดความ เปนเครื่องบงชี้วา หนี้เวรกรรมประเภทนี้จบสิ้นลงแลว กำลังใจศรัทธา ในคุณธรรมของพระอริยะผูเขานิโรธสมาบัติได ของผูถามปญหาจะกลับมาดีเหมือนเดิม ผูใดมีจิตเปนอคติ (ชอบ ชัง หลง กลัว) ผูนั้นมีบาปเปน (๔). ผิดครับ เปนเรื่องของเจากรรมนายเวรตามทวงแรงผลักดันจิตใหคิดเชนนั้น ผูรูในพุทธศาสนารูวา สิ่งตางๆเกิด หนี้ แกอกุศลวิบากประเภทนี้ไดตามขอ (๓).ขึ้นลวนมีเหตุที่ทำใหเกิด ไมมีสิ่งใดเกิดขึ้นโดยบังเอิญหรือโดย (๕). สาเหตุคือยังชดใชหนี้เวรกรรมยังไมหมด จะแกความนาจะเปน ผูใดประสงคกำจัดอคติใหหมดไปจากใจ ผูนั้น ปญหาใหจบสิ้นลงได ตองหาตนเหตุใหพบและดับที่ตนเหตุ
  • 32 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๓๓ 33 ในทางโลก แกปญหาโดยเลนกีฬาที่ออกกำลังกายจน ๙. ผูสำนึกผิดเหนื่อยลา เชน เลนแบดมินตั้น เลนเทนนิส เลนวอลเลยบอลฯลฯ งดบริโภคอาหารในเพลาเย็น บริโภคอาหารมังสวิรัติแทน คำถามการบริโภคเนื้อสัตว งดดูละครดูวีดีโอที่เสริมกิเลสกาม ฯลฯ กราบเรียน อ. สนอง วรอุไรที่เคารพ ในทางธรรม ตองพิจารณาอสุภะบอยๆ หากมีโอกาสนำ ผมมีเรื่องไมสบายใจขอเรียนถาม คือวาเมื่อเชาผมไดตัวเองไปดู Life Museum ทีวัดพระบาทน้ำพุ ดูจนซากศพติดตา ่ ไปใสบาตรโดยการซื้อลอดชอง ตอนแรกซื้อมา ๒ ถุงคิดวาจะหลับตาแลวยังเห็นซากศพฝงใจอยู จิตจะเบื่อหนายในรางกาย ใสบาตรเพียงถุงเดียวแลวเก็บไวกินเอง ๑ ถุง เมื่อพบพระสงฆแลวความรูสึกทางเพศจะหมดไป แลวก็นั่งยองๆโดยมือถือลอดชองไว ๑ ถุงสวนอีกถุงวางไวที่ (๖). ใหปฏิบตตนตามหลักไตรสิกขา (ศีล-สมาธิ-ปญญา) ั ิ พื้น พอใสถุงแรกเสร็จ ผมมีจิตศรัทธา จึงนำถุงที่วางไวกับพื้นดวยการพัฒนาใจใหมีศีล ๘ ที่ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย ใสลงไปในบาตรอีก โดยมิทันคิดวาถุงนี้วางบนพื้นแลว พอใส คุมใจอยูทุกขณะตื่น แลวนำตัวเองเขาปฏิบัติธรรมให เสร็จฉุกคิดไดวา เราไมควรนำของที่วางบนพื้นไปใสบาตรพระ ถูกกับจริต คือพิจารณากายคตาสติ จนกระทั่งจิต เลย จึงไมสบายใจ กราบเรียนถาม อ.สนอง วามีวิธการขอขมา ี ตั้งมั่นเปนสมาธิจวนแนวแน (อุปจารสมาธิ) ได การกระทำนี้อยางไรครับ แลว จึงนำจิตไปพิจารณาสติปฏฐาน ๔ ทังนีเนน ้ ้ กราบขอบพระคุณ อ.สนอง วรอุไร อยางสูง ทีตองมีศีล มีสัจจะ มีขันติ มีความเพียร เปนแรง ่ สนับสนุน และตองยอมเอาชีวิตเขาแลกธรรม คำตอบ โอกาสเขาถึงพระนิพพานจึงจะเปนไปได หากผูถามปญหาระลึกไดวา การเอาของวางไวกับพื้น เปนสิ่งที่ไมดีงาม หากประสงคจะแกไขความไมสบายใจ (บาป) ผูเจริญภาวนาใชอารมณธรรมตางๆ กัน ใหหมดไป ตองขอขมากรรมตอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ อาทิ พระพุทธรูป แตละกิเลสอยางเดียวกัน ดุจเสนามา เสนารถ เสนาเดินดวยเทา เจดีย ฯลฯ เมื่อจิตสงบแลว กลาววาจาขอขมากรรมไมดีที่ตน เพื่อทำสงคราม แตเอาชัยชนะอยางเดียวกัน ประพฤติแลว ใหสิ่งศักดิ์สิทธิ์ยกโทษให และตองไมประพฤติซ้ำ หลวงปูหลุย จันทสาโร วัดถ้ำผาบิ้ง จ.เลย ในสิ่งไมดีนั้นใหเกิดขึ้นอีก จากนั้นตองพัฒนาจิตใหมีสติกลาแข็ง เพื่อรักษาสัจจวาจาใหคงอยู
  • 34 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๓๕ 35๑๐. ผมเกลียดมันเหลือเกิน น้ำใจผมตังแตเล็กจนโต มันจะเอาอะไรมันตองได ทำรายน้ำใจพอ ้ แม แมเลียงและอามา ทีเลียงมันมาตังแตเด็ก หลังจากทีพอกับ ้ ่ ้ ้ ่คำถาม แมเลิกกัน มันตีผม ใชเทาเตะหนาผม หลังผมอยูบอยครั้ง แม กราบสวัสดี คุณพอสนอง ที่รักและเคารพ เราจะโตแลว ทุกวันนี้มันก็ทำอยู ผมทำงานสอนพิเศษเด็กไดเงิน ผมไดเฝาอานและติดตามกระดานสนทนาธรรมของคุณ มา ก็ตองเก็บไวใชจายของตัวเอง มันก็จะมาเอาเงิน รอย สองพอมาตลอด มีเรื่องมากมาย ที่เปนทุกขแลวนำมาเลาใหคุณพอ รอย อยูตลอด ผมยอมรับวาผมเครียดมาก เพราะวามหาลัยยังฟงเพื่อใหคุณพอไดอธิบาย ความกระจางชัดในขอกังขานั้นๆ ไมไดใหเงินเดือนผมเลย เพราะผมเปนเด็กทุน การเดินเรืองจึงชา ่ ชีวตของผมตอนนีมีอะไรหลายอยางเปลียนไปมากครับ ิ ้ ่ แตเทอมหนาผมกลับมาสอน เต็มตัวแลว ผมก็ตั้งใจวาจะชวยหลังจากอามาเสียชีวิตไปเมื่อปที่แลว ผมใชชีวิตเวลานี้ ดูแลพอ เหลือ พอกับแม จนกวาผมจะไมมีแรง แตมันสิครับ ไมทำงานแม และแมเลี้ยงใหเขามีความสุขทางกาย และใจ ตามกำลัง ปากก็บนวาจะใหกูทำงานอะไรละ กรรม! คิดไมเปนครับ โทรหาความสามารถ ทีผมมีอยู พอผมเครียดเพราะหนีสิน พูดคนเดียว ่ ้ แม ตลอดจะเอาเงิน วันนั้น วันนี้บางครังและอารมณโกรธ โมโหราย ผมเปนอาจารยมหาวิทยาลัย ้ ผมเหนื่อยใจเหลือเกิน ผมทะเลาะกับมันบอยมาก เราแหงหนึ่งในนครปฐม ไดทุนจากมหาลัยไปเรียนตอ ป. โท และ เปนพี่นองกันแทๆ แตผมเกลียดมันเหลือเกิน ทุกคนในบาน แมตอนนี้เหลือแควิทยานิพนธ อยางเดียว ผมตัดสินใจบอกพอวา เลี้ยง นองเลี้ยงตางไมพูดกับมัน เพราะไปทะเลาะกับเขาไว ทุกผมจะชวยเหลือในการปลดหนี้ให ขอแคพอ อยาอารมณโมโห ครั้งพอไมมีเงิน มันก็เหมือนคนไรคา ตางไปไหนก็มีคนขางบานงาย เพราะกลัวแกจะไมสบาย คอยๆ ผอนหนี้ออมจะชวยพอ มาพูดใหฟงวาอยูไดอยางไร อยูแลวไมชวยงานทีบาน ไมมเงินใช   ่ ีเอง ไมวาผมสอนพิเศษเด็กแลว ไดเงินเหลือมาบาง คอยแตเกาะแม เกาะนอง ผมฟงก็เฉยๆ แตบางครังผมก็สงสาร ้ ผมจะซื้อของที่พี่ชอบ มาให พอ แมเลี้ยง พี่ชาย และ มันนะครับนองชายกินทุกครั้ง ผมบอกตัวเองวา หากวันนี้เปนวันสุดทาย แตที่ผมสงสารมากที่สุด คือแม แมรองไหเพราะมันมาของชีวิต ผมตองตอบแทนพอกับแมใหดีที่สุด แตวาปญหาอยูที่ หลายทีแลว แมผมอยูทีสมุทรปราการ ผมตังใจวาเรียนจบโทแลว ่ ้พี่ชายของผม ซึ่งปจจุบัน อายุ ๒๘ ยาง ๒๙ ไมไดทำงาน เรียน เก็บเงินสักกอนเอาแมมาอยูกับผมตอนแก พาแมเขาวัด ทำบุญเนติบัณฑิต ผมเกลียดมันมากมายครับ ผมอยากฆามัน มันทำราย วันแมทีไร
  • 36 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๓๗ 37 ผมจะไปหาแม เอาดอกมะลิไปไหวแม เมื่อกอนนึกเขิน พุทธบริษัทใหแกปญหาที่ตัวเอง มิไดสอนใหแกปญหาที่คนอื่นแตไมรูทำไมผมถึงเปลี่ยนไปมาก หลังจากพบธรรมะ แตพี่ผมไม ฉะนั้นหากผูถามปญหาประสงคจะหางไกลจากบาป ตองดับที่เคยไปหาแมเลย ไมเคยไปดูวาแมอยูอยางไร ในหองเชาเล็กๆ ตนเหตุ คือแกปญหาที่ตัวเอง ไมเอาเรื่องไมดีของคนอื่น เขามันดีจะเอา เงินแมเทานั้นเทานี้ แตไมเคยที่จะดิ้นรนดวยตัวเอง มามีอำนาจเหนือใจของตน ดวยการใหอภัยเปนทาน ทุกครั้งคุณพอสนองครับ ผมอยากหมดเวร หมดกรรม กับไอพี่ชาย ที่มีเหตุขัดใจเกิดขึ้น ตองบริกรรมวา “ชางมันเถอะ ๆๆๆๆ”สารเลวคนนี้จังครับ ผมเกลียดมันมาก ผมจะเปนบาอยูแลว บริกรรมไปเรื่อยๆ จนเหตุที่ทำใหขัดใจหมดไป แลวความสงบผมทำงานมาเหนื่อย มันก็ทำรายน้ำใจผม ของใชของมันผมแตะ และเย็น (เมตตา) จะเกิดเปนบารมีสั่งสมอยูในจิตใจ หรือจะใหไมได ขืนไปยุงมันไดอาละวาด แตของผมมันเดินเขาเดินออก ดียิ่งกวานี้ ตองพัฒนาจิต (สมถภาวนา) จนมีกำลังสติกลาแข็งหยิบโนน หยิบนี้มาใช โดยไมบอกผมสักคำ ทำไมมันเห็นแกตัว ระลึกไดทันสิ่งกระทบไมดี แลวเห็นวาสิ่งกระทบดับไป (อนัตตา)แบบนี้ คุณพอครับ บางครั้งผมคุยกับใครไมไดก็นั่งรองไหอยู ตามกฎไตรลักษณ จิตจึงจะเปนอิสระจากสิ่งกระทบที่ไมใชคนเดียว มันทรมานจริงๆ ครับ คุณพอชวยบอกผมหนอยเถอะ ตัวตน แลวจิตปลอยวางสิ่งกระทบ จิตวางเปนอุเบกขา พรอมครับ วาผมควรทำอยางไร ถึงจะอยูไดอยางมีความสุขกับมัน กับมีปญญาเห็นแจงเกิดขึ้น วิธีการอยางหลังนี้อริยบุคคล ใชผูเปนพี่ชายที่ผมเกลียดที่สุด ดับกิเลสที่เขามามีอำนาจเหนือใจไดผล ดวยรักและเคารพ การที่เห็นวา แมรองไหเปนเรื่องของแม พระพุทธ โคดมมิใหเขาไปกาวลวงในชีวิตของคนอื่น หากเมื่อใด แมคำตอบ ศรัทธาในตัวลูก ลูกจึงจะมีสิทธิ์สอนแมไดโดยไมถือเปนบาป การชวยเหลือคนอื่นเปนหนึ่งในบุญกิรยาวัตถุ ๑๐ ผูใด ิ การประพฤติจริยธรรมลูกที่มีตอแม ใหผลเปนความกตัญูประพฤติแลว ผูนั้นมีบุญเกิดขึ้น หากการชวยเหลือคนอื่น แลว กตเวที ผูใดประพฤติไดแลว ความเจริญงอกงามในชีวิตและเกิดความไมสบายใจ หรือชวยเหลือแลว เบียดเบียนตัวเอง การ งานยอมเกิดขึ้น ฉะนั้นหากผูถามปญหาหวังความเจริญในชีวิตชวยเหลือนั้นถือวาเปนบาป พึงใหอภัยเปนทานอยูเสมอ พึงพัฒนาจิตตนเองใหมีกำลังสติ การทะเลาะเบาะแวงกับคนรอบขาง ใหผลเปนบาป กลาแข็งอยูเสมอ และพึงประพฤติจริยธรรมลูกตอพอแมอยูการเกลียดชังคนรอบขาง ใหผลเปนบาป พระพุทธโคดมสอน เสมอ ฯลฯ
  • 38 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๓๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๓๙ 39๑๑. วิญญาณมาขอสวนบุญ ปรากฏวาวิญญาณเหลานันเปลียนสภาพครับดีขึนมา จากผอมๆ ้ ่ ้ มีแตกระดูกเปนมีเนื้อขึ้นมา ผมเองก็ตกใจวาเปนไปไดอยางไรคำถาม เพราะไมมีใครเคยบอกเลย และก็ไดคุยกับวิญญาณเหลานั้น วา สวัสดีครับทานอาจารยที่เคารพยิ่ง เคยไดอยางนี้ไหมเขาบอกวาไมเคยเลย มีแตเขา เห็นแสงบุญ ผมเปนคนหนึงทีไดติดตามการบรรยายของทานอาจารย ่ ่ แลว เขาอนุโมทนาเอาถึงจะไดแตก็ไมมากขนาดนี้ มีตอนหนึงผม ่ทางเวปไซดหลายๆงาน รูสึกประทับใจในตัวอาจารยเปนอยาง ไดคุยวาถาไมไดเปนวันพระละกินอะไร เขาบอกวาครั้งหนึ่งตองมากจากการปฏิบัติของอาจารย กินศพเปนอาหารเพราะหิวมาก ผมฟงแลวสะเทือนใจเลย และ ผม ขอ เล า เรื่ อ ง ผม ให อา จาร ย ฟ ง ดั ง นี้ ตั ว ผม ได ยังมีหลายอยางที่ไดคุยไดเห็นหากมีโอกาสจะนำมาเลาใหฟงปฏิบัติธรรมมาเปนเวลาเกือบ ๒ ป ปจจุบันอายุ ๓๑ ป สามารถ ผมมีขอซักถามอาจารยดังนี้นะครับมองเห็นดวงจิตอื่นไดถาอยากเห็นแมลืมตา สามารถคุยกับดวง ๑. การอุทิศบุญมีวิธีอยางไรกันแนมีแตบอกวาอุทิศแตจิตอื่นๆ ได ไมมีใครบอกวาทำอยางไร เหตุเกิดขึ้นมาประมาณ ๖ เดือนแลวมีครั้งหนึ่งผมได ๒. ผมทำแบบนี้ผมจะทำผิดกฎที่ไดกำหนดวาสัตวโลกมีโอกาสไดไปทำบุญที่วัดแหงหนึ่ง ไปดวยการชวนของเพื่อนๆ ยอมเปนไปตามกรรมหรือเปลา (ผมทำอยางนีมานานแลวตังแต ้ ้พอเขาไปในวัดก็ไดการตอนรับจากดวงจิตที่เปนเทพอยางดี มา ทราบ)ตอนที่ทำบุญตักบาตรสิครับ มีวิญญาณลำบากมาขอบุญเต็ม ๓. ผมถูกมารหลอกหรือเปลาวาผมทำไดเลย ผมบอกวารอเวลากรวดน้ำนะแลวจะสงให วิญญาณเหลา ขอขอบคุณลวงหนาครับ (ผมพยามถามพระหลายๆนั้นตอบเลยวาเขาไมไดบุญเวลากรวดน้ำ อาวจะทำอยางไรละที่ ทาน ทานบอกวาตอบไมได ไมใชกิจของสงฆ) เคารพอาจารยจะทำบุญถึงเขาไดนะ ผมกำหนดจิตนึกขึ้นมาไดจากหลวงปูฤาษี มากครับลิงดำ วาเวลาทำบุญใหอุทิศเลย ผมไมรูวาอุทิศนั้นทำอยางไรเคยไดยินแตทำไมเปน พอดีนึกขึ้นมาไดจากเพื่อนผมคนหนึ่ง คำตอบวาเวลาทำบุญใหวา “บุญนี้จงไปถึง.....” ผมก็ทำบางเอาขาวใส (๑). ทำอยางที่บอกเลาไปใหฟง นั่นแหละบาตรพอหลุดมือบอกเลย “บุญนีจงไปถึงแกวิญญาณทีอยูตรงนี” ้ ่  ้ (๒). สัตวโลกเปนไปตามกรรมนั้น ถูกตองแลว แตหาก
  • 40 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๔๑ 41สัตวโลกมาอนุโมทนาบุญจากมีผูอุทิศให ถือวาเปนการทำกรรม จริงๆ จนเวลาผานไปประมาณอีกหาหกเดือน พอเคาก็จับไดวาของผูมาอนุโมทนาเหมือนกัน ฉะนันการอุทศบุญทีตนมีใหกับสัตว  ้ ิ ่ ยังคบกันอีก และใชเงื่อนไขในเรื่องของการผิดศีลมากลาวอางอื่นที่ตองการบุญ มิไดถือวาประพฤติผิดกฎแหงกรรม เชนเดิม แตแฟนหนูเคาบอกกับหนูวาเคาไมเชือพอของเคาเพราะ ่ (๓). “มาร” หมายถึง ตัวการทีขัดขวางบุคคล มิใหบรรลุ ่ วาพอเคายังไมได จบกิจ (หนูก็สงสัยในคำนี้เหมือนกัน) แลวเคาความดี ซึ่งมีอยูหาประเภท ไดแก มารคือกิเลส (กิเลสมาร) ก็มีโอกาสไดไปปรึกษาพระรูปหนึ่งจากวัดทางเหนือ จ.ลำพูน ซึ่งมารคือขันธทั้งหา (ขันธมาร) มารคืออภิสังขารที่ปรุงแตงกรรม เปนพระทีทางบานเคานับถือเปนอยางมาก เห็นเคาเคยพูดใหหนู ่(อภิสังขารมาร) มารคือเทพบุตร (เทวปุตตมาร) และมารคือ ฟงประมาณวา พระรูปนี้เปนพระอริยะเจาและจบกิจแลว และความตาย (มัจจุมาร) ที่บอกเลาไปเปนกิเลสมาร คำตอบที่ไดรับจากพระรูปนี้ก็คือ ผิดศีล คนที่คบกันแบบนี้จะ ตองตกนรก เห็นเคาพูดประมาณวาหนูมีสัมมาทิฏฐิ ใหคบกัน แบบเพื่อน หนูยังมีเรื่องสงสัยอีกคะ เคาเคยพูดใหหนูฟงประมาณ๑๒. หนูเปนสาวประเภทสอง วา การทีชายซือบริการหญิงบริการทางเพศนันไมผิด การสำเร็จ ่ ้ ้ ความใครดวยตนเอง และการดูหนังลามกก็ไมเปนการผิดศีลแตคำถาม อยางใด และหากจะใหหนูไมผิดศีลก็คือ หนูตองเสพกามกับผู สวัสดีคะหนูมีคำถามอยากจะเรียนถามคะ หญิงเทานั้นจึงจะไมผิดศีล หรือหากหนูอยากจะถึงซึ่งนิพพาน หนูเปนสาวประเภทสองทีผาตัดแปลงเพศเรียบรอยแลว ่ ก็ตองครองตัวเปนโสด และถือศีลอยางเครงครัด หนูลืมบอกไปไดรูจกและคบกับชายคนหนึงในฐานะแฟนหรือคนรักมาประมาณ ั ่ คะวาเคามุงมั่นที่จะถึงซึ่งนิพพานเปนอยางมาก หลังจากที่เมื่อหนึงปแลว กอนหนานีทีคบกันเคา ไมไดบอกพอเคาจนกระทังวัน ่ ้ ่ ่ สามปที่แลว แมของเคาจากไปอยางกระทันหันจากโรคมะเร็งหนึงพอของเคารู ก็สังใหเลิกคบกันตัดขาดกันเลย โดยใหเหตุผล ่ ่ เคาจึงหาทีพึงดวยเรืองนี้ หนูฟงมาดังนันก็เชือในสิงทีเคาพูด แต ่ ่ ่ ้ ่ ่ ่วาการคบกันแบบนีถือวาเปนดวงจิตชายสองดวงคบกัน ถือวาผิด ้ หนูตองการความกระจางจากอาจารยอีกทีนึงคะศีล หนูขอกราบขอบพระคุณเปนอยางสูงไวลวงหนานะคะ แตวาเคาก็ยังเชื่อมั่นในตัวของเคาเองวาหนูเปนหญิง อาจารย
  • 42 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๔๓ 43 ปล.จริงๆ แลวหนูเคยไดคำตอบจากทานเจาอาวาสวัด ๑๓. หนูเรียนอยูตางประเทศที่มีชื่อเสียงแหงหนึ่งมา แลวคะ วาไมไดผิดศีลแตอยางใด แตหนูก็ยังอยากไดคำตอบจากอาจารยดวยเชนกันคะ เพื่อความ คำถามมั่นใจคะ อาจารยคะหนูขอบคุณทีอาจารยกรุณาตอบคำถามทีหนู ่ ่ เคยถามไปกอนนี้ เวลานี้หนูพยายามรักษาสติกับตัวตลอด ทั้งดูจิตและคำตอบ สวดมนตใหเปนนิสัยเพื่อจะกำจัดพฤติกรรมผิดปกติที่เปนอยูคะ คนเพศชายจะคบกับเพศชาย หรือคนเพศหญิงจะคบ แมยังไมได ๑๐๐%กับคนเพศชาย ไมถือวาผิดศีล แตหากบุคคลทั้งสองรวมสังวาส ขณะนีหนูเรียนอยูตางประเทศ หนูอยากทำบุญใหชมรม ้ กัน โดยที่ยังมิไดรับอนุญาตจากผูเปนเจาของ เชน พอแม พี่ กัลยาณธรรมคะ เนื่องจากการที่หนูฟงบรรยายของอาจารยสาว พี่ชาย ฯลฯ จึงจะถือวาผิดศีลขอ ๓ ทำใหหนูมีความคิดที่ถูกตอง มนุษยทำกรรมไดสามทาง คือ กายกรรม วจีกรรม ทำใหหนูอยากรวมสงเสริมชมรมคะ เวปไซตดีมากเลย คะทำใหหนูไดมีโอกาสฟงธรรมบรรยายของอาจารยและมโนกรรม หากประพฤติผิดศีลในทางใดทางหนึ่ง ถือวา หนูขอเรียนถามอาจารยตอดังนี้คะการประพฤตินั้นมีผลเปนบาป บุคคลจะเขาถึงความสิ้นอาสวะ ๑. หากทำบุญโดยคิดวา เราตองการมีบุญสะสมนี่จะ(นิพพาน) ได ผูนั้นตองมีจิตปราศจากอาสวะทั้งปวง คือหมด ทำใหการทำบุญนั้นไมดีหรือเปลาคะ เพราะหนูรูสกวาเหมือนกับ ึอกุศลวิบากและพนจากอวิชชา เราหวังผลจากการทำบุญคะ แตใจมันคิดเอง การ ซื้ อ บริ ก าร กั บ หญิ ง ที่ ให บริ ก าร ๒. บางครั้งที่นั่งสมาธิจิตของหนูอยูกับตัวตลอด หนู ทางเพศ การสำเร็จความใคร การดูหนัง นั่งจนรูสกวาตากระพริบถี่เองเหมือนถูกบังคับใหลืมคะ แลวก็ ึ ลามก ฯลฯ เปนสิ่งไมผิดตามความเห็น ลืมขึ้นมาเองไมทราบวาเปนอาการของอะไรคะ เปนอยางนี้มา ๓ ครั้งแลว ของผูมีความเห็นผิด แตผูรูจริงเห็นเปน ๓. การที่หนูทำผิดศีลขอ ๓ ทำใหหนูคิดวา หนูไม ตรงขาม สามารถหายจากพฤติกรรมผิดปกติที่เปนอยูไดสมบูรณ หนู ตั้งใจวาหนูกลับไปเมืองไทยในอีก ๓ เดือนหนา หนูจะเขาวัดเพื่อ
  • 44 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๔๕ 45ปฎิบัติธรรมกอนออกมาทำงาน และเลิกทำผิดกับคนคนนี้อีกใน (๓). ปญหาที่ถามไปจะแกไขได ตองพิจารณาอสุภะ จนชาตินี้ กราบเรียนอาจารยกรุณาชวยแนะนำวัดดวยคะ กระทั่งจิตเกิดปญญาเห็นแจงในรางกาย วาเปนของปฏิกูลไม ๔. หนูเคยฝนมา ๒ ครั้งดวยคะเมื่อไมนานมานี้ ในฝน งาม แลวเกิดเปนความเบื่อหนายในรางกาย เห็นชัดแจงวาในหนูเปนอีกคนหนึ่งที่ไมใชหนู และเปนภรรยานอยของผูชายที่หนู ทีสดรางกายตองแปรสภาพเปนศพ ทีขึนอืดเนาพอง มีกลินเหม็น ุ่ ่้ ่เองก็ไมรูจัก ทั้งที่ตอนนี้หนูเองก็ยังเรียนอยู และผูชายที่หนูคบ เนา เหม็นเขียว มีสีเขียวคล้ำ มีน้ำเหลืองไหลออกทางปาก ทางก็ยังไมไดแตงงาน ไมทราบวาเปนเพราะอะไรคะ ทั้งที่หนูไมเคย จมูก ฯลฯ ผูใดพิจารณาอสุภะจนเห็นถูกตรง ตามความเปนจริงฝนวาเปนคนอื่นที่ไมใชหนูเลย เชนนีแลว ยอมคลายความกำหนัดลงได แลวจิตรังเกียจการรวม ้ กราบขอบพระคุณอาจารย ดร.สนองคะ ประเวณี สำนักปฏิบัติธรรมสุทธจิต ของภิกษุณีนันทคำตอบ ญาณี อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม เปนสถาน (๑). ผูใดพัฒนาความรู (ปญญา) ดวยการฟง การอาน ที่แนะนำใหผูถามปญหานำตัวเขาปฏิบัติธรรมที่นั่นและการวิจัย นอกจากปญญาทางโลกจะเกิดขึ้นแลว ความเปน (๔). เหตุที่จิตไมตั้งมั่นเปนสมาธิ เพราะจิตตัวตนหรือความเห็นแกตัว (ego) ยอมเกิดตามมาเปนอัตโนมัติ ขาดสติ ความฝนจึงเกิดขึ้นผูนันยอมทำบุญโดยหวังผลของบุญตอบกลับคืนมา ตรงกันขาม  ้ผูใดพัฒนาความรูสูงสุดดวยการปฏิบัติจิตตภาวนา เมื่อปญญา เวลาเราโกรธดาวาทุบตีเขา เราก็เปนทุกข ทั้งๆ ที่จิตมุงอยากจะใหเห็นถูกตามธรรมเกิดขึ้นแลว ความเปนตัวตนยอมหมดไป ผูนั้น คนนั้นคนนี้เขาดี จึงดุดาวากลาว โกรธเขาถาเขาไมทำตามจะทำบุญโดยไมหวังผลของบุญตอบกลับคืนมา แตเราสอนเขาดวยความโกรธในจิตในใจนั้นไมเปนผลประโยชน (๒). เปนอาการของจิตทีขาดสติ การนังบริกรรมเพือให ่ ่ ่จิตตั้งมั่นเปนสมาธิ ผูนั่งภาวนาตองมีจิตจดจออยูกับอิริยาบถที่ เหมือนกับเอาน้ำรอนๆ ไปรดผัก แทนที่มันจะงอกงามขึ้นเปนปจจุบันขณะ เชน การเจริญอานาปานสติ ตองเอาจิตจดจอ ไมเปนอยางนั้น มันไหมมันตายไปหมด เพราะน้ำที่เราไปรดมันรอนอยูกับลมหายใจทีกำลังเขาสูรางกาย และจดจออยูกับลมทีกำลัง  ่   ่ ฉันใด จิตใจของคนที่โกรธไปแนะสอนคนอื่น บอกคนอื่นปลอยออกจากรางกาย อยางนี้จึงจะเรียกวาปจจุบันขณะ หาก ดวยความโกรธ จึงเปนโทษเปนทุกข เขาไมยินดีรับคำสอนจิตเคลื่อน (ไมจดจอ) ออกไปจากการบริกรรม แลวไประลึกอยู พระอาจารยสิงหทอง ธัมมวโร วัดปาแกว จ.สกลนครกับการกระพริบของเปลือกตา อยางนี้เรียกวาจิตขาดสติ
  • 46 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๔๗ 47๑๔. เขาวาหนูเปนตนเหตุ (สวนใหญเกิด แลวมาลงอารมณที่หนู และหาวาหนูคือตนเหตุ) ดูถูกตัวเอง ปฏิเสธทุกอยางที่มีและที่เปน สรางความทุกขใจ ใหคำถาม ครอบครัวของ เคามาก หนูอยากชวยเคาคะ สงสารตัวเคาและ กราบสวัสดีทานอาจารย ดร.สนองคะ พอแมเคามาก หนูเคยเปดวิธการทำสมาธิทีทางเว็บไซท กัลยาณ ี ่ กอนอื่นขอกราบขอบพระคุณ ในความดีที่ทานอาจารย ธรรมมีใหเคาฟง ดูเหมือนเคาชอบคะ แตไมเห็นทำตามเลย ครัน ้ไดทำเปนตัวอยาง ใหกับทุกคนที่ไดยินไดฟง และเลื่อมใสในการ จะอธิบายเองก็เหมือนความรูทีมีจะนอยนิด และไมรจะอธิบายให ่ ูคนหาความเปนอิสระ ใหกับใจตนเอง หนูก็เปนอีกคนหนึ่ง ที่ ฝรังเคาฟงยังไงดี เพราะเคาเองไมไดนับถือศาสนาพุทธ หนูไมได ่ อยากใหเคาจำเปน ตองเปลี่ยนศาสนา เพียงแคอยากใหเคาไมพยายามสรางความเปนอิสระ ใหกับใจคะ แตมันเปนหนทางที่ ตองมี ภาวะจิตตกหรือจิตออนแอ ซึ่งตัวเคาเองก็ทุกข แลวเคายากมาก หนูมีคำถามมากมาย แตสวนใหญไดคำตอบบางแลว เองก็หาทางออกไมได ครั้นเราจะทำใหดูก็ ไมรูจะทำอยางไร ใหจากการอานสนทนาภาษาธรรมผาน ทางเว็บไซท เกิดศรัทธาได แตใชเมตตา และขันติ ซึงบางครังการที่ หนูเงียบ ่ ้ หนูขอรบกวนถามคำถามคะ หนูมีแฟนเปนชาวอเมริกัน และไมโตตอบกลับ ทำใหเคารูสกผิดที่ลงอารมณไมดีกับหนูเลย ึคะ เคามีปญหากับตัวเอง คือเคามีภาวะที่เรียกวา depression ทำใหตัวเคาเอง depress หนักเขาไปอีก(ภาวะหดหู , ภาวะเศรา , ภาวะกดดัน) เปนภาวะที่คนอเมริกัน คำถามคือเปนกันเยอะ และยากจะเขาใจสำหรับหนูคะ แตเทาที่คาดเดา ๑. สำหรับผูที่ไมมีความมั่นใจในตัวเอง เราควรใหกำลังนาจะเกิดจากที่วาแฟนหนู เคาเปนลูกคนเดียว ขี้อาย ไมมีเพื่อน ใจ และสรางความมั่นใจใหกับตัวเองอยางไรและไมมีความมั่นใจในตัวเองเลย จึงเปนสาเหตุที่เคาไมกลาที่จะ ๒. สำหรับผูทีไมมความมันใจในตัวเองแบบนี้ ครอบครัว  ่ ี ่มีปฏิสัมพันธกับคน เคามักที่จะโทษพอแม ที่ไมยอม ใหเคาออก ควรแนะนำและให กำลังใจเคาอยางไรดีไปเที่ยวเลนกับเพื่อนในสมัยยังเด็ก (สำหรับที่อเมริกาแลวการ ๓. สำหรับผูทีมีภาวะ Depression (ซึงหนูเขาใจวานาจะ  ่ ่ปลอยให เด็กอยูตามลำพัง เปนเรื่องอันตรายมาก อีกทั้ง วัยรุน เปนกันเยอะทั่วโลก) เราควรจะแนะนำและใหกำลังใจ อยางไรมีสิ่งยั่วยุมาก เลยทำใหแมเคาเขมงวด) เลยทำใหเคาไมไดเรียน ดีรูจะปฏิสัมพันธกับคน โดยเฉพาะเพื่อนรวมงาน เคามักคิดวาตัว ๔. สำหรับคนที่อยูดวย อยางหนูหรือครอบครัวของ ผูเองเปนสวนเกิน ทุกครังทีมีอาการ จะใชวาจาไมสุภาพ หงุดหงิด ้ ่ ที่มีภาวะอยางนี้ ควร ปฎิบัติตัวอยางไรดี
  • 48 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๔๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๔๙ 49 รบกวนทานอาจารยชวยให คำแนะนำดวยคะ การใหอภัยในทุกสิ่งที่เปนเหตุขัดใจ ผูมีวิตกจริตนิยมเจริญอานา สุดทายนี้ ขอกราบขอขมา ทานอาจารย ที่กอนหนา ปานสติ ฯลฯนี้ เคยฟงธรรมจากพระอาจารยบางรูปผานทางเว็ปไซท You- (๓). ผูรูจริง ไมไปแกปญหาที่ผูอื่น เพราะเมื่อใดที่เขายังTube แลวมีคลิปของอาจารยปรากฏขึ้นมาในใจ นึกปรามาส ไมศรัทธา เขายอมไมประพฤติตาม ตรงกันขาม ผูรูจริงแกปญหา วา “ตาลุงคนนี้แกจะสอนดีกวาพระสงฆไดอยางไร” แตพอหลัง ที่ตัวเอง ฉะนั้น พึงทำตัวเองใหมีพฤติกรรมดีงาม จนกระทั่งเขาจากที่ไดฟงธรรมะของทานอาจารยแลว เกิดอาการสิโรราบ ศรัทธาเมือใด คอยชีแนะวิธการใหเขาทำ เพราะเขาจะทำดวยใจ ่ ้ ีและเกิดความเลื่อมใสอยางมาก ตอนนี้พยายาม เอาศีลมาคุม ศรัทธา แลวผลยอมเกิดไดงายใจและฝกระลึกรู อยูกับปจจุบันเทาที่จะทำไดคะ (๔). ควรพัฒนาจิตตนเองใหมีคุณธรรม คุมใจอยูทุก ขอกราบขอบพระคุณทานอาจารย รวมถึงคณะผูจัดทำ ขณะตืน ดวยการประพฤติจริยธรรมทีเกียวของ อาทิ จริยธรรม ่ ่ ่เว็ปไซท และขอ อนุโมทนาบุญกับทุกๆ ทาน ลูกของพอแม จริยธรรมภรรยา/สามี จริยธรรม ขอบุญกุศลที่ทานสรางไว อำนวยความเจริญใหทานทั้ง พลเมืองของชาติ ฯลฯ และจะดียิ่งขึ้น หากหลายทั้งทางโลก และทางธรรมคะ สามารถดับอัตตา คือดับความเห็นแกตัวลงได ดวยการพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง แลวคำตอบ ใชปญญาเห็นแจงไปดับขันธ ๕ (รูป เวทนา (๑). ในทางโลก เชนที่ประเทศอังกฤษ เขาใชวิธีทำตัว สัญญา สังขาร วิญญาณ) ตามกฎไตรลักษณใหเปนประโยชนตอผูอื่น เชน ทาสีบานใหคนชราที่ชวยตัวเองไมได บริจาคโลหิตใหคนอืน ชวนเลนกีฬาถนัดเพือเรียนรูและเขาไป ่ ่  พระบรมศาสดาสอนใหพิจารณาความตายมีสวนรวม ( sport is not to win but to participate and to เพราะมันละกิเลสได มันหมดความทะเยอทะยาน หมดความeducate) ฯลฯ ฉะนั้น ทำไมไมลองใชวิธีการเชนนี้ดูบางละ เห็นแกตัว ความตายนั้นเปนอารมณอันเปนสิริมงคลชนิดหนึ่ง (๒). แนะนำตามขอ (๑) และหากใหมีความมั่นใจในตัว คนระลึกถึงความตายก็หมดปญหาที่จะไปคิดฆาใคร คิดเข็ญเองมากขึ้น ชาวพุทธนิยมทำใจใหมีศีล ๕ ขอ คุมอยูทุกขณะตื่น คนอื่น คิดเบียดเบียนคนอื่น คิดอิจฉาพยาบาทคนอื่นแลวพัฒนาจิตใหมีสติกลาแข็ง ตามวิธีที่เหมาะกับจริต อาทิ ผูมี มันก็หมด หมดความที่เปนบาป เรียกวากุศลกรรมราคจริต นิยมพิจารณาอสุภะ ผูมีโทสจริตนิยมเจริญเมตตา ดวย  หลวงปูคำพอง ติสฺโส วัดถ้ำกกดู จ.อุดรธานี
  • 50 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๕๑ 51๑๕. ถูกจริตกับหนู ๑. หนูเริมฝกสมาธิทีบาน ทําครังที่ ๔ หนูคิดคําบริกรรม ่ ่ ้ เอง (กายดับ / จิตนิ่ง) ๑๕ นาทีไดจนคําบริกรรมหยุดเองคำถาม อัตโนมัติ ไมไดยนเสียง ไมรสึกทางกาย ไดประมาณ ๕ นาที รูเลย ิ ู  กราบสวัสดีอาจารยสนองที่เคารพ วาจิตนิงมาก แตแลวหนูเริมงงวาเอะไงตอดี หนูยังคิดถึงอาจารย ่ ่ หนู สนใจ เรื่อง ความ ตาย เลย เปด ดู บังเอิญ เจอ วีดีโอ และอาจารยเณรคําเลยคะใหคุมครองหนู เพราะหนูไมมครูสอน  ีอาจารยเรืองชีวตหลังความตาย จากนันหนูฟงคลิปของอาจารย ่ ิ ้ จึงเกิดความกลัว มันก็สุขสักพักหนูก็ออกจากสมาธิคะ การที่ฝกมาได ๒๐ เรืองฟงแลวฟงอีกหลายรอบทุกวันได ซึงรสพระธรรม ่ ้ เองอยางนีจะอันตรายไมคะ แลวหนูทําไงตอดี เพราะหนูอยูบาน ้ มากคะ รูสกวาอาจารยเทศนไดไพเราะและถูกจริตกับหนูมาก ไม ึ คนเดียวคะ เลยกลัววาเปนอะไรไปจะไมมีใครรูเลย ลองคนคิดวาเปนความบังเอิญทีไดฟงอาจารยเลยคะ เปนบุญของหนูที่ ่ แลวเปนเพราะหนูขาดสติแลวตองทําอยางไรจึงทําสติมันคงเพือ ่ ่ไดพบฟงอาจารยจริงๆ แมจะไกลบานมาจบโทและทํางานตอ บ. สมาธิ ไดคะ / หนูอยูเมือง Lake Elsinore, California คะที่อเมริกามา ๑๐ ปแลว ตอนนี้หนูอายุ ๓๑ คะ ๒. ตอนอายุ ๑๔ หนูไมรูจักการเขาฌานอะไรเลย แตมี ๑ ปที่ผานมาเริ่มปฏิบัติธรรมตามพระพุทธะ แลวชีวิต อยูครังโกรธพีชายมากหนูเลยหลับตาพุทโธ เพียงเพือระงับความ  ้ ่ ่หนูดีข้ึนมาก อาจารยเปนกําลังใจและแรงบันดาลใจใหหนูไดมา โกรธแตแลว ๑๐ นาทีผานไปหนูจิตสงบไมไดยนเสียงใครเลย จิต ิทางธรรมอีกครั้ง หลังจากทั้งชีวิตหนูผิดศีลตลอดแตจริตชอบ สุขมากหนูคิดยอนกลับไปพิศวงกับตัวเองวา เราเขาสมาธิไดเร็วฟงธรรม ชอบสวดมนต ชอบเขาวัด ฟงพระเทศน ชอบทําบุญ มากทั้งที่ไมรูจักเรื่องพวกนี้เลยเมื่อตอนยังเด็ก อยากเรียนถามทําทานมาก มาตอนนีหนูหมันรักษาศีล ๕ ทําทานตลอด ทําความ ้ ่ อาจารยวา ชาติกอนหนูเคยทําหรือไมและชาตินีหนูจะเขาถึงฌาน ้ดีทุกวัน เริ่มฝกสมาธิ สวดมนตทุกวัน จนวันที่มีบรรยายธรรม ขั้นสูงไดไหมคะ หนูปรารถนาโสดาบันคะที่ตรอกขาวสารวันสงกรานตหนูบินกลับไปบานและตั้งใจ มาก ๓. หนูเปนโรคกะเพาะปสสาวะอักเสบเปนประจําเดือนบอกพอแมพี่ใหไปกับหนู บินถึงวันจันทรพอดีจะไปพบอาจารย ละ ๒-๓ ครั้ง เปนมา ๖ ปแลว หนูคนควาหาทางปองกันทุกวิถีใหได แตบินไปถึงก็ไมไดไปเพราะเขายิงกัน ขอใหหนูมีบุญได ทางตลอดจนดื่มนํ้าแครนเบอรี่ และ เบื่อทานยาปฏิชีวนะอยางกราบเทาอาจารยจริงๆวันหนึ่งนะคะ แรงแลว หนูเริมทําบุญใหเจากรรนายเวรมาตลอด ก็ไมแนใจวา ่ ขอถามอาจารยคะ เกี่ยวไหม อยากขอคําชี้แนะจากอาจารยคะวามีทางอี่นอีกไหม
  • 52 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๕๓ 53 สุดทายนี้หนูสัญญาจะทําความเพียรในทางธรรม หมั่น เชนเดียวกัน หากจิตที่รับสิ่งกระทบเขาปรุงอารมณดับทําความดี ถือศีล ๕ และจะตามไปฟงบรรยายธรรมของอาจารย ไป (อนัตตา) ปญญาเห็นแจงในจิตยอมเกิดขึ้น และสุดทายหากอีกในภพสุขภูมภายภาคหนานะคะ ิ ธรรมทีเขากระทบจิตดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ ปญญาเห็นแจง ่ กราบเทาอาจารยคะ ในธรรมยอมเกิดขึ้น การพิจารณา กาย เวทนา จิต ธรรม ตาม กฎไตรลักษณ เรียกวา พิจารณาสติปฏฐาน ๔ ซึ่งเปนหนทางคำตอบ ทำใหจิตเกิดปญญาเห็นแจง ซึ่งอริยบุคคลทุกคนตองมีปฏิปทา (๑). ฝกสมาธิอยูที่บาน แลวจิตเปนสมาธิแนวแน จน ตามแนวทางนี้กระทั่งไมไดยินเสียง ไมมีความรูสึกทางกาย นั่นแสดงวาจิตได (๒). จิตเขาถึงความตังมันระดับฌานได ตังแตมีอายุได ้ ่ ้เขาถึงสมาธิสูงสุด หรือเรียกวาเปนสมาธิระดับฌาน ซึ่งมีผล ๑๔ ป นั่นเปนเพราะของเกาแตอดีตชาติ ผลักดันใหเปนเชนนั้นทำใหเกิดความสุขที่ละเอียดประณีต (ฌานสุข) สมาธิระดับนี้ไม อนึ่ง ผูใดปรารถนาความเปนโสดาบัน ตองพัฒนาจิตสามารถนำมาใชฝกจิตใหเกิดปญญาเห็นแจงได สวนเรืองการนำ ่ (วิปสสนาภาวนา) ใหเกิดปญญาเห็นแจง แลวใชปญญาเห็นแจงจิตออกจากฌาน แลวเกิดเปนความกลัว ถือเปนเรื่องปกติของคนไมรูจริง ดับ สังโยชน ๓ (สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส) ใหหมด วิธีแกปญหาความหลงและความกลัว ตองถอยจิตให ไปจากใจไดเมื่อใด อริยบุคคลขั้นโสดาบันจึงจะเกิดขึ้นได และออกมาตั้งมั่นเปนสมาธิจวนแนวแน (อุปจารสมาธิ) จิตจึงจะรับ เปนสิ่งที่ไมยากสำหรับผูถามปญหา หากประพฤติเหตุปจจัยใหสิ่งกระทบที่อยูรอบตัวได เมื่อใดปรากฏสวนของรางกายเกิด ถูกตรงไดแลว ผลยอมปรากฏแนนอนขึ้นในจิต ใหใชจิตตามดูรางกาย วาดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ (๓). ความอาพาธใดที่หาเหตุแทจริงไมพบ ผลของการ(อนิจจัง-ทุกขัง-อนัตตา) เมือใดทีจิตเห็นกายเปนอนัตตา (ไมมตัว ่ ่ ี บำบัดรักษายอมไมสัมฤทธิ์ ผูใดเชื่อในกฎแหงกรรม แลวทำเหตุตนแทจริง) จิตจะปลอยวางรางกาย จิตเปนอิสระจากรางกาย ใหถูกตรง โอกาสหายจากอาพาธยอมเปนไดปญญาเห็นแจงในกายจึงเกิดขึ้น ผูรูในพุทธศาสนารูวา การออกกำลังไมสม่ำเสมอ มี หากเวทนา (สุข, ทุกข, ไมสุขไมทุกข) ปรากฏขึ้นกับ ความเพียรมากแตพักผอนนอย ฤดูกาลเปลียน และการทำกรรม ่จิต ตองใชจิตตามดูเวทนา จนเห็นวาเวทนาเปนสิ่งที่ไมใชตัวตน เบียดเบียน เหลานีเปนเหตุใหอาพาธเกิดขึน ดังนันเมือไปหาหมอ ้ ้ ้ ่แทจริง ปญญาเห็นแจงในเวทนาจึงเกิดขึ้น แลวยังบำบัดรักษาไมเกิดผล แสดงวา มิไดดับที่ตนเหตุแทจริง
  • 54 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๕๕ 55ผูที่เขาถึงตนเหตุแทจริงไดแลว ดับตนเหตุได ความอาพาธยอม ๑๖. ผมเปนทันตแพทยหมดไป ในกรณีของความอาพาธที่เกิดจาก การทำเหตุ คำถามเบียดเบียนไวกอน ตองแกปญหาดวยการดับเหตุใหถูกตรงดังนี้ กราบสวัสดีทานอาจารยสนอง ครับผม ๑. ยอมรับความจริง แลวชดใชหนี้เวรกรรมไปจนกวา ผมไดบังเอิญพบไฟลเสียงธรรมะของอาจารยในเนตจะหมดสิ้น และคนหาฟงตอในเรื่องอื่นๆ รูสึกปลาบปลื้มในคำสอนเทศนา ๒. ทำบุญใหญ แลวอุทิศบุญใชหนี้เจากรรมนายเวร ของอาจารยมากๆ จนผมตองนอนฟงกอนนอนแทบทุกๆ คืน ซึ่งจะทำใหหนี้เวรกรรมหมดไปไดเร็ว ยิ่งไดฟงอาจารยกลาววาชาตินี้คือรางมนุษยสุดทายของทาน ๓. หนี้เวรกรรมที่ยังตามใหผลไมทัน แลว (หากผมฟงไมผิดเพี้ยนนะครับ กราบขออภัยในความไม ตองทำดีใหยิ่งใหญ ใหบุญสงผลจนบาปตาม ไมทัน แนนอน) ผมยิ่งโมทนาสาธุและยิ่งตองตักตวงความรูและคำ ๔. หนีเขานิพพาน หนี้เวรกรรมที่ สอนของอาจารยใหมากๆ เหลือเปนอันยกเลิก (อโหสิ) ผมเปนทันตแพทยซึ่งระหวางที่ผมทำฟนใหคนไข ผมมัก จะอธิบายความรูทันตสุขภาพในเชิงธรรมะแกคนไข ผมไมชอบ พรุงนี้มีไหม พรุงนี้ไมมี มีแตวันนี้ มีใครเห็นพรุงนี้ไหม นั่งนิ่งๆ ทำงานคนเดียวหรือคุยกับผูชวยขามศีรษะคนไขมาก เห็นเดี๋ยวนี้ ปจจุบน..ปจจุบันดี อนาคตก็ดี ปจจุบันดี อดีตก็ดี ั นัก คำสอนบางครั้งเมื่อผมกลาวออกไป ผมรูสึกตัวหวิวและตื้น ชีวิตก็มีเทานี้ นาทีนี้ วินาทีนี้ เราจะทำอยางไร เราอยูที่ไหนกัน ตันมากๆ อยางเชนคนไขสวนมากชอบที่จะแปรงฟนเร็วเพื่อหวัง อยูตรงนี้ อยูตรงความรูสึกตัว สมมติเรายืนอยูที่นี่แตใจเราไปอยู แคกลิ่นยาสีฟน และเขาก็บวนปากภายในเวลานาทีเดียว เขาไม กับลูกชายลูกสาว ไปถึงกรุงเทพฯ ไปถึงลูกสาว ลูกชาย ไดนึกถึงสาระของการที่ตองแปรงฟน เขาติดในสารปรุงแตงที่ มีประโยชนอะไร เขารูวาเราคิดถึงเขาไหม เขาไมรูหรอก เขา บริษัทไดใสไว ซึ่งการแปรงฟนที่ไวเกิน นอกจากคราบอาหารยัง สนุกสนาน เราก็เปนบาไปคิดถึงเขา หวงเขา เขาไมรูวาเราคิดถึง ตกคางแลว กลิ่นของยาสีฟนจะถูกคราบอาหารกลบและก็สง  หลวงพอคำเขียน สุวณฺโณ วัดปาสุคะโต จ.ชัยภูมิ กลิ่นไมพึงประสงคออกมาไดอีก เขาไมไดกำจัดสาเหตุที่ทำใหมี กลิ่นตกคาง เขาหวังแตสิ่งที่มาปรุงแตง
  • 56 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๕๗ 57เพื่อใหดูดี เขาไมไดกำหนดตำแหนงแปรง เขาวางตำแหนงขน กันทั้งในแงของความรูฟนที่แฝงธรรมะเปนนัยๆ ผมกลัวบาปที่แปรงไมถูกตอง เขาไมรูวาสวนที่อาหารชอบติดคางคือบริเวณ เสมือนจะสอนพระนะครับไหน เขาแปรงแบบนี้ ก็เสมือนไมไดแปรง...เพราะคราบอาหาร ๒ . พระ บาง รูป ที่มา ทำฟน ผม ดู อาการ ของ ทานนาตกคาง และนานวันจะกลายเปนคราบที่แข็งยากตอการแปรง เลื่อมใส งาน บาง งาน ยาก และ ตอง มี ความเจ็บ ปวด แต ทานออกดวยตัวเองจนเกิดโรค นี่คือเหตุผลที่ทำไมคนทั่วไปตองวน เหมือนมีอาการทีปราศจากความกังวลดังกลาว แตบางทานก็ดิน ่ ้เวียนมาขูดหินปูนและอุดฟนไมจบสิ้น และรองจนผมตองปลอบ อาการดังกลาวแตกตางกันเพราะเหตุ ผมไดอธิบายใหคนไขฟงวาทำไมคนบางคน ๒ ป มาตรวจ ใดครับฟนที คนบางคนตรวจฟนปละครั้ง บางคนทุก ๖ เดือน บางคน ๓ . ผม มัก จะ เปนคน มือ หนัก หมาย ถึง ไม ได ยกมือ ไหวตองมาทุก ๓ เดือน และบางคนไมตองมาทำอีกเลย...คนเหลานี้ พระเมื่อมาทำฟน (ยกเวนพระสุปฏฏิปนโน ที่ผมมองจากอาการตางกันทีปฏิบติ วิธการตางผลลัพธยอมแตกตาง...หากเราอยาก ่ ั ี ภายนอกในระหวางทำฟน เพราะทานดูสำรวม) และรวมถึงกรณีหลุดพนจากเรื่องตรงนี้ เราตองเขาใจสภาวะโรค กลไกการเกิด อืนๆเชนเดินสวนกันบนถนนหรือในวัด ผมใครถามวา จะเปนบาป ่โรค การทำใหไมเกิดโรคและแนวทางปฏิบัติ เรายังทำตัวแบบ ไหมครับ ทีผมเลือกทีจะยกมือไหวหรือเลือกทีจะทำบุญกับพระที่ ่ ่ ่เดิมๆ เราจะตองวนเวียนมาทำฟนแบบนี้ไมจบสิ้น... หากเขารูวิธี ผมคิดเองวาทานดีจากการปฏิสัมพันธดวยการปองกันและสามารถทำไดดวยตนเอง เขาก็จะรอดและหลุด กราบขอบพระคุณเปนอยางสูงครับพนจากเรืองโรคฟนไป ผมเปรียบเทียบการวนเวียนมารักษาของ ่ ป.ล.ผมจบจากเชียงใหม และผมมั่นใจวาผมอาจจะเปนคนไข เหมือนการเวียนวายตายเกิดเลยครับแตผมนึกในใจนะครับ ลูกศิษยอาจารยแนๆ เลยครับ ตอนที่ผมไปเรียนในฝงสวนดอกไมไดพูดออกไปโดยตรง... คณะแพทย ที่อาจารยมักสอดแทรกเรื่องธรรมะในบทเรียน จน มีการเปรียบเทียบอีกมากในลักษณะแบบนี้ ผมชอบพูด ผมรูสึกวาครูที่แทจริง ตองเปนแบบนี้ครับและจะรูสกเหมือนจะปงๆ อะไรในความคิดตัวเบา ผมอยากเรียน ึ ถามอาจารยวา... คำตอบ ๑. หากผมพูดลักษณะนี้กับพระที่มาทำฟน ผมจะบาป ฟงถูกแลวจงฟงตอไป แลวความดีงามก็จะเกิดขึ้นกับผูไหมครับ เหมือนผมเจตนาสอนใหทานทราบดวยนะครับ ผสม ฟง การไมพูดคุยขามหัวคนไข เปนคุณธรรมที่หมอมีอยู .... สาธุ
  • 58 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๕๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๕๙ 59การสอนคนไขใหเขาใจถึงประโยชนของการแปรงฟนที่ถูกตอง ๑๗. หนูเปนคนตรงแปรงฟนนานๆ เปนความเมตตาของหมอ .... สาธุ และสาธุอีกครั้งที่ผูตอบปญหา ไดประโยชนจากความรูที่หมอนำมาบอก คำถามกลาวอีกดวย สวัสดีคะอาจารยหนูขอรบกวนอาจารยนะคะ (๑). หมอมีเจตนาที่ดี ไมถือเปนบาปครับ นอกจากนี้ยัง ๑. ชวงหนึ่งหนูมีจิตใจที่สงบมาก หนูพยายามมีสติในไดบุญอีกดวย การดำรงชีวิต วางหนูก็จะกำหนดลมหายใจเขาออก ไมฟงเพลง (๒). เหตุเพราะนักบวชบางรูปมีจิตขาดสติ จึงเอา เลยเพราะรูสึกวาฟงแลวมันไมเพราะเหมือนแตกอน ทุกครั้งที่จิตไปรับสิ่งกระทบไมดี มาปรุงใหเปนอารมณปวด ตรงกัน ทำอะไรอยูเชน ขับรถ นอน แปรงฟน อาบน้ำ พับผา หนูจะขามนักบวชบางรูปมีกำลังของสติกลาแข็ง ไมเอาจิตไปรับสิ่ง ฟงซีดีธรรมะตลอด หนูพยายามไมใจลอยมีสติ เผลอคิด โกรธกระทบที่ไมดีมาปรุงอารมณ อาการปวดจึงไมเกิดขึ้น สรุปแลว หลงของสวยงาม พยายามอยางมีสติก็รูสึกวาเครียดกับกิเลส ตางๆที่ผานเขามา กลายเปนหงุดหงิดหามใจตัวเอง แตทราบนักบวชก็เปนครูสอนใจใหหมอได เรียนรูจากการทำงานรักษา นะคะวาหงุดหงิด บางครั้งก็อยากจะหนีไปปฏิบัตินั่งสมาธิ แตคนไขดวย หนูมีลูกตองคอยดูแลไมสามารถทำได อาจารยมีที่แนะนำใน (๓). การออนนอมถอมตนเปนหนึ่งในบุญกิริยาวัตถุ กรุงเทพฯไหมคะ แบบเชาเย็นกลับนะคะ๑๐ ถือวาเปนคุณธรรมที่ผูใดประพฤติไดแลว บุญยอมเกิด ๒. บางครั้งหนูรูสึกเศรากับตัวเองวา กำลังทำอะไรสั่งสมขึ้นในจิต ฉะนั้นผูใดมีสติ ทำตัวเปนคนมือเบา ยกมือไหว อยู ไมเปนประโยชนเลย ไมอยากเกิดตอไปชาติหนา เพราะหนู ผูมีพระคุณ (คนไข) จึงเปนการทำบุญที่ไมตอง ไปอานหนังสือธรรมะ อยูเลมหนึ่งมีจารึกของพระพุทธเจาสมัย ลงทุนมากนัก โบราณวา ตอไปโลกนี้พุทธศาสนาจะเสื่อมหาย รวมถึงจิตใจ อนึ่งการเดินสวนทางกับพระสงฆบน คนดวย โลกจะวินาศ หนูทราบวาเกิดมาตองมาทนทรมานอีก ถนน หรือเดินสวนทางในวัดแลวไมยกมือ มันไมใชความสุขที่แทจริง เหมือนชีวิตมันไมมีความสุขเหมือน ไหว ไมถือวาเปนบาป แตกอนที่คิดวา แตงงานมีครอบครัว มีเงิน ใชจายอยางสบาย เหมือนคิดฟุงซานมากคะ
  • 60 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๖๑ 61 ๓. หนูเปนคนรักสวยรักงามมากและหนูก็ทราบวาสังขาร หนูคิดไมดี ทุกวันนี้หนูสวดมนตแลวอธิฐานวาขอใหหนูมีสติและหรือความสวยนี้มันไมยั่งยืน หนูเคยอานคำถามและคำตอบที่ ปญญา และไปตามกฎไตรลักษ ทางธรรมและทางโลก ขอใหไปอาจารยตอบไปแลวแตหนูก็ยังไมปลงหนูควรจะทำ อยางไรดี ที่ ทางธรรมมากกวาทางโลก และ คิดดี ทำดี พูดดี สาธุปลงไดบางไมไดบางอาจเปนไปตามอายุอาจารยมีวิธีไหนพอจะ ๕. หนูมีอีกขอคะ เวลาหนูเจอใครบางครังเขามีกลินปาก ้ ่ชวยเหลือได บางคะ หรือตัว หนูก็จะคิดในใจไมดีกับเขา หรือเขาพูดอะไรที่หนูไมเห็น ๔. หนูมีลูกหนึ่งคนเปนแมบานเลี้ยงลูก พอสงลูกไป ดวยในใจหนูก็จะวาเขาหรือติเขาในใจ หนูเปนคนพูดตรง บางครัง ้โรงเรียนหนูก็จะสวดมนตทุกวัน พอเสารหรืออาทิตยถามีเวลา ก็พูดออกมาเลยโดยไมคิด แลวหนูก็เปนทุกขอยูคนเดียววาเขาหนูก็จะสวดเหมือนทุกครั้ง มีอยูวันหนึ่งหนูสวดอยู คุณยาเดิน จะโกรธเราหรือหนูอยากจะบาปไหมหนูรูวา มันบาปแลวเพราะเขามาในหองพระบอกวาไมตองสวดแลวลูกอยูไปสวดวันอื่น มันทุกขอยูในใจหนูแต คนสวนมากที่หนูรูจักเขาจะทราบวาหนูหนูก็เลิกสวดกลางคัน หนูก็เลยสวดในหองนอนบาง ในหองน้ำ เปนคนตรงมาก มีอะไรก็จะถามหนู ทังทีหนูบางครังไมอยากพูด ้ ่ ้บาง แลวหนูก็เผลอพูดออกไปวาหนูสวดมนตในหอง หนูเห็นหนา ถามจนตองพูดออกมาคุณยาเหมือนทานอิจฉาหนูวาหนูทำไดดีกวาทาน หนูก็เริ่มคิดไม ขอรบกวนอาจารยเทานี้นะคะ ขอบคุณเปนอยางสูงคะดีกับคุณยาวา คุณยาทานเปนคนนั่งสมาธิ ทานเลาวาทานนั่งจนเห็นดวงแกว มันมีความสุขมาก สุขจนไมสามารถหาอะไรมา คำตอบเปรียบ แตทานก็ไมไดนั่งนานแลว หนูเคยฟงซีดีธรรมะวา การ (๑). เพราะจิตมีกำลังของสติออน จึงไปรับเอากิเลสเขาไดนั่งสมาธิแลวถึงสมาธิที่เรียกวาขณิกสมาธิจะไดบุญยิ่งกวา ปรุงอารมณ ทำใหเครียดได แนะนำใหไปปฏิบัตธรรม แบบเชา ิการทำบุญ ดวยเงินทอง หนูไปบอกทานใหนั่งเพราะหนูคิดวา ไป-เย็นกลับ ที่คณะ ๕ วัดมหาธาตุฯ ทาพระจันทรทานสามารถนั่งไดเพราะทานเคยฝก หนูสิอยากนั่งแตจะหลับ (๒). ปญหาทีบอกเลาไป ดวยเอาใจจดจออยูกับการสวด ่ บาง ยุงกัดบางนั่งไมถึงเสียที ทานบอกวาทานแกแลวทานจะ มนตกอนนอน หลังสวดมนตเจริญอานาปานสติไปเรือยๆจนนอน ่มานั่งใหม(ทานอายุ ๖๑ ป) หนูก็เลยไมกลาบอกทาน แตพอหนู หลับไป แลวความสุขก็จะเกิดขึ้นจะไปปฎิบัติธรรม สวดมนตเหมือนทานจะไมพอใจแตไมกลาพูด (๓). วิธีแกราคจริตที่งายที่สุด ใหเอารูปถายภาพศพคนแสดง หนูคิดแบบไมดีหรือเปลาคะ หนูจะบาปหรือเปลาคะที่ ตายในลักษณะตางๆ มาดูบอยๆ หรือหากมีโอกาสผานไปทาง
  • 62 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๖๓ 63จังหวัดลพบุรี ใหไปดูซากศพ (Life Museum) ที่วัดพระบาท ๑๘. นิวรณ ๕ ครอบงำจิตน้ำพุ ยากขึ้นไปอีกใหไปดูซากศพที่อยูในโรงพยาบาล และยากที่สุดหากนำตัวเขาเปนสัปเหรอจัดงานศพ คำถาม ( ๔ ) . ขณะ ใด ที่ บาป ให ผล จะ แสดงออก เปนความ ไม กราบเรียน อาจารย ดร.สนอง วรอุไรสบายใจไมสบายกาย ฉะนั้นการไปรับเอาสิ่งกระทบไมดีที่อยู ดิฉัน ชื่อ น.ส.วงษเดือน อาชีพรับราชการ ทำงานเกี่ยวรอบตัว เขามาปรุงอารมณใหเกิดขึ้นกับจิต บาปยอมเกิดขึ้น กับบัญชี ปฎิบตธรรมมาไดประมาณเกือบ ๕ ปแลว ปฎิบตธรรม ั ิ ั ิตรงกันขามผูใดเห็นวา สิ่งกระทบรอบขางลวนตางดำเนินไป สายพองหนอ-ยุบหนอของหลวงพอจรัญ ฐิตธัมโม ชวงนี้นิวรณทางกฎไตรลักษณ เมื่อสิ่งกระทบเขาสูอนัตตา สิ่งกระทบไมมี ๕ เขาครอบงำตลอด สวนใหญจะงวง และเพลียแตก็ปฏิบติ เดิน ัอยูจริง จิตจะปลอยวางสิ่งกระทบ แลวจิตวางจากอารมณปรุง จงกรม แลวนั่งสมาธิ ชวงปแรก ๆ ๒ ชม. ตอนนี้ลดลงเหลือ ๑แตง ความสงบสุขก็จะเกิดขึ้น การจะเปนเชนนี้ได บุคคลตอง ชม. เพราะนิวรณเขาครอบงำมาก ๆ ทำใหจิตออนกำลังลง รูตัวพัฒนาจิต (สมถภาวนา) ใหมีกำลังของสติกลาแข็ง และพัฒนา ดีคะ และในชีวตประจำวันก็จะพยายามฝกเจริญสติปฎฐานสี่ ได ิจิต (วิปสสนาภาวนา) ใหมีกำลังปญญาเห็นแจงเกิดขึ้น บางไมไดบาง การเห็นตนเอง(วิชาเห็นหนอ) นี้ยาก (๕). ใครผูใดชอบเอาเรื่องของคนอื่นมาเปนของตัว มาก ๆ คะในชีวตนี้ ขอถามอาจารยวา ทำอยางไร ิอารมณขุนมัวยอมเกิดขึ้น อนึ่งการเปนคนตรง คือมีความจริง จิตใจถึงจะเขมแข็งขึน เพราะบางทีมีสิงมากระ ้ ่ กาย จริงวาจา จริงใจ เปนเรื่องดี แตการคิดไมดี ทบจิตจะรับรูไวมาก บางทีก็ปลอยวางไมได พูดไมดี ทำไมดี เปนเรื่องของจิตที่ยังมีความชั่ว และดิฉันทำกรรมอะไรไวจึงตองสงเคราะห สั่งสม เปนเรื่องที่เกิดขึ้นกับคนที่ไมมีธรรมะ พี่ ๆ และหลาน ๆ ทั้ง ๆ ที่เปนลูกคนสุดทอง คุมครองใจ เปนเรื่องที่คนชั่วยังประพฤติอยู บางครังก็ทอใจ บางครังก็ทำใจได ชีวตติดลบมาก ้ ้ ิ .... ขออภัย เรื่องเงิน อยากทราบวาจะฟนตัวเร็วหรือไมอยางไร ขอกราบขอบพระคุณทานอาจารยที่มีเมตตาเปนอยางสูง ดวยความเคารพอยางสูง
  • 64 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๖๕ 65คำตอบ ๑๙. ชอบสวดมนต ตราบใดทีนิวรณ ๕ (กามฉันท พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจ ่จกุกกุจจะ วิจกจฉา) ยังมีอำนาจเหนือใจ บุคคลไมสามารถพัฒนา ิิ คำถามจิตใหเขาถึงความจริงแทในสติปฏฐาน ๔ ได ฉะนั้นหากผูถาม กราบสวัสดีครับทานอาจารยปญหาประสงคเขาถึงปญญาในสติปฏฐาน ๔ ตองรักษาใจใหมี ผมมีพระพุทธรูปวางบูชาบนชัน กอนนอนผมจะสวดมนต ้ศีล ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย ไดแลว โอกาสเขาถึงปญญา ทุกๆ คืน แตดวยผมสวดคอนขางยาวเพราะวางแผนจะสวดบทเห็นถูกตามธรรม จึงจะเกิดขึ้นได อื่นๆตอไปเชน คิริมานนทสูตร , โพชฌังคปริตร ผมชอบทองบท ผูใดสงเคราะหผูอื่นแลวเกิดความทอแทขึ้นกับใจ ผูนั้น สวด และนึกถึงความหมายในใจขณะเปลงภาษาบาลีออกมา บทยังเห็นผิด ยังมีอัตตาค้ำอยูในใจ เรียกใหชัดวา ยังมีความเห็น สวดสอนธรรมะหลายๆเรื่องไดดี สาเหตุที่ผมชอบทองบทสวดแกตัว .... ขออภัยพูดตรงความจริง วิธีแกไขทำไดสองทาง คือกลบฝงอัตตาดวยการประพฤติจริยธรรมทีเกียวของ หรือในทาง ่ ่ เพราะบทสวดแตละบทมีความหมายทีแตกตางกัน สามารถทอง ่ทีสอง พัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง แลวใชปญญาเห็นแจงดับ ่ ใหเตือนสติไดเมื่อถึงเวลาที่เราตองการใหจิตสงบอัตตา ดวยการพิจารณาขันธ ๕ ตามกฎไตรลักษณ ผมมีปญหา ๓ ขอเรียนถามนะครับ (งง หากยังเขาไมถึงธรรม ไมงง หากจิตเกิดปญญาเห็น ๑. ผมสามารถยืนตรงพนมมือสวด ตอหนาพระพุทธรูปแจงไดแลว) ไดไหมครับ แตกอนผมจะนั่งสวด มีวันหนึ่งผมไปยืนสวดในหอง พระของพอ แลวรูสกดี การยืนสวดจะมีความผิดไหมครับ เพราะ ึ สมัยกอนๆ คนไมมีความรูมากขนาดนี้ ผมทราบวาการนั่งสวดเปนอิริยาบถที่คนสวนมากเขาทำกัน ก็เปนพระอริยเจากันไดมากมาย พระพุทธเจาสอน ๒. ผมเคยฟงธรรมบรรยายของอาจารย กลาววา ลูกที่ ประโยคสองประโยค ทานเอาไปปฏิบัติ เกิดมา ไมทำงานบาน นังกินนอนกิน ไมชวยพอแมทำงาน ลูกแบบ ่ สมัยนี้รูมาก ลังเลมาก เรียกวารูมากยากนาน เหมือนอาหารมาก นี้ในอดีตเปนเทวดา อันนี้ไมทราบเปนความจริงหรือวาอาจารย เครื่องปรุงมากกลับไมอรอย เพราะเครื่องปรุงไมสมบูรณแบบ กลาวเชิงเปรียบเทียบครับ เพราะวา เขานาจะมีจิตใจทีดีนะครับ ่ หลวงพอทูล ขิปฺปปญโญ วัดปาบานคอ จ.อุดรธานี ถาเขาจุตจากเทวดามาเกิดเปนมนุษย และชวยพอแมทำงานบาง ิ ผมฟงแลวเลยขัดๆ นะครับ
  • 66 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๖๗ 67 ๓. คนบางคนเกิดมาดูจะเพียบพรอมไปทั้งหมด (อาจ เขา ตรงกันขามผูใดรูจริง ประพฤติตนไปในทางที่ถูกตองชอบเพราะผลบุญในอดีต) ในชาตินี้ แตทำไมเขาถึงหลง ทำบาป ธรรม ผูรูจะเอาเขาเปนครูสอนใจตัวเอง วาจะประพฤติเชนเขามากกวาบุญ ทำไมเขาถึงหลงละครับ หากเขาหลงไปมากๆเรือยๆ ่ แลวเราก็จะเปนเหมือนเขา ดังนั้นหากผูถามปญหาเปนผูรู จะไมจนตายไป เขาก็ไมมโอกาสกลับตัว ผมกลัวจะเปนแบบนันในชาติ ี ้ นำพฤติกรรมไมดีของคนอื่น มาประพฤติใหเกิดขึ้นกับตนถัดไป เรารูวาชาตินี้เรากำลังมีสัมมาทิฏฐิ ผมก็อยากใหมีติดตัว คำวา “สัมมาทิฏฐิ” มีสองความหมาย คือ ปญญาเห็นไปตลอด ไมหลง การทำใหมีสัมมาทิฏฐิ เกิดในทุกภพชาติ ทำได ถูกทางโลก (โลกิยสัมมาทิฏฐิ) เกิดขึนดวยการฟงผูรูมาบอกกลาว ้ ไหมครับ แลวนำไปประพฤติตามคำบอกกลาวนั้น สวนปญญาเห็นถูกตาม ธรรม (โลกุตตรสัมทิฏฐิ) เกิดขึ้นดวยการฟงผูรูบอกกลาว แลว พิจารณาคำบอกกลาวโดยแยบคาย (โยนิโสมนสิการ) จะทำใหคำตอบ เกิดปญญาเห็นถูกตามธรรมที่เรียกวา สัมมาญาณ อันจะนำไป (๑). สวดมนตสามารถทำไดในทุกอิรยาบถ ยืนสวดมนต ิ สูการพนจากสมมุติไมผิด ขอเพียงใหใจจดจออยูกับบทมนตที่สวดเปนใชได ฉะนั้น หาก ผู ถาม ปญหา ประสงค มี (๒). เปนไดสองทาง คือ จิตวิญญาณของเทวดาจุติ แลว สัมมาทิฏฐิแบบใด สามารถทำไดดวย บำเพ็ญมาปฏิสนธิเปนมนุษย และมีหิริโอตตัปปะหรือมีความกตัญูฯ มหาทาน ตังจิตปรารถนา (อธิษฐาน) และ ้เปนคุณธรรมบงชี้วา เขามาจากสวรรค และในอีกทางหนึ่ง หาก ทำเหตุใหถูกตรงตามที่บอกขางตน แลวจิตวิญญาณโคจรมาจากอบายภูมิ แลวมาปฏิสนธิเปนมนุษย จิต ความสมปรารถนายอมเกิดไดประเภทนี้ไมมหิริโอตตัปปะ มีอกตัญูฯ เปนตัวบงชี้ ใหเห็นได ีดวยพฤติกรรมที่เขาแสดงออก การประดับตกแตงไมมสิ่งใดที่จะงามเทาการประพฤติธรรม ี (๓). บาปเกิดจากประพฤติอกุศลกรรม (ทุศีลไรธรรม) เรียกวา ธรรมลังการ เครื่องประดับ คือ ธรรม ประดับกายบุญเกิดจากประพฤติกุศลธรรม (มีศีล มีธรรม) ฉะนั้นบุญและ ใหเรียบรอย ประดับวาจาใหเรียบรอย ประดับจิตใหมั่นคงบาปจึงเปนคนละสวนกัน หนักแนน สงบเสงี่ยม เรียบรอย ผองใส สะอาด ผูใดรูไมจริงประพฤติตนเปนคนหลง ผูรูจะเอาเขาเปนครู    หลวงปูสุวัจน สุวโจ วัดปาเขานอย จ.บุรีรัมยสอนใจตัวเอง วาอยาประพฤติเชนเขา แลวเราก็จะไมเปนเหมือน
  • 68 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๖๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๖๙ 69๒๐. บุญเกิดเมื่อทำเหตุใหตรง ๒๑. ไมรูจะถามใครคำถาม คำถาม สวัสดีครับทานอาจารยที่เคารพ กราบเรียนถามอาจารยที่เคารพยิ่งครับ เวลาที่เราทำบุญแลวก็ไมตองหวังอะไรในบุญนั้น แตวา รบกวนถาม เรื่องการปฏิบัตครับ ผมไดฟงธรรมะจาก ิเราก็อฐิฐานวาใหเปนอยางนันอยางนี้ แบบนีไมเรียกวาหวังในบุญ ้ ้ อาจารยตางๆ ทังหลวงปู หลวงพอ และอาจารยดอกเตอรหลาย ้ ็หรือครับ ทานอาจารยโปรดชี้แนวทางดวยครับ ทานทีปฏิบตธรรมะ ผมเลยไดแนวทางปฏิบตคือ สติปฏฐานสี่ แต ่ ั ิ ั ิดัวยความเคารพอยางสูง พอผมฝกไปไดสักพัก ก็ตองพบกับคำถามแตไมรูจะไปถามใคร ครับ เพื่อนที่เคยบวชเรียนและฝกมาแลวก็มีแตตอบผมไดยังไม ละเอียดเทาไร ผมขอรบกวนอาจารยดังนี้ นะครับคำตอบ ๑. ผมอยูกับลมหายใจ พุท-โธ มีสติรับรูตลอด ลมเขา ผูรูในพุทธศาสนา เชื่อในสิ่งที่เปนจริง คือ สิ่งที่เหตุผล ลมออก กระทบปลายจมูก ปลายริมฝปาก รูสกถึงลมเขา-ออก ึรองรับ เชื่อวาสรรพสิ่งเกิดขึ้นได ยอมมีเหตุที่ทำใหเกิด ผูใด เปนทาง กระทบปอด หนาทองพองตัว หนาทอง แบนตัว หรือทำเหตุสิบอยางทีเรียกวา บุญกิรยาวัตถุ ๑๐ คือ ทาน ศีล ภาวนา ่ ิ กระทั่งรับรูการเตนของหัวใจ ความคิดจรที่แวบเขามาก็เห็น นะประพฤติออนนอม ชวยเหลือผูอื่น แบงความดีใหผูอื่น ยินดีใน ครับ แตภาวนาวาคิดหนอ แลวกลับมาที่ลมหายใจ แบบนี้ใชไหมความดีที่ผูอื่นทำ ฟงธรรม สั่งสอนธรรม และทำความเห็นให ครับทีเปน การพิจารณากาย คันก็ไมปรุงแตงวายุงกัด ตองยกมือ ่ตรง ไวแลว ผลคือบุญยอมเกิดขึ้นกับผูกระทำ เขาก็เปนผูมีบุญ มาปด อยูกับลมหายใจตลอดโดยอัตโนมัติ โดยไมตองคาดหวัง (ตัณหา) ใหเปนกิเลสเกิดขึ้น ๒. นั่งไดสักพักครับ เวทนาจะเริ่มมา ปวดหลังมากอนกับใจ ครับ และก็ปวดขาจะตามมาทุกครั้ง แตทำไมผมนั่งยิ่งบอยครั้ง ดังนันผูใดทำเหตุสิบอยางดังกลาวอยูเสมอ โดยไมตอง ้   จะรูสึกปวดมากกวาเดิมครับทุกครั้ง จะทวีความปวดมากกวาคาดหวังอะไรทั้งสิ้น แลวบุญแทที่ไมมีกิเลสปนเปอนก็จะเกิดขึ้น เดิมครับ เหมือนจะรับรูไดละเอียดขึ้น จุดไหน กลามเนื้อมัดไหนผูมีบุญปรารถนาสิ่งดีงามใดๆ สิ่งดีงามนั้นๆ ยอมเกิดขึ้นกับผูมี อาการเปนอยางไรแบบนั้นจริงๆ ครับ ปวดจนทนไมไหวมีความบุญเรียกวา อธิษฐาน ยอมเรียกได คิดแวบเขามาครับบอกวาพอเถอะ เลิกกอน คราวหนาเอาใหม
  • 70 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗๑ 71ผมก็ปวดหนอ ปวดหนอ จนหมดเวลาที่ตั้งใจไว เพื่อสรางสัจจะ เกิดขึ้นเปนสิ่งที่มิใชตัวมิใชตน (อนัตตา) หรือเปนสิ่งที่ไมมีอยูบารมี และขันติบารมี บอกตรงๆครับชวงนีจะสัน ทังปวด ทังขม ้ ่ ้ ้ จริง จิตจะปลอยวางไมมีอาการดังกลาวเกิดขึ้น นี่แหละที่เรียกสมาธิไมนิ่งเลย ตองจบที่ตรงนี้ทุกที ทำอยางไรใหขามจุดนี้ไปได วา ปญญาเห็นแจงในอาการนั้นๆ อานทบทวนกี่ครั้งกี่หนก็ยังครับ เพราะรูสึกวาเวทนามันหนักจริงๆ ไมเขาใจในสิ่งที่บอกมานี้ แตถาเขาถึงสภาวะเชนนี้ดวยตัวเอง ๓. ผมอยากถามวาการทีเราจะเห็นจิตกับกายนันแยกกัน ่ ้ (สนฺทฐโก) ไดแลว ความสงสัยในเรืองของคำวาอนัตตาจะหมด ิ ิ ่มันเปนแบบไหนครับ เพือผมจะไดไมคิดไปเอง เพราะบางทีผมนัง ่ ่ ไปเปนอัตโนมัติก็รูสึกโลงๆบาง ตัวเบาๆบาง เห็นวงกลมๆมีแสงแลวสองมาทีลูก  ่ ( ๒ ) . นั่ง ปฏิบัติ ธรรม แลว อาการ ปวด หลัง ปวด ขา มาตาบาง แตผมพยายามอยูกับลมหายใจตลอดไมปรุงแตงตาม เร็ว และปวดมากขึ้นๆ นั่นเปนตัวบงชี้วา จิตมีกำลังของสติมากและอาการเหลานี้บางครั้งจะเกิดกอนเวทนาจะมาครับ รบกวน ขึ้น ทำไมไมยอมตายไปกับความปวด (ทุกขเวทนา) เพื่อแลกกับอาจารย ชี้แนะดวยครับ ธรรมะของพระพุทธเจา คนที่ไดธรรมะของพระพุทธะลวนตาง ๔. ทุกวันนี้ผมอาราธนาศีลหา และรักษาศีลใหเปนปกติ เอาชีวิตเขาแลกกันทั้งนั้น แตผูถามปญหากลับยอมแพ ซ้ำยังฝกกรรมฐาน แผเมตตาอุทิศสวนกุศลทุกวัน ผมควรเพิ่มเติมสิ่ง เอาจิตไปปรุงแตงกับอารมณปวด ปรุงแตงกับความคิดสงสัยใดอีกครับเพือจะไดบันลุผลนิพพาน ผมเคยฟงธรรมะของหลวงปู ่ ในการทำงานของกลามเนือ ปรุงแตงกับความคิดผิดวาพอเถอะ ้หลวงพอ บอกวาคนธรรมดาก็นิพพานได ขึ้นอยูที่กำลังใจ และ คราวหนาคอยเอาใหม ฯลฯ จะพยายามกี่ครั้งกี่หนก็แพตลอดของเกาใชไหมครับ คนขี้แพไมไดธรรมะของพระพุทธเจาหรอกครับ ขอก ราบ ขอบพระคุณ เปน อยาง สูง กระผม อาจ จะ มี (๓). อยากเห็นจิตแยกออกจากกาย รับรองวาไมไดปญหามารบกวนอาจารยบอยๆ นะครับ เห็นแนนอน เพราะเอาความอยาก (ตัณหา) มาเปนตัวปรุงจิต ใหเศราหมอง ผูใดกำจัดความอยากใหหมดไปจากใจได แลวคำตอบ ปฏิบตตามคำชีแนะของครูบาอาจารย จนจิตเขาถึงสมาธิทีสูงขึน ั ิ ้ ่ ้ (๑). อาการที่บอกเลาไปทั้งหมด ยังมิใชปญญาเห็น การเห็นจิตแยกออกจากกาย จึงจะมีโอกาสเกิดขึ้นไดแจง แตเปนปญญาที่รับรูวา ทองพอง-ทองแบน รับรูการเตน อาการตัวเบาเกิดขึ้น ตองกำหนดวา “เบาหนอ ๆๆๆๆ”ของหัวใจ รับรูความคิดที่จรมาเปนครั้งคราว รับรูวาอาการคัน ไปเรื่อยๆ จนอาการตัวเบาหายไป เมื่อปรากฏวามีแสงมาสองเกิดขึ้น ฯลฯ ยังไมใชปญญาที่เกิดจากการพิจารณาสติปฏฐาน ๔ อยูที่หนา ตองกำหนดวา “เห็นหนอ ๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนกวาเมื่อใดผูปฏิบัติธรรมเห็นดวยจิตที่ตั้งมั่นจวนแนวแนวา อาการที่ การเห็นแสงหายไป แลวใหดึงจิตเขาสูองคบริกรรมเดิม
  • 72 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗๓ 73 (๔). ผูใดยังตองอาราธนาศีล ยังตองรักษาศีล ๕ ให ๒๒. มีความสุขมากคงอยูกับใจ ยังไมถือวาผูนั้นมีศีล ๕ เปนปกติ ผูปฏิบัติธรรมและเขาถึงธรรมได เขามีศีล ๕ คุมใจอยูเปนปกติทุกขณะตื่น คำถามโดยไมตองไปอาราธนามาจากใคร และไมตองรักษาศีลใหเสีย เรียนถาม อาจารย สนอง ที่เคารพครับเวลา ฉะนั้นผูใดมีศีล ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย คุมใจได ผมอยาก ขอคำชี้แนะจากอาจารยดังนี้ครับทุกขณะตื่น ศีลในลักษณะนี้แหละที่นำจิตเขาสูความตั้งมั่นเปน สมาธิ แลวนำไปสูปญญาเห็นแจงได ตามหลักของ ผมฝกนังกรรมฐาน อยูมาระยะเวลาหนึง จนมาถึง ตอน ่  ่ ไตรสิกขา (ศีล – สมาธิ – ปญญา) ที่นั่งอยูมีความสุข สุขมากๆ สุขแบบวา ตั้งแตเกิดมาไมเคยมี ไมตองหลวงปูหลวงพอบอก คนธรรมดาที่ไม ความสุขแบบนีมากอน สภาวะจิตตอนนัน มีความสุข มีความสงบ ้ ้ ธรรมดา คือคนที่มีบารมีสั่งสมมามาก (ของ ชุมชืนจิตมาก และอารมณของจิตก็คงอยูในสภาวะแบบนัน และ  ่  ้ เกา) และปจจุบันมีกำลังของสติ และมีกำลัง ก็เสพอารมณนั้นไปเรื่อยๆ มีความสุขมากๆ และการนั่งของผม ของปญญาเห็นแจงกลาแข็ง โอกาสนำจิตเขา เมือเริมนังก็จะใชเวลาชัวระยะเวลาหนึง ซึงคิดวาไมนาน จิตก็จะ ่ ่ ่ ่ ่ ่ สูนิพพานเปนไปได ไปอยูที่ สภาวะแบบนั้น นั่งเสพอารมณไปเรื่อยๆ และ มีความ สุขมากๆ และผมคิดวา ถาจิตอารมณดีอยางนี้ แลวถามีคนทีเรา ่ อะไรที่เปนเครื่องมือใหมนุษยเราทำลายชาติมนุษยของเรา ไมชอบใจและเกลียดเขามากๆ มาหาในตอนนีอารมณของจิต จะ ้ ใหหมดลง ที่ทำใหเรานั้นเสียเกียรติเสียยศเสียชื่อเสียง เปนอยางไร คำตอบที่ไดคือ ผมจะยิ้มอยางจริงใจใหกับเขา เดิน เสียหนาตา สมบัตที่เคยคุมครองก็ดี เนื้อหนังที่มนุษยที่เกิดมา ิ เขาไปจูงมือเขามาเพื่อนั่งกรรมฐานดวยกัน สอนเขาบอกเขาถึง เปนมนุษย ที่เคยเกิด เคยเปน และพาไปใหเราตกนรกหมกไหม วิธการนังกรรมฐาน ซึงถาเขาทำไมไดจริงๆ ผมก็พรอมทีจะถอด ี ่ ่ ่ เปนดิรัจฉาน เปนเปรต อสุรกาย มีใครละไปแตงใหมนุษย อารมณสภาวะจิตทีทำไดสวมใหเขา และของผมเดียวคอยสราง ่ ๋ เปนเปรตเปนอสุรกาย แตงใหมนุษยเปนคนโงเขลาเบาปญญา ขึนมาใหมก็ได การทีผมทำแบบนี้ สิงทีตองการคือ อยากใหเขามี ้ ่ ่ ่ ใครเปนคนแตง ก็กรรมจากมนุษยนั่นแหละ ความสุขอยางทีผมไดรับเทานันเอง และสภาวะจิตตอนนัน ถามี ่ ้ ้ หลวงปูคำพอง ติสฺโส วัดถ้ำกกดู จ.อุดรธานี ใครมาบอกวา เขาเปนเจากรรมนายเวรของผมและตองการชีวต ิ ของผม สภาวะจิตตอนนั้นบอกวายินดีเปนอยางยิ่งที่จะชดใช
  • 74 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗๕ 75ใหดวยชีวิต จะไดไมมีอะไรติดคางกันอีกตอไป และพรอมที่จะ ขึ้น ตั้งอยู และดับไป เปนธรรมดา และตองหาวิธีแกไขกันไปตายในตอนนั้น อยางไมลังเลใจ และไมอาฆาตตอเขาดวย และ เครียดมาก ทุกวันนี้ นั่งทำงานหรือ นั่งอยูเฉยๆ ก็ฟุงซานความสภาวะจิตตอนนันไมกลัวความตาย ยิมยินดีทีจะตาย เพราะรูสก ้ ้ ่ ึ คิด อยูอยางนั้น เปนประโยคซ้ำๆ มีใจความบาง ไมมีใจความวา ถาตายแลว ตองมีอะไรทีดีๆรออยูเบืองหนาครับ และการนัง ่  ้ ่ บาง ใหจิตมันวนเวียนคิดอยูอยางนั้น ทั้งเหนี่อย และเครียดกรรมฐานของผม ผมจะนั่งประมาณครั้งละ ๑ ชั่วโมง ถึง ๑.๕ รูสึกสูญเสียพลังงานทางจิตไปเยอะมาก ทำใหการทำงานออกชั่วโมง ซึ่งตอนที่จะออกจากกรรมฐาน เพราะตอนนั้นนั่งจนเจ็บ มาไดไมคอยดี กระบวนการทางความคิด ไมราบเรียบ กลายกนมาก เจ็บจนทนไมไหว จิตรอนรน ทุรนทุรายมาก จึงขยับตัว เปนคนที่โกรธงายและหงุดหงิดงาย ซึ่งไมดีเปนอยางยิ่ง เพราะและยอตัวลงมาใหหลังงอกอน และพักสักครู จึงแผเมตตา อุทศ ิ ถาเปนแบบนี้มากๆ มันก็จะสะสมในดวงจิตของเราไวมาก แลวบุญกุศลที่เกิดจากการนั่งกรรมฐาน ในครั้งนั้น พอตายไป ผมจะไปคุยกับทานพระยายมราชอยางไง เพราะ แต ผม สามารถ นั่ง กรรมฐาน อยู ในชวง ระยะ เวลา นั้น หลักฐานมันเยอะหรือเกิน ซึ่งผมก็บอกไดวา มันคิดเอง เพราะได ประมาณ ๕-๖ เดือน เพราะจิตมันเริ่มฟุงซาน นั่งอยางนั้น ถาผมบังคับมันได บอกแลวความคิดฟุงซานมันเชื่อฟง มันไมก็สุขอยางนั้นเดิมๆ ไมมีอะไรเปลี่ยนแปลง จิตเริ่มฟุงซานและ โผลออกมา ผมก็ไมเปนแบบนี้ และผมตองการบอกวา ผมไมอยูดีๆ มันก็คิดโนนนี่ คิดไปเอง ผุดขึ้นมาเอง รบกวนจนผมไม ขอมีสวนเกี่ยวของกับความคิดฟุงซาน และไมขออนุโมทนากับสามารถนั่งกรรมฐานใหเหมือนเดิมไดเลย เครียดมาก จากคนที่ มันเลย มันจะทำอะไรก็เรื่องของมัน เครียดจริงๆ ถาไลเตะมันเคยทำได รูวิธีที่จะนั่งกรรมฐานและภาวนาจน จิตมีความสุข มี ได ผมเตะมันกระเด็นไปแลว จะไดไมตองมากวนผม บางครั้งความสงบ แบบนั้น และพอเวลามันฟุงซาน ผมก็พยายามที่จะ คิดอยากวิ่งเอาศรีษะ ชนกำแพง จะไดใหความคิดฟุงซานมันขมมัน กดความคิดมันใหหายไป แตกลับทำใหเครียดมากกวา หายไป แตคิดไดวา ที่ตองเจ็บแนๆก็คือ ศรีษะของผมเอง เลยเดิม เพราะยิ่งกดมัน มันก็ยิ่งฟุงซานเขาไปใหญ จนทุกวันนี้ ผาน ยังไมไดทำครับมา ๒ ปกวา ก็ยังไมดีขึ้นเลย ผมอยากเรียนถาม อาจารย สนอง อยางนี้ครับ ซึ่งการนั่งกรรมฐาน แบบไมมีครูบาอาจารยคอยใหคำ ๑. กรรมฐานที่ผมเคยทำได จัดวาเปนแบบไหนอยางไรแนะนำ อาจทำใหบุคคล คนนั้นบาหรือเสียสติไปเลยก็ได แต ครับ เปน ฌาน ขั้นไหนหรือไมอยางไรครับผมก็พยายามไมใหตัวเองไปเปนแบบนั้น โดยพิจารณาวา เกิด ๒. กระผมควรทำอยางไรเพื่อใหกลับมานั่งกรรมฐาน
  • 76 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗๗ 77ใหได ดวงจิตเหมือนเดิม มีบุคคลอื่นบอกผมวามันเปนกรรมเกา ๒๓. แนน เหนื่อย อึดอัดทีเขามาขวางผม ซึงผมก็ไมรวาไปทำอะไรไว แตทีแนๆ มันตองมี ่ ่ ู ่เหตุ จึงทำใหมีผลตามมา ผมก็บอกไดเลยวา ขออโหสิกรรมดวย คำถามครับ ปลอยใหผมนั่งกรรมฐานเหมือนเดิมเถอะ แลวผมจะอุทิศ กราบเรียนถามอาจารย ดร.สนองบุญกุศลใหครับ ๑. ทำไมหนูถึงมีแตความทุกขในการปฏิบัติธรรม มีแต สุดทายนีผมจึงขอความเมตตาจากทาน อาจารย สนอง ้ แนน เหนื่อย อึดอัด ทอ หนูก็ทราบวาคงจะทำผิด แตก็ไมรูจะชวยชีแนะแนวทางใหแกผม เพือใหการปฏิบตดำเนินกาวหนาตอ ้ ่ ั ิ ทำอยางไร ถาไมเพงจนเครียด หนูก็ปลอยจนหลงคะ ยังหาทางไปได หรืออยางนอยทีสดก็ขอใหกลับมานังกรรมฐานใหไดดวงจิต ุ่ ่ สายกลางไมพบคะ ทำยังไงดีคะอยากปฏิบตธรรม อาจารยบอก ั ิดังเดิมที่เคย ปฏิบัติได ขอความเมตตาจากทาน อาจารย สนอง วาจะกลับมาชวยเพื่อนเกาๆ ชวยหนูอีกสักคนนะคะ หนูจะไดไปชวยตอบ อีเมล ผมดวยครับ ตาม อีเมลทีผมสงเมลไปครับ และ ่ผมจะคอยเช็คเมลครับ ชวยคนอื่นตอไดอยางถูกทาง กลัวไปสอนผิดแลวทำใหผูอื่นแย ขอบพระคุณอยางยิ่งครับ นะคะ ๒. หนูมีโอกาสพบแตครูบาอาจารยที่ดีๆ แตหนูก็ปฏิบัติคำตอบ จนงงวาหนูควรจะไปในแนวทางไหนดีคะ ควรบริกรรม หรือทิงคำ ้ (๑). จากคำบอกเลาวิเคราะหไดวา จิตเคยเขาถึงความ บริกรรม อะไรที่ตรงกับจริตของหนูคะ ควรปฏิบัติตามแนวทางสงบระดับฌาน ความสุขจึงไดเกิดขึนแตเปนโลกิยสุข ขณะใดจิต ้ ของพระอาจารยองคใดคะที่หนูจะเขาใจคะไมตั้งมั่นอยูในฌาน ความทุกขยอมเกิดขึ้นได ๓. ทำอยางไรหนูถึงจะเห็นคุณคาของการปฏิบัติมากๆ (๒). ผูถามปญหาอยากใหจิตกลับมามีสภาวะเหมือนเดิม  คะ ทำอยางไรถึงจะขยันๆ ไมขี้เกียจคะความอยาก (ตัณหา) เปนกิเลสตัวใหญ หากเกิดขึ้นและยังมีอยูกับใจ แมจะปฏิบตธรรมอยางไร ยอมเขาไมถึงผลแหงการปฏิบติ ั ิ ั คำตอบนั้น ฉะนั้นควรเขาหาและฝากตัวเปนศิษย กับผูรูมีประสบการณ (๑). ผูมีศีล ๕ คุมใจอยูทุกขณะตื่น และหากพัฒนาใหตรงในการปฏิบตธรรม อาทิ หลวงพอวัดมเหยงค จังหวัดอยุธยา ั ิ เปนศีลทีไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย คุมใจทุกขณะตืนไดแลว ่ ่หากนำคำชี้แนะมาปฏิบัติใหถูกตรง ปญหาจึงจะหมดไปได ปญหายอมหมดไปโดยปริยาย ฉะนันจงดูใจตัวเอง ดูความพรอง ้
  • 78 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๗๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๗๙ 79ของศีลทีมีอยูในใจ ปรับปรุงแกไขไดเมือใดแลว การปฏิบตธรรม ่  ่ ั ิ ๒๔. อยางไหนดีกวายอมกาวหนา ... สู (๒). ควรนำกรรมฐานรูปแบบอืนมาทดลองปฏิบตดูบาง ่ ั ิ คำถามกรรมฐานชนิดใดนำมาปฏิบัติแลว ทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิได เรียน อาจารย ดร.สนอง ที่เคารพงาย กรรมฐานนั้นเหมาะกับจริตของผูถามปญหา ทำไมไมลอง กระผมมีเรื่องที่จะเรียนถามอาจารยสั้นๆ ดังนี้ครับนำเอาอานาปานสติ หรือ ภูตกสิณ ๔ (ดิน น้ำ ลม ไฟ) มาเปน เวลากรวดน้ำ ทองบทกรวดน้ำ อิมินาฯ เปนภาษาบาลีองคภาวนาดูบางละ แตไมรูความหมายจะทำใหทานเหลานั้นไดรับสวนบุญที่แผไปให (๓). ผูใดตั้งจิตปรารถนา (อธิษฐาน) ปฏิบัติธรรมเต็มที่ หรือไมครับ เปรียบเทียบกับการแผสวนบุญโดยการกลาวถึงผูที่ ปฏิบัติถูกตรงตามคำชี้แนะของครูบาอาจารย โดยมี เราจะใหเปนภาษาไทยที่เรา เขาใจอยางไหนจะดีกวากัน ความเพียรและมีสัจจะเปนแรงสนับสนุนแลว ความ กราบขอบพระคุณอาจารยมากครับ ขีเกียจยอมหมดไป ความศรัทธาในคุณคาของการ ้ คำตอบ ปฏิบัติธรรมยอมเกิดขึ้น กรวดน้ำอุทศบุญกุศลใหผูลวงลับ สามารถพูดเปนภาษา ิ  บาลีได แตการกรวดน้ำแลวกลาวคำที่ผูกรวดน้ำเขาใจความ หมาย ยอมดีกวา ปจจุบันทุกวันนี้ ก็เหมือนกัน รูปที่เปนอยู เปนของสกปรกทั้งนั้น ไมวารูปหญิง รูปชาย รูปพระ รูปฆราวาส เปนเหมือนกันหมด กอนของเนา ของเหม็นปฏิกูล ไมใชของสวยงามอะไร เหตุใดมันจึงเปนอยางนั้น ของที่เราขบฉันรับประทานลงไป เพราะเหตุนั้น ในรางกายของเราทั่วไป ไหลออกทางทวารใด เปนของเนา ของเหม็น ของเสียทั้งนั้น ไมใชของดิบของดีอะไร ก็มีแตของสกปรกเนาเหม็น ไมเปนของดิบของดี ของหอม เปนตมเปนแกง เปนผัดเปนทอดตางๆ ถาเราทิ้งเอาไว ของเหลา หวาน มีแตของเนา เพียงแตลมออกมาเทานั้น มันก็ยังมีกลิ่น นั้นจะเนา จะเหม็น จะเสีย อยูไปคืนสองคืนมีกลิ่นแลว แสดงวามันเนาทั้งตัว มันเหม็นทั้งตัว ไมมีอะไรที่จะดีวิเศษ นี่รางกายของเราที่เอาของเนาของเหม็นมาบำรุงบำเรอ มันก็เปน พระอาจารยสิงหทอง ธัมมวโร วัดปาแกว จ.สกลนคร
  • 80 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๘๑ 81๒๕. ทุกขเรื่องหนี้สิน นำชีวิตไปเปรียบเทียบกับผูอื่น จากนั้นหางานดี (ไมผิดกฎหมาย ไมผิดศีล ไมผิดธรรม) ดวยความขยันหมั่นเพียร และสุดทายคำถาม ประพฤติตนใหมีศีล ๕ คุมใจทุกขณะตื่น สวัสดีครับ อาจารย ดร.สนอง วรอุไรผมขอแนะนำตัวกอนนะครับ ผมชื่อ พงศอมร พัฒนพงศโสภณครับ ผมมีความทุกขเรื่องหนี้สินครับ ไมทราบวาจะวางหรือจะ ๒๖. ทำบุญดวยกิเลสแกไขอยางไร อาจารยโปรดเมตตาตอบคำถามของบัวทีอยูใตน้ำ ่ ดวยเถิดครับ หากคำถามทีถามมาเปนเรืองไรสาระหรือ รบกวน ่ ่  คำถามอาจารยก็ขอขมาอาจารยดวยนะครับ กราบเรียนทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร หนูมีคำถาม ที่สงสัย อยากเรียนถามอาจารยดังนี้คะคำตอบ ๑. ในเรื่องของการทำบุญ บางที่บอกวาควรทำเต็ม พระพุทธะตรัสวา ฆราวาสจะมีความ ที่ ทำตามศรัทธา แตถาทำนอย ก็ไดบุญนอย เวลาที่มีงานพิธีสุขได ตองประพฤติเหตุใหถูกตรง ดังนี้ ของทางวัด ใครที่ทำบุญดวยปจจัยนอย ไมถึงหลักแสน หรือ ๑. สุขจากการมีทรัพย มากกวานั้น ก็จะไมไดรับสิทธิพิเศษ ในการนั่งดานหนา หรือติด ๒. สุขจากการใชจายทรัพย โบวหรือไดมีโอกาสทำพิธี ตัวของหนูเองก็รูสึกไมดีกับการกระ ๓. สุขจากการไมเปนหนี้ ทำแบบนี้ เพราะเหมือน เปนการแบงชนชั้น และการที่เรารูสึก ๔. สุขจากการทำงานไมมีโทษ ตอตานกับทางวัด และวากลาวบิดาซึ่งทานเห็นดีเห็นงามในการ ฉะนั้ น ผู ใด ไม ประพฤติ ตาม คำ ชี้ แ นะ ของ ผู รู ทั่ ว ทำบุญแบบนี้ ไมไดรูสึกแบบหนู และพรอมทำบุญดวยปจจัย(สัพพัญู) ยอมประสบกับความทุกขแนนอน เมื่อเปนเชนนี้ (เงิน)อยางเต็มที่ บางครั้งถึงหลักแสน ถือเปนบาปหรือไมคะแลว หากผูถามปญหาปรารถนาจะลดทุกข ตองทำตัวไมเปน และการทำบุญแบบนี้เปนการทำบุญดวยกิเลสรึปาวคะหนี้ ดวยการบริโภคใชสอยมักนอย เทาที่จำเปนกับชีวิต บริโภค ๒. หนูเคยทำบุญดวยเงินจำนวนนอยทีวัดนี้ แลวบิดาวา ่ใชสอยแตสิ่งที่เปนสาระ (ประโยชน) และทำจิตเปนสันโดษ ไม กลาวหนูวา เพราะทำแคนี้ชีวิตถึงไมไปถึงไหน หนูอยากทราบวา
  • 82 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๘๓ 83การที่หนูจะมีพฤติกรรมตอตาน ในสิ่งที่เราเห็นวาไมถูกตอง หนู (๒). พระพุทธะ รวมถึงผูรูในพุทธศาสนา ไมเขาไปกาวจะบาปมั้ยคะ ลวงในชีวิตของผูอื่น ฉะนั้นการไมประพฤติตามคำของบิดาที่จัด ๓. แบบที่บิดาหนูเปน ถือเปนศรัทธา เปนเสนทางของ เปนกิเลส จึงไมถือวาเปนบาปทานที่เราไมควรกาวกายรึปาวคะ (๓). พระพุทธโคดม สอนพุทธบริษทใหศรัทธา ดวยการมี ั กราบขอบพระคุณเปนอยางสูงและอนุโมทนาบุญกับ เหตุผลรองรับ และเหตุผลนันตองมาจากความเห็นถูกตามธรรม ้สิ่งตางๆ ที่ทานอาจารย สนอง วรอุไรไดตอบคำถาม ใหหนูได ฉะนั้นผูเปนบิดาทานศรัทธาแบบไหนก็เปนเรื่องของบิดา เพราะกระจางดวยคะ บิดามีสิทธิ์ที่จะบริหารจัดการชีวิต ดวยตัวของทานเอง ผูรูใน พุทธศาสนาไมเขาไปกาวลวงในเรื่องของคนอื่นคำตอบ (๑). ในครั้งพุทธกาล พระมหากัสสปะ เขานิโรธสมาบัตินานเจ็ดวัน หลังจากออกนิโรธสมาบัตแลว ไดครองจีวรอุมบาตร ิ ไปยืนอยูหนาบานของหญิงชรายากจน หญิงชรายากจนไมมีอา ๒๗. อยูที่มาดากัสการหารใดๆพอจะนำมาใสลงในบาตรได จึงไดใชภาชนะตักน้ำดองผักมาใสลงในบาตร แลวพระมหากัสสปะ ลงนั่งฉันน้ำดองผัก คำถามใหหญิงชรายากจนเห็น ทำใหเกิดปติอยางมาก เมื่อตายไปแลว กราบเรียน ทานอาจารย สนอง วรอุไร ที่เคารพยิ่งนางไดไปเกิดเปนเทพนารีอยูในสวรรคชั้นนิมมานนรดี ดังนั้นผู ผม ได ฟง การ บรรยาย ธรรม ของ ทาน อาจารย สนองถามปญหาโปรดพิจารณาเอาเองวา จำนวนมากหรือจำนวนนอย เปนครั้งแรก ขณะที่ผมทำงานอยูที่ประเทศมาดากัสการ ทวีปของทานทีให มีผลตออานิสงสทีผูใหทานจะไดรับ มากนอยเพียง ่ ่  แอฟริกา ชวงปลายเดือนกรกฎาคม ๒๕๕๓ กอนเขาพรรษาไดใด การใหทรัพยเปนทาน มีอานิสงสเปนบุญ แตความอยากไดที่ ไมนานครับ จากการที่หัวหนาของผมไดนำไฟลเสียง หัวขอเรื่องนั่งขางหนา ความอยากไดเขารวมทำพิธี (ตัณหา) นั้นเปนกิเลส “ความสุขจากการปลอยวางอยางไมประมาท” ที่ทานอาจารยมีอานิสงสเปนบาป ซึ่งพระพุทธโคดมมิไดแนะนำใหพุทธบริษัท สนองไดบรรยายไวเมื่อ วันที่ ๒๑ ธันวาคม ๒๕๕๐ โดยปกติประพฤติเชนนี้ แลวผมเปนคนที่มีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา มีการทำทาน
  • 84 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๘๕ 85ตามโอกาส รักษาศีล แตยังคงมีความดางพรอยในศีลที่รักษา ผมขออนุญาตสอบถามทานอาจารยในเรืองทีผมคิดอยู ่ ่อยูพอสมควร ชอบฟงการบรรยายธรรม เชื่อในเรื่องการเวียน ในขณะนี้ เปนความคิดที่ถูกตรงหรือไมครับวายตายเกิดและกฎแหงกรรม และมีความสนใจในเรื่องการ ๑ . ขณะ นี้ ผม พอ จะ มี ความ เขาใจ ใน การ เจ ริญสมถเจริญสติอยูบาง แตไมไดจริงจังมากนัก เนื่องจากจิตใจยังคง กรรมฐานอยูบาง วาเปนการกำหนดจิตใหสงบนิ่งอยูกับอารมณลุมหลงไปตามอำนาจกิเลสตางๆ จากการใชชีวิตประจำวัน โดย ใด อารมณหนึง ใชไหมครับ ผมไดภาวนา พองหนอ-ยุบหนอ โดย ่ไมมความรูเทาทัน และไมเขาใจวาการเจริญสติที่ถูกตองควรจะ ี กำหนดจิตอยูทีหนาทอง ซึงผมรูสกวาจิตของผมสงบนิงกวาเมือ  ่ ่ ึ ่ ่ทำอยางไร นานๆ ครั้ง ผมจึงจะสวดมนตและนั่งสมาธิ โดยการ กอนมาก บางครังจะรูสกวาจิตวาง จิตจะรูสกแตคำทีภาวนาและ ้ ึ ึ ่หลับตาภาวนา ยุบหนอ-พองหนอ ไปเรื่อยๆ ฟุงซานบาง คิด อาการพอง-ยุบของหนาทอง บางครังทีจิตเกิดความฟุงซาน ก็จะ ้ ่ เรื่องตางๆ นาๆ บาง จิตใจไมคอยจะสงบนัก แตการฟงธรรม กำหนด คิดหนอ หรือ ฟุงหนอ จนจิตเลิกคิดเรื่องตางๆ เหลานั้นของทานอาจารยสนองในครั้งนั้น เปนการจุดประกายจิตใจใน เมือมีอาการคันหรือปวดตามอวัยวะตางๆ ก็จะกำหนดวาคันหนอ ่ทางใฝดีของผม ผมคิดวาถึงเวลาที่ของเกาของผมสงผลแลว หรือปวดหนอ จนกวาอาการเหลานันจะหายไปหรือทุเลาลง เมือ ้ ่ที่ทำใหผมไดมีโอกาสไดฟงการ บรรยายธรรมจากทานอาจารย ผมรูสึกวาในขณะที่นั่งหลังของผมเริ่มจะโกงงอหรือเริ่มที่จะกมผมเริมเปลียนแนวความคิดและวิถทางการดำเนินชีวตไปจากเมือ ่ ่ ี ิ ่ หนา ผมจะกำหนดวาหลังงอหนอ กมหนาหนอ และพยายามจัดกอน ผมไดเริมคนหาไฟลเสียงการบรรยายธรรมและหนังสือของ ่ ระเบียบรางกายใหตรงเหมือนเดิม จึงกลับมากำหนดจิตที่หนาทานอาจารยจากทาง Internet เพื่อใชศึกษาเปนแนวทางในการ ทองอีกครัง โดยทีไมไดลืมตาจนกวาจะครบกำหนดเวลาทีผมตัง ้ ่ ่ ้ดำเนินชีวิตและแนวทางในการเจริญสติที่ถูกตอง โดยเริ่มจาก นาิกาปลุกเอาไว ประมาณ ๓๐-๖๐ นาที ผมอยากทราบวาสิงที่ ่หนังสือ “ทางสายเอก” ที่ทานอาจารยไดกลาวไวในการบรรยาย ผมปฏิบัติอยูเปนสมถกรรมฐานใชไหมครับ และผมปฏิบัติมาถูกธรรมครั้งนั้น ปจจุบันขาพเจามีความตั้งใจในการปฏิบัติธรรม ทางหรือไมครับอยางจริงจังมากขึ้น พยายามใหมีศีลคุมใจอยูเสมอ พยายาม ๒. ผมทราบจากการบรรยายธรรมวาสมถกรรมฐานเปนลด ละ เลิก อบายมุขทังหลายใหไดมากทีสด และผมไดอธิษฐาน ้ ุ่ พื้นฐานของวิปสสนากรรมฐาน แตจากการอานหนังสือและการจิตไววา ผมจะสวดมนตและเจริญกรรมฐานทุกวัน นอกจากจะ ฟงธรรมเกี่ยวกับการเจริญวิปสสนากรรมฐานจากทาน อาจารยเกิดเหตุสดวิสยทีทำใหปฏิบตไมไดจริงๆ เพือเปนเหตุปจจัยใหจิต ุ ั ่ ั ิ ่ สนองและผูรูทานอื่นๆ ผมยังคงไมมีปญญาที่จะทำความเขาใจมีสติ สมาธิและปญญา มากขึ้น ไดครับ ผมควรจะเจริญสมถกรรมฐานไปเรื่อยๆ จนกวาจะถึง
  • 86 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๘๗ 87เวลาและมีวาสนาไดพบกับทานอาจารยผูสอนวิปสสนากรรมฐาน   (๒). คนจำนวนมากที่มาเกิดอยูในครั้งพุทธกาล เปนผูใช หรื อ ไม ครั บ เพราะ ว า ป จ จุ บั น นี้ ผม ทำงาน อยู ที่ ประเทศ พัฒนาจิตมายาวนานจากอดีตชาติ จึงมีจิตตั้งมั่นมากกวาคนในมาดากัสการ ทวีปแอฟริกา โดยมาทำงานเปนเวลา ๔เดือน และ ยุคปจจุบน จึงไมจำเปนตองปฏิบตสมถภาวนา เพียงแตใชจิตทีตัง ั ั ิ ่ ้กลับไปพักผอนทีเมืองไทยประมาณ ๒ สัปดาห เปนเชนนีสลับกัน ่ ้ มัน พิจารณาวา “สรรพสิงเกิดขึน ยอมมีเหตุทีทำใหเกิด เมือเหตุ ่ ่ ้ ่ ่ไปเรื่อยๆ ประมาณ ๑ ปกับอีก ๔ เดือนมาแลว ยังไมมกำหนด ี ดับ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงยอมดับไปดวย” เมื่อใชจิตพิจารณาโดยเวลากลับไปทำงานที่เมืองไทยอยางถาวร จึงไมมีโอกาสไดไป แยบคาย (โยนิโสมนสิการ) แลวเห็นวา คำกลาวขางตนเปนจริงศึกษาการเจริญกรรมฐานจากทานอาจารยตางๆ โดยตรง ได แท จิตยอมปลอยวางสรรพสิ่งที่ไมใชตัวไมใชตนแทจริง ดวงตาเพียงแตศึกษาจากการอานและการฟงที่ประเทศมาดากัสการ เห็นธรรมจึงเกิดขึนไดโดยวิธนี้ ตรงกันขาม คนทีมาเกิดอยูในยุค ้ ี ่ เทานั้นครับ ความคิดเชนนี้เปนความคิดที่ถูกตรงหรือไมครับ ปจจุบน มิไดฝกจิตมามากพอ จึงจำเปนตองปฏิบตสมถกรรมฐาน ั ั ิ ผมตั้งใจไววาเมื่อไดกลับไปทำงานอยูที่เมืองไทยอยาง เพือใหจิตตังมันเปนสมาธิใหไดกอน แลวจึงใชจิตทีนิงเปนอุปจาร ่ ้ ่ ่่ถาวรแลว จะไปศึกษาการเจริญสติและปฏิบัติธรรมกับหลวง สมาธิไปพิจารณา กาย เวทนา จิต และธรรม จนเห็นวาดำเนินไปปูพุทธอิสระ ที่วัดออนอย นครปฐมครับ ผมขอคำแนะนำจากทานอาจารยสนองดวยครับ ตามกฎไตรลักษณไดแลว การเขาถึงดวงตาเห็นธรรม จึงจะเกิด กราบขอบพระคุณเปนอยางสูงและอนุโมทนาบุญกับ ขึ้นไดสิ่งตางๆ ที่ทานอาจารย สนอง วรอุไร ทำไวใหกับโลกดวยครับ หากผูถามปญหามีโอกาสนำตัวเขาฝกปฏิบัติธรรม กับ ครูบาอาจารยผูมีประสบการณเขาถึงธรรมมากอนแลว โอกาสคำตอบ ทีผูถามปญหาจะพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง ยอมเกิดขึนได ่  ้ ( ๑ ) . ที่ ปฏิบัติ อยู เปน สมถ กรรมฐาน และ ปฏิบัติ ได งายกวาฝกดวยตนเองเกือบถูกทางแลว คือตองนั่งตัวใหตรง แลวจะไมปวดหลัง เรง อนึ่ง ผูถามปญหาประสงคจะไปฝกปฏิบัติธรรมอยูกับความเพียรในการปฏิบัติใหมากขึ้น ใชขันติและสัจจะเปนเครื่อง หลวงปูพุทธะอิสระนั้น ถูกตองแลว เพียงแตพัฒนาตัวเองใหมีสนับสนุน ไมควรใชนาิกาปลุกใหเกิดเสียงดัง เพราะจะทำให พฤติกรรมถูกตรงตามธรรมวินัยไดเมื่อไรแลว การฝากตัวเปนจิตไปพะวงอยูกับเสียงของนาิกา แตควรใชนาิกาปลุก เพื่อ ศิษยกับหลวงปูพุทธอิสระ ยอมนำพาชีวตไปสูความสูงสุดในพุทธ  ิ กำหนดเวลาเริ่มปฏิบัติและเวลาเลิกปฏิบัติ จะดีกวาครับ ศาสนาได
  • 88 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๘๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๘๙ 89๒๘. ใหความรูเปนธรรมทาน เรากำหนดสมาธิในใจเอง เชน การทองบทสวด การใชนิ้วมือนับ สรอยขอมือลูกประคำเพราะสวนใหญผมจะเดินแบบนี้ หรือการคำถาม จะมีสมาธิจำเปนตองกำหนดอิรยาบถยอย ระหวางเดินเสมอจึง ิ กราบสวัสดีครับครูสนอง จะเกิดสมาธิได ผมมีคำถามรบกวนครูกรุณาใหความรูเปนธรรมทาน ๓. ผมเคยฟงครูสนองเลาวา กอนที่ครูจะไดธรรมจักขุ ๑. การเจริญสติในอิรยาบถยอยในชีวตประจำวัน มีหลัก ิ ิ ครูเคยนั่งทำสมาธิ พอรูสึกเมื่อยจึงเปลี่ยนอิริยาบถเดิน แตครูการทำอยางไรครับ คือควรทำเมืออยูคนเดียวหรือไมครับ เพราะ ่  คิดวาหากเปลียนไปมาจะไมสำเร็จเลยตังอธิษฐานวาจะยอมตาย ่ ้ ดวยธรรมะพระพุทธเจา ครูจึงนังทำสมาธิจนไดดวงตาธรรม ผม ่ในชีวตประจำวันเราตองอยูกับคนทัวไปทีเขาไมไดทำแบบเรา เรา ิ  ่ ่ สงสัยอยางหนึ่งวาการไดสมาธิ การนั่งจะทำใหเกิดไดงายกวาจะกำหนดยืนหนอ ตักหนอ ยกหนอ เขาหนอ รสหนอ เคียวหนอ ่ ้ หรือครับกลืนหนอ ไดจริงๆ หรือครับ จะไมทำใหคนอื่นสงสัยหรือครับวา ผมขอเลาเรื่องศีลขอ ๑ และขอ ๒ ใหครูฟงนะครับผมเรากำลังทำอะไร เคยบอกแมวาใหไปบอกนา วาอยาฆาหนูทีจับไดเลย ปกติบานเขา ่ ๒. ปกติอยางเชนการเดิน ผมเปนคนทีเดินจะกมหนาลง ่ จะหนูเยอะ และทุกครังทีจับได เขาจะทรมานเอากรงไปตากแดด ้ ่มองเพียงกาวหนาที่จะกาวตอผมเปนแบบนี้ตั้งนานละครับ จน จนหนูตาย เอากรงไปจุมในน้ำบาง แมผมไปบอกนาตามคำพูดผม เพือนหรือคนรูจกจะชอบทักเดินไมมองหนาใครเลย ผมเปนแบบ ่ ั เขาเปลี่ยนพฤติกรรมทันที เอาหนูไปปลอยพรอมพอผม ผมเห็นนีกอนทีผมจะรูเรืองธรรม แตพอมาเขาใจเรืองธรรมะก็จริงอยาง ้ ่  ่ ่ แลวสาธุ....เพราะนาผมทั้งบานเขามีแตโรคประจำตัวรุนแรง...ที่ครูสนองเคยกลาว วามีคนทักครูวาระวังจะเดินชนเสา วันนั้น สวนศีลขอ ๒ ผมไปวายน้ำที่สระ และผมลืมของทิ้งผมตามองพื้นเพียงกาวหนา ๑ กาว ก็มีพี่คนหนึ่งมาจากไหนไม ไวในหองแตงตัว ผมนึกขึ้นไดตอนที่ผมกลับบานแลว แตใจคิดทราบมาทักเรียกชื่อผม บอกวาเดินจงกรมหรือ ผมยิ้มแตคิดใน วา เดี๋ยวพรุงนี้คอยไปเอา แตผมก็ไมวางจนเลยมา ๒ วัน ผมใจที่จริงผมกำลังเดินและทองพระธัมมจักรครับพี่ คิดเสมอและภาวนาวาหากเรามีบุญจริง ของเราคงไมหายมั้ง ผมจึงเรียนถามครูวา ผมชอบที่จะเดินแบบปกติ แตผม ... พอวันที่ ๒ หลังจากกลับจากนั่งสมาธิที่วัด ตกเย็น ผมก็ไปที่ไมเคยไดรับการฝกเดินจงกรมเลย การเดินจงกรม เปนไปไดไหม สระวายน้ำ...ผมดีใจทีของผมยังอยูครบ กราบขอบพระคุณครูใน ่ ครับที่เราจะเดินแบบฉบับของเราปกติ แตระหวางเดิน ความกรุณาธรรมทาน
  • 90 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๙๑ 91คำตอบ คำวา “ไมหายมั้ง” ไมมีในผูรูตามแนวทางของพุทธ (๑). การเจริญสติในชีวตประจำวัน ควรทำตอเมือปฏิบติ ิ ่ ั ศาสนา เพราะพุทธศาสนาสอนใหคนเขาถึงความจริง คือ ความงานภายนอกแลวเสร็จ หรือทำในขณะทีไมมเหตุทีตองของเกียว ่ ี ่ ่ เปนเหตุเปนผลของสรรพสิ่ง ฉะนั้นผูใดประพฤติตนมีศีลคุมใจกับผูที่อยูรอบขาง ดังเชนในกรณีของการรับประทานอาหาร ให โดยเฉพาะศีลขอที่สองไดแลว ของไมหายแนนอน สาธุกับผูที่เอาจิตจดจออยูกับทุกอิริยาบถที่เกิดขึ้นขณะนั้น โดยไมแสดง ถามปญหาดวยครับอาการใหผูอื่นสัมผัสได ก็ถือวาเปนการเจริญสติได (๒). ใครพูดอยางไรก็เปนเรื่องของเขา แตการเดินควรมองที่พื้นไมเกินสี่กาว ทั้งนี้เพื่อมิใหตาไปสัมผัสกับสิ่งกระทบ ๒๙. เหตุของการเปนไมเกรนภายนอก แลวเอาเขามาปรุงอารมณใหกับจิต และยังเปนการปองกันเทามิใหเดินไปเตะ เหยียบ หรือสะดุด สิ่งที่จะทำใหเกิด คำถามความเสียหาย เรียนทานอาจารยดร.สนอง ผมอยากทราบ สาเหตุของการเปนไมเกรนครับ เพราะ คำถาม ใด ที่ ไม จำเปน ตอง ตอบ คือ ตอบ แลว ไม เกิด คนใกลตัวไดรับผลกรรม เห็นแลวรูสกสงสารเปนอยางมากครับ ึประโยชนกับผูฟง ผูถูกถามมีสิทธิที่จะไมตอบ คือ นิ่งไว เฉยไว นอกจากนั้น ผมอยากทราบวิธีการปฏิบัติ เพื่อบรรเทาอกุศลก็ได ครั้งใดที่มีอิริยาบถเกิดขึ้น เชน การยางกาวของเทา หากผู กรรมนี้ถามปญหาเอาจิตไปจดจออยูกับการกาวเดิน หรือมีจิตจดจออยู  หากผูใดทีเปน และไดอาน และไดประโยชนจากคำถาม  ่กับอิริยาบถยอยอื่นใด ถือไดวาเปนการเจริญสติ คำตอบนีก็ขอใหกุศลกรรมนีจงมีจงเกิดแกเจากรรม นายเวร ของ ้ ้ (๓). บางคนนั่งภาวนา แลวทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิ บุคคลใกลตัวของขาพเจา ที่ไดรับทุกขจากไมเกรนนี้ไดงาย บางคนเดินจงกรม แลวทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิไดงาย กราบเทาทานอาจารยครับบางคนเอาจิตไปจดจออยูกับอิรยาบถอืน แลวทำใหจิตตังมันเปน  ิ ่ ้ ่สมาธิไดงาย ฯลฯ ความเหมาะสม (สัปปายะ) ในแตละอิริยาบถ คำตอบของแตละบุคคลมีไมเหมือนกัน ฉะนั้นพึงเลือกอิริยาบถที่เหมาะ ผูถามปญหาบอกวา คนใกลตัวไดรับผลกรรม ซึ่งเปนกับตน มาใชเปนอุบายฝกจิตใหมีสติ ตัวบงชี้ใหเห็นวา ผูเปนไมเกรนตองประพฤติเหตุไมดีมากอน ผล
  • 92 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๙๓ 93ไมดี (ไมเกรน) จึงไดเกิดขึ้น หากผูถามปญหาไปอานเรื่องที่คุณ ๓๐. ชวยดวยครับหมออาจินต บุณยเกต เขียนบอกเลาประสบการณตรงที่ทานเปนไมเกรน เนื่องดวยทำเหตุเบียดเบียนไว ผูถูกเบียดเบียนจึง คำถามผูกพยาบาท เมื่อกรรมไมดีใหผล ทานจึงตองทุกขทรมานดวย จิตไมสามารถรวมเปนสมาธิไดโรคปวดศีรษะ ผมเพียรนังสมาธิทุกวันมาสามปแลวจิตไมสามารถรวม ่ ผูถามปญหาอยากทราบวา ผูเปนไมเกรนรายนี้ทำเหตุ เปนสมาธิไดเลยครับ แตก็ไมเคยละความเพียรคิดเสียวาทำเหตุใดไว ขอตอบวาเปนคนละเหตุกันกับคุณหมออาจินต ตนเหตุของ ปจจัยไปเรือยๆเดียวถึงเวลาก็ได เองครับ เวลาปฏิบตจะมีความ ่ ๋ ั ิการเปนไมเกรนของผูปวยรายนี้ คือใชสารเคมีที่มีฤทธิ์ทำลาย ฟุงซาน รบกวน มาก เหลือ เกินก็ รู แลว ก็ กลับ มา ที่ คำ บริกรรมระบบประสาทฉีดพนสัตว เมื่ออกุศลกรรมใหผล ผูทำเหตุไมดีไว พุธโธจึงตองเปนไมเกรน คำตอบนีมิไดทำใหผูถามปญหารวมถึงผูอาน ้   รบกวนชวยดวยครับพนไปจากความทุกข ฉะนั้นผูรูไมตองการทราบเหตุของปญหาแตผูรูนิยมรักษาอยางนอยใหมีศีล ๕ คุมใจ แลวปญหาดังกลาว คำตอบจะไมเกิดขึ้นกับตน นั่ ง สมาธิ แล ว จิ ต ยั ง ฟุ ง ซ า น ด ว ย มี การบรรเทาปญหาของผูเปนไมเกรนรายนี้ เจาตัวตอง อารมณเกิดขึ้น เหตุเปนเพราะใจไมมีศีลคุมประพฤติบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ โดยเฉพาะประพฤติทาน ศีล ภาวนา ผูใดเอาศีลที่ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอยอยูเสมอ แลวอุทิศบุญใหกับเจากรรมนายเวรไปเรื่อยๆ จนกวา ลงคุมใหถึงใจ ผูนั้นเมื่อเจริญสมถกรรมฐานเขาจะเลิกจองเวร แลวปญหาจะหมดไป แลว จิตยอมเขาถึงความเปนสมาธิไดแนนอน อันนี้จะยกตัวอยาง เชนวา เราที่เปนชาวพุทธนิยมบวชลูก ความดี หรือวาศีลนี้มีอำนาจวาสนา แมแตนายรอย นายพล บวชหลาน เมื่อลูกหลานบวชเปนพระก็ตาม บวชเปนเณรก็ตาม นายพัน พระราชา มหากษัตริย ก็มากราบผูมีศีล จะอยูในวรรณะ ถาบวชเขามาอยูในรมผากาสาวพัสตรแลว ก็ชื่อวาเปนผูมีศีล ไหนก็ตาม ถามาบวชแลวถือวาเปนวรรณะที่สูง เปนคนที่มีลาภ แมแตบิดามารดาก็ตองมากราบ กราบลูกของตนที่บวชนั่น มียศ สูงกวาพระมหากษัตริย อันนี้แหละคือศีล ที่อยูในผาเหลืองนั่น นี่แสดงใหเห็นวาผูมีศีลนั้น มีคุณงาม หลวงปูพวง สุขินทริโย วัดปาใหมนิคมพัฒนาราม จ. ยโสธร
  • 94 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๙๕ 95๓๑. ตองนอนลงกับพื้น อาการปวย อยางในความหมายของโพชฌังคปริตร ก็จะไมได ผมตองอดทนนั่งแบบหลังเอนๆใชไหมครับ ?คำถาม ๓. เวลาปวดปสสาวะ หรือ ถายหนักเบา เราควรจะ เรียนอาจารย สนอง วรอุไร ทำอยางไร ? ผมคิดวาจะเหมือนโยคี ที่มีของเหลวในกระเพาะ ๑. ผมมีปญหาความสงสัยในการนั่งสมาธิครับ ปสสาวะแลวมันหายไปเองไดไหม หรือจะเหมือน หลวงพอจรัญผมนั่งสมาธิ แลว ลำตัวผมจะเอนลงเรื่อยๆ จนตองนอนลง กลาววา จะเขาสมาธิไดยาก เพราะ กายไมปรกติ (ทานไดกลาวกับพื้น เคยฝน อดทน ใหลำตัวเอนลง แลวจับจิตที่แผนหลังวา ถึง เหตุที่จิตไมเปนสมาธิ เจ็ดอยาง มีอาการเจ็บปวยหรือปวดเกิดอะไร ก็รูสกกำลังเกร็งไมมากและเฝาดูตอไป ลำตัวก็คาง ึ หรือ ทองปนปวน เปนหนึ่งในนั้นครับ)ลอยๆ กึ่งนั่งนอน เหมือนจะนอนแตไมนอนลงไป เพราะลำตัว ๔. เนื่องจากผมฝกพัฒนาตนเองในดานรางกาย โดยลอคอยู จนสักพักก็นอนลง ผมก็ไมแนใจวา ควรจะกำหนดจิต ใชศิลปะปองกันตัวดวย ถาผมจะเปลี่ยนจากการเดินจงกรม มาในทานั่งขัดสมาธิ ตอ หรือ จะนอนทาศพ เหมือนโยคะ แลวจับ เปนการรำไทเกก ไดไหมครับ ? ผมก็เห็นวาเปนการใชกายทำใหลมหายใจดีครับ ? เกิดสมาธิ(กรรมฐาน)เชนกัน การรำไทเกก ตองกำหนดจิตรูสึก ๒. นั่งใหหลังคอมเล็กนอย เพื่อใหเกิด โมเมนท ตกหนา หลายที่กวา คือ ลิ้นแตะเพดานปาก หมุนสะโพกใหน้ำหนักฐาน เหมือนรูปนั่งของหลวงปูทวดวัดชางไหเหยียบน้ำทะเลจืด ลงกลางขา แลวกาวขายางและวางลักษณะคลายๆ จงกรมครับ เกิดความกังวลเล็กนอยวาจะ เสียสุขภาพแผนหลัง แตก็ และขณะกาวก็จะใหน้ำหนักอยูกลาง (ผมอาจอธิบายไมดีครับคิดเชื่อมั่นวาบุญจากการทำสมาธิ คงไมทำใหเราปวดหลังและ เพราะผมก็ยังไปไมถึง แตอาจารยที่สอนปองกันตัวทานก็ไมพูดตอนนี้ก็ตั้งใจนั่งแบบนี้อยูพักหนึ่ง ครั้งหลังจึงแกไขตัวเองโดย สอนมาก เหมือนที่อาจารยสนองพูดถึงพระอาจารยทานเจาคุณนำเบาะมารองที่กนทำใหลำตัวเอนไปขางหนาแทน แตถาเปน โชดกวาไมบอก ปลอยใหเห็นเองเชนกัน ผมไมแนใจวาอาจารยแบบนี้ครับผมก็ไดสมาธิก็จริง แตไมสามารถผานเวทนาไดใช สนองเคยรำไทเกกหรือไม อาจพอชวยใหอาจารยเขาใจมากขึ้นไหมครับ เพราะแคนี้ปวดหลังผมยังอดทนไมไดเลย กลับมาหา ครับ)ทางแกไขมันลวงหนากอนโดยเหตุการณปวดหลังยังไมเกิด ใน ขอบพระคุณมากครับ และกราบขออภัยดวยครับที่อนาคตผมเจ็บไขไดปวย หวังใชการกำหนดสมาธิ แยกจิตจาก จดหมายฉบับกอนไมไดแนะนำตัวเองครับ
  • 96 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๙๗ 97คำตอบ ๓๒. ผมทุกขมาก (๑). ขณะตัวเอนลง ใหกำหนดวา “ นอนหนอๆๆๆๆ ” ไปเรื่อยๆ จนกวาอาการเอนลงของรางกายดับไป แลวดึงจิตกลับ คำถามมาสูองคบริกรรมเดิมที่ใชอยู เรียน อาจารยสนอง วรอุไร (๒). นังตัวตรงดีกวานังหลังคอม เพราะจะไมทำใหปวด ่ ่ อาจารยสนอง มีวิธี ลด ระงับ กำจัดโทสะ ที่มีใน จริตหลัง อยางไรบางครับ ขอคำแนะนำดวยครับ คำวา “โพชฌงค” เปนองคคุณเจ็ดประการ ที่นำจิตเขา ตอนนีผมทุกขมากเลย ไมอยากใหโทสะผุดขึนมาเลย แต ้ ้สูการตรัสรู ผูที่จะใชโพชฌงคปริตร มาสวดเพื่อใหผูอื่นหายจาก มันเร็วกวาความรูสกตัวผมมาก ยิงตอนทีมีภาระมากๆ มารุมเรา ึ ่ ่อาพาธได ผูอาพาธตองมีสภาวะของจิตเปนพระอรหันตใหได ผมยังไมเห็นมัน มันก็ทำงานแลวครับกอน เมือฟงบทสวดโพชฌงค แลวพิจารณาคุณธรรมทังเจ็ดโดย ่ ้ เคยไดยนวา มันเปนตัวทีกำจัดงายทีสด ผมดูตัวเองแลว ิ ่ ุ่ ผมเห็นไดวาผมกำจัดไดงายแนโดยการหลีก ปลีก ออกหางตัวแยบคาย (โยนิโสมนสิการ) ยอมหายจากอาพาธได ตรงกันขาม กระตุน ไปอยูวิเวก หรือ ไมกลับบาน แตผมก็คิดวามันยังไมใชวิธี  คนทียังมีจิตเปนปุถชน จะไดยนไดฟงโพชฌงคสักกีครัง ไมทำให ่ ุ ิ ่ ้ ทีดีทีสดเพราะ มันไมไดพัฒนาจิตเปนเกราะใหตัวเอง แตเปนการ ่ ุ่หายจากอาพาธได แตหากเมื่อใดปุถชนพัฒนาจิต (สมถภาวนา) ุ หลบเทานั้นจนตั้งมั่นเปนสมาธิแนวแน (ฌาน) อาการปวดหลังยอมหายไป โทสะทีเกิดกับผม แปลกดวยครับ มักจะเกิดกับคนทีบาน ่ ่ตราบนานเทาที่จิตยังทรงอยูในฌาน ตรงกันขาม พระอนาคามี (กับทีทำงานเปนคนใจเย็นมากๆๆๆ จนมีคนชมครับ) เพราะผมมัก ่หรือพระอรหันตที่เขานิโรธสมาบัติได อาการปวดหลัง (เวทนา) จะรูวา หรือ คาดเดาวา เขาจะทำอะไร ซึ่งไมถูกตอง เมื่อไมถูกยอมดับไป ตราบนานเทาที่จิตยังทรงอยูในนิโรธสมาบัติ ตองอยางที่ใจคะเนไว หรือ ทำผิดซ้ำในเรื่องที่ผมเคยบอกแลว (๓). ปลดปลอยออกนอกรางกาย ผมก็จะมีอารมณโกรธขึนมาทันที วจีกรรมออกมาแลว แลวจึงมา ้ (๔). การเดินจงกรม มีจุดประสงคฝกจิตใหตั้งมั่นเปน หามมันทีหลัง หรือบางครังตังใจไวกอนแลววาจะไมใหมีวจีกรรม ้ ้สมาธิ หากรำไทเก็ก แลวทำใหจิตเปนสมาธิ ใชไดครับ ผูตอบ หลุดออกมา แตพอฟงสิ่งที่ไมถูกใจเขาไปสักสองสามประโยคก็ปญหาไมเคยรำไทเก็ก จึงไมมีประสบการณในเรื่องนี้ ตองมีโทสะขึ้นมาจนไดครับ ขอบพระคุณครับอาจารย
  • 98 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๙๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : 99 ๙๙คำตอบ ๓๓. ไดบุญเทากันหรือไม การบริหารจัดการกับอารมณโทสะ ทำดังนี้ ๑. นำตัวออกหางจากแหลงที่มีเหตุขัดใจ คำถาม ๒. ใหอภัยไดทุกเรื่องและทุกครั้งที่มีเหตุขัดใจเกิดขึ้น ๓. พัฒนาจิตใหมีสติและมีปญญาเห็นถูกตามธรรม มี กราบเรียนอาจารยสนองที่เคารพอยางสูงกำลังกลาแข็ง ขอเรียนถามปญหาอาจารยดังนี้ ๔. ใชสติปญญาเห็นแจง พิจารณาสิ่งขัดใจวา ดำเนิน ๑. อานหนังสือวิธสรางบุญบารมี ตอนหนึงกลาววา ทาน ี ่ไปตามกฎไตรลักษณ จนเห็นสิ่งกระทบที่ขัดใจเปนอนัตตา แลว นั้นมีผลมากหรือนอยยอมขึ้นอยูกับเนื้อนาบุญเปนลำดับ คือ ทำอารมณโทสะจะไมเกิด ทานแกสัตวเดรัจฉานแมจะมากถึง ๑๐๐ ครั้ง.........ฯลฯ อยาก ๕. เมื่อโทสะเกิดขึ้นแลว จงใชปญญาเห็นแจงพิจารณาอารมณโทสะวา ดำเนินไปตามกฎไตรลักษณจนเปนอนัตตา เมื่อ ทราบวาการถวายทานแกพระอรหันต ทีไมใชพระของบุคคลทัวไป ่ ่ โทสะดับ จิตจะปลอยวางอารมณ แลววางเปน แตเปนพระอรหันตของลูก นั่นก็คือบิดามารดานั่นเอง ดวยการ อุเบกขา เลียงดูตอบแทนพระคุณทานอยางเต็มกำลังความสามารถ จะได ้ วิธีบริหารจัดการโทสะ ตามขอ ๔. ดีที่สุด บุญเทียบเทากับเราถวายทานกับพระอรหันตจริงๆ หรือไม เพราะ ตามขอ ๕. ดีมาก ถาไดบุญเทากัน เราก็คงไมจำเปนตองดิ้นรนแสวงหาเนื้อนาบุญ ตามขอ ๒. ดีกวา ตามขอ ๓. ถือวาดีทางธรรม ที่ไกลตัว แตดิฉันก็ยังรูสึกวา อันวาบิดามารดาถึงแมทานจะได ตามขอ ๑. ไมดีทางธรรม ชือวา เปนพระอรหันตของลูกก็จริงอยู แตทานก็ยังไมหมดกิเลส ่ ไมใชผูปฏิบตดี ปฏิบตชอบ เพือพาตัวทานเองและลูกหลานใหพน  ั ิ ั ิ ่ เกิดมาภพใดชาติใดก็ทุกขแยเต็มประดา ทุกขตั้งแตวันเกิดถึงวันแก ทุกขได ทานเปนผูทีลูกหลานตองใหความเคารพบูชา เพราะทาน  ่ ทุกขจากวันแกถึงวันแตกดับวันตาย ทุกถวนหนาไมมีใครขามมันไปได รักและปรารถนาดีตอลูกหลานอยางไมปดบังซอนเรน แตทาน จึงใหเรามาสนใจในการรวมจิตใจของเรา ใหสงบระงับ ตั้งมั่น เที่ยง อาจจะรายกาจกับบุคคลอื่นก็ได บุคคลอื่นอาจจะสาปแชงทาน ตรง อยูภายในดวงใจใหไดทุกลมหายใจเขา ทุกลมหายใจออก อยูก็ได จึงอยากขอความกระจางแจงจากอาจารยวา ควรจะ จนกระทั่งจิตใจสงบตั้งมั่น เปนสมาธิภาวนาใหได แยกแยะหรือพิจารณาอยางไร หลวงปูสิม พุทธาจาโร วัดถ้ำผาปลอง จ.เชียงใหม ๒. ชวงเขาพรรษานี้มีงานบวชชุกมาก ไดรับบัตรเชิญ
  • 100 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : 101 ๑๐๑เหมือนไปงานรื่นเริง มีทั้งดนตรี การละเลน รองรำทำเพลง ๑. กอนใหทาน มีศรัทธาสุราเมรัย ปดถนนหนทาง ผูคนทั่วไปบานใกลเรือนเคียง ตอง ๒. ขณะถวายทาน มีความตั้งใจทนฟงเสียงเพลงที่ขับรองโดยคนขาดสติ คือคนเมาทั้งหลาย ๓. ถวายทานแลว มีความสบายใจทั้งคืนตลอดรุงก็มี รูสึกหดหูมากเวลาใสซองอนุโมทนาบุญ ก็ลำบากใจเหลือเกิน เพราะไมรวาสวนไหนที่เปนบุญที่เราพอจะ ูอนุโมทนาได ดวยปญญาอันนอยนิดนี้ จึงขอความกรุณาจาก ๓๔. แกอยางไรไมผิดศีลอาจารยใหชวยบอก วิธอนุโมทนาหรืออธิษฐาน หรือตั้งสติ ีกำหนดจิต อยางไร เพื่อใหไดบุญบางในสภาวการณเยี่ยงนี้ คำถาม ขอขอบพระคุณอยางสูง เรียนถามทานอาจารยดร.สนองคะ ๑. กรณีที่บานมีรังปลวกขึ้น จะมีวิธีการแกไขอยางไรคำตอบ ใหไมผิดศีลคะ (๑). ใหทานกับผูมีจิตหลุดพนจากกิเลส (พระอรหันต) ๒. กรณีที่ทำอาหารแลวตั้งใจจะไปถวายพระที่วัด แตไดบุญมากกวา ใหทานกับคนที่ยังมีกิเลสมาก (ปุถุชน) ดังนั้น ไปไมทัน อาหารดังกลาวจะจัดการอยางไรไดบางคะ นำไปทิ้งใหทานกับพอแมที่ยังมีสภาวะของจิตปุถุชน จึงไดบุญนอยกวา บาปมั้ยคะถวายทานกับพระอรหันตที่มีจิตปลอดจากกิเลสแลว ๓. การซื้อออยจากควาญชาง เพื่อนำมาเปนอาหารชาง (๒). เอาเงินใสซองเพื่อถวายเปนทาน ถือวาไดบุญ แต ที่ถูกจูงเดินอยูตามขางถนน จะถือวาเรารวมกระทำการทรมานมีความลำบากใจในการใหทาน ถือวาเปนบาป ฉะนั้นที่บอกเลา ชางดวยมั้ยคะ หรือ เราไมควรซื้อคะไป จึงไดทั้งบุญและบาป สวนไหนจะมากกวากัน ตองวัดกันดวย ๔. การสวดมนตออกเสียง กับ สวดในใจแตกตางกันความสบายกาย ความสบายใจ ถวายทานแลวสบายใจมากกวา อยางไรคะ ทำไมตองสวดมนตโดยการเปลงเสียงคะ อานิสงส- จงถวาย ถวายทานแลวไมสบายใจมากกวา - จงอยาถวาย ผู ตางกันหรือคะตอบปญหาเสนอแนะวา การใหทานแลวเกิดเปนบุญมาก ให ขอบพระคุณทานอาจารย ที่กรุณาถวายทานดังนี้
  • 102 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๐๓ 103คำตอบ ๓๕. นักศึกษาจบใหม (๑). ไม (เซลลูโลส) เปนอาหารของปลวก เมื่อปลวกขึ้นบาน เพราะปลวกตองการอาหารกิน ถาผูถามปญหาปรารถนา คำถามมิใหผิดศีล จะแกปญหานี้ได ตองยกบานเปนทานใหกับปลวก กราบเรียน ดร สนอง ที่เคารพอยางสูง (๒). ความไมสบายใจถือวาเปนบาป หากนำอาหารดัง ดิฉันชื่อนางสาวเพ็ญศิริ กังวลกิจ เปนนักศึกษาจบใหมกลาวไปทิ้ง แลวเกิดเปนความเสียดาย ถือวาเปนบาป จากคณะเศรษฐศาสตร ธรรมศาสตร ไดปฏิบัติธรรมที่ยุวพุทธ เจตนา ปรุง อาหาร ถวาย พระ ถือวา เปน บุญ แต ปรุง เปนเวลา ๘ วัน ๗ คืน และซาบซึ้งในพระธรรมมาก พอกลับมาอาหารแลวเสร็จไมทันพระฉัน จึงมิไดถวายพระ หากประสงค ไดมีโอกาสอานหนังสือของทานหลายเลม อาทิ ถึงโสดาบันในจะไดบุญอีก สามารถทำไดโดยนำอาหารนันไปเลียงคนชรา หรือ ้ ้ ชาตินี้ และ ทางสายเอก แตยังมีขอสงสัยทางธรรมะที่ตองการผูยากไรที่อดอยากอาหาร หรือแมกระทั่งนำอาหารไปเลี้ยงปลา คำตอบเพื่อใหตนไดสรางความเพียรตอ ดังนี้เลี้ยงสุนัข บุญยอมเกิดขึ้นไดอีกเชนกัน ๑. ในชวงที่ดิฉันปฏิบัติธรรม ดิฉันไดพยายามดูรูปและ (๓). การใหทานตองใชปญญาสนับสนุน ผูใดคิดวาซื้อ นาม ที่เปนไปตามกฎไตรลักษณ และไดเห็นการเกิดดับ รูวาออยจากควาญ แลวนำไปเลี้ยงชาง เพื่อใหชางคลายจากความ จริงๆแลว กายนี้ไมใชเรา อารมณก็ไมใชเรา เปนจิตที่ปรุงแตงหิว การประพฤติเชนนี้เปนบุญ ตรงกันขาม ผูใดคิดวาซื้อออย ดิฉันจึงรูสึกไปเองวา “เรา” ในที่นี้ คือ ดวงจิต ที่สามารถทำใหจากควาญ แลวนำไปเลี้ยงชาง เปนเหตุใหชางเกิดการทรมาน สะอาดและสงบ จนปลอยวางและเขาสูเสนทางของอริยบุคคลชาง แลวยังซื้อออยเลี้ยงชาง การประพฤติเชนนี้เปนบาป ได แตคำถามคือ ดิฉันยังยึดติดวาเรา คือ ดวงจิต (๔). มนุษยทำกรรมไดสามทาง คือ ทำกรรม จึงอยากถามวา นิพพาน คืออะไร คือการที่แมแตดวง ทาง กาย ทำกรรม ทาง วาจา และ ทำกรรม ทาง จิตดวงนี้ก็สูญสลายไป เชนนั้นหรือ ถาเชนนั้นแลว การพยายาม ใจ ดังนั้นการสวดมนตออกเสียง ถือวาเปนการ บรรลุถึงนิพพานก็เพื่อใหเราสูญสลายไปไมมีตัวตนอีกตอไปหรือ ทำกรรม ทาง ใจ และ ทำกรรม ทาง วาจา จึง ได ดิฉันยังไมเขาใจถองแท และเกิดคำถามนี้กับตัวเองอยู อานิสงสมากกวา การสวดมนตดวยใจเพียงอยาง ตลอด แปลวาดิฉันยึดติดกับดวงจิตหรือ เรียนทานอาจารยชวย เดียว ซึ่งมีอานิสงสนอยกวา อธิบายนิยามของ นิพพานใหดิฉันเกิดความถองแทดวยเถิดคะ
  • 104 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๐๕ 105 เพราะ ดิฉัน มี ความ ศรัทธา อยาง แรง กลา ที่ จะ ยึด เอา คำตอบพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ เปนสรณะจนกวาจะถึงนิพพาน (๑). ผูตอบปญหาเพียงแตรูวา นิพพานคือสภาวะที่จิตแตจนถึงบัดนี้ นิพพาน ยังไมเปนเปาหมายทีดิฉนเห็นภาพชัดเจน ่ ั ปลอดจากสังโยชนทั้งสิบอยาง แตยังไมสามารถกำจัดสังโยชนขออาจารยชวยนำแสงสวางดวยเถิดคะ บางตัวใหหมดไปจากใจได ผูใดพัฒนาจิตจนเขาถึงความเปนพระ  ๒. การนังสมาธินานๆ แลวเกิดอาการขาชานัน สามารถ ่ ้ โสดาบันได ยอมรูวา นิพพานเปนอยางไร เพียงแครูแตยังเขานั่งตอไปไดเปนหลายชั่วโมงโดยไมเกิดอาการพิการหรือผลเสีย ไมถึงสภาวะเชนนั้น จึงไมมีประสบการณตรงมาบอกกลาว จิตกับขาในระยะยาวใชหรือไมคะ เพราะดิฉันมักกลัวเรื่องนี้ แตไม ที่มีความเห็นผิดไปจากธรรม จึงเห็นวา เราคือดวงจิต ตรงกันไดกลัวเจ็บ แตมีคนบอกวาใหทนไป แลวจะเบา ดิฉันปฏิบัติตาม ขาม จิตที่มีความเห็นถูกตามธรรม ยอมเห็นวา จิตเปนพลังงาน ชนิดหนึ่งที่มีกิเลสปนเปอน ผูใดพัฒนาจิตใหหมดกิเลสปนเปอนแตพอปวดถึงทีสุด หลายๆครัง จะเปนชวงทีวิทยากรบอกใหออก ่ ้ ่ (สังโยชน ๑๐) จิตนั้นจะไมเวียนตาย-เวียนเกิดในวัฏฏะอีกตอไปจากสมาธิ ถาเชนนั้นแลว ถาดิฉันฝกสมาธิเอง การรูเชนนียังไมดีเทากับการมีความรู หรือเขาถึงความรูดวยตัว  ้  ดิฉันจะสามารถนั่งตอไปจนอาการนั้นหายไปเพราะจิต เอง (สนฺทฐิโก) ิถึงสมาธิแนวแนไดใชมัย คะ โดยไมตองคำนึงถึงความเสียงทาง ้ ่ (๒). ความกลัวเกิดดวยเหตุรูไมจริง (อวิชชา) ฉะนันผูใด  ้ รางกายตางๆ ขอนี้มีความหมายในทางปฏิบัติกับดิฉันมากคะ พัฒนาจิต (สมถภาวนา) จนสามารถเขาถึงสมาธิสูงสุด (ฌาน) ๓. หากปฏิบัติสมาธิดวยตนเอง อันตรายหรือไม เพราะ ไดแลว อาการชาทีขา (เวทนา) ยอมดับไป ตราบนานเทาทีจิตอยู ่ ่ทานคุณแมสิริ กลาวไวในวิดีโอวาเจากรรมนายเวรจะมาทวงหนี้ ในสภาวะเชนนั้น เมื่อถอยจิตออกจากฌาน ยอมเกิดความรูในบางคนขยับไมได ซึงโดยสวนตัวดิฉนเปนคนขีกลัว จิตชอบปรุง ่ ั ้ อาการชาทีขาดวยตัวเอง ฉะนันจงปฏิบตตอไปจนจิตเขาถึงสมาธิ ่ ้ ั ิแตงใหเห็นภาพผี วิญญาณ และก็กลัววาถามีเจากรรมนายเวรมา แนวแน แลวอาการกลัวลวงหนาของผูถามปญหายอมหมดไปจะทำยังไง ถากำหนดรูไมทัน อยางนี้แลว ดิฉันไมควรฝกสมาธิ (๓). ผูถามปญหาบอกวา ไดอานหนังสือทางสายเอกดวยตนเองหรือเปลาคะ แลว แตยังเอาสาระมาไวในใจไมได จึงทำใหเกิดอาการกลัวผี ขอกราบขอบพระคุณอาจารยเปนอยางสูงมา ณ ทีนีคะ ่้ และจิตยังเปนทาสคำพูดที่ออกจากปากคน การอานในลักษณะและขอใหอาจารยไดถึงนิพพานในอนาคตกาลอันเร็วเทอญ นี้เปนเพียงสัญญา ยังเขาไมถึงความจริง ปญหาที่สงสัยจึงเกิด ขึ้น
  • 106 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๐๗ 107 ผูเขียนหนังสือทางสายเอก เปนนักวิทยาศาสตรทีไมเชือ  ่ ่ สังคม) พอแมใหไปสมัคร หลักพีดีกรี (เรียนม.๔ จบม.๖) อยากคำสอนในพุทธศาสนา จึงไดไปพิสูจนดวยตนเอง และสามารถ จะใหอาจารยแนะแนวทางในการปฎิบตของนักเรียนพีดีกรี คณะ ั ิเขาถึงความจริงแทดวยตัวเอง ทำใหความกลัวผีหมดไป แมคำ นิติศาสตรวาควรปฎิบัติตัวอยางไร ที่จะทำใหจบไดในเวลา ม.๖พูดที่ออกจากปากคนก็มิไดทำใหความกลัวเกิดขึ้น ฉะนั้นหากผู ๒. อาจารยครับ โรงเรียนของผมพูดถึง เรื่อง โรงเรียนถามปญหาประสงคเปนผูรูจริง จงเดินหนาปฏิบัติธรรมตอไป มาตราฐานสากล แมวาผมเปนนักเรียนไทยสังคมก็ยังไดเรียนเอาชีวิตเขาแลกกับธรรมะของพระพุทธเจา โดย วิชาภาษาจีน ในจดหมายอันแรกที่ผมบอกวาจะไปสอบทหารมีสัจจะ มีขันติ มีความเพียร เปนแรงสนับสนุน อากาศอาจารย(อาจจะไมรู)เพราะถึงจะสอบไมติดก็ไมเปนไรแลวโอกาสเขาถึงธรรมยอมมีไดเปนได แคผมอยากเกงวิชาภาษาอังกฤษมากเทานั้น ทำอยางไรถึงจะ เกงวิชาภาษาอังกฤษครับ อาจารย ๓. ผมขออภัยในคำถามโงอีกขอหนึ่งนะครับ อาจารย ครับ ทำอยางไรถึงจะเรียนสำเร็จ (ขอคำแนะนำ) ทุกวิชา ทั้ง๓๖. เหมือนตนไมใหญกลางปา วิทย คณิต อังกฤษ ไทย สังคม ฯลฯ ชวนแนะนำผมหนอย เพราะ ผมอาจจะทำไมได แตก็ลองแนะนำดูเถิดครับ แตถาผมใชอิทธคำถาม บาท ๔ กับ พละ ๕ จะตองสำเร็จ แตอยากฟงคำแนะนำดู ไม สวัสดี และ ขออภัย ทาน อาจารย ดร . สนอง ว รอุ ไร ที่ ตองเยอะมากก็ไดนะครับ ตองการทำใหพอแมภูมิใจ อยากเคารพ เรียนเกงทุกวิชา แลวจบ รามคำแหง คณะนิติศาสตร ตอนม.๖ ผมขอสาธุบุญตางๆที่ทานไดทำแมวาทานจะมีอายุมาก แนะนำผมดวยครับแตก็ยังทำประโยชนตอ สังคมไวมากเหมือนตนไมใหญในกลาง ๔. อาจารยครับ อาจารยในโรงเรียนพิบลวิทยาลัย ดูดวง ูปาครับอาจารย ดร.สนอง ผมเคยสงคำถามเขาไปแลว แตรูสึก ใหผมบอกผมวาเปนคนเรียนไมเกง แตชีวิตไมมีปญหาถาเปนคนวามันเพอเจอเกินไปที่จะทำใหดีขนาดนั้น สิ่งที่กระผมตองการก็ อื่นผมคงไมคิดมาก แตนี้ เขาบอกวาทาใครไดไปปฎิบัติธรรมที่คือ วัดทาซุง ครูที่วัดฝกสอนให อาจไดณาน ๘ ไปนิพพาน ไปคุยกับ ๑. อาจารยครับ ผมเปนนักเรียนชั้น ม.๔ (ภาษาไทย พระพุทธเจาได นิพพานเปนทิพยพิเศษ อาจารยคนนี้บอกวาถา
  • 108 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๐๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๐๙ 109ตายชาตินี้เขาจะไปนิพพานดวย ที่เคยบอกวา ผมจะไปปฎิบัติ การที่ผมถูกลอนั้นก็เพราะ การปฎิบัติตัวของผมเอง เมื่อตอนธรรมนะ อาจารยเขาบอกวายกเลิก คงเพราะยังไมมีใครใหเงิน เปนเด็กไมเขาใจวาทำไมถึงถูกลอวาเปนตุย อาจเปนเพราะวาละมั้งผมคิด อาจารยครับถาผมตั้งใจจริงจะทำใหเปนเด็กเรียน ผมไมยอมพูดคำหยาบ เชน มึง กู ปจจุบันก็ไมพูด และนั่งเงียบเกงไดไหมครับ (ในตอนเด็ก) แตผมก็รูวาคนพูด มึง กู ถาไมพูดเพราะ โกรธก็ไม ๕. อาจารยคนนี้สอนให บริกรรม วา หายใจเขาภาวนา หยาบ แตพอโตไปก็ไมโดนลอวาตุยครับ จนผมสอบเขา ม.๑ ที่วา นะมะ ออก พะทะ แลวนึกถึงพระพุทธรูป กับมี ศีล ๕ เขา วินตใชเสนเขาไปครับ ก็ไมถูกลอ เพราะจริงๆ แลวผมเปนผูชาย ิบอกวาศีลนะงายจะตาย กอนไป แคนี้เอง ผมตองไปพิสูจนให ๑๐๐% ที่ปจจุบันตอนเปนวัยรุน ถูกลอเพราะ เคยไปอานนิยายได แตกลัวเสียสัจจะผมยังไมรับปาก อยากถามวาที่จะไปวัด ชายรักชาย เปนนิยายแนว เรื่องบนเตียงดวยครับ คุณหมอสมทาซุง หรือทำตามที่อาจารยผมสั่ง คือ นะมะ พะทะ นึกถึง สุจิรา เคยบอกในรายการสุริวิภาวา ผูชายทุกคนมีความชอบพระพุทธรูป แลวมีศีล ๕ มีสวนในการเรียนไดไหม ผูชายในตัวซึ่งเปนเรื่องจริงที่เขาพิสูจนมา อาจายครับผมไมได ๖. อีกเรื่องหนึ่ง อาจารยครับ ตอนไปสอบที่พิบูล ผม อานเฉพาะผูชาย แตผูหญิงเชน แนวแมกับลูก (ขออภัยครับ)สอบได แลวโรงเรียนใหไปปฎิบัติธรรม ที่วัดเขาวงกฎ เขาบอก และผมชอบดูทั้งภาพโป(ขอโทษครับ)ทั้งชายและหญิง (ขอโทษใหเห็นอะไรก็สาธุ และก็ ยังบอกใหผมรักษา ศีล เจริญสมาธิ ครับ ขอโทษครับ ขอโทษครับ ขอโทษครับ) ผมมาคิดในทางธรรมภาวนา ทุกวัน กับ ใหทาน ทำทั้ง ๓ อยาง ทุกวัน สิ่งที่ผมสงสัย วารางกายมนุษยนั้นสกปรกครับ ไมสะอาด ไมวาชายหรือหญิงก็คือวา นิพพานแลวมีพระพุทธเจาอยู หรือ นิพพานแลวจิตดับ อาจารยครับ ผมถูกเด็กตัวเล็กคนหนึ่งเปนเด็กไรเดียงสา บอกอยางที่ทานพุทธทาสบอก (ผมรูไมจริงวาทานพุทธทาสพูดอยาง วาผมหลอ (แตไมไดบอกกับผม แมผมเลาใหฟง) แตผมอวนครับนี้หรือเปลา) ขอโทษนะครับ ผมเชื่อทานพุทธทาสครับ แตก็ (ไมมาก) เพราะผมออกกำลังกายทุกวัน แตที่อวนเพราะยิ่งวิ่งอยากไปพิสูจนที่วัดทาซุงดูวาจริงไหม อยากคิดวาอาจารยลอง เหนื่อยยิ่งกินมากครับ อาจารยครับหลวงพอฤาษีลิงดำบอกวาไปบางดีก็ดีนะครับ จะไดหาเวลาพักผอนดวยนะครับ ความคิดที่วาตัวเองเปนคนดีเปนสิ่งไมดี แตในสมัยเด็กผมเปน ขอโทษเรื่อง ที่ ๗ คนไมดี แตตอนนี้ผมปรับปรุงตัวแลวครับ ใหอดีตมันดับไป เอา ๗. อาจารยครับ ตอนเด็กผมถูกลอวา เปนตุย ตอน ปจจุบนดีกวา และในปจจุบนนีเพือนมักมองผมวาไมเต็ม บางคน ั ั ้ ่ปจจุบัน วัยรุน ถูกลอวาเปนเกย และยังถูกลอวาไมเต็ม เออ ก็อาจจะมองเออ อาจารยเคยแนะนำวาใหใชวิธีวิปสสนา ผม
  • 110 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑๑ 111ทราบครับ แตวาผมโดนลอไมเต็ม มาตั้งแตเด็ก (อาจารยครับ ผมเชื่อวา แมตนเองจะถูกลอ แตที่ถูกลอเพราะตัวเอง ปญญาคือวา ผมมักจะถูกเอาเปรียบ แตผมก็ไมใชคนโงที่ไมยอมใหใคร ทุกอยางเกิดทีใจผมเอง เราเกิดมาพบกันในชวงเวลาสันๆ พบกัน ่ ้เอาเปรียบงายๆครับ) (ตอนพิมพนี้น้ำตาจะไหล) เพราะผมรูสึก แลวตายจากจะมาโกรธกันทำไม แตมีปญหาคือ วาเวลาโดนเพือน ่วา ผมโกรธ ผมเสียใจเวลาผมถูกลอวาไมเต็ม มันทำใหผมเกิด วา (มันวาอาจจะเพราะวาความสนุก) ผมก็โกรธ (ไมใชอารมณอารมณครับอาจจะไมมาก แตผมอยากจะบอกวาผมไมชอบ โกรธแตอาจจะเปนอารมณหนึ่งที่ทำใหผมไมชอบ) ความโกรธทั้งที่โดนลอวาเปนอะไร ถาเปน พวกมันโดนลอบางก็คงจะโกรธ ทำใหเราผิดศีล เมื่อเราผิดศีลเมื่อใดนรกก็จะตกเมื่อนั้น ไมตองบางครังพวกเขาก็ทำเหมือนผมเปนคนโง แตผมใหอภัยครับ พวก ้ ตายกอนนรกมาแลวครับอาจารยผูหญิงก็ดวย ผมอยากใชคำที่แรงวาแตผมทำใจใหอภัยเพราะ ๗.๑ อาจารยครับผมอยากไดเพื่อนที่จริงใจ และดีดวยกลัวบาปเพราะเธอเห็นผมเปนตัวตลก เพราะเวลาที่ผูหญิงมา ครับ สอนหนังสือผมไดคุย เขาชอบทำผมเหมือนตัวตลก ผมใหอภัยทุกคนที่ลอนะครับ ๗.๒ ผมอยากเปนที่รักของทุกคน ไมวาภพไหนและที่บอกวาเศราตอนนี้มันหายไปแลวครับ (อาจารยอาจแนะนำ ตลอดไปผมวา ผมควรจะขอบใจพวกเขา ที่ทำใหผมไดใหอภัยทาน เปน ๗.๓ ทำอยางไรถึงตอบไดหลายคำถามเหมือนอาจารยทานบารมีชนิดหนึ่ง ผมขอสาธุ) ผมเคยรูสึกเสียในความผมเปน ครับคนบาบาบอ ผมเปนคนฉลาดแตฉลาดในเรืองโงและเปนคนเปนๆ ่  อาจารย ครั บ ขอ ให บุ ญ ที่ ผม ได ทำ จง ส ง ผล ให ทั้ งครับ อาจจะไมมาก อาจารยครับคนลอผมเพราะ ตัวผมเอง ผม ครอบครัว พี่ชาย ญาติผูใหญ และเพื่อนของผม มีความสุข รวมเคยลอพระพุทธเจาตอนองคคุลีมาลกับเพื่อนตอน ม.๑ มั่งครับ ทั้งอาจารยดวยครับ สาธุ สาธุ ขอบคุณในความกรุณาแตวาผมไดกราบพระกอนนอนและอธิษฐานขอขมาลาโทษแลว ขอบพระคุณที่อานจบ หรือไมจบก็ไมเปนไร แคตอบวาผมสบายใจ แลวครับ (ผมแนใจ วา ไม ใชเพราะ เวร กรรม นี้ แน ทำอยางไรถึงเรียนจบรามก็ขอบคุณแลวครับเพราะผมโดนลอมาตั้งแตเด็กแลว ผมสบายใจมากที่ไดขอขมาพระพุทธเจาครับ สาธุ) อาจารยครับ ความรูสึกเปลี่ยนอีกแลว คำตอบครับ คือวา ถาเขาจะบอกวาผมเปนอยางไร แตผมก็เปนเชนนั้น (๑). ผูใดปรารถนาความสำเร็จในการศึกษาเลาเรียนควร เอง ผมอาจจะเปลียนแปลงตัวเองไมได(หรือได)แตทีแนนอนนัน ่ ่ ้ พัฒนาตนดังนี้
  • 112 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑๓ 113 ๑. พัฒนาจิตใหเปนสมาธิ ดวยการสวดมนตกอนนอน กำกับการเรียน โดยมีสัจจะเปนเครืองสนับสนุน ความสำเร็จยอม ่แลวกำหนดลมหายใจเขา-ออก (อานาปานสติ) ๑๕-๓๐ นาที ทุก เกิดขึ้นกับผูที่มีคุณสมบัติเชนนี้วัน (๔). ผูรูกลาววา “ใครจะพูดเชนไรเปนเรื่องของเขา แต ๒. ใชอิทธิบาท ๔ มาสนับสนุนการเรียน คือ เรียนวิชา ความจริงอยูที่การกระทำของเรา” ใครผูใดพัฒนาตัวเองใหมีดวยใจรัก (ฉันทะ) เรียนวิชาดวยความพากเพียร (วิริยะ) เรียน ทาน ศีล ภาวนา อยูเสมอ จนเกิดผลเปนคุณธรรมแลว ดวงวิชาดวยใจจดจอ (จิตตะ) และเรียนวิชาดวยการใชปญญาไตสวน ดีแนนอน ผูรูไมคิดปรามาส (ดูถูก) ผูใด แตผูรู เอาคนอื่นมา(วิมังสา) เปนครูสอนใจตัวเองวา คนอื่นทำไมดี เราจะไมประพฤติเชนเขา ๓. คบคนดี (กัลยาณมิตร) เปนเพือนใกลชิด กัลยาณมิตร ่ ตรงกันขาม เห็นคนอื่นทำดี เราจะประพฤติเชนเขา เมื่อทำไดคือ เพือนทีคอยปองกันขัดขวางมิใหเราทำชัว และคอยชักชวนให ่ ่ ่ เชนนี้แลว กรรมดียอมสงใหเกิดผลดีแกผูเห็นถูกเสมอเราทำในสิ่งดีๆ (๕). วิธีชี้แนะดังกลาว ผูใดประพฤติตามไดอยางถูก ๔. มีความกตัญูตอผูมีอุปการคุณ ดวยการประพฤติ ตรง ยอมทำใหจิตตั้งมั่นเปนสมาธิได แลวจะสงผลใหการเรียนจริยธรรมลูกที่ดีของพอแม ศิษยที่ดีของครู นักเรียนที่ดีของ ดีขึ้นแนนอนโรงเรียน พลเมืองทีดีของประเทศชาติ ฯลฯ ความกตัญูกตเวที ่ (๖). “เห็นอะไรก็สาธุ” คำวา “สาธุ” เปนวาจาที่เปลงเปนคุณธรรมที่มีผลมาก สงผลใหชีวิตดีงาม การศึกษาเลาเรียน ออกหมายถึง ดีแลว ชอบแลว ถาเราเห็นคนทำชั่วแลวสาธุ เราสำเร็จ ธุรกิจรุงเรือง ฯลฯ ไดในวันขางหนา ตองเขารวมรับกรรมชั่วกับเขา ฉะนั้นพึงสาธุ กับสิ่งดีๆที่จิต (๒). บุคคลโดยทัวไป ใกลสิงไหนเปนเหมือนสิงนัน ฉะนัน ่ ่ ่ ้ ้ สัมผัสได แลวบุญเทานั้นเกิดขึ้นกับจิตของผูกลาวคำวา สาธุอยากเกงภาษาอังกฤษ ตองนำตัวเขาใกลคนที่มีทักษะในดาน (๗). คนที่ไมยอมเสียเปรียบใหโจรนั่นแหละ คนไมฉลาดภาษาอังกฤษ และคลุกคลีกันนานๆ ภาษาฯ ยอมซึมซับเขาสูจิต แตกลับไปเอาเปรียบคนอื่นนั่นแหละ คนเห็นแกตัว คนที่มีโทษวิญญาณ ทำใหเกงภาษาอังกฤษได สมบัติ ชีวิตยอมมีอุปสรรคและปญหา ตรงกันขาม คนที่ยอม (๓). ทำตามคำชี้แนะในขอ (๑). และตั้งโปรแกรมจิตให เสียเปรียบคนอื่นเปนคนฉลาด คนที่ไมเอาเปรียบคนอื่นเปนคนทราบวา “ผมตองสำเร็จในวิชา .... ” ไมตองสมมุติวา ถาผมใช ดี คนฉลาดและดี ชีวิตยอมเจริญ เปนชีวิตที่มีคุณคาตอสังคมอิทธิบาท ๔ กับ พละ ๕ แตตองใช อิทธิบาท ๔ กับ พละ ๕ มา ฉะนั้นจงเลือกเอาเองวา ผูถามปญหาชอบที่จะเปนคนแบบไหน
  • 114 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑๕ 115 คนที่ มี อารมณ โกรธ เปนคนที่ ขาด สติ จึง รับ เอา สิ่ง ๓๗. ศีลขอที่ ๑ และ ๔กระทบที่ขัดใจมาปรุงอารมณ หากความโกรธเกิดขึ้นบอย จิตยอมมีบาปสั่งสมเพิ่ม ตายแลวโอกาสที่บาปผลักดันจิตวิญญาณ คำถามไปสูภพนรก ยอมมีไดเปนได เรียนถาม อ.สนอง ๗.๑ ตองตังจิตอธิษฐานตามทีตนปรารถนา เมือใดทีเหตุ ้ ่ ่ ่ จากทีเคยถามปญหาและขอคำแนะการปฏิบตธรรมจาก ่ ั ิปจจัยถึงพรอม ความสมปรารถนายอมเกิดขึ้น อาจารย ผมไดปฏิบัติธรรมแลวประมาณวันละ ๒ ชั่วโมง ตอน ๗.๒ ความอยากเปนตัณหา เปนกิเลสกวนใจใหขุนมัว เชาและตอนกลางคืนโดยการกำหนดอานาปานสติ แตมีสิ่งหนึ่งความอยากเพียงอยางเดียว ไมสามารถบรรลุในสิ่งที่ปรารถนา ทีั่ทำใหจิตใจขุนมัว คือ เรื่องของศีลขอที่ ๑ และขอที่ ๔ได ผูใดพัฒนาจิตใหมีศีล ใหมีเมตตาและมีคุณธรรม เมื่อกรรม ศีลขอที่ ๑ เรื่องมีอยูวามันมีมดมาไตตามตัว ตอนที่มดใหผล ยอมเปนที่รักของมนุษยและอมนุษยไดแนนอน ไตไมรวามด พอเอามือไปลูบมดกับติดมือมาดวย จึงคิดวาตัวเอง ู ตองผิดศีลแนๆจึงอยากขอคำแนะนำวาควรทำอยางไรดี ๗.๓ พระพุทธเจามีบารมีสั่งสมอยูในจิตครบทั้ง ๓๐ ทัศ ศีลขอที่ ๔ ผมระมัดระวังในการพูดแลว แตมันมีคำพูดคือ บารมีขั้นธรรมดาสิบอยาง บารมีขั้นอุปบารมีสิบอยาง และ บางประโยคที่คลายวาผิดศีล อยางเชน มีคนถามวาจะลาสิกขาบารมีขันปรมัตถบารมีอีกสิบอยาง รวมเปนบารมี ๓๐ ทัศ จึงเขา ้ ไหม ทังทีผมจะบวชตลอดชีวตแตตอบไปวาไมรเหมือนกัน อยาง ้ ่ ิ ูถึงความเปนผูรูจริงทุกสิ่งทุกอยางได (สัพพัญู) นีถือวาผิดไหมครับ ยังมีอีกหลายประโยคทีคลายกันกับประโยค ้ ่ ผูใดประสงคมีความรูเห็นเขาใจมาก สามารถตอบปญหา   ทียกตัวอยาง จนบางครังไมอยากพูดอะไรเลย เพราะขาดความ ่ ้ ไดมาก ผูนั้นตองพัฒนาตนใหเปนผูคงแกเรียน มันใจ จึงขอใหอาจารยชวยแนะนำในเรืองของการพูดดวย ในการ ่ ่ ตอง เลา เรียน มาก ศึกษา มาก ไดยิน ได ฟง ปฏิบตผมไดตังเวลากำกับเอาไวดวย เพือเปนสัญญาณ ถือวาผิด ั ิ ้ ่ มาก (พหูสต) มาตังแตอดีตชาติและปจจุบน ู ้ ั ไหมครับ ชาติ คำตอบ เปนปาณาติบาตที่มิไดตั้งใจทำใหมดตาย ยังถือวาเปน
  • 116 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑๗ 117บาปได หากจิตวิญญาณของมดยังอาฆาตจองเวรกับผูทีทำใหเขา ่ ๘. ปญญาตาย แตบาปไมมากเทากับเจตนาฆามด ในกรณีนี้ ผูถามปญหา ๙. ความหลุดพนควรทำบุญใหญ (ปฏิบัติธรรม) ใหมากขึ้นแลวอุทิศบุญใหกับมด ๑๐. ความรูความเห็นวาหลุดพนที่ตายไป การปฏิบตธรรม โดยใชนาิกาเปนเครืองบอกสัญญาณ ั ิ ่ การพูดแลวไมทำตามที่พูดไว ถือวาไมมีสัจจะ ปฏิบัติ เตือน เปนสิงทีผูปฏิบตธรรมควรหลีกเลียง เพราะนันเปนเหตุให ่ ่  ั ิ ่ ้ธรรมแลวยอมเขาถึงธรรมไดยาก โดยเฉพาะเขาไมถึงธรรมขั้น จิตไปจดจออยูกับเสียงสัญญาณ การพัฒนาจิตใหมีกำลังสติเพิม  ่สูงที่สามารถลดทุกข หรือปลดทุกขใหกับชีวิตได ฉะนั้นควรขอ มากขึ้นจึงเกิดไดยากขมากรรมตอพระรัตนตรัย แลวใชสติคุมการพูดใหมากยิ่งขึ้น ผูใดศรัทธาในคำสอนของพระพุทธะ ตองเวนกลาววาจาที่เปนติรัจฉานกถา เชน เวนพูดคุยเรื่องโจร เรื่องบานเมืองเรื่องลักษณะชายหญิง เรื่องถนน ตรอก ซอย ฯลฯ และหันมา ๓๘. ปวยเปนโรคกระดูกพูดคุยกับในเรื่องกถาวัตถุ ๑๐ ที่พระปุณณมันตานีบุตร นำมาสอนกุลบุตร ชาวเมืองกบิลพัสดุ จนเกิดความศรัทธาเลื่อมใส คำถามแลวนำตัวเขาบวชในสำนักของทาน กถาวัตถุ ๑๐ เปนอุบาย กราบเรียนทานอาจารย ดร. สนอง วรอุไรทำใหจิตสงบ ไดแกการพูดสนทนากันในเรื่องของ หนูมีปญหาที่จะเรียนถามอาจารยดังนี้คะ ๑. ความมักนอย ๑. ขณะนี้คุณแมปวยเกี่ยวกับโรคกระดูก มีความเจ็บ ๒. ความสันโดษ ปวด ทั่ว รางกาย ทุกข ทรมาน มาก แต โชค ดี มี พี่ สาว ที่ ชวย ดูแล ๓. ความสงัด พยาบาลคุณแมเปนอยางดี แตทำอยางไรก็ยังไมไดดังใจของคุณ ่ ๔. ความไมคลุกคลีดวยหมูคณะ แมสักเทาไร บางครังก็โมโหฉุนเฉียว คงจะเนืองมาจากความเจ็บ ้ ่ ๕. การปรารภความเพียร ปวดนั่นเอง หนูขอเรียนถามอาจารยวา เมื่อลูก ๆ สวดมนตไหว ๖. ศีล พระ ทำบุญ ปฏิบัติธรรม เมื่อแผเมตตา นอกจากแผใหคุณแม ๗. สมาธิ แลว ควรแผไปใหเจากรรมของคุณแมดวยหรือไม
  • 118 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๑๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๑๙ 119 ๒. เมื่อครั้งพุทธกาล ยังไมมีเครื่องเสียงใชกันอยาง ๓๙. มะเร็งสมองและปอดสมัยนี้ เมื่อพระพุทธเจาแสดงธรรม มีประชาชนพุทธบริษัทมาฟงธรรมกันเปนจำนวนมาก แลวจะไดยินเสียงไดอยางไร คำถามกราบขอบพระคุณทานอาจารยอยางสูงคะ กราบเรียนอาจารย ดร.สนอง หนูมีพีสาวทีปวยเปนโรคมะเร็งทีสมองและทีปอด ตอน ่ ่ ่ ่คำตอบ นีพีสาวกับหนูก็ตังใจนังปฏิบตธรรมอยูทีบาน พีสาวหนูไดรูจกกับ ้ ่ ้ ่ ั ิ  ่ ่ ั (๑). ควรอุทิศบุญที่บรรดาลูกๆมีอยู ใหกับเจากรรม พีคนหนึง ทีเขาปฎิบตไดจนสามารถมองเห็นกรรม (ตามคำบอก) ่ ่ ่ ั ินายเวรของคุณแมดวย พี่เขาบอกวา ใหพี่สาวหนูหยุดการใหยาเคมีบำบัด เพราะมะเร็ง (๒). ในสมัยอดีต เสียงรบกวนจากภายนอก หายแลว ถาใหยาตอไปจะทำใหเสียชีวต หนูกับพีสาวเลยไมกลา ิ ่ มีไมมากเทากับสมัยปจจุบัน พุทธบริษัทสมัย ตัดสินใจ จึงอยากเรียนขอคำแนะนำจากอาจารย นั้นจำนวน มาก มี จิต สงบ เปน สมาธิ สาร ขอขอบพระคุณอาจารยเปนอยางสูงที่ใหความรูและชี้ acetylcholine ในเลือดยอมเพิ่มปริมาณขึ้น ทางธรรมใหไดเห็น ทำใหประสาทรับเสียงไดไวกวาคนในสมัย ดวยความเคารพ ปจจุบัน คำตอบ เมื่อใจของเราสงบแลว ความสุขความสบายก็เกิดที่นั่น ผูใดฝากตัวเปนคนไขกับหมอ ตองใหสิทธิหมอบำบัด ไมไดเกิดที่อื่น ไมไดสุขสบายเพราะวัตถุขาวของทั้งหลายตางๆ รักษารางกายทีอาพาธ ผูนันทำไดเพียงดูแลรักษาใจมิใหบาปเกิด ่ ้ ใจเราสบายเทานั้นแหละ ความสุข เมื่อใจเราสบายแลว เพิมมากขึน รักษาใจใหมีอารมณดีอยูเสมอ ซึงจะสงผลใหปริมาณ ่ ้  ่ ทำอะไรก็สบาย ทำมาหากิน คาขาย การอะไรทุกสิ่งทุกอยาง ของสาร cortisone ในเลือดลดลง ทำใหภูมตานทานโรคมีมาก ิ เราก็สุขก็สบาย ธรรมนั้นก็นำความสุขความสบายให ขึ้น โอกาสที่จิตจะอาศัยอยูกับเซลลมะเร็งในรางกายเดียวกัน หลวงปูฝน อาจาโร วัดปาอุดมสมพร จ.สกลนคร ยาวนานจึงเกิดขึ้น ได
  • 120 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๒๑ 121๔๐. นั่งไดแปบๆ มา เกิดจากใจที่ระลึกถึงคุณพระพุทธเจา พอสวดเสร็จก็กมลง กราบ (ในขณะที่กราบก็รองไหออกมาอีก) ใจก็นึกเห็นภาพวาคำถาม เรากำลังกมลงกราบพระพุทธเจาองคจริงๆ แตคราวนีภาพทีนึก ้ ่ สวัสดีคะอาจารย เห็นไมเหมือนทุกครั้ง เห็นเปนพระพุทธเจาทานยืนอยูใตตนไม มี ขอ อนุ ญาตเรี ย น ปรึ ก ษา อาจารย ค ะ เหตุ เกิ ด เมื่ อ สิ่งแวดลอมเปนที่เวิ้งๆกวางๆ ไกลออกไปลิบๆ เห็นทางหางตาประมาณ ๓-๔ ปที่แลว ชวงนั้นเจอปญหาในที่ทำงานพอสมควร เปนเหมือนสิ่งกอสราง แตไมทราบวาคืออะไร แลวเห็นตัวเองถูกใหราย ทำใหคนในที่ทำงานมีทัศนคติในทางลบกับหนูมาก กำลังกมลงกราบทาน ในขณะที่กราบ ไมทราบวาใจหรืออะไรชวงเวลานั้นเครียดมากๆ ก็เลยเริ่มสวดมนตกอนนอน พยายาม บอกตัวเองวา “นังสมาธิสิ แลวจะดี” ก็เลยนังสมาธิตอทันที โดย ่ ่แผเมตตาใหคนที่คิดรายใสรายเรา ปกติเปนคนไมคอยชอบสวด กำหนดลมหายใจเขาพุทธ ลมหายใจออกโธ ไปไดสักแปบเดียวมนตเทาไหร ยิ่งการนั่งสมาธิยิ่งแลวใหญเพราะคิดวาตัวเอง การกำหนดลมหายใจก็หยุดโดยทีตัวเองก็ไมรตัว แตเกิดเห็นแสง ่ ูเปนคนชอบคิดฟุงซาน เคยพยายามนั่งก็นั่งไดแปบๆ ไมไดเปน สวางๆขาวๆ กวางๆ และรูสกวาตัวเอง ลอยๆเบาๆ เหมือนไมมี ึสมาธิอะไร ดวยความทีชวงนันคิดวาตัวเองคงดวงไมคอยดีเจอ ่ ้ แขนไมมีขา ไมมีรางกายอยูเลย รูสึกวางๆ สบายๆ ตอนนั้นในปญหามากมาย เลยเนนสวดบทอิติปโส เทาอายุตามที่หลวงพอ ใจนึกแปลกใจวาเกิดอะไรขึน เวลาผานไปนานเทาไหรหนูไมแนใจ ้จรัลทานไดแนะนำไวในหนังสือ ประกอบกับไดหลักการไหวพระ แตพอใจเกิดนึกเปนหวงลูกกลัวลูกตื่นมาไมเจอใคร แคใจนึกแคโดยใหนึกภาพไวในใจวา พระพุทธรูปที่เรากมลงกราบนั้นทาน นี้ ความรูสึกเบาก็หายไป กลับรูสึกหนักจนไหลทรุดแลวมีความคือพระพุทธเจาองคจริงๆที่อยูตอหนาเรา ทำใหชวงนั้นกราบ รูสกวามีแขนมีขามีรางกาย(แบบ หนักๆ)กลับคืนมา ครังนีถือเปน ึ ้ ้พระแลวใจปติมีสุขมาก หลังจากที่สวดมนตมาสักระยะนึง ก็ ครั้งแรกและครั้งเดียวที่หนูนั่งสมาธิ จริงๆจังๆ แบบไมไดตั้งใจทำใหอยากรูความหมายของบทสวดมนตวา หมายถึงอะไร ก็ไป มากอนสืบคนจนไดรูความหมายโดยเฉพาะบทสวด อิติปโส ทีเปนบทสวด  ่ ไม ทราบ วา สิ่ง ที่ หนู เจอ คือ อะไร คะ แลว หนู ควร ทำสรรเสริญคุณพระพุทธเจา เมือรูความหมายเวลาสวดอิติปโสยิง ่  ่ อยางไรตอไป หนูถึงจะสามารถนั่งสมาธิไดแบบนั้นอีก เพราะทำใหรูสึกปติ และระลึกถึงบุญคุณพระพุทธเจาทานมากๆ รูสึกวาใจอิ่มมาก ปติเปนสุขดีคะ หลังจากครั้งนั้น หนูก็ยังไมได จนกระทั่งวันนึงวันนั้นก็พาลูกเขานอนตามปกติ ตัวเอง นั่งสมาธิจริงๆ จังๆ อีกเลยก็เขาหองพระสวดมนต พอสวดถึงบทอิติปโส น้ำตาก็ไหลออก ขอบคุณคะ
  • ๑๒๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m122 ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๒๓ 123คำตอบ มันไว เชน โกรธ เกลียด ดีใจ ความอยาก ฯลฯ จนอารมณเหลา พระพุทธโคดมตรัสในทำนองที่วา “ใครจะพูดใหราย นั้นไมเกิดกับดวงจิตแบบถาวร จึงจะเรียกวาทำลายกิเลสหรืออยางไร ไมสำคัญเทากับการกระทำของตนเอง” ใครผูใดเชื่อ เปลาครับหรือตองทำอยางไรสัจธรรมในเรื่องนี้เต็มรอย และเรามิไดเปนอยางที่เขากลาวให ๒. อาจารยเคยกลาววา คนทุศีลจะปฏิบัติธรรมไมถึงราย จิตยอมไมหวั่นไหว ธรรม แลวเขาถึงฌานไดไหม(ธรรมกับฌาน คนละอยางหรือ สิ่งที่บอกเลาไป ผูถามปญหาเห็นเชนนั้นจริง แตสิ่งที่ เปลา) เพราะผมเคยนั่งสมาธิจนเลยความปวด แตมานั่งนึกถึงถูกเห็นไมจริง หากผูถามปญหา ยังไมสามารถตัดความอยาก ที่อาจารยบอกผมเลยลมเลิกกลางคัน เพราะเชื่อวาถาศีลหายัง(ตัณหา) ใหหมดไปจากใจได จะนังสมาธิอีกสักกีครัง ก็ไมสามารถ ่ ่ ้ ไมบริสุทธิ์ก็ยังเขาไมถึงธรรม แตอาจารยบอกใหพวกเราเชิญ พิสูจนทุกครั้งเมื่ออาจารยแสดงธรรม ผมเลยสับสนวาจะเอาไงเขาถึงสภาวะดังกลาวได เพราะจิตเอากิเลสมาเปนเครื่องขวาง ดี... ถาการตอบคำถามเปนไปทำนองวา สามารถเขาฌานไดผมกั้นมิใหการพัฒนาจิตกาวหนา จะพยายามอยางเต็มที่ครับ ๓. ผมเคยนั่งสมาธิครั้งแรก (โดยไมมีความอยากเห็น อะไรทั้งนั้น) แลวมีอาการหมุนที่จิต ผมรูสึกไดครับ วาหมุนจาก๔๑. ทำลายกิเลส กลางอก แลวหูเริ่มไมไดยิน ผมกลัวมากเลยลืมตาเหงื่อเต็ม ฝามือครับ ผมอยากทราบวาเกิดอะไรขึ้นครับ แลวถาเกิดอีกคำถาม ผมตองทำอยางไรครับ เรียนถาม อ.สนอง ครับ ๔. ผมออนภาษาอังกฤษมากจะเริ่มเรียนตอนแกครับ อาจารยครับ... ผมฟงพระอาจารยมาก็หลายทานแลว... (ตอนนี้ ๓๐ ป เดี๋ยวนี้ขาราชการตองเกงภาษา ระบบใหมเปนผมสะกิดใจกับคำนี้มากครับคือ ทำลายกิเลส แลวเราตองทำ แบบนี้ถึงกาวหนาในทางโลก ซึ่งผมก็เบื่อเต็มที) การนั่งสมาธิอยางไรครับ เปนประจำทำใหเปนคนมีความจำดีไดไหมครับ อาจารยพอจะ คำถามครับ ชวยแนะนำวิธีเรียนภาษาใหไดผลหนอยไดไหมครับ ๑. ผมเขาใจวา การทำลายกิเลส คือ เรารูทันอารมณที่ ขอขอบพระคุณอาจารยอยางสูงครับ ขาราชการทานจิตมันปรุงแตงแลววางเฉย ไมตอบสนองอารมณนั้นๆ หรือขม หนึ่ง
  • 124 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๒๕ 125คำตอบ ที่มนุษยแสดงออก เปนธรรมดา เปนธรรมชาติ เปนความดี เปน (๑). จิตใดมีกำลังสติออน จิตนั้นยอมรับสิ่งกระทบเขา ความถูกตอง ฯลฯ ดังนั้น “ฌาน” ก็เปนธรรมอยางหนึ่ง ที่ทำใหปรุงอารมณ จิตที่มีอารมณเปนจิตที่เศราหมองดวยกิเลส จิตใด จิตใจเขาถึงสภาวะธรรมประณีต หรือเขาถึงความตั้งมั่นเปนมีพลังสมาธิมากกวากำลังของกิเลส จิตนันยอมสามารถขมกิเลส ้ สมาธิแนวแนไมใหแสดงออก หรือไมใหมีอำนาจบงการจิตได อยางนี้เรียกวา หากผูถามปญหาประสงคจะพิสูจนสัจธรรม ตองนำตัวขมอารมณ เองเขาปฏิบัติสมาธิภาวนา แลวดูสิวา หากศีลยังไมบริสุทธิ์ ศีล จิตใดมีกำลังสติออน จิตนั้นยอมรับสิ่งกระทบเขาปรุง ยังขาด ยังทะลุ ยังดาง ยังพรอย และไมเอาศีลลงคุมใหถึงใจอารมณ และหากจิตมีปญญาเห็นแจง ยอมเห็นอารมณดับไป จะสามารถเขาถึงสภาวะที่จิตตั้งมั่นเปนสมาธิแนวแน (ฌาน) ไดตามกฎไตรลักษณ จิตไมรับเอาอารมณเขามามีอำนาจเหนือใจ หรือไม ….. อยางนี้ดีครับ จะไดมีประสบการณตรง เกิดขึ้นกับจิตจึงวางเปนอุเบกขา อยางนี้เรียกวา รูทันอารมณ ตัวเอง ตามทีพระพุทธโคดมสอนมิใหปลงใจเชือตามหลักกาลาม ่ ่ จิตใดมีกำลังของสติกลาแข็ง จิตนั้นยอมระลึกไดทัน สูตรสิ่งกระทบ แลวปญญาเห็นแจงในดวงจิตเห็นวา สิ่งกระทบดับ (๓). อาการหมุน อาการกลัว อาการหูไมไดยินเสียงไปตามกฎของไตรลักษณ สิ่งกระทบจึงมิใชตัวมิใชตน จิตปลอย ฯลฯ มีเหตุมาจากจิตขาดสติ ผูใดประสงคจะกำจัดอาการเหลาวางสิ่งที่กระทบ จิตจึงวางเปนอุเบกขา อยางนี้เรียกวา รูทันสิ่ง นี้ใหหมดไป ตองกำหนด “หมุนหนอๆๆๆๆ” “กลัวหนอๆๆๆๆ” “ที่กระทบ ไมไดยินหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอาการดังกลาวดับไป แลวดึง คนที่มีกำลังสติออน ยอมรับสิ่งกระทบเขาปรุงอารมณ จิตเขามาสูองคบริกรรมเดิมแลวอารมณดำเนินไปตามกฎของไตรลักษณ คือเกิดและดับเร็ว (๔). ผูใดปฏิบัติสมถะภาวนา แลวทำใหชาตางกัน อยางนีไมเรียกวาทำลายกิเลส จะเรียกวาทำลายกิเลส ้ จิตเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิ คลื่นสมองได ตองใชปญญาเห็นแจงตามพิจารณาอารมณวากำลังดำเนินไป ยอมปรับเขาสูความเปนระเบียบ สงผลใหมีตามกฎของไตรลักษณ ในทีสดอารมณเขาสูอนัตตา อยางนีจึงจะ ุ่  ้ ความจำเพิ่ม สามารถเรียนรูสิ่งตางๆ รวมเรียกวา ทำลายกิเลส ถึงภาษาตางประเทศ ไดงาย (๒). ธรรม เปนคำกลางๆ ทีสมมุตใชเรียก ปรากฏการณ ่ ิ
  • 126 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๒๗ 127๔๒. ลูกเทวดามาเกิด ยายโรงเรียนก็ไมเคยติดตอใครกอน ถาเพื่อนไมติดตอเราก็เปน อันหางกันโดยปริยาย นิสยนีติดมาจนโตคะ แตโชคดีทีดิชันไมเคย ั ้ ่ ้คำถาม ขาดเพือนทีจริงใจเลยคะ ทุกครังทียายหรือมีการเปลียนแปลงดิ ่ ่ ้ ่ ่ กราบ อาจารยสนอง ชั้นมีเพื่อนสนิทตลอดอยางนอย ๑ คน อยางมาก ๒ คนคะ ดิชั้นเปนคนเหยียบขี้ไกไมฝอ ความรูทวมหัวเอาตัวไม อันที่จริง แมแตคนในครอบครัวดิชั้นก็แทบไมผูกพันกับรอดคะ ใครนอกจากแม (พอดิชั้นเสียไปตอนดิชั้นอยู ม. ๖ ซึ่งเปนการ ดิชันอายุ ๒๙ ป เรียนจบมาไมเคยทำอะไรเปนชินเปนอัน ้ ้ สูญเสียครั้งที่ ๒ ในชีวิต) ตอนเด็กๆดิชั้นเปนที่รักของพอมาก พอเขาใจและตามใจชั้นแทบทุกอยาง แตดิชั้นก็ไมเคยเอาแตใจเลยคะ ชีวิตดิชั้นเหมือนกับที่อาจารยเขียนในหนังสือหลายเลม นะคะ นอกจากพอดิชั้นก็ติดพี่สาวคนนึงคะ ครั้งแรกที่ดิชั้นก็ไดเรื่องความเปนลูกเทวดามาเกิด ประเภทแมวาครอบครัวไมได ลิ้มรสการจากจากคนที่ตัวเองรัก ดิชั้นตองกลายเปนเหมือนลูกร่ำรวยมหาศาล แตก็มีคนรองมือรองเทาตลอดอยางนันแหละคะ้ คนเดียว เมือพีๆทุกคนออกจากบานไปเรียนตอ พีทีดิชันติดมากก็ ่ ่ ่ ่ ้แมของดิชั้น พี่สาว นาๆ และญาติๆของดิชั้นทุกคนไมเคยปลอย ไปเรียนตางประเทศ ดิชันเสียใจมากคะ รองไหเยอะมากจนใครๆ ้ใหดิชันลำบากอะไรเลย เพราะเปนนองคนเล็กสุดในบรรดาลูกพี่ ้ ถาม ดิชั้นตอบวาดิชั้นสงสารตัวเอง ตั้งแตนั้นมา ดิชั้นก็เปนเด็กลูกนองและก็เกิดชากวาคนถัดไปคอน ขางมาก ดิชันเปนประเภท ้ ทีชินกับการอยูคนเดียว และชอบทำวิปสสนาคะ เมือกอนดิชันไม ่   ่ ้นั้นแหละคะ แตเกรงวาจะไมไดมีบริวารและทรัพยสมบัตติดตัวิ ทราบวาสิ่งที่ดิชั้นทำคือการวิปสสนานะคะ คือดิชั้นชอบเช็คตัวมาดวย แมดิชั้นจึงเปนฝายใหเงินใหทองดิชั้นฝายเดียวมาตั้งแต เองนะคะวา หนาวมั้ย รอนมั้ย มีความสุข ความทุกข ปวยหรือเล็กจนโต เปลา สนุกหรือเบื่อ หรือซึมเศรา หงุดหงิด ? เวลาไดดูหนัง ฟง ตั้งแตเด็กดิชั้นเรียนเกงคะ มีความรับผิดชอบสูง ดิชั้น เพลง อานหนังสือการตูนหรือนิยาย ก็ถามตัวเองตลอดวาชอบมีความคิดเปนผูใหญ เห็นเด็กอื่นเลนกันก็มองวาเปนเรื่องของ หรือไมชอบตรงไหน ชอบมากแคไหน ชอบกวาอันอื่นหรือเปลาเด็กๆ มีเพื่อนไมมากเพราะดิชั้นเลือกคบคนมาก ถาเห็นวาไมดี ฯลฯ ตลอดเวลานันแหละคะ ตอมาดิชันก็ตองไปเรียนตางจังหวัด ่ ้เมื่อไหรก็ตีตัวออกหางทันที และไมเคยผูกพันกับใครคะ จริงๆ เหมือนกันเมื่ออายุ ๑๕ ปคะ ไปอยูหอกับคนแปลกหนาทั้งนั้นนะคะไมเคยผูกพันกับใครเลย แมวาเพื่อนที่ดูรักกันมากๆไมเคย แตก็ไมเคยมีปญหาคะ เหมือนเดิมคือดิชั้นเลือกคบเพื่อนแลวก็ทะเลาะกันแมแตนอย เมื่อหางกันดิชั้นก็ไมมีความคิดถึง เวลา มีความคิดเปนผูใหญ ไมยุงกับธุระของใครและเรียนเกงคะ
  • 128 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๒๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๒๙ 129 กอนจบม. ๖ ดิชั้นก็เสียพอไปดวยโรครายคะ พอของ ทีเดียว นันก็คืออาชีพทีเอาปญหาคนอืนมาใสตัวนะคะ ก็คิดสงๆ ่ ่ ่ ่ดิชั้นดูแข็งแรงมาตลอดชีวิตทานทีเดียว พอทรุดก็ทีเดียวเลย ไปวา ไหนๆก็ตกกระไดมาแลวทำใหมันสำเร็จละกัน ทูซี้เรียนเนฯคะ ทั้งโรคหัวใจ มะเร็งและเสนเลือดในสมองแตก หมอบอก ไปแบบนอตหลุดๆ ๔ ปกวาจะจบ ระหวางนันอานการตนดูละคร ้ ูวาอยูไดไมเกิน ๓ เดือนแลวก็สามเดือนจริงๆ ตอนม. ๓ พอเคย เกาหลีญี่ปุนกับฟงเพลงเปนงานหลักคะ แตจุดเปลี่ยนมันอยูถามดิชั้นวาอยากเปนอะไร ดิชั้นบอกวาอยากเปนผูพิพากษา ระหวางทีนอตหลุดนีแหละคะอาจารย ดิชันฟงเพลงหนักเหมือน ่ ่ ้ดิชั้นก็เลยเลิกเรียนสายวิทยไปเลย มุงมั่นเต็มที่เพื่อเอ็นทรานซ เปนบาเลย เพลงนั้นเปนเพลงที่ฟงไมออกคะ แตใหอารมณผอนนิติศาสตร ธรรมศาสตรคะ แตกอนที่พอจะพูดไมรูเรื่อง(ตอน คลาย ดิชั้นมีสมาธิดีมากเพราะดิชั้นฟงแบบแยกเสียงเครื่องไมสบาย) เหมือนพอจะเตือนเปนครั้งสุดทายดวยสายตาที่เฉียบ ดนตรีทีละชิ้นเลยคะ มีความสุขมากเพราะวาเหมือนไมมีความคมเกี่ยวกับตัวชั้นคะ อยูๆระหวางที่ทานนอนอยูแลวพูดกับดิชั้น ทุกขใดๆ มากล้ำกรายในจิตดิชั้นไดเลย พอไมไดฟงก็เกิดอาการวา “ลูกจะเปนไดเหรอผูพิพากษา เพราะวาลูกใจออน ใจดี” ทั้งๆ โหยหาคะ ถึงขั้นขาดไมได ชวงนั้นมันแปลกมากคะ และอยูมาที่วันดีคืนดีไมเคยถามเลยนะคะ ดิชั้นบอกวาเปนไดแน แตที่ไหน วันนึง มันปงขึ้นมาเองคะ เรื่องการวางใหได หลงรักอยางสุดๆไดละคะ นั่นแหละคะ สิ่งที่ดิชั้นเปนทุกขมากอยูในเวลานี้ละคะ แตตอนหลุดก็หลุดทันทีเลย ฉับพลันมาก ดิชันเหมือนกับรูความ ้ อาจารยคะ เปนไปของสิ่งตางๆ เสียแลว เพี้ยนคะอาจารย ชีวิตผกผัน ๓๖๐ ดิชั้นมีชีวิตตามแนวทางคะ เอ็นติด เรียนดีคะ แตตอน องศาเรืยน ๔ ปที่มหาวิทยาลัย ดิชั้นเริ่มนอตคลายคะ จากที่ตั้งใจ ตอนทีชีวตเปลียนแบบหลังเทาเปนหนามือนันดิชันก็ ถา ่ ิ ่ ้ ้เรียนมาก ก็คลายมาเรื่อยๆเปนสบายๆคะ จบมายังอุตสาห จำไมผิดก็เรียนเนไป ๑ ปคะ อายุประมาณ ๒๒ ยาง ๒๓ ดิชั้นก็ไดเกียรตินิยมอันดับสอง พอเรียนจบปบนอตหลุดปุบเลยคะ เพื้ยนแบบที่วา เพลงที่เคยหลงไหลหลงรักก็ไมฟงอีกเลย หนาอาจารย มาตาเริ่มสวางวาสังคมเปลี่ยนไปเรื่อย กฎหมายก็ตอง ตัวเองก็ไมอยากเห็นเพราะมีความรูสึกประหลาดที่วา ทำไมฉันเปลี่ยนไปเรื่อยๆ ไมจบสิ้น กระบวนการยุติธรรมก็มีปจจัยตางๆ ถึงตองมีตัวชั้นอยูตรงนี้นะ ทำไมทุกอยางถึงมีนะ แบบวาตอนที่ทำใหความจริงมันคลาดเคลื่อนเยอะมาก ไมนาเลยเรา ดิชั้น นั้นความจริงมันโจมตีไมหยุดเลย เห็นอะไรในโลก ก็มีความรูสึกรูสึกถึงคำวาตกกระไดพลอยโจนคะ ไมทันตั้งตัวเลยวาเลือก วามัน “เกิน”คะ แมแตตัวของดิชันเอง ดิชันไมสมควรจะอยูตรง ้ ้ ผิดเสียแลว ดันมาเลือกสาขาอาชีพที่มีกรรมที่สุดสาขาหนึ่งเลย นี้ แยกตัวเองออกจากโลกโดยสิ้นเชิง เลิกตบยุงเด็ดขาด แมแต
  • 130 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๓๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓๑ 131มดก็พยายามมองใหดีกอนยางเทาแตละกาวนะคะ เชื่อมั้ยคะ ลับนะคะ คนอื่นคิดวาดิชั้นอานแคพอประมาณ จริงๆ แลวดิชั้นตอนนั้นดิชั้นไฟแรงมากเลย ดิชั้นเลยความเปนมาเปนไปคะ แต มีเรืองทีอยากเช็ควาตัวเองมีมิจฉาทิฐมากนอยเพียงใด ก็เลยยึด ่ ่ ิไมรวาเขาเรียกวาอะไร จนในภายหลังหลังจากทีศึกษาจากตำรา ู ่ หนังสือเปนครูคะ จนไดมาพบกับอาจารยสนองทางหนังสือดวยของอาจารยตางๆ จนมาเจอในหนังสือของทานพุทธทาสวา เคา ดิชั้นคิดไดวาอาจารยก็ยังมีชีวิตอยู (ทานอาจารยพุทธทาส ไมเรียกวา “อิทัปปจยตา” ตอนแรกๆ ดิชั้นงมทางไมถูกเลยวาตอง อยูตอบคำถามดิชันเสียแลว) ดิชันจึงอยากสมัครตัวเปนลูกศิษย  ้ ้ไปคนจากที่ไหนคะ คนจากหนังสือปรัชญาที่เคยเรียนตอนป ๑ คนนึงคะคะ แลวก็โยงมาเรื่อย จนมาพบขุมทรัพยที่หนังสือทานพุทธทาส เลามาเยอะแยะเลย คือมันอัดอั้น ขอโทษนะคะ ดิชั้นมีนั่นแหละคะ คำถามจะถามอาจารยดวยคะ ตั้งแตนั้นดิชั้นก็เรียบๆเคียงๆกับแมวา ถาวันนึงดิชั้นไป ๑. ดิชันกำลังจะสอบผูชวยผูพิพากษาปนีคะ แตดิชันอาน ้   ้ ้บวช แมจะวาไง คิดดูซิคะ เพิ่งเรียนจบแทๆ มาบอกวาไปบวช หนังสือไมไดเลย ใจนึงก็อยากทำใหแมภูมใจซักครัง แตอีกใจก็ไม ิ ้แมคงนึกวาดิชั้นจะไปพรุงนี้วันนี้ เลยกลายเปนเรื่องใหญคะ ดิ อยากทำอาชีพนี้เลยคะ ตอนอานหนังสือเหมือนมืบางอยางขัดชันก็เลยพูดไปคำนึงวา ความสุขของดิชันมันไมไดอยูในโลกนีแลว ้ ้  ้ ขวางตลอดคะ ดิชันไมมสมาธิเลยตองไปอานหนังสือธรรมะทีวา ้ ี ่ถาดิฉันอยูอยางนี้ดิชั้นคงไมมีความสุขเปนแน ตอนนั้นมันคิดอยู เราปฏิบัติธรรมในระหวาง ทำงานได ดิชั้นก็เขาใจ แตลึกๆ ดิชั้นอยางเดียววาถาแมใหไป ไปแน จริงๆก็ไมใชวันนี้พรุงนี้แนๆ แตดิ ก็กลัวที่จะทำงานที่เสี่ยงแบบนั้นนะคะอาจารย ดิชั้นคงเหมือนชันพรอมทีจะทิงทุกอยางไปจริงๆ ขนาดแมดิชันก็ยังคิดเลยวาดิ ้ ่ ้ ้ ตกนรกทังเปนเลยทีเดียวทีตองเห็นปญหาและความทุกขของคน ้ ่ ่ชันทิงได แตมันไมงายคะ แมขวางเต็มตัว พีสาวทีอยูตางประเทศ ้ ้ ่ ่  อืนไปตลอดชีวต ดังนันทีดิชันคิดไดอีกอยางคือ ดิชันตองหางาน ่ ิ ้ ่ ้ ้ก็รูในเวลาอันสั้น ทุกคนขวางเต็มตัวคะ จากนั้นก็เปนเรื่องใหญ ใหมจะเปนการดีกวามั้ยคะอาจารยดิชั้นก็ไดเรียนรูวาดิชั้นยังออนปญญานัก เลยเก็บความคิดนี้ไว ๒. ดิชั้นมีปญหาเรื่องการสนทนากับคนอื่นมากๆ เลยกับตัวเองไมพูดออกมาอีก กลับมาฟงเพลงตอเรียบรอยแลว คะ เวลาคุยไมรูจะคุยเรื่องอะไร เพราะดิชั้นไมคุยเรื่องที่คนอื่น(เพราะสำหรับดิชั้นมันคือการทำสมาธิคะ) จนทุกคนคิดวาดิชั้น ธรรมดาๆ เคาสนใจกันนะคะ เวลาเจอคนที่สนใจธรรมะ ดิชั้นไดพับความคิดนีไวเรียบรอย แตจริงๆ มันยังอยูตลอดเวลาคะ ดิ ้  ดีใจมาก แตพอคุยๆไปดิชั้นก็ตองผิดหวังแทบทุกครั้งเพราะวาชันอานหนังสือธรรมะเปนบาเปนหลังแตก็คอนขางจะเปนความ ้ มันไมใชนะคะอาจารย ดิชั้นตองการคุยอะไรที่ลึกกวานั้น และ
  • 132 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๓๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓๓ 133บางครังเวลาคุยดิชันก็ทราบเลยวาบางคนยังมีความเขาใจผิดอยู ้ ้ ถาเราทำกรรมฐาน แลวจะไดญาณแบบที่เปาบุนจิ้นมี คือติดตอมาก ทั้งๆ ที่เคาอายุมากกวาดิชั้นมาก ดิชั้นไมกลาที่จะคุยลึกไป กับวิญญาณไดและทำใหตัดสินคดีไมผิดพลาด ดิชั้นจึงอยากกวานันอีก เพราะกลัวจะไปแตะอัตตาของเคาแลวเกิดความขัดใจ ้ ทราบมากวา ดิชันควรจะเปลียนวิธเจริญกรรมฐานเปนอานาปน ้ ่ ีกันคะ แตดิชั้นก็ยังสงสัยนะคะ วาถาเรารูแลววาเคามี มิจฉาทิฐิ สติ หรือยังคงใชการฟงเพลงเปนเครื่องมือดีคะเราอายุนอยกวา เราควรจะเตือนเคาหรือเปลาคะ หรือดิชันควร ้ ๗. ดิชั้นเคยเรียบเคียงวาอยากจะเปลี่ยนอาชีพแตแมจะทำตัวเหมือนเดิมคือ เงียบๆ แลวตีตัวออกหางดีคะ ของดิชันก็คานอีก โดยทีทานบอกวาคนเราจะทำอะไรก็ตองมันคง ้ ่ ่ ๓. มีคนเคยทักคะวา ดิชันมีองคสององคใหญๆองคเล็ก ้ ในทางนั้น ถาสอบคราวนี้ไมไดก็สอบไปเรื่อยๆ เรื่องเงินทองแมที่หนึ่งองคอยูกับตัว คืออะไรกันแนคะ เคาบอกวาองคของดิชั้น มีให จริงๆที่เปนแบบนี้ก็เปนกรรมในอดีตของดิชั้นที่เหมือนไปพยายามพาดิชั้นไปปฏิบัติธรรมอยางเต็มตัวซักที เคาจะทำใหดิ ฝงความคิดวาดิ ชั้นอยากเปนผูพิพากษาใหคนอื่นไดรู แตดิชั้นชันไมประสบความสำเร็จในทางโลกนะคะ ดิชันควรจะทำอยางไร ้ ้ ก็รูอยูแกใจวา เปาหมายของดิชั้นเปลี่ยนไปนานแลว เลยอยากดีคะ เพราะตัวดิชั้นก็อยากบวชมากคะ ถามอาจารยวาการที่แมคานไมใหดิชั้นเปลี่ยนอาชีพ โดยที่ดิชั้น ๔. แมดิชั้นบาปหรือเปลาคะ รวมทั้งคนที่ขัดขวางนะ ก็บอกวาอาชีพนี้เสี่ยงกับความบาปกรรมมาก แมก็ไมเห็นดวยคะ ทาเดียวคะ แตเราไมเคยเถียงกันนะคะ แมของดิชันจะบาปหรือ ้ ๕. ถาดิชันมีบารมีมากขึนจะชักจูงแมใหไปกับดิชันไดมัย ้ ้ ้ ้ เปลาคะ คือดิชั้นกลัววาถาดิชั้นยืนยันความคิดเดิมวาจะเปลี่ยนคะ แนนอนแลวแมยัง ขัดขวางตอไปเรื่อยๆ แมดิชั้นจะบาปนะคะ ๖. หลังจากทีดิชันกลับมาฟงเพลงใหม ดิชันกลับมีสมาธิ ่ ้ ้ ๘. บางครังเวลาฟงคนพูดเรืองธรรมะแลวดิชันรูวาเปน ้ ่ ้ ไมไดเทาเดิมแลวคะ แตก็ใหความเพลิดเพลินดี ตอนนีดิชันเจริญ ้ ้ มิจฉาทิฐิรุนแรง ทั้งๆที่ดิชั้นไมโกรธ(ดิชั้นเช็คแลวคะวาไมโกรธสมถสมาธิไดนอยมากคะ แตวิปสนาก็ยังทำอยูทุกวัน ดิชันคิดวา  ้ เลย)แตแปลกมากที่ใจดิ ชั้นเตนแรงมากคะ แรงจนรูสึกไดมากสาเหตุหนึ่งคือ ดิชั้นไมคอยเห็นประโยชนจากการทำสมถสมาธิ ดิชั้นตองกำหนดตลอดวา “ใจเย็นๆๆๆๆ” ซักพักก็จะดีขึ้น เกิดเสียแลว แตมีเหตุการณทีทำใหดิชันอยากเจริญสมถสมาธิใหดีขึน ่ ้ ้ อะไรขึ้นคะอาจารย เปนเพราะจิตใตสำนึกของดิชั้นยังหยาบอยูจนถึงขัน สูงสุด(เปนเปาหมายของดิชันในขณะ ควบคูกับการขูด ้ ้  มากใชมั้ยคะกิเลสกับนิวรณประจำวัน) ก็คือดิชันไดอานทีอาจารยเคยบอกวา ้ ่ จริงๆแลวดิชั้นมีเรื่องสงสัยเต็มไปหมดเลยคะ แตดิชั้น
  • 134 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๓๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓๕ 135มีนิสัยอยางหนึ่งคือชอบคิดเองกอน แลวไปหาคำตอบที่ถูกตอง (๒). ในครั้งพุทธกาล พระพุทธโคดมไดตรัสแกหมูภิกษุทีหลัง คำถามบางขอดิชันยอมรับวาไดคิดเองและไดคำตอบเอง ้ ที่อยูแวดลอมในทำนองที่วา “ ภิกษุ เธอจงดูภิกษุเหลานั้นสิ ผูที่แลว แตดิชันยังไมมันใจคะ ดิชันจึงขอรบกวนอาจารยชีทางทีถูก ้ ่ ้ ้ ่ ชอบฤทธิ์ ยอมเขารวมหมูกับทานมหาโมคคัลลานะ ผูที่ชอบทางตองแกดิชั้นดวย ปญญา ยอมเขารวมหมูอยูกับทานสารีบุตร ผูที่ชอบพระวินัย สุดทายดิชั้นกราบขอบพระคุณเปนอยางสูงคะ ยอมเขารวมหมูอยูกับทานอุบาลี ฯลฯ ดังนั้นจึงเปนธรรมดาอยู เอง ที่ผูมีจริตตางกัน เขามาอยูรวมหมูเดียวกัน ยอมเกิดปญหาคำตอบ ดวยเหตุนี้ ผูตอบปญหา จึงแกปญหาใหกับตัวเอง ดวยการนำ (๑). พระพุทธะเปนผูมีความเปนสัพพัญู จึงนำเอา ตัวออกหางจากกลุมเพือนทีมีจริตตางกัน แลวนำตัวเองเขารวม  ่ ่ความรูที่เปนจริงแท มาสอนใหผูอื่นไดเขาถึงปญญาเห็นถูกตาม กลุมกับผูมีจริตเปนอยางเดียวกันธรรม ผูเห็นถูกเห็นวา บุคคลมีชีวิตเปนของตัวเอง ดังนั้นจึง ครูที่ดี ไมแสวงหาศิษย แตศิษยที่ดีตองแสวงหาครู ดังตองบริหารจัดการชีวิตดวยตัวเอง ผูเห็นถูกไมเขาไปกาวลวงใน นั้นบุคคลผูเปรียบดังภาชนะหงาย ผูรูจะไมนิ่งดูดาย ผูรูยอมชีวิตของคนอื่น ผูเห็นถูกเปนไดเพียงผูชี้ทางเทานั้น จึงขอชี้ทางสวางวา อาชีพผูพิพากษา ตองเขาไปตัดสินทางดำเนินชีวิตของ ถายทอดสิ่งดีงามที่ตนมีลงสูภาชนะนั้นผูอื่น และจากประสบการณตรงของอดีตผูพิพากษาที่ตายแลว (๓). ผูใดมีศีล มีธรรม สถิตอยูกับใจทุกขณะตื่น ผูนั้นฟน ในหวงเวลาแหงการตาย ไดไปเห็นบุคคลจำนวนมากทีมีอาชีพ  ่ มีเทวดา (องค) คุมรักษา อาทิ ในครั้งที่พระโพธิสัตว (อดีตนี้ ตองลงไปเสวยอกุศลวิบากอยูใน โรรุวมหานรก ที่มีอายุขัย พระพุทธโคดม) ไปเสวยพระชาติเปน พระสุวรรณสาม เพื่อ๔,๐๐๐ ปนรก ซึ่งเทียบกับปมนุษยได ๒๓๔ ลานป เปนวันหนึ่ง บำเพ็ญเมตตาบารมี พระสุวรรณสามมีสุนทรีเทพธิดาคุมรักษากับคืนหนึงของนรกขุมนี้ เมือฟนขึนมาในรางเดิม ไดพิจารณเห็น ่ ่  ้ ชีวต ในครังทีพระโพธิสตวไปเสวยพระชาติเปนพระมหาชนก เพือ ิ ้ ่ ั ่ทุกขโทษของอาชีพทีปฏิบตอยู จึงลาออกจากผูพิพากษา แลวไป ่ ั ิ  บำเพ็ญ วิริยปรมัตถบารมี พระมหาชนกมีนางมณีเมขลาเทพนารีบวชเปนภิกษุปฏิบัติธรรม เพื่อหนีอกุศลวิบากที่จะเกิดขึ้นในวัน คุมรักษาชีวิตขางหนา (๔). บาปครับ ดวยเหตุที่เขาไปกาวลวงในชีวิตของผู ดังนัน ปญหาทีถามไปจึงไมสามารถใหคำตอบได เพราะ ้ ่ อื่น และจะมีบาปมากยิ่งขึ้น หากผูอื่นพัฒนาจิตจนสามารถเขาผูตอบปญหาเปนไดเพียงผูชี้ทางเทานั้น ถึงอริยธรรมในพุทธศาสนาได
  • 136 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๓๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓๗ 137 (๕). มีโอกาสเปนไปได จงดูตัวอยางของพระสารีบุตร ผูใดไมสบายกาย ไมสบายใจ ผูนั้นมีบาปใหผล ใครที่สามารถทำใหนางสารี (แม) เกิดเปลี่ยนใจหันมาศรัทธาในตัว ทำกรรมไวอยางไรตองไดผลอยางนั้น บาปจึงเกิดขึ้นกับผูใชลูก และขอใหลูกสอนแมได พระสารีบุตรจึงสอนแมผูมีมิจฉา ปญญาเห็นผิดสองนำทางใหชีวิต ตรงกันขาม ผูมีปญญาเห็นถูกทิฏฐิ นับถือทาวมหาพรหม ใหกลับมาเปนผูมีสัมมาทิฎฐิ แลว ตามธรรมสองนำทางใหกับชีวต บุญเทานันทีเกิดขึน ฉะนันผูถาม ิ ้ ่ ้ ้ เกิดดวงตาเห็นธรรมเปนพระโสดาบันไดในเบื้องสุด กอนที่พระ ปญหาพึงเลือกทางชีวิตตามที่ชอบๆครับสารีบุตรจะดับรูปดับนามเขาสูนิพพาน (๘). เกิดขึนดวยผูถามปญหามีกำลังสติออน จึงไปรับสิง ้  ่ (๖). ผูถามปญหาตองเลือกทางเดินชีวิตดวยตัวเอง กระทบเขาปรุงอารมณ ซึ่งนับเปนความเสียหายตอจิตวิญญาณหากปรารถนาความเนิ่นชาในการนำพาชีวิตไปสูความพนทุกข ผูเขาถึงอริยธรรมแมเพียงขั้นตน มิไดเปนเชนนั้น เขาจึงมีความตองประพฤติตามแบบอยางของเปาบุนจิ้น คือทำตนใหมีเทวดา ทุกขเหลือนอยเทาขี้ฝุนที่ติดปลายเล็บสัมมาทิฏฐิคุมรักษา แตยังมิอาจประกันไดวา จะไมนำพาชีวตลง  ิไปเกิดเปนสัตวอยูในอบายภูมิในกาลขางหนา พระนิยตโพธิสัตวเชน ครูบาบุญชุม ไดกลาวกับศิษยรวมถึงผูตอบปญหาวา “ตอไปนี้ โลกจะวิกฤตมากยิ่งขึ้น ขอพวกเราอยาไดประมาท พัฒนาจิต แลวปดอบายภูมิใหได” ซึ่งมีความหมายวา สิ่งที่ครูบาฯ ได ๔๓. เรียกครูนะครับแนะนำนัน เปนเครืองบงชีวา ผูใดปดอบายภูมไดแลว จะไมลงไป ้ ่ ้  ิเกิดต่ำกวาภพมนุษยอีกตอไป ตราบนำพาชีวิตเขาสูพระนิพพาน คำถามเปนเบื้องสุด กราบสวัสดีครูสนอง วรอุไร (๗). พระพุทธะสอนพุทธบริษัท ใหเชื่อในสิ่งที่มีเหตุผล ผมขออนุญาตเรียกครูนะครับ เพราะมีความหมายที่รองรับ ผูมีสัมมาทิฏฐิระดับโลกุตตระ ยอมเชื่อและประพฤติได เหมาะสมมากๆ ครับ ผมมีคำถามรบกวนครูสนองดังนี้ครับผมถูกตรงตามความเชือนัน ฉะนันหากเปนความมันคงของจิตทีเห็น ่ ้ ้ ่ ่ ๑. พอของเพือนผมตอนนีเปนมะเร็งระยะสุดทาย หมอที่ ่ ้ถูกตรงตามธรรม ความเชือแบบนัน ผูตอบปญหาไดประพฤติให ่ ้  โรงพยาบาลกลาววารักษาตามอาการแลวจึงไมขอสงตอไปรักษามวลชนดูเปนตัวอยางทีดีงามอยูแลว ความศรัทธาในคุณธรรมจึง ่  ทีกรุงเทพ ผมรูสกเห็นใจเพือนคนนีกอนหนานีผมเคยพูดกับเขาวา ่ ึ ่ ้ ้เกิดขึ้นแลวนำตัวเขาใกล เธอมีครอบครัว แลวไดกลับไปดูแลพอแมบางไหมเขาก็ตอบมี
  • 138 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๓๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๓๙ 139บางแตไมบอย ผมก็พูดใหเขาฟงวาคนทีมีครอบครัวเหมือนมีบวง ่ ดีครับ ทานไมไดฝกกำหนดสติเลยครับเพียงแตไดสวดมนตกอนและหวงจริงๆ ผมไมนึกวาคำวาผมพูดวันนั้น จะมาสงผลตอนนี้ นอนเทานั้นเพราะพอเขาไมสบายแบบฉุกเฉิน และชวงนีเปนชวงทีเพือนผมได ้ ่ ่ ๓. ผมเขาใจถูกไหมครับมาดูแลพอเขามากขึ้น (วัยเพียง ๕๐ กวา) พอเขาไมสมารถพูด ๓.๑ - การทำบุญใหกับคนทุศีลยังไดอานิสงสมากกวาไดแลวตอนนี้ ผมทราบดีวาจิตที่มีสติ จะไปในที่ที่สุคติ ในชวง การทำบุญกับสัตวเวลานี้เพื่อนผมสามารถทำอยางไรใหพอเขาไดบางครับผม (พอ ๓.๒ - การใสบาตร ใสอะไรไปเราจะไดแบบนั้นจริงหรือเขาเคยไดแตทำบุญตักบาตรบาง แตก็ตองจูงกันไปถึงจะทำ ผู ไมครับชวยผมเลาใหฟง แตสำหรับการทำสติปฏฐาน ๔ ไมนาจะเคยทำ ๓.๓ - ผมเคยไดยนคนตายแลวฟน ไมเคยใสชอนสอมไป ิ  ก็ไมมีทานเมื่อละจากโลกไปแลวเลยนะครับ) ๓.๔ - การสวดมนตกอนนอน การมีเครื่องบูชาเชน ๒. ผมมานังนึกยอนถึงพอของผมเอง ซึงก็ชราแลว (๗๔ ่ ่ ดอกไมธูปเทียน กับ การสวดมือเปลา ไดอานิสงสเทากันครับป) แตสามารถเดินเหินไปไหนมาไหนไดสะดวก คอนขางแข็งแรง ๔. ผมอยูจังหวัดราชบุรี ครูสนองพอจะแนะนำสถานที่ไมเจ็บไข พอผมเปนคนใจบุญกับสัตว โดยเฉพาะสุนขทานไปถวาย ั ปฏิบตธรรมไดไหมครับ ปกติผมจะทำทีบาน ไมไดไปหาพระสอน ั ิ ่นมกลองใหพระใกลบานทุกๆเชาและก็นำอาหารไปเลี้ยงสุนัขใน เลยครับ ผมฟงความรูจากเนตถึงผมไปวัด ผมก็ไปนั่งทำสติ คนวัด ทุกๆวัน(หลายตัวมาก) พอเปนคนทีสวดมนตทุกๆคืนกอนนอน ่ เดียว หลังพระพุทธรูปครับ วัดหนองหอย(วัดไทยนะครับ ไมใชตังแตผมยังเด็ก แตผมกังวลคือ พอผมยังดูละครทุกวัน ทุกวันนี้ ้ ของเจาแมกวนอิม) บรรยากาศดีมากๆบนเขาสูง ที่มีพระพุทธผมจึงพยายามโหลดไฟลเสียงเกียวกับกฏแหงกรรม, นิทานชาดก ่ รูปองคใหญบนเขาเลยครับบางและประวัติอัครสาวก นิทานธรรมะ เชนพระอานนทพุทธ กราบขอบพระคุณคุณครูที่มอบธรรมะเปนธรรมทานอนุชา ใหพอฟง ทานชอบมากและมีจิตใจทีเปลียนไปมากเชน ใน ่ ่ เสมอมาครับเรืองของหนูทีแมผมดักไดทานจะไปปลอยและบอกสงสาร มดก็ ่ ่ไมบีเหมือนสมัยกอน แตหากเปนเรืองเกียวกับความตาย มรณะ ้ ่ ่ คำตอบสติ ทานไมชอบ ผมอยากเรียนถามวา...หากถึงเวลาวันนัน พอผม ้ (๑). คนทีใกลทิงขันธลาโลก หากประสงคใหเขาไปเกิดใน ่ ้จำเปนตองใกลจะหมดลม ผมจะมีวิธีดึงรั้งสติแกพอผมอยางไร ภพทีดีทีเปนสุคติภพ ควรใหจิตของเขาสัมผัสกับสิงดีๆ เชน ใหได ่ ่ ่
  • 140 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๔๑ 141ฟงเสียงสวดมนต ใหไดเห็นภาพพระอริยสงฆ หรือเอาจิตจดจอ - ไดอานิสงสไมเทากัน เมื่อปจจัยทั้งสามขางตนมีตางอยูกับลมหายใจเขา-ออก ฯลฯ เหลานีเปนเหตุใหมีจิตจดจอ (สติ)  ้ กันอยูกับสุภสัญญา เมื่อจิตทิ้งรูปขันธแลว พลังสติยอมผลักดันจิต (๔). หากผูถามปญหาประสงคความกาวหนาในทางวิญญาณไปสูสุคติ ธรรม ทำไมไมนำตัวเองเขาปฏิบัติธรรม กับครูบาอาจารยที่มี (๒). สิ่งที่พอไดประพฤติอยูเปนปกติ จัดวาเปนกุศล ประสบการณตรงตามธรรม อาทิ หลวงพอมิตสุโอะ แหงวัดปากรรม เรื่องตางๆที่ผูถามปญหาบอกเลาไป เปนเครื่องบงชี้ให สุนันทวนาราม จังหวัดกาญจนบุรี หรือพระอาจารยเห็นวา พอไดสรางเหตุไปเกิดในสวรรค ผูเปนลูกหากประสงค มนตรี แหงสำนักปฏิบัติธรรมปาละอู ละครับจะชวยพอ ควรนำสิ่งที่พอชอบฟงคือ นิทานธรรมะ ไปเปดใหทานฟงนั้นดีแลว จงทำตอไป เพราะถูกตรงกับจริตของทานที่ศรัทธาในสวรรคสมบัติ เรื่องใดที่ทานไมปรารถนาจะฟง ผูเปน ๔๔. ใจเย็นสบาย สวางลูกไมควรกาวลวง เพราะจะเปนบาปเกิดขึ้นกับผูกาวลวง (๓). ๓.๑ - ถูกครับ ถาสัตวนั้นยังมีสภาวะของจิตเปนปุถุชน คำถาม - ผิดครับ ถาสัตวนั้นเปนพระโพธิสัตว ไปเสวยพระชาติ ขอความกรุณาจากทานอาจารยดวยนะครับเปนสัตว เพื่อบำเพ็ญบารมี ผมเริ่มปฏิบัติตอนอายุ ๑๖ ครับเริ่มแรกดูลมหายใจ ๓.๒ - จริงครับ แตผลจะตอบกลับเมื่อไร ขึ้นอยูกับกฎ เรื่อยๆทั้งวัน แลวก็กำหนดเวลาปฏิบัติวันละ ครึ่งชั่วโมง ถึง ๑แหงกรรม ชัวโมงจนเกิดอาการตัวเบา ใจเย็นสบาย สวาง ผมก็ไปขอปฏิบติ ่ ั ๓.๓ - คนที่ตายแลวฟน ขณะยังอยูในหวงเวลาของ กับครูบาอาจารยสายวัดหนองปาพง ศึกษาขอวัตรกับทาน จนการตาย ตองไปรับวิบากเปนสัมภเวสี จึงยังตองการสิ่งสมมุติ นั่งเนสัชชิกกับทานได ตอนอยูกับทานก็เกิดอากรนี้อีกแตบอย(ชอนสอม) นั้นอยู ขึ้น เกิดขณะเดินไปเรียน ขณะจงกรม นั่งสมาธิ ทานเนนวาใหมี ๓.๔ -ไดอานิสงสเทากัน เมื่อมีศรัทธากอนสวดมนต มี สติตลอดเวลาบางทีผมเห็นกระดูกตัวเองจาก โพรงจมูก ไลไปความตั้งใจขณะสวดมนต และมีความอิ่มใจหลังสวดมนตเทา จนถึงกระโหลกซี่โครง และทั้งตัว ในทานั่งสมาธิอยู แลวตอนกัน กวาดวัดผมเห็นความคิดเถียงกันในใจ แลวก็เห็นความคิดตางๆ
  • 142 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๔๓ 143แลวความคิดก็ดับไปจึงสรุปวาคนเราทุกขกับความคิดซะสวน เคลื่อนออกไปจากองคบริกรรม แกปญหานี้ดวยการกำหนดวามาก ทำใหผมรูสึกเย็นสบาย มีความสุขมาก อยากอยูอยางนี้ “โยกหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอาการโยกโคลงดับไป แลวจึงดึงตลอดไป แลวอารมณภายนอกทำอะไรไมไดเลยครับ แตตอนนี้ จิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิมผมเขามหาลัยอยูไกลครูบาอาจารแลว จึงเห็นวา อาจารยสนอง (๓). คือตัวปญญา (ภาวนามยปญญา)นาจะใหคำปรึกษาได...จึงอยากถามวา (๔). ผูใดปฏิบัติธรรมโดยไมมีครูบาอาจารย อยูใกล ให ๑. อาการที่เห็นความรูสึก นึกคิด เปนตัวผูรูที่ครูบา ยึด “ หลักตัดสินธรรมวินย ๘ ” มาเปนครูสอนใจตัวเองวา ธรรม ัอาจารยสอนรึเปลา เหลาใด เมื่อนำไปประพฤติปฏิบัติแลว ตองเปนไปเพื่อ ๒. ผมนั่งแลว สวาง รูสึกสงบนะครับ แตรางกายมัน ๑. ความคลายกำหนัดโยกโคลงไปขางหนามาก อยางกับคนหลับ มีวิธีแกไหมครับ ๒. ความไมประกอบทุกข ๓. อาการเห็นโครงกระดูกคืออะไรครับ ๓. ความไมพอกพูนกิเลส ๔. แลวผมเดินมาถูกทางหรือเปลา มีอะไรแกไขไหม ๔. ความมักนอย ๕. ผมเห็นตัวเองโกรธตอนที่ถูกวาขาดสติ นั่นคือความถือตัวที่คิดวาเราคือนักปฏิบัติ ทำใหผมก็รูวายังมีกิเลสอยู จะมี ๕. ความสันโดษวิธีจัดการอยางไรครับ ๖. ความสงัด (ไมคลุกคลีหมูคณะ) ๖. นอกจากการดูลมหายใจ แลวดูกาย ดูใจ แลวก็เห็น ๗. การประกอบความเพียรความเปลี่ยนแปลงตลอด แลวผมตองทำอะไรอีกไหมครับ ๘. ความเลี้ยงงาย สุดทายนีขอใหอาจารยเปนทีพึง แกผูนอยอยางนี้ ตราบ ้ ่ ่  ขางตนนี้เปนธรรม เปนวินัย เปนคำสั่งสอนของพระเขาสูความสงบนะครับ ศาสดา ที่ตรัสแกพระมหาปชาบดีโคตรมี ในพรรษาที่ ๕ ณ กูฏาคารศาลา ปามหาวัน กรุงเวสาลี แควนวัชชีคำตอบ ผูถามปญหาหากปฏิบัติไดถูกตรง จงดำเนินตอไป หาก (๑). จิตมีหนาที่รู คิด นึก สิ่งที่บอกเลาไป เปนความเห็น ปฏิบัติแลวผิดไปจากธรรม ผิดไปจากวินัย ผิดไปจากคำสอนถูกตรงตามจิต หรือคือตัวผูรูตามที่ครูบาอาจารยสอนนั่นเอง ของพระศาสดา ตองแกไข (๒). อาการโยกโคลงของรางกาย เกิดขึ้นดวยเหตุที่จิต (๕). เหตุที่ทำใหโกรธมีไดสองทาง
  • 144 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๔๕ 145 ๑. มีปญญาเห็นผิด และมีอัตตาฝงอยูในจิต ๔๕. เลวกวาที่คิดไว ๒. จิตขาดสติ จึงรับเอาสิ่งกระทบที่ขัดใจ เขาปรุงเปนอารมณโกรธ คำถาม วิธีแก ทำไดสองทาง กราบเรียนทานอาจารย ดร. สนอง วรอุไร ๑. ใหอภัยในทุกสิ่งกระทบที่เปนเหตุขัดใจ ผูประพฤติ หนูไดมีโอกาสเขารวมปฏิบัติวิปสสนา แบบ ๗ วันอยูไดแลว เมตตายอมเกิดขึ้น และเก็บสั่งสมในดวงจิตเปนเมตตา หลายครั้ง การปฏิบัติธรรมแตละครั้งทำใหหนูเห็นตัวเองชัดขึ้นบารมี ผูมีเมตตาเปนผูมีอารมณสงบและเย็น เพราะมีสติไวขึ้น เลยเห็นวาตัวเองนี้เลวกวาที่คิดไวเยอะ หนู ๒. เจริญวิปสสนาจนเขาถึงปญญาเห็นแจง แลวใช รูตววาหนูเปนคนเลวเพราะความคิดของหนูนันสวนใหญจะไปใน  ั ้ปญญาเห็นแจงมาพิจารณาขันธ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร ทางอกุศลมากๆ มันทำใหหนูเปนทุกขมาก และก็บาปมาก หนูคิดวิญญาณ) ตามกฎไตรลักษณ เมื่อขันธ ๕ อนัตตา ความมีอัตตา ลบหลูพระรัตนตรัย พระอริยสงฆ และก็คิดทำรายตอผูมีพระคุณ  ยอมดับไปดวย จิตที่หมดอัตตา เมื่อมีสิ่งกระทบจิต ยอมไมเกิด และตัวหนูเองดวย หนูไมไดตั้งใจที่คิดลบหลูหรือคิดทำรายแต ความคิดมันผานเขามา หนูพยายามกำหนดแลวก็ขออโหสิกรรมอารมณใจ เขามามีอำนาจเหนือใจ แมสิ่งขัดใจก็ไมสามารถทำให แลวก็เอาสติไปตามดูการเคลื่อนไหวของรางกาย แตก็ไมคอยดีความโกรธเกิดขึ้นได ขึ้นเทาไหร เพราะวาหนูรูวามันไมดี จิตไปเกาะกับอารมณ แลว (๖). การเห็นความเปลี่ยนแปลงในกายและใจ เปนการ ก็จมไปกับมัน หนูทุกขมาก หนูบาปมาก กลัวมากคะเห็นดวยปญญาเห็นแจง ผูใดใชปญญาเห็นแจงมาพิจารณา ๑) ทานอาจารยคะหนูไมเขาใจวาทำไมหนูถึงคิดอกุศลกิเลสที่หมักหมมอยูในใจ (สังโยชน) ทั้ง ถึงอยางนี้๑๐ อยางวา ลวนตางเปนไปตามกฎ ๒) หนูไดยินมาวาแคคิดก็ผิดแลว หนูไมไดตั้งใจหนูบาปไตรลักษณไดแลว จิตยอมเขาถึงความ มากใชไหมคะลดทุกข และพนไปจากความทุกขทั้ง ๓) หนูอยากขอคำแนะนำคะ วาควรจะทำอยางไรดีปวงได นี้เปนที่สุดของธรรมวินัยที่ สุดทาย นี้ กราบ ขอ ขมา ทาน อาจารย ดร . สนอง หากระบุอยูในพุทธศาสนา ขาพเจาไดลวงเกินทาน โดยเจตนาหรือไมเจตนาก็ดี ขอทานอา จารยไดโปรดอโหสิกรรมใหกับขาพเจาดวย
  • 146 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๔๗ 147คำตอบ ๔๖. สวางทั่วอาณาบริเวณ ผูใดเห็นความไมดี (เลว) ของตัวเองได ผูนั้นเปนผูที่สามารถพัฒนาตนเองใหเปนคนดีไดในวันหนา .... สาธุ คำถาม (๑). การที่จิตยังระลึกถึงสิ่งอันเปนอกุศลเหลานั้น เรียนทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร กระผมใครขอยอมเปนเครื่องบงชี้ใหเห็นวา อกุศลธรรม (บาป) ยังถูกเก็บ รบกวนสอบถามปญหาดังตอไปนี้บันทึกอยูในใจของผูระลึกได ๑. ผมไดปฎิบัติเจริญสติมาเปนระยะเวลาหนึ่ง ขณะที่ (๒). คิดอกุศลโดยไมตั้งใจ ถือวาเปนบาป แตบาปไม ผมไดปฎิบตผมมักจะรูสกไดถึงแสงสวางทัวอาณาบริเวณทีเจริญ ั ิ ึ ่ ่มากเทากับตั้งใจคิดอกุศล สติ บางครั้งแมขณะไมไดปฎิบัติ แตก็รูสึกไดถึงสิ่งที่เรามองไม (๓). ผูใดมีความประสงคจะพนจากบาปธรรม ที่ถูก เห็นภายในบานหรือแมแตนอกบาน ไมทราบวาการที่รูสึกไดนั้นเก็บไวในดวงจิตเปนอกุศลสัญญา ผูนั้นตองนำดอกไมธูปเทียน ดีหรือไมไปขอขมากรรมไมดีที่เคยประพฤติผิดพลาดมากอน ดวยเอา ๒. ปจจุบันไมไดรูสึกถึงสิ่งเหลานั้นอีกแลว โดยปจจุบันจิตจดจอกับการสวดมนตบทที่ระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย เมื่อ ทำไดแคสวดมนต ไมไดเจริญสติเหมือนที่ทำอยู และรูสึกเหมือนสวดมนตแลวเสร็จ ตองกลาวคำขอขมาที่มีจิตคิดอกุศลตอพระ ขาดอะไรไป สาเหตุที่เปนเชนนั้นเพราะผมไมไดปฎิบัติสม่ำเสมอรัตนตรัยใหทานยกโทษให เมื่อขมากรรมแลวตองรักษาสัจจะ เหมือนเชนที่แลวมาใช หรือไมครับไมประพฤติลวงเกิดใหเกิดเปนบาปซ้ำขึ้นอีก จากนั้นนำตัวเขา ๓. ปจจุบันนี้ผมเองก็ไมคอยไดปฎิบัติมากนัก แตหากปฏิบัติธรรม โดยมีศีล มีความเพียร เปนแรงสนับสนุน ไดปฎิบัติก็อยากทำไปเรื่อยๆ จนเรียกไดวาเปนความเพลิดเพลิน แตเนื่องจากเวลาในแตละวันทำใหปฎิบัติไดไมสม่ำเสมอ ในทางพุทธศาสนาทานวา อยาไปยึดมั่นถือมั่น แตเราฟงไมจบ บางวันนอยบาง บางวันมากบาง ก็เลยพาลทำให ไมตลอด ที่วาอยาไปยึดมั่นถือมั่นนั้น คือวาทานใหยึดอยู เกิดอารมณเบื่อหนาย มันเขามาครอบงำจิตใจ แตอยาใหมั่น เชนอยางนี้ อยางไฟฉายนี่นะ นี่คืออะไร ไปยึดมัน จนไมอยากปฎิบัติ อาจารยพอจะมีทางรับมือ มาแลวก็ดู พอรูวาเปนไฟฉายแลวก็วางมัน อยาไปมั่นยึดแบบนี้ เรื่อง ความ เบื่อ กับ ความ เพลิดเพลิน บาง ไหม หลวงพอชา สุภทฺโท วัดหนองปาพง จ.อุบลราชธานี ครับ ขอบคุณครับ
  • 148 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๔๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๔๙ 149คำตอบ ๔๗. ตองมีศีลเปนบาท (๑). ถามองในทางโลกเห็นวาดี จะไดไมตองอาศัยปจจัยภายนอกมาทำใหเกิดสัมผัส ตรงกันขาม ถามองในทาง คำถามธรรมเห็นวาไมดี เพราะไมทำใหพนทุกข ผูตอบปญหาเคยมีประ เรียน ทานอาจารย ดร.สนอง ที่เคารพการณตรงในสัมผัสดังกลาว หลงเอาจิตเขาไปผูกติดเปนทาส อยากเรียนถามทานอาจารย เกี่ยวกับ หัวขอขางตนของสัมผัสเหลานั้นมายาวนานถึงเจ็ดชาติ ดังนี้ (๒). ผูใดยังมีจิตกังวลระลึกถึง สิ่งที่ไมเปนเหตุใหพน ๑. ทานอาจารยเคยสอน วา การจะมีสมาธิ และปญญาทุกข ผูนั้นมีพลังสติลดนอย จิตจึงเขาไมถึงความตั้งมั่นเปน นั้นตองมีศีล เปนบาท กอนสมาธิดังที่เคยเปน แคสวดมนตเพียงอยางเดียว สามารถทำให ทีนี้ผมสงสัยเหมือนกันวา หากผมไมมีศีล สมาธิมีกำลังสติเกิดขึ้นได แตไมมากเทากับการเจริญสมถภาวนา ผมก็จะไมมี หรือ อาจไมตั้งมั่นขั้นสูง ได ทีนี้อยากถามวา คำวา สมาธินั้น พวกเรียนไสยศาสตร หรือ มนตดำ พวกนี้บางคนไมมี (๓). เรื่องที่ถามไป ถือวาเปนความปกติของจิตที่มี ศีล มีธรรม ใชวิชาทำราย คนอื่นนั้น เขาก็ตองมีสมาธิเหมือนกิเลสครอบงำใจ ทางที่จะรับมือกับความเพลิดเพลินและความ กัน และ คงมากกวาคนธรรมดาทั่วไป ทำไมพวกเขาถึงมีสมาธิเบื่อหนายมีอยู ทางนั้นคือตองเจริญพละ ๕ (ศรัทธา วิริยา ได ทั้งที่ศีลไมดี ไมครบ สติ สมาธิ ปญญา) อยูทุกขณะตื่น เมื่อใดจิตมีกำลัง หรือ คำวา ศีล สมาธิ และปญญา สมาธิในที่นี้ จะ ของพละ ๕ กลาแข็งไดแลว กิเลสมารยอม หมายถึง สมาธิ สายของ พระกรรมฐาน เทานั้น เปนสมาธิ ปลาสนาการไปโดยปริยาย แบบ สัมมาสมาธิ ๒. ตำรา หลายเลม สอนวา ศีล สมาธิ ปญญา เคยมี ทานผูรู พระสุปฎิปนโนทานหนึ่ง สอนเนนเรื่อง ปญญา มากกวา สมาธิ เนนที่ปญญา เพราะทานบอกวาปญญาไมไดเกิดจาก สมาธิ เพราะปญญามีแลวในทุกคน เปนธรรมชาติของคนคน
  • 150 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๕๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕๑ 151นั้น แตปญญาจะเพิ่มขึ้นก็ขึ้นกับการพัฒนาฝกฝนอบรม อบรม วา เรายังทำไดไมดี จะขอคำแนะนำ อุบายใหเขาถึงศีลตัวนี้ใหจาก การไดฟงไดยิน ไดคิด ไดศึกษา ( สุตมยปญญา , จินตามย ไดครับ เอาแคศีล ๕ ก็พอ เบื้องตนผมวา สติผมคงไมไวพอ ที่ปญญา) และตัวสุดทายที่วาภาวนามยปญญา จะดึงการกระทำของเราที่ทำไป ในขณะที่ทำงานทางโลกอยู ซึ่ง ตัวสุดทายนี่ เห็นวาตองมีการใชการภาวนา จนเกิด พลาดจากการทำศีลใหบริสุทธิสมาธิ ๔ . อาจารย เคย พูด วา อยาก พิสูจน . . . . เงื่อนไข มี นิด แตการทำสมาธิแลวจิตสงบ ยิงจิตสงบลึกมากถึงระดับ ่ เดียว เขาณาน ใหได ก็จะพิสูจน ..ได แตอยากทราบวา ตองถึงณาน มันจะมีความคิดไดอยางไร มีปญญาไดอยางไร ตองถอน ณานระดับใดครับ ตองณาน สี่ หรือเปลาครับ และการที่เราออกมากอน จะเขาณานไดนั้น เราตองสรางเหตุอยางไรบางครับ ผมเห็นคน แลวจึงตังใจคิด หนาทีของสมาธิเปนเพียงกำลังสง หนุน ้ ่ บางคน นั่งสมาธิมาเปนเวลานาน ยังไมไดเลยครับ แตบางคนใหเกิดปญญา (ที่มากขึ้น) เชนทานอาจารย ชวงเวลาสั้นๆ ก็ฝกฝนทำไดแลว เหตุที่สราง แตตองระวัง ถาหากเรามีความเห็นไมถูกตอง มีความ นั้นตองใชเวลานานขนาดไหนครับ บางคนก็บอกวา “ของเกา”เห็นผิดอยู แลวไปทำสมาธิ กำลังของสมาธิจะหนุนความเห็นผิด แตละคนไมเทากันตอไปไดเชนกัน สมมติ วา ผม อยาก พิสูจน จะ มี โอกาส ทำได เพียง ใด ผมก็มาสรุปเอาเองกันวา ไมไดชวยใหเกิดปญญาที่แท เพราะ “ของเกา” อาจไมมี ตองทำขามภพ ขามชาติ สะสมไปจริงไดเชนกัน ชวยใหถลำลึกลงในความเห็นผิด (ถาไมถูกตอง กอนหรือเปลาครับ ชาดิเดียวชาตินี้จะมีโอกาสไหมครับอยางไร ขอทานอาจารยชวยแนะนำขยายความดวย) ขอบพระคุณครับ ๓. เคยไดรับฟงและจดจำจากคำบรรยายทานอาจารยวาคน ๑๐๐ คน มาปฎิบัติ จะเขาถึงธรรม มีสัก ๒ คนก็โชคดีแลว คำตอบทีนี้อาจารยพูดถึงความละเอียดของ ศีล เพื่อเขาสู สมาธิและ (๑). พระพุทธะมีความเปนสัพพัญู คือรูความจริงปญญา การที่เราจะรักษาศีลใหเขาถึงระดับ ไมดาง ไมทะลุ เปน (เหตุผล) ของทุกสิ่งทุกอยาง พระพุทธะตรัสวา ศีลเปนฐานศีลทีพระอริยะพอใจ ผมก็วามันยาก เพราะเปอรเซนตมันต่ำจริง ่ รองรับใจใหเกิดสมาธิ ใจที่เปนสมาธิยอมเขาถึงปญญาสูงสุดบางทีผมวาผมรักษาศีลไดครบแลว ฟงธรรมจากอาจารยรูเลย ซึ่งเปนไปตามหลักของไตรสิกขา (ศีล-สมาธิ-ปญญา) ดังนั้นผู
  • 152 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๕๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕๓ 153ใดมีศีลคุมใจมากอน ยอมมีจิตตังมันเปนสมาธิได จิตทีเปนสมาธิ ้ ่ ่ (๔). จิตเปนพลังงานที่ละเอียดออน และมีความฉับไวเปนจิตที่มีพลัง ผูใดใชพลังสมาธิไปในทางผิด (มิจฉาสมาธิ) มี ในการทำหนาที่ ซึ่งระบบประสาทไมสามารถสัมผัสไดทัน การบาปเกิดขึ้นและสั่งสมอยูในดวงจิตของผูใช เมื่อบาปสั่งสมมาก ทำงานของพลังงานจิตที่นำเขาสูสภาวะความเปนฌานได การขึ้น กำลังของสมาธิยอมเสื่อมไปเปนธรรมดา ดังนั้นผูที่นำพลัง เขาถึงสภาวะความทรงฌานในระดับตางๆได ตองสั่งสมพลังสมาธิไปใชในทางที่ผิด ยอมมีผลเปนความวิบัติของชีวิตไดเปน สมาธิมายาวนานขามภพชาติ ฉะนั้นผูเห็นถูกไมละความเพียรที่เบื้องสุด ตรงกันขาม ผูใดนำพลังสมาธิไปใชในทางที่ถูก (สัมมา จะพัฒนาจิตใหเปนสมาธิ โดยมีสัจจะเปนแรงสนับสนุน โอกาสสมาธิ) นำพลังสมาธิไปใชพัฒนาจิตใหเกิดปญญาเห็นแจง ผูนั้น ที่จะทำใหจิตเขาถึงสภาวะความทรงฌานในชาตินี้เปนไปได เมื่อยอมมีความเจริญของชีวิตเปนเบื้องสุด มีเหตุปจจัยถึงพรอม (๒). คำวา “ผูรู” ในทางพุทธศาสนาหมายถึง ผูมีความรู  เห็น เขาใจ ถูกตรงตามความเปนจริงแท พระพุทธโคดมสอนวาศีลเปนพื้นฐานใหจิตเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิ สมาธิเปนพื้นฐานใหจิตเขาถึงปญญาสูงสุด (ภาวนามยปญญา) ดังนั้นปญหา ๔๘. ไมเคยซ้ำกันที่ถามไป จึงถือไดวาเปนความเห็นถูกของเขา มิใชเปนความเห็นถูกตามแนวของพระพุทธโคดม คำถาม ผูใดพัฒนาจิต (สมถภาวนา) จนเขาถึงความตั้งมั่นเปน ๑. ผมไดบวชและไปฝกสติปฎฐาน ๔ ที่วัดจอมทองกับสมาธิแนวแน (อัปปนาสมาธิ) หรือเรียกไดวา เปนสมาธิระดับ หลวงปูทอง ในเดือนที่ ๑ ขณะเดินจงกรมอยู มีความรูสึกวาจิตฌาน ผูนันไมสามารถพัฒนาจิต (วิปสสนาภาวนา) ใหเกิดปญญา  ้  ไดรับความรู ขึ้นมาอยางหนึ่ง จิตนั้นบอกผมวา ดูกาวแตละเห็นแจงได ตรงกันขาม ผูใดถอยจิตใหมาตั้งมั่นอยูในระดับจวน กาวสิ มันไมเคยซ้ำกันเลยนะ แมมันจะใกลเคียงกัน แตกาวแตละแนวแน (อุปจารสมาธิ) แลวใชพลังสมาธิระดับนีไปพัฒนาจิตโดย ้ กาวมันก็ไมสามารถอยูทีเดิมไดแปะ เหมือนเดิม มันเดินแลวมัน  ่พิจารณาผัสสะวา ดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ เมือผัสสะหมุนเขา ่ ก็ผานไป ไมเคยหวนกับมาซ้ำกันไดอีกเลย ผมรูสึกซึ้งในคำตอบสูความเปนอนัตตา ปญญาเห็นแจงในผัสสะนันยอมเกิดขึน ดังนัน  ้ ้ ้ นั้นมาก น้ำตาคลอเบา ไมทราบวาเพราะอะไร อยากเรียนถามสิงทีผูถามปญหาไดวิเคราะหและสงผลไปให เปนการวิเคราะหที่ ่ ่ ทานอาจารยวา อาการเชนนีเปนอาการของญาณใชหรือไม และ ้ถูกตองแลว อยูในญาณใดครับ และอาการนี้เรียกวาเห็นรูปนามหรือยังครับ
  • 154 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๕๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕๕ 155ถาคำถามนี้เปนคำถามที่ไมสมควร ผมขอขมาทานอาจารยดวย คำตอบครับ ( ๑ ) . น้ำตา คลอ เบา ที่ เกิด จาก การ ปฏิบัติ ธรรม หรือ ๒. ในเดือนที่ ๓ ขณะที่เดินจงกรมอยูเชนกัน ตอน พิจารณาธรรม เรียกวา ปติ เปนผลที่เกิดจากจิตพัฒนาระดับประมาณตี ๒ - ๓ ผมเดินอยูดีดี สักพักการเดินก็คลองตัวผิด หนึ่ง ไมใชเปนอาการที่เกิดจากญาณ ยังไมใชปญญาเห็นรูปนามปกติ มีอาการเดินเร็วมาก เหมือนหุนยนต เดิน หรือมีลอที่เทา ผูใดปรารถนาความกาวหนาในการพัฒนาจิต จงอยาเอาจิตไปแตไมรสึกขัดและเหนื่อยเลย กับมีความสนุกและชอบขึ้นมาเสีย ู จินตนาการกับอารมณที่เกิดขึ้น แตจงกำจัดอารมณที่เกิดขึ้นใหดวยซ้ำ เก็บขอสงสัยมาจนวันนี้ยังไมทราบวาตัวเองเปนอะไร หมดไป เมื่อมีน้ำตาคลอเบา ตองกำหนดวา “น้ำตาไหลหนอๆ - ขอถามทานอาจารยเหมือนขอ ๑. ครับ และถาไม ๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอารมณหรืออาการดังกลาวหมดไป แลวดึงสมควรถาม ผมก็ตองขอขมาทานอาจารยเชนเดิมครับ จิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิม ๓. นองสาวผมก็ไดไปปฏิบัติมา ๗ วันครับ หลังจากนั้น (๒). เกิดเปนความสนุกและชอบกับอาการเดินเร็ว เปนนองสาวผมไดไปสิงคโปร ๒๐ วัน ในวันทายๆไดนั่งสมาธิ ยังไม เรืองของกิเลสมาร ตองกำจัดมารตัวนีใหหมดไป ดวยการกำหนด ่ ้ถึง ๑๐ นาที นองผมก็รูสกวา มีจิตของตัวเองออกมานังอยูขางๆ ึ ่  วา “เดินเร็วหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอาการเดินเร็วดับไป แลวตัวนองครับ เขาบอกวารูสึกจริงๆ ไมเคยรูสึกอยางนี้มากอน ไม ดึงจิตกลับมาสูองคบริกรรมเดิมนาจะเปนอุปทาน อาการนี้นองสาวผมนั่ง ๒ วันเปนทั้ง ๒ วัน (๓). การที่เห็นตัวเองออกมานั่งอยูขางตัวเนื้อตัวหนังครับ และมีอีกอาการหนึ่งที่นองสาวผมแปลกใจครับ คือกำลัง เปนเรื่องของจิตเห็น หรือจิตพัฒนาเขาสูวิปสสนาญาณที่เรียกคุยกับรุนพี่อยูดีดี ก็มีความรูสึกวาเขากำลังจะพูดคำที่นองสาว วา นามรูปปริจเฉทญาณ และหากผูใดปฏิบัติ ผมคิดออกมา และก็เปนอยางนั้นจริงๆ นอง สาว สมถภาวนาแลว ไปรูความคิดลวงหนาของ ผมแปลกใจมาก วารูไดอยางไรวาเขาจะพูดคำ คนอืน นันเรืองของ โลกิยอภิญญา ทีเรียก ่ ่ ่ ่ นันออกมา ผมจึงขอเรียนถามทานอาจารยแทน ้ วา เจโตปริยญาณ ซึงไมเปนเหตุนำพาชีวต ่ ิ นองเชนเดียวกับขอแรกๆครับ ไปสูความพนทุกขได ผูรูจึงไมเอาจิตเขาไป   ขอขอบพระคุณทานอาจารยอยางสูงครับ ผูกติดเปนทาสของการรูเชนนี้
  • 156 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๕๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕๗ 157๔๙. คลื่นวิทยุไทธรรม ๑. ดิฉันเคยทำแทงบุตรคนแรก กับสามีคนนี้ เนื่องจาก สามีพาไปทำแทงโดยใหเหตุผลวา ยังไมพรอม ดิฉันเสียใจมากคำถาม หลังจากนั้นก็ทำบุญใสบาตรไปใหเคา และทุกวันนี้ดิฉันก็ทำบุญ กราบเรียน ทานอาจารย ดร.สนอง และแผเมตตาไปใหเคาทุกวัน ดิฉันอยากเรียนถามวา ดิฉันจะได ดิฉัน มี โอกาส ได ฟง การ บรรยาย ธรรมะ ของ ทาน รับกรรมอะไรจากเหตุนี้และตองแกไขอยางไรอาจารย ทางคลืนวิทยุไทธรรม รูสกชอบและเกิดศรัทธามากคะ ่ ึ ๒. ดิฉันไมมีความลำบากกาย ความเปนอยูสบาย แตดิฉันเพิ่งเริ่มไดมีโอกาส เขามาศึกษาธรรมะ แตโดยสวนตัวเปน ทุกขใจ ตั้งแตเริ่มคบกับสามีคนนี้ ตั้งแตแรกที่ดิฉันพบเคาดิฉัน รูสกไดเลยวาผูชายคนนีเปนคนทีเราตอง แตงงานดวยแตจะตอง ึ  ้ ่คน มีเมตตา ชอบทำบุญ ทำทาน มาตั้งแตเด็ก ๆ แลว รักษาศีล ทุกขใจตลอดไป และดิฉนก็รูสกไดวาดิฉนจะตองมีวันนีวันทีเคาไป ั ึ ั ้ ่๕ คะ แตอาจจะไมบริสทธิ์เทาไร และรูสึกอยากนั่งสมาธิปฏิบัติ ุ มีลูกมีเมียใหม เหมือนกับดิฉันอยูกับเคามาเพื่อรอความทุกขอันวิปสสนากรรมฐาน มาตลอด แตวาเนืองดวยหนาทีการงานและ  ่ ่ นี้ ดิฉันไมเคยมีความสุขเลย เคาเอารัดเอาเปรียบดิฉันทุกอยางภาระครอบครัว และสามีไมชอบทำบุญไมเชือเรือง บาป บุญ จึง ่ ่ เนื่องจากดิฉันมีความสามารถในการหาเงินดิฉันประกอบอาชีพหาโอกาสไมได แตในวันนี้ไดเกิดความทุกขครั้งใหญในชีวิตของ สุจริตนะคะ เงินเดือนดิฉันไดมากกวาเคา เคาทำใหดิฉันทุกขดิฉน สามีทีคบกันมา ๒๐ ป นอกใจไปมีเมียนอยและลูก และเคา ั ่ ใจตลอดมา ดิฉันอยากทราบวาเปนกรรมอะไรของดิฉันคะและก็ขอรับผิดชอบดูแลทัง ๒ ครอบครัว ซึงดิฉนเองก็ไมมทางเลือก ้ ่ ั ี ตองแกไขอยางไรเนื่องจากมีบุตรดวยกัน ๑ คนซึ่งเคาอายุแค ๖ ขวบ ดิฉันตอง ๓ . ดิฉัน มี ความ รูสึก วา บาง ครั้ง เหมือนตัว เอง มี ลางทนอยู ดวยความเจ็บช้ำใจ ซึงดวยเหตุผลดังกลาวทำใหดิฉนตอง ่ ั สังหรณ หรือคาดเดาเหตุการณในอนาคตได โดยเฉพาะเรื่องที่หันหนาเขาหาพระธรรม ศึกษาพระธรรม อยางจริงจัง ฟงเทป เกี่ยวกับตัวเอง ไมทราบเปนไปไดไหมคะอานหนังสือ ศึกษาในเวบไซด ตื่นตี ๔ ฝกนั่งสมาธิทุกวันวันละ ๔. ดิฉนไดตัง สัจจะกับตัวเองเอาไววา ดิฉนจะตองมีดวง ั ้ ั๑ ชม. ทำมาไดเกือบเดือน รูสึกมีสมาธินิ่งมากขึ้นเรื่อย ๆ และ ตาเห็นธรรมใหได อยากหลุดพนจากความทุกขทั้งหลายทั้งปวงดวยเหตุนีจึงทำใหตัวเองผานความทุกขยากมาได ทุกวันนีก็ดีขึน ้ ้ ้ ไมอยากเกิดอีกแลว รูสึกวาชีวิตนี้มีแตความเปลี่ยนแปลงเปนมาก แตก็ยังมีความโกรธอยูบาง ก็แผเมตตาใหเคาทุกวันคะ ทุกขอยูตลอดเวลา ดิฉนมีบารมีพอทีจะปฏิบตวิปสสนากรรมฐาน  ั ่ ั ิ  ดิฉันมีคำถามจะกราบเรียนถามทานอาจารยดังนี้คะ ไดสำเร็จหรือเปลาคะ
  • 158 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๕๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๕๙ 159 ๕. สามีดิฉัน และผูหญิงที่มาแยงสามีดิฉันเคาจะไดรับ นายเวร จนกระทั่งความวิบัติในการพลัดพรากของผูถามปญหากรรมจากสิงทีเคากระทำหรือไม อยางไร ดิฉนเคยฟงธรรม ของ ่ ่ ั กับสามีจบสิ้นลงทานอาจารยบรรยายวาถาพอแมไมมศีลมีธรรมเด็กทีมา ปฏิสนธิ ี ่ (๒). วิบากของกรรมเปนไดทั้งวิบากดีและวิบากไมดีจะเปนสัตวนรกมาเกิด ไมทราบถูกตองไหมคะ วิบากเกิดขึ้นกับผูใดแลว ผูนั้นตองรับตามกฎแหงกรรม เรื่อง กราบขออภัยที่ตองเขียนยาวมาก ขอขอบพระคุณใน การถูกเอารัดเอาเปรียบ ผูมีความเห็นถูกเห็นวา เปนเรื่องที่ดีความเมตตาของทานอาจารยมากคะ เพราะเรามีสิงดีๆใหคนอืนเอาเปรียบ ตรงกันขาม หากเราไปเอา ่ ่ เปรียบคนอื่น แสดงวาตัวเองมีความดอย มีความขาดแคลน มีคำตอบ ความพรอง ความไมพอ ผูตอบปญหาเห็นวา ผูถามปญหามีสิ่ง จิตของผูมีเมตตาไมมีอารมณโกรธ หงุดหงิด รำคาญ ดีๆอยูในตัว จงทำความดี จงทำสิ่งดีใหมีมากขึ้น เพื่อทำตัวเปนฯลฯ ตรงกันขาม มีอารมณสงบเย็น ผูเกิดเปนมนุษยมีงานทำอยู  ผูให แลวคุณคาของชีวิตยอมเกิดขึ้น ฉะนั้นจงเปนผูมีความเห็นสองอยาง คืองานภายนอกที่ทำใหกับสังคม ทำใหกับครอบครัว ถูก แลวทำตัวเปนผูใหตอไปเรื่อยๆ นี่คือสิ่งที่ผูถามปญหาตองเมื่อตายไปตองมีบุญเปนพลังผลักดันจิตวิญญาณใหไปสูภพที่ดี ปรับปรุงแกไขจึงตองทำงานภายใน คือพัฒนาจิตตนเองใหมีบุญสั่งสม ดังนั้น (๓). “ลางสังหรณ” หมายถึง สิ่งที่ทำใหสังหรณใจบอกเมื่อทำงานภายนอกในรอบวันไดครบถวนสมบูรณแลว ตองไม เหตุลวงหนา ลางสังหรณสามารถเกิดขึ้นกับบางคนที่มีความดีลืมทำงานภายในใหกับตัวเอง ดวยการประพฤติบุญกิริยาวัตถุ สั่งสมอยูในจิต ซึ่งถือเปนเรื่องปกติของคนดี๑๐ การฝกจิตเปนบุญกิริยาวัตถุที่มีพลังมาก เพราะใหผลเปน (๔). คำวา “ดวงตาเห็นธรรม” หมายถึง ความรูเห็นบุญใหญ จงฝกสมาธิทุกวันเพื่อสั่งสมบุญใหมีพลังมากขึ้น เขาใจ ตามความเปนจริงวา สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเปน (๑). ผลของกรรมที่ผูถามปญหาไดรับคือ ความวิบัติ ธรรมดา สิ่งนั้นทั้งปวงมีความดับไปเปนธรรมดาจากการมีครอบครัวที่ไมสงบสุข วิธีแกตองสั่งสมบุญใหญ ดวย ผูใดมีศีล ไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย คุมใจอยูทุกการนำตัวเขาปฏิบัติธรรม แลวอุทิศบุญใหกับจิตวิญญาณที่ผู ขณะตื่นและมีสัจจะรวมอยูดวย หากนำตัวของเขาพัฒนาจิตถามปญหาไดทำใหเขา ตองพลัดพรากจากรางที่เขาอยูอาศัย (วิปสสนาภาวนา) ไดถูกตรงตามธรรม โอกาสเกิดดวงตาเห็น(ทำแทง) ปฏิบัติบุญใหญอยูเสมอ แลวอุทิศบุญใหกับเจากรรม ธรรม มีขึ้นได
  • 160 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๖๑ 161 (๕). ผูมีความเห็นถูกไมเอาจิตไปผูกติดเปนทาสในเรื่อง ทางตามกฏหมายบานเมือง ยิ่งตอสูมากก็ถูกบีบคั้นกลั่นแกลงของผูอื่น ตรงกันขาม เอาจิตมาสองดูใจตัวเอง แลวเพียรไมให มากขึ้น การทำงานจึงมีความตึงเครียดมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำใหมีสิ่งเศราหมองใหมเกิดขึ้น เพียรกำจัดสิ่งเศราหมองเดิมที่มีอยู มองเห็นความทุกขยากในการดำเนินชีวิตแบบคนธรรมดา จนแลวใหหมดไป เพียรทำความดีใหมใหเกิดขึ้น และสุดทายเพียร กระทั่งเมื่อตนป ๒๕๕๓ ผมไดพบเว็บไซตกัลยานธรรมและไดรักษาความดีที่เกิดขึ้นแลวใหคงอยูกับใจ ผูใดประพฤติไดเชนนี้ ฟงธรรมบรรยายของทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ทำใหผมผูนั้นมีชีวิตเจริญทั้งในชาตินี้และชาติหนา สวนที่ถามไปในตอน อยากใชธรรมในการแกปญหา และไดคนควาหาความรูเกี่ยวกับทายนั้นทำไดถูกตองแลว การปฏิบัติกรรมฐาน ทางอินเทอรเน็ต จนมีความรูความเขาใจ พอสมควร และไดเริ่มเดินจงกรมและนั่งกรรมฐานดวยตนเอง ที่บานประมาณเดือนกุมภาพันธ ๒๕๕๓ การปฏิบตระยะแรกจะเดินจงกรมประมาณหนึงชัวโมง ั ิ ่ ่ แลวไป นั่งกรรมฐาน เมื่อเดินจงกรมไดประมาณสิบวันขณะเดิน๕๐. ทั้งทางตรงและทางออม จงกรมเกิดแสงวาบ ๆ คลายฟาแลบเริมจากวาบชา ๆ และถีมาก ่ ่ ขึ้นเรื่อย ๆ ทำใหตองหยุดเดินและเกิดอาการมึนตื้อและอยากคำถาม อาเจียน ลองคนควาทางอินเทอรเน็ตแลว พบวาอาจเกิดจากการ เรียน ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ตั้งใจบังคับใจใหรูที่เทามากเกินไป จึงคนหาวิธีการเพิ่มเติม จาก ผม เคย ศึกษา ธรรม จาก การ อาน หนังสือ อา นา ปน สติ ครูบาอาจารยหลายทานแลว นำมาทดลองปรับปรุงแกไขการของทานพุทธทาส เมื่อประมาณหาปมาแลว และก็ไดทดลอง ปฏิบัติของตนเองเรื่อยมา ระยะหลังจะไมไดเดินจงกรมแตนั่งปฏิบัติตามวิธีการตามหนังสือของทานพุทธทาสบางแตก็ไมได กรรมฐานอยางเดียว รูสึกวารางกายเปนปกติไมมึนตื้อ จนเมื่อปฏิบัติอยางจริงจัง ตอมาเมื่อปลายป ๒๕๕๒ ประสบปญหา ปลายเดือนมิถนายน ๒๕๕๓ หลังจากนังกรรมฐานนานประมาณ ุ ่จาก การ ทำงาน อยาง หนัก ผม ได มอง เห็นความ ทุกข ยาก จาก ชัวโมงครึงรูสกวาตัวจะคอย ๆ สันแลวโยกมากขึนแลวหยุด จาก ่ ่ ึ ่ ้การทำงานราชการทองถิ่น แมวาผมจะยึดมั่นในการทำงานดวย นั้นก็เริ่มสั่นแลวโยกอีกเปนชวง ๆ ไป ระยะเวลาของแตละชวงความซื่อสัตยสุจริตแตก็ยังตองพบกับการกลั่นแกลง บีบคั้นทั้ง จะไมแนนอน บางครั้งก็เร็ว บางครั้งก็ชา อาการนั้นเกิดขณะทางตรงและทางออมใหผมทำงานโดยไมสุจริตเพื่อตอบสนอง อานหนังสือหรือขณะฟงการบรรยายในการประชุมสัมมนาดวยผลประโยชน ของบางคน ผมไดตอสูเพื่อความถูกตองตามวิถี ผมลองคนควาทางอินเทอรเน็ตแลวไดความวาสิ่งที่เกิดกับผม
  • 162 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๖๓ 163นั้นอาจเปน อาการของปติ เพื่อความแนใจ จึงอยากเรียนถาม ๕๑. หนูถูกบีบทานอาจารยวาสิงทีเกิดขึนกับผมนันเปนอาการของปติ ใชหรือไม ่ ่ ้ ้ถาใชมีแนวทางทีจะปฏิบตใหกาวหนามากขึนไดอยางไร และหาก ่ ั ิ ้ คำถามไมใชจะตองแกไขอยางไร ขอขอบพระคุณอยางสูง กราบเรียนถามทาน อ.ดร.สนอง หนูรับราชการในสวนที่เกี่ยวของกับงานกอสราง(เปนคำตอบ สถาปนิก)มีความลำบากใจใน หนาที่การงานมาก หลายครั้งที่ ที่บอกเลาไปเปนอาการของปติ ซึ่งเปนกิเลสมารชนิดหนึ่ง ผูใดไมสามารถกำจัดมารตัวนี้ได ความกาวหนาในการ โดนหัวหนาบังคับใหเซ็นตแบบกอสรางที่จะนำไปกอสรางโดยที่พัฒนาจิตใหมีสติจะไมเกิดมากไปกวานี้ ตรงกันขามผูใดประสงค  ราคาเกินสมควร แตหนูแสดงออกอยางชัดเจนวาไมสนับสนุนพัฒนาจิตใหมีกำลังของสติเพิ่มมากขึ้น ตองกำจัดมารใหหมด วิธการทีไมโปรงใส ภายหลังจึงถูกนำชือ และลายเซ็นตไปปลอม ี ่ ่ไป ดวยการกำหนดวา “สั่นหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอาการสั่น เพื่ออนุมัติงานออกไปหลายครั้งโดยที่หนูมารูทีหลัง ก็ยังรูสึกของรางกายหมดไป หรือหากเกิดอาการตัวโยก ตองกำหนดวา ผิดอยูดี เพราะเปนชื่อเรา ที่ใชเงินภาษีของประชาชนไปสราง“โยกหนอๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆ จนอาการตัวโยกดับไป แลวดึงจิต ความร่ำรวยใหกับคนบางกลุม หนูจึงพยายามทำงานตามหนาที่กลับมาสูองคบริกรรมเดิมที่ทำอยู ใหละเอียด และรัดกุมมากที่สุดเพื่อไมใหเกิดชองโหวที่จะใหใคร หาผลประโยชนได แตก็โดนเจานายบังคับใหลดรายละเอียดลง เมื่อเราคิดแตเรื่องที่เปนประโยชน เมื่อเรากระทำความดี อีก และหลายครังทีใหใชวัสดุบางอยางทีราคาแพงเกินไป ไมสม ้ ่ ่ อยูอยางนี้ ชีวิตความเปนอยูของเรา ก็ลวนแตอยูดวยดี เหตุสมผล(สำหรับงานราชการ) หนูจึงมักจะขัดคำสังเจานายอยู ่ ชีวิตที่ผานมาหมดไปแลว ก็หมดไปดวยดี ชีวิตที่ยังเหลืออยู เสมอ โดยจะทำงานใหเสร็จแบบเวลาจวนเจียนเพือไมใหเจานาย ่ ถาเราประพฤติปฏิบัติไมลดละ ความดีของเรายิ่งงอกงาม สามารถแกไขไดอีก เจริญเพิ่มเติมขึ้นอีกตามลำดับ เราสามารถจะมีกำลังเอาชนะ หนูอยากรูวา สิ่งที่ไมดี อันเปนสาเหตุใหขัดขวางความดีได ๑. การที่หนูขัดคำสั่งเจานาย ถือเปนการสรางบาปตอ หลวงปูสุวัจน สุวโจ วัดปาเขานอย จ.บุรีรัมย กันหรือเปลา ๒. มีคนเคยบอกวา ทำงานราชการก็อยางนี้แหละ ให
  • 164 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๖๕ 165ทำใจ ปลงๆซะ หนูจึงไมแนใจวา การที่หนูไมยอมใหเงินภาษี (๒). คนที่เคยกลาววา “ทำใจปลงๆ ซะ” เปนคนที่มีจิตของประชาชนถูกใชไปในทางที่ผิด(ทำใหใครบางคนไดประโยชน คลอยตามกระแสการทุจริต คนที่บอกเชนนั้น มีโอกาสใหบาปมหาศาล) คือการไมปลงหรือเปลา ? หนูควรทำอยางไรหาก เขาครองงำจิตไดงายอยูในหมูคนพวกนี้ หนูคิดวาหากเรารูวาสิ่งที่เขากำลังทำคือการ ผูเห็นถูกเห็นวา ชีวตมิไดมีอยูเพียงชาตินีชาติเดียวเทานัน  ิ  ้ ้โกงกินประเทศชาติ ถาเรานิ่งดูดายเทากับเรา “ปลอยใหคนชั่ว ผูเห็นถูกยอมไมคลอยตามคำแนะนำที่ผิด และผูใดไมมีหนาที่ลอยนวล” ใชหรือเปลาคะ ก็เทากับวาเราตองเหนือยกับการสูรบ ่  ปองกันกำจัดผูประพฤติทุจริต ยอมเอาผูประพฤติทุจริตเปนครูปรบมือกับคนพวกนี้ตลอดเวลา เปนการทำใหใจเราเองไมสงบ สอนใจตัวเองวา เมือใดทีโอกาสเปดใหเรามีอำนาจหนาทีเชนเขา ่ ่ ่หรือเปลาคะ ดวยความเคารพอยางสูง เราจะไมประพฤติอยางเขา ตรงกันขาม หากผูถามปญหามีหนา ที่ปองกันกำจัดคอรัปชั่น แลวไมทำหนาที่ใหถูกตรง อยางนี้จึงคำตอบ จะเรียกวา “ปลอยใหคนชั่วลอยนวล” และเหตุที่ผูถามปญหามี คนอืนประพฤติทุจริต เปนเรืองของคนอืน คนอืนเอาชือ ่ ่ ่ ่ ่ จิตไมสงบ เปนเพราะผูถามปญหา ไมรูจริงในสิ่งที่ตนสัมผัสของเราไปเซ็นปลอม และเรามิไดเห็นดีดวย ไมถือวาเปนความผิดของเราผูถามปญหา เหตุทียังรูสกวาตัวเองผิด เปนเพราะวา ผูถามปญหายัง ่ ึ  ๕๒. ไมมีคำถามคะเห็นผิด ยึดเอาชือทีถูกเซ็นปลอมมาเปนของตน ความไมสบายใจ ่ ่(บาป) จึงไดเกิดขึ้น คำถาม ผูมีหนาที่ออกแบบกอสราง และประพฤติถูกตรงตาม กราบสวัสดีทานอาจารยที่เคารพยิ่งหลักวิชาที่ไดเลาเรียนมา หากผูบังคับบัญชาบังคับใหทำผิดไป ครังนีดิฉนไมมคำถามคะ แตจะขอเรียนทานอาจารยวา ้ ้ ั ีจากหลักวิชา ผูรูยอมไมปฏิบัติตาม และไมถือวาเปนความผิดที่ ทุกวันนี้ดิฉันยังระลึกถึงคุณของหนังสือ “ยิ่งกวาสุขเมื่อจิตเปนประพฤติขัดคำสั่งที่ทุจริตนั้น (๑). การขัดคำสั่งที่ทุจริต ไมถือวาเปนบาป แตถือวา อิสระ” และผูเขียนคือทานอาจารยอยูเสมอทีพออานหนังสือเลม   ่ผูบังคับบัญชา ผูมีเจตนาทุจริต ไดสรางเวร(บาป) ใหเกิดขึ้น นีจบ ก็ทำใหดิฉนตัดสินใจกาวออกมาจากเหตุแหงทุกขดวยตัวเอง ้ ักับตัวเอง กอนทีจะถูกกิเลสลากลงเหวไมทนรูตวทังทีกอนหนานีไมคิดวาจะ ่ ั  ั ้ ่ ้
  • 166 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๖๗ 167กาว ออกมาได ทั้งที่เพื่อนสนิทพูดไมรูเทาไหรทั้งที่เขาวัดปฏิบัติ ๕๓. บริษัทครอบครัวธรรม (แตใจก็ไมสงบ) และอานหนังสือธรรมะมาหลายเลมไมใชเลมอื่นไมดีนะคะ เพียงแตเลมนี้คงจะถูกจริตกับดิฉันคะ คำถาม ตอนนี้ดิฉันอยากแจกหนังสือนี้เปนธรรมทาน คิดจะไป กราบเรียนถามทานอ.ดร.สนองที่เคารพอยางสูงตั้งเปนกระทูแจกในกระดานธรรมทาน แตดวยทุนที่มีจำกัดตอน ตอนนีหนูมีปญหาชีวตหนักอกเรืองงาน คือหนูทำงานอยู ้ ิ ่นี้ดิฉันจึงแจกทีละเล็กนอย โดยการที่ดูวาทานใดที่กำลังมีทุกข บริษัทครอบครัวมีพอแมลูกเปนเจาของ ขณะนี้ทางพอกับแมไมหนักๆ (สังเกตจากการตังหรือตอบกระทู) ดิฉนจะสงขอความไป ้  ั พอใจหนูทีทำงานผิดพลาดอยากใหออก แตลูกชะลอไวและบอก ่ขอทีอยูเคา และสงหนังสือเลมนีไปให ตอนนีใหไป ๕ ทานแลวคะ ่  ้ ้ วาจะใหโอกาสแกตวอีกครัง หนูควรอยูทำงานตอไปกอน แตไมรู ั ้ และกำลังจะสงใหอีก ๒ ทานในสัปดาหหนาลวนแตกำลังเผชิญ วาเขาจะไลออกเมื่อไหรหรือจะลาออกกอนดีคะ เพื่อไมใหเสียกับทุกขใจทังสิน โดยเฉพาะเกียวกับความรัก (ซึงเปนปญหาเดียว ้ ้ ่ ่ ประวัติกับที่ดิฉันเคยเจอมา)ซึ่งคนที่ไดอานบอกวาเปนหนังสือ ที่ดีมาก อนึ่งงานมีความจำเปนตอหนูเพราะตองใชเงินเลี้ยงชีพ ดิฉนไมลืมบอกเคาวาใหฝกเจริญสติไปดวย เพราะลำพัง ั คะ และหนูเปนคนหางานยากมากคะ คงตองใชเวลาหาหลายปการ อาน หนังสือ อยาง เดียว ไมใช การ ถอน ราก ถอน โคนความ (อยางที่ผานมา)เลยคะทุกข กราบ ขอบพระคุ ณ ท า นอ . ใน ความ เมตตา หนู ขอ จึงขอเรียนใหทานอาจารยทราบ และขออนุโมทนากับ อนุโมทนาในกุศลเจตนาของทานอ.และขออุทิศบุญกุศลทั้งหมดทานอาจารยดวยนะคะ ของหนูใหทานอ.มีสุขภาพแข็งแรงดวยคะ ดวยความเคารพและระลึกถึงพระคุณยิ่ง คำตอบคำตอบ ปญหาที่เกิดขึ้นเปนบทเรียนที่ทำใหเราไดแกปญหาดวย ไมไดตอบ แตบอกวาการแจกหนังสือธรรมะใหผูอื่นได ปญญา ผูเห็นผิดประพฤติตนเปนผูหนีปญหา ผูเห็นถูกจะอยูกับอาน และเมื่อใหแลวไมเบียดเบียนตัวเอง การใหเชนนี้เปนบุญ ปญหาและใชปญญาแกปญหาจนหมดไป พระพุทธะสอนใหแกสูงสุด สิ่งที่บอกเลาไปนั้นประพฤติไดถูกตรงแลว .... สาธุ ปญหาที่ตัวเอง มิไดสอนใหไปแกปญหาที่ผูอื่น ดังนั้นในเรื่องนี้
  • 168 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๖๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๖๙ 169ผูถามปญหาตองพัฒนาตนเอง ใหมีปญญาทางโลกทีทันสมัยอยู  ่ ๑. หนูเห็นนิมิตแวบนึงวามีเด็กไทย ๒ คนกับเปรตที่ไมรูเสมอ และยังตองพัฒนาคุณธรรมใหยิ่งใหญ ทั้งนี้เพราะความ จักมายืนมองหนู หนูก็กําหนดเห็นก็สักแตวาเห็นแลวนิมืตนั้นก็สำเร็จในชีวิต ตองใชปญญาทางโลกรอยละ ๒๐ และตองใช หายไป - พอออกจากสมาธิก็แผเมตตาให จากนั้นนั่งสมาธิครั้งคุณธรรมถึงรอยละ ๘๐ เปนสวนประกอบที่ทำใหแกปญหาได ตอๆมาก็ไมเห็นอะไรอีก เราไมรจักเขาแลวมาโผลในนิมตเราได ู ิสำเร็จ อยางไร หนูคิดไปเองหรือเปลาคะ เมือใดแกปญหาจนจบสินไดแลว จะลาออกจากงานหรือ ่ ้ ๒. หนูเริ่มพัฒนาดีขึ้นคะ นั่งแลวจิตแยกออกจากกายไม ผูเห็นถูกนิยมประพฤติตามนี้ กายหายไปไมรูสึกวาตัวเองมีกาย เหลือแตจิตเทานั้น อานิสงส ใครผูใด พัฒนาตนเองใหมีศักยภาพ คือมีความรูความ นั้น ทําใหหนูมีสติและระลึกอยูเสมอวาเราแทจริงคือจิตที่มาสามารถและมีคุณธรรม ดังที่กลาวขางตนแลว และไดพัฒนา อาศัยกายนี้ วันหนึ่งก็ตองไปจากรางนี้ / พอวันนี้นั่งแลวนิ่งตัวเองใหเปนผูมีดวงดี ดวยการประพฤติ ทาน ศีล ภาวนา จน มาก คําบริกรรมหายและเหมือนจิตไปสูอีกมิติหนึ่งที่กวางใหญคุณธรรมทั้งสามใหผลไดแลว งานยอมไหลเขามาใหทำ โดยไม อุปมาเหมือนจิตเห็น ๓๖๐ องศารอบตนเอง แตยังไดยินเสียงตองออกไปหางานทำใหเหนื่อยยาก จากภายนอกบางแตเบามาก ลมหายใจเบาบางจนเหมือนบาง จังหวะลืมวาเราหายใจ มันคืออะไรคะ กราบขอบคุณอาจารยที่เสียสละเวลาตอบคําถามเพื่อ๕๔. ขอคำปรึกษาคะ มวลชนคะ สาธุคำถาม คำตอบ กราบเรียนถามอาจารย (๑). การเห็นนิมิต (เด็ก, เปรต) แลวกำหนดเห็นสักแต หนูเริมฝก ภาวนาเองทีบานทีอเมริกาเคยเลาใหอาจารย ่ ่ ่ วาเห็น (กฎไตรลักษณ) เปนการปฏิบัติที่ถูกตองแลว ทุกชนิดฟงวาฝกอยูบานคนเดียวเลย กลัว ตอนนีหนูหายกลัวแลวเพราะ  ้ ของนิมตตองกำหนดแบบนี้ แลวปญญาเห็นแจงในนิมตก็จะเกิด ิ ิฝกสติรูและคิดวาไมมีใครตายจากการนั่งสมาธิซักคน ขอคํา ขึ้น การอุทิศบุญใหกับสิ่งที่เห็นในนิมิตทำไดถูกทางแลว เพราะปรึกษาคะ อมนุษยตองการบุญ เขาจึงมาปรากฏใหเห็น เนื่องจากกาลเวลา
  • 170 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๗๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗๑ 171หมุนผานไปยาวนาน สัญญาที่ถูกเก็บบันทึกไวในจิตของผูถาม ๕๕. โชคดีหรือโชครายปญหา ระลึกไมไดวา อมนุษยที่มาปรากฏในนิมิต เปนรูปนามที่เราเคยมีปฏิสัมพันธกันมากอน คำถาม (๒). ผูถามปญหารูเห็นเขาใจวา รางกายเปนที่อยูอาศัย เรียน ดร.สนองของจิตนันถูกตองแลว เมือใดทีจิตออกจากรางกายและไปสัมผัส ้ ่ ่ หนูมีความสงสัยในเรืองกรรมอยางนีคะ คนทีไมสามารถ ่ ้ ่กับสิงตางๆ ใหตามดูวาเปนเรืองของจิตทีหลุดออกไป ไมตองไป ่ ่ ่ ใหกำเนิดลูกไดเพราะอุบติเหตุหรือเปนหมัน แตไมทุกขรอนดวย ัจินตนาการใดๆใหเกิดขึน การไดยนเสียงแผวเบา การรูสกวาลม ้ ิ ึ เรื่องไมมีลูก เปนเพราะกรรมดำในอดีตชาติที่ทำใหไมหรือเปนหายใจแผวเบา เปนการระลึกรูที่ละเอียดออนของสติ คือ จิตมี เพราะอธิษฐานมา หาคำตอบจากหนังสือหรือฟงจากพระผูรูก็กำลังสติดีขึ้น และหากเมื่อใดจิตมีกำลังสติกลาแข็ง และเห็นวา ดูจะขัดแยงกันเองวาเปนความโชคดี หรือโชครายกันแน เสียงทีไดยนก็สักแตวาไดยน ลมหายใจทีแผวเบา ่ ิ ิ ่ กราบขอบพระคุณคะ ก็สักแตวาเปนลมหายใจแผวเบา จิตไมยึดเอา ทังสองอยางมาปรุงเปนอารมณ ปญญาเห็น ้ คำตอบ แจงในเสียงจะเกิดขึน ปญญาเห็นแจงในลม ้ เหตุทีทำใหไมมลูกเปนไดสองเหตุคือ อดีตเคยประพฤติ ่ ี หายใจจะเกิดขึน นีคือปฏิปทาทีถูกตองของ ้ ่ ่ กรรมดำ เชน ผิดศีลขอ ๓ ทำหมันสัตว ทำแทงใหกับคน ฯลฯ นักปฏิบัติธรรม ที่ตองรักษาไวใหเปนเชนนี้ เมืออกุศลกรรมใหผล การไมมลูกจึงเกิดขึนได หรือในแนวทางที่ ่ ี ้ สอง เปนดวยเหตุมีจิตตั้งปรารถนา (อธิษฐาน) ไมมีลูก เมื่อเหตุ ผูมีกุศลในใจ คือ มีบุญในใจ หนักแนน ใครดาวาติเตียน ปจจัยลงตัว การไมมีลูกยอมเกิดขึ้นได ก็ไมเสียใจ ไมโกรธ ไมเกลียด เพราะวาใจมีบุญเปนเครื่องอยู สวนคำวา “โชค” หมายถึง สิ่งที่นำผลมาใหโดยคาดเดา ตรงกันขามกับใจที่มีกิเลสเปนเครื่องอยู กิเลสอยูในใจใคร ไดยาก ในทางพุทธศาสนา การไมมลูกถือวาโชคดีทีไมมหวงผูกคอ ี ่ ี ก็มีแต ปนจิตใจใหเดือดรอนวุนวาย ในทางโลก การไมมลูกถือวาโชครายทีไมมผูสืบสกุล ฉะนันผูถาม ี ่ ี  ้  หลวงปูเหรียญ วรลาโภ วัดอรัญญบรรพต จ.หนองคาย ปญหา ประสงคนำพาชีวิตใหติดอยูกับโลก หรือนำพาชีวิตใหพน ไปจากโลก เลือกไดตามใจปรารถนา
  • ๑๗๒ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m 172 ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗๓ 173๕๖. สีลัพพตปรามาส จากวัฏฏะได ตองมีศีลและประพฤติใหถูกตรงตามศีล อยางนี้ ถือวา เปนศีลและวัตรที่งมงาย หรือเรียกไดอีกอยางหนึ่งวา สีคำถาม ลัพพตปรามาส เรียนถามทานอาจารย ที่เคารพครับ แทจริงแลว กิเลสที่หมักดองอยูในใจ (สังโยชน ๑๐) ๑. สักกายทิฏฐิ ๒. วิจิกิจฉา ๓. สีลัพพตปรามาส ๔. จะถูกกำจัดใหหมดไปได ตองใชปญญาเห็นแจง หรือวิปสสนากามราคะ ๕. ปฎิฆะ ๖. รูปราคะ ๗. อรูปราคะ ๘. มานะ ๙. ญาณเปนตัวกำจัดอุทธัจจะ ๑๐. อวิชชา สังโยฃนอันเปนเครื่องรอยรัดสัตวโลกนี้ การที่เราจะลดละ มันจะตองเปนไปตามลำดับหรือไมครับตองกำจัดทีละตัว หรือมันจะลดหรือละไปพรอมๆ กันครับ ๕๗. ดวงตาเห็นธรรม และเขาถึงธรรม อาจารยครับ ขอ ๓. สีลัพพตปรามาส แปลวาอะไรและมีความหมายอยางไรคับ ดูในหนังสือเห็นวา ความถือมั่น คำถามศีลพรต ผมไมเขาใจครับ หลักการกำจัดของสิ่งเหลานี้ ที่สำคัญ กระผมใครขอคำอธิบาย ขยายความคือการทำวิปสสนาญาน ใชหรือไมครับ จากอาจารย อยู ๒ คำขอบพระคุณครับ ๑. คำวาดวงตาเห็นธรรม ๒. และ เขาถึงธรรมคำตอบ ไดยิน ฟงมา แตไมแนวาตนเองจะเขาใจถูกตองหรือไม การละสังโยชนทั้งสิบตัว ตองละไปตามลำดับ ดวย อาจารยดูเหมือนอธิบายเหมือนกันเวลาบรรยาย จะมีประโยคการใชปญญาเห็นแจงเปนตัวกำจัด ดวยเหตุที่จิตมีการเกิดดับ ดังกลาวอยูเร็ว บางคนมีจิตตามระลึกไมทัน จึงเขาใจเอาเองวา สังโยชน อยากทราบวา หากคนปฎิบัติ ฝกสมถะ หรือ วิปสสนาหมดไปพรอมๆกัน แลว ตองมีศีลคุมใจ จึงจะเขาถึงธรรม หรือ มีดวงตาเห็นธรรม คำวา “สีลัพพตปรามาส” เปนความเห็นผิดที่เปนเหตุ อะไรทำนองนี้กระผมสงสัยวา คำวาเขาถึงธรรม กับ มีดวงตาใหยึดถือวา บุคคลจะบริสุทธิ์ (จิตหมดกิเลสทั้งปวง) หลุดพนไป เห็นธรรม จะมีความหมายตางกันไหม และ คำวาเขาถึงธรรม จะ
  • 174 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๗๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗๕ 175ตองหมายความวา ตองเขาถึง ระดับ โสดาบันขึ้นไปหรือเปลา สมาธิระดับตางๆ หรือจิตเขาถึงอภิญญาระดับตางๆ ปฏิบัติครับ บุคคลธรรมดาทั่วไป จะมีโอกาสเขาถึงหรือไมครับ วิปสสนากรรมฐาน แลวจิตเขาถึงปญญาเห็นแจง หรือจิตเขา “คำวามีดวงตาเห็นธรรม” จะแตกตางกับการเขาถึง ถึงความสามารถหยังรูเปนพิเศษในระดับตางๆ (ญาณ, วิปสสนา ่  ธรรม อยางไรครับ ตองอยูระดับใดครับ ญาณ) หรือจิตเกิดปรีชาหยังรูทีเนืองดวยอำนาจของสมาธิ ตางๆ ่ ่ ่ ขอบพระคุณครับ เหลานี้เรียกวา เขาถึงธรรม มิไดจำกัดแตเพียงวา เขาถึงธรรมที่ ทำใหเปนโสดาบันเทานั้นคำตอบ บุคคลทั่วไป หากมีบุญบารมีสั่งสมมาแตอดีตชาติมาก (๑). คำวา “ดวงตาเห็นธรรม” หมายถึง จิตเกิดปญญา พอ เมือไดยนไดฟงธรรม แลวใชจิตพิจารณาโดยแยบคาย (โยนิโส ่ ิรูเห็นเขาใจตามความเปนจริงวา สิงใดสิงหนึงมีความเกิดขึนเปน  ่ ่ ่ ้ มนสิการ) ก็สามารถนำจิตใหเขาถึงธรรมไดธรรมดา สิ่งนั้นทั้งปวงลวนมีความดับไปเปนธรรมดา ในครั้งพุทธกาล โกณฑัญญะ ไดฟงเทศนกัณฑแรก (ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร) ทีพระพุทธเจาแสดงแกปญจวัคคีย แลวเกิดดวงตาเห็น ่ ๕๘. หนูเปนคนลำพูนคะธรรม อันเปนเหตุทำใหจิตหลุดพนจากกิเลสทีผูกมัดใจ (สังโยชน) ่สาม ตัว แรก ได คือ จิต หลุด พนจาก สักกาย ทิฏฐิ หลุด พนจาก คำถามวิจิกิจฉา หลุดพนจากสีลัพพตปรามาส สภาวะของจิตเชนนี้ ใน กราบ ทานอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ที่เคารพยิ่งทางพุทธศาสนาสมมุตเรียกวา โสดาบัน คือโกณฑัญญะไดดวงตา ิ หนูขอรบกวนทานอาจารยชี้แนะแนวทางที่ถูกตองใหเห็นธรรมเปนพระโสดาบัน สวนพาหิยะฟงธรรมจากพระโอษฐ หนูดวยนะคะ ตอนนี้หนูเปนครูสอนเด็กประถมศึกษาที่โรงเรียนแลวทำใหจิตหลุดพนจากสังโยชนทั้งสิบ สภาวะของจิตเชนนี้ใน แหงหนึงทีเชียงราย สวนตัวหนูเองเปนคนลำพูนคะ หนูระลึกอยู ่ ่ทางพุทธศาสนาสมมุตเรียกวา พระอรหันต คือพาหิยะไดดวงตา เสมอวาสิ่งที่หนูทำอยูนี้ การสั่งสอนเด็กใหเปนคนดี ใหไดรับวิชาเห็นธรรมเปนพระอรหันต ความรูที่หนูสอน ไปประกอบอาชีพ ตอไปในอนาคต หนูจะมอง (๒). คำวา “เขาถึงธรรม” หมายถึง จิตเขาถึงธรรมที่ ประโยชนที่เด็กจะไดรับ และจะเนนสิ่งที่ดีและเปนประโยชนแกปฏิบัติ เชนปฏิบัติสมถกรรมฐาน แลวจิตเขาถึงความตั้งมั่นเปน เด็กกอนเสมอ โดยที่หนูเองไมสนใจวา คนอื่นจะมองหนูอยางไง
  • ๑๗๖ : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m176 ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗๗ 177หนูเองไดเคยปฏิบตธรรมมาบางแลวและทุกวันนีก็ทำอยูคะ สวด ั ิ ้  คนวิงหนีหมดเลยรวมทังหนูดวย แลวหนูก็นึกไดเลยนังลงภาวนา ่ ้ ่มนต นั่งสมาธิ และพยายามใชปญญาในทางธรรมมองทุก สิ่ง พุท โธ ผีผูหญิงคนนันก็ตรงมาทีหนู มาบีบคอหนูทังสองมือเลย  ้ ่ ้อยางที่มากระทบวา ทุกอยางเปนไปตามกฎไตรลักษณ แตทุก คะ หนูวาหนูหลับตานะคะ แตหนูก็เห็นหนาผีผูหญิงคนนันชัดเจน  ้ครังทีมีสิงกระทบมากระทบหนู หนูก็จะรับสิงนันมาปรุงแตงเปน ้ ่ ่ ่ ้ บีบคอหนูแรงขึ้นเรื่อยๆแลวก็เริ่มโมโหที่หนูไมกลัว แตหนูวาหนูอารมณ คือ ถาใคร มาทำใหโกรธ ก็โกรธ ในตอนแรกแตแปบ เองก็กลัวนะคะ แตหนูก็ไมยอมลุกไปไหน พุท โธ อยูอยางนั้นเดียวก็จะหายไป หนูรูสึกไดวาหลังจากที่หนูไดนอมรับเอาธรรม แลวผีผูหญิงก็บอกวาไมกลัวใชไหม ก็เอามืออีกขางนึงมาลวงไสคำสั่งสอนของพระพุทธองค มาเปนแนว ทางในการ ดำเนิน หนู สวนมืออีกขางยังบีบคอหนูอยู เคาบิดไสหนูเปนแผลใหญมีชีวิตนั้น หนูเองไดเปลี่ยนไปมากเลยทีเดียว ดีใจที่สุดที่ไดเกิดมา เลือดไหล แตหนูยังคงพุท โธ อยู กลัวมากเลยคะ แตสุดทายผีพบพระพุทธศาสนา ผูหญิงนั้นก็หายไปเลย รบกวนอาจารยชี้แนะดวยคะคำถามนะคะ ๓. มีครั้งหนึ่งหนูไดไปทำบุญที่วัดปาโรงธรรมสามัคคี ที่ ๑. วันไหนที่ไมมีสอนหนูก็จะสวดมนต นั่งสมาธิ อาน สันกำแพง มีหมาตัวนึงเหาหนูแลวก็วิ่งมาหาหนู ตัวหนูเองกลัวหนังสือธรรมะ ดูทีวีชองหลวงตามหาบัวคือฟงธรรมจากทาน มากกาวขาไมออก ก็ยืนอยูตรงนัน แลวคิดในใจวาหากเปนกรรม  ้หลวงตา หนูปฏิบัติแบบนี้แลวรูสึกไมอยากที่จะไปเที่ยวไหนกับ ที่หนูที่ทำไวกับหมาตัวนั้น หนูก็ยินดีใหกัดและขออโหสิกรรมเพื่อนเลยคะ ไมอยากคุยไมอยากรับโทรศัพท เพราะหนูรูสึกวา แลวหนูก็ สัพเพ สัตตา ผิดๆถูกๆ ยืนตัวสั่น พอหมาตัวนั้นมาถึงมันมีแตขยะทั้งนั้น หนูมองวาตัวหนูเองสติไมแข็งพอที่จะไปรับ ก็งับขาหนูเพียงเบาๆ แลวปลอย แตยังคงยืนเหาหนูอยูอยางเอาสิ่งกระทบที่ไมดีทั้งๆ ที่ความ จริงเรานาจะมองทุกอยางเปน นั้น และเพื่อนหมาตัวอื่นๆ ก็มารุมเหาหนูดวย แตสักพักทุกตัวก็ครูสอนใจเราใชไหมคะ แตเวลาทีมีสิงมากระทบแบบทีเลียงไมได ่ ่ ่ ่ ไปคนละทิศคนละทาง สรุปคือ หนูไมโดนหมากัดคะ เคาแคงับหนูก็จะมองและพิจารณาใหเปนไปตามกฎไตรลักษณอยางทีบอก ่ เบาๆ หนูอยากทราบวา หมาตัวนั้นรับรูถึงเมตตาจิตที่หนูแผใหนะคะ รบกวนอาจารยชี้แนะคะ และอโหสิกรรมไปหรือคะ รบกวนอาจารยชี้แนะดวยคะ ๒. หลังจากทีสวดมนต นังสมาธิเสร็จ กอนจะนอนหนูจะ ่ ่ ๔. บางครังหนูคิดวาหนูไมอยากแตงงานมีครอบครัวเลย ้กำหนดพุท โธ แลวก็หลับ คือหนูฝนวา หนูอยูที่บานยากับพอแม เพราะหนูไมอยากมีหวง หนูอยากใชชีวิตแบบพอเพียงอยูกับพอและใครก็ไมรหลายคนคะ แลวก็มี ผี กำลังเดินมาเปนผูหญิง ทุก ู  แม ดูแลพอกับแม แลวก็ปฏิบัติธรรม ใหดีที่สุดเทาที่หนูจะทำได
  • 178 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๗๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๗๙ 179เพราะหนูเชือวาคนเราเวียนวายตายเกิดมาแลวไมรเทาไหร หาก ่ ู การเปนครูทีดี ควรพัฒนาจิตตนเองใหมีเมตตาคุมครอง ่ มีแนวทางใดที่ปฏิบัติแลวใหถึงซึ่งความหลุดพน หนูเองอยากที่ ใจ ดวยการใหอภัยเปนทานตอทุกสิ่งที่เปนเหตุขัดใจ ผูใดทำไดจะนอมนำตัวเองมาปฏิบัติคะ หนูคิดแบบนี้จริงๆ คะ รบกวน แลวเมตตายอมเกิดขึ้น ผูมีเมตตาเปนผูไมมีโทสะ แตมีอารมณอาจารยแนะนำหนูดวยนะคะ สงบเย็น ศิษยยอมนำตัวเขาใกล โอกาสถายทอดความรูจึงจะ หนูขอกราบขอบพระคุณทานอาจารย อยางสูงคะ เกิดขึ้นไดงาย ขอบุญกุศลที่หนูไดกระทำไวแลว สงผลใหทานอาจารย (๒). จิตใดมีกำลังของสติกลาแข็ง นอนหลับแลวยอมเปนสุขคะ ไมฝน และขออนุโมทนาความดีทังหลายทีอาจารยไดชวยเหลือ ้ ่ (๓). ความกลัวเกิดขึนดวยเหตุไมรจริงในสิงทีกลัว ฉะนัน ้ ู ่ ่ ้เพื่อนรวมวัฏฏะนี้ดวยนะคะ สาธุ กลัวสุนขแสดงวาไมรจริงเรืองสุนข คนมีเมตตาเมือแผเมตตาให ั ู ่ ั ่ กับสัตวรายหรือศัตรู เวรยอมถูกระงับโดยปริยายคำตอบ (๔). ผูรูรูวา บุคคลมีชีวิตเปนของตนเอง ตองเลือก ผูใดปรารถนาเปนครูทีดี ผูนันตองประพฤติปองกันเด็ก  ่  ้ บริหารจัดการดวยตัวเอง พระพุทธะตรัสวา บุคคลมีทรัพยสมบัติมิใหประพฤติชัว อบรมเด็กใหเปนคนดี สังสอนเด็กใหมีวิชาความ ่ ่ เปนหวงผูกขา มีสามี/ภรรยาเปนหวงผูกมือ มีบุตร/ธิดาเปนหวงรูที่ถูกตองชอบธรรม และสุดทายตองชวยเหลือเด็กในสิ่งที่ถูก ผูกคอ ฉะนั้นเลือกเอาตามที่ชอบๆลักษณะทั้งสี่นี้มีอยูในจิตวิญญาณของความเปนครูที่ดี (๑). ผูใดมีสติสัมปชัญญะ ผูนั้นดวยระลึกไดวา มนุษยมีงานใหทำอยู ๒ ประเภท คือ งานภายนอกที่ทำใหกับสังคม และ ๕๙. ออนนอม และถอมตนงานภายในที่ทำใหกับตัวเองคือเตรียมสั่งสมบุญนำไปเกิดใหมฉะนั้นการเอาเวลาของงานภายนอก มาทำใหเกิดประโยชนกับ คำถามตัวเอง ถือวาผูนั้นไมมีสติสัมปชัญญะ แตหากเมื่อใดหมดเวลา กราบเรียนถามทานอ.ดร.สนองที่เคารพของการทำงานภายนอก และบุคคลเอาเวลามาทำงานภายใน หนูอยากสอบถามเรื่องการออนนอมถอมตนและชวยใหตนเอง ถือวาผูนั้นมีสติสัมปชัญญะ เหลือผูอื่นที่อยูในบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ดังนี้คะ
  • 180 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๘๑ 181 ๑. การออนนอมถอมตน หมายถึงเราควรออนนอม (๒). การชวยเหลือผูอื่นตามที่บอกเลาไป ผูใดประพฤติถอมตนตอทุกทาน เชน ยาม , แมบาน , ขอทาน , คนพาล , คน ไดแลว บุญยอมเกิดขึ้นกับผูนั้นมิจฉาทิฐิ , คนขี้โกง หรือเปลาคะ หรือเราควรออนนอมถอมตนเฉพาะบุคคลที่เปนคนดี คนสัมมาทิฐิ ๒. การชวยเหลือผูอื่น หมายถึง ชวยทุกคนในทุกกรณีที่ไมผิดกฏหมาย ไมผิดศีล ไมผิดธรรม หรือเปลาคะ เชน ชวย ๖๐. แนะนำวัดใหดวยถือของ, ชวยบอกทาง, ชวยคนตาบอดขามถนน, ชวยพาปากับนาไปซื้อของ, ชวยแมทำงานบาน, ชวยหาของ, ชวยสอนหนังสือ คำถามเด็กกำพรา, ชวยเปนอาสาสมัครทำงานเพื่อพระศาสนา กราบเรียนทานอาจารย ขอขอบพระคุณทานอ.ในความเมตตา หนูขออนุโมทนา กระผมขอความเมตาทานอาจารย ชวยเมตตาแนะนำในกุศลเจตนาของทานอ.และขออุทิศบุญกุศลทั้งหมดของหนู วัดที่รับบวชในพรรษานี้ใหดวยครับ เพราะกระผมตั้งใจจะบวชใหทานอ.มีสุขภาพแข็งแรงดวยคะ ตอนเขาพรรษานเพื่อปฏิบัติวิปสสนาครับ ถาเปนไปได ขอความคำตอบ เมตตาทานอาจารยชวยแนะนำวัดทาง ภาคเหนือ ดวยครับ (๑). “การออนนอม” ในที่นี้หมายถึง การแสดงกิริยา เพราะกระผมอยู จังหวัดเชียงราย ครับวาจานบนอบ สวน “ การถอมตน” เปนการแสดงฐานะที่ต่ำกวา ขอกราบขอบพระคุณอยางสูงครับความเปนจริง คุณธรรมที่ระบุอยูในบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ระบุใหบุคคล คำตอบประพฤติออนนอม มิไดระบุใหประพฤติถอมตน ดังนั้น ผูใดหวัง หากผูถามปญหามีจิตมั่นคงในการพัฒนาจิตใหมีธรรมบุญใหเกิดขึ้นกับตนดวยวิธีนี้ ตองประพฤติออนนอมตอสรรพ คุมรักษา แนะนำใหติดตอที่วัดแพรธรรมาราม อำเภอเดนชัยสัตว ผูมีศีลมีธรรมที่ตนเขาไปมีปฏิสัมพันธดวย ยกเวนคนพาล จังหวัดแพร วัดนี้อยูหางจากสถานีรถไฟเดนชัยประมาณ ๕๐๐สัตวพาล ตลอดจนอมนุษยที่สันดานเปนพาล ตองหลีกหนีให เมตรหางไกล ไมนำตัวไปประพฤติออนนอม
  • 182 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๘๓ 183๖๑. คนบาเขาถึงฌานไดไหม ผู ถาม ปญหา ประสงค ปฏิบัติ ธรรม ควร เริ่ม ตน ดวย การทำใจใหมีศีลคุมอยูทุกขณะตื่น แลวกำหนดอานาปานสติคำถาม ประมาณครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง เมื่อปฏิบัติแลวเสร็จ ตองอุทิศบุญ มีขอสงสัยจะถามอาจารยนะครับ ใหกับเจากรรมนายเวร ตองรักษาปฏิปทาเชนนีไว ดวยเอาความ ้ อาจารยครับคนบาสามารถเขาถึงฌานไดไหมครับ เพียรและสัจจะมาเปนเครื่องสนับสนุนผมอยากปฏิบัติธรรมบาง อาจารยชวยแนะนำหนอยนะครับตั้งแตขั้นงายๆจนไปหายาก ผมอยากออกจากทุกขมากตอนนี้ ผมเคยฟงอาจารยบรรยายที่ดอยสัพพัญูดวย แตผม ๖๒. อยากละสังโยชน ๓ไมคอยเชื่อ ตอนนี้ผมเชื่อแลวเต็มรอย เพราะเคยเจอมา ที่ผมเจอมันจะจริงหรือไมผมไมรู แตผมเชื่อวา มันเปนความจริง แต คำถามมันมีความสงสัยเริ่มบั่นทอนความเชื่อของผมลงเรื่อยๆ ผมจึง เรียน ดร.สนอง วรอุไรอยากปฏิบัติจนใหมันอยูกับผมตลอดไป ผมอยากถามเรือง การบรรลุธรรม(โสดาบัน) ผมอยาก ่ ขอบคุณครับอาจารย จะละสังโยชนทั้ง ๓ ตัวแตยังไมรูวิธี อยากสอบถามอาจารยวาอาจารยมีวิธละสังโยชนทัง ๓ ี ้คำตอบ ตัวยังไงครับ โดยเฉพาะตัวแรกคือ การยึดมันในตัวตนมีวิธละยัง ่ ี คนบา คือ คนที่จิตมีกำลังของสติออน จึงรับเอาสิ่ง ไงครับกระทบที่ไมดี เขาปรุงเปนอารมณไมดี แลวกำจัดใหหมดไปจากใจไมได พฤติกรรมที่คนบาแสดงออก จึงเปนพฤติกรรมที่ผิดไป คำตอบจากพฤติกรรมของคนปกติ บุคคลทัวไปจึงเรียกคนทีมีพฤติกรรม ่ ่ ผูใดประสงคละสังโยชน ๓ (สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีผิดเพี้ยนเชนนี้วาเปนคนบา ลัพพตปรามาส) ใหหมดไปจากใจ ผูนั้นตองพัฒนาจิต (วิปสสนา คนทีมีจิตขาดสติ ไมสามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงความตัง ่ ้ ภาวนา ) จน เกิด ปญญา เห็น แจง แลว ใช ปญญา เห็น แจง ไปมั่นเปนสมาธิในระดับฌานได พิจารณาขันธ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) จนเห็นวา
  • 184 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๘๕ 185ขันธทังหา ดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ (อนิจจัง-ทุกขัง-อนัตตา) ้ ๖๓. จบทางกฎหมายเมื่อขันธ ๕ เขาสูความเปนอนัตตา จะรูเห็นเขาใจวา ไมมีหญิงไมมีชาย ไมมีเรา ไมมีเขา ขันธ ๕ เปนเพียงรูปนามเทานั้น แลว คำถามสักกายทิฏฐิยอมหมดไปจากใจได กราบเรียนดร.สนองที่เคารพอยางสูงครับ ผูใดใชปญญาเห็นแจงสองนำทางชีวิตแลวเห็นวา ทุก กระผมเปนคนหนึ่งที่ไดติดตามจากหนังสือที่ทานเขียนสิ่งที่เขากระทบจิต ดับไปตามกฎไตรลักษณ จิตไมรับเอาสิ่ง มาพอสมควร และมีความศรัทธาในตัวทานจึงใครขอถามคำถามกระทบที่ไมใชตัวตนมามีอำนาจเหนือใจ ความลังเลสงสัยใน ทานดังประการตอไปนี้ธรรมยอมหมดไป แลวจะรูวา ญาณ มรรค ผล นิพพาน นั้นมี ๑. กระผมจบสายการเรียนทางกฎหมายมาโดยตัวผมอยูจริงแท เองไมชอบงานดานนี้เลยเนื่องจากเปน งานที่เสี่ยงตออกุศล ผู ใด ใช ปญญา เห็น แจง สอง นำทาง ให ชีวิต แลว เห็น วา กรรมอยางมาก แตกระผมก็ไมอาจทราบไดวาจะทำอยางไรดีความเชื่อที่งมงายวา การทำจิตใหมีศีลคุมและการประพฤติมี จึงควรเบี่ยงสายงานไปไดผมควรทำ อยางไรตอไปดีครับศีลเพียงอยางเดียว ทำใหจิตหลุดพนไปจากวัฏฏะได แตการ ๒ . กระผม เปน คน ถือศีล เปน ปกติ วิสัย และ ทำบุญ ที่พัฒนา จิต ให ตั้ง มั่น เปน สมาธิ และ เกิด ปญญา เห็น แจง เทานั้น โรงพยาบาลสงฆเปนประจำครับ ปญหาคือ ตั้งแตจบมาผมไดยอมนำพาจิตใหพนไปจากวัฏฏะได ความรูเห็นเขาใจเชนนี้นี่เอง เปลี่ยนงานหลายครั้งเนื่องจาก ทุกครั้งที่เขาทำงานจะมีอาการที่เปนเหตุทำใจไมใหตกอยูใตอำนาจของความเชื่อที่งมงายวา เจ็บปวยอยางรุนแรง จนจำเปนตองออกจากงานทุกครัง กระผม ้ การปฏิบัติตนใหเหมือนอยางโค (โควัตร) การ ควรสรางความดีอะไรเพิ่มไดบางที่จะบรรเทาผลกรรมอันนี้ ปฏิบัติตนใหเหมือนอยางสุนัข (กุกกุรวัตร) ๓. กระผมอยากเรียนกรรมฐานทีมีครูสอนทีแทจริงเพือ ่ ่ ่ การ บำเพ็ ญ สมถ ภาวนา จน เข า ถึ ง ฌาน คอยแนะนำ กระผมไปในการปฏิบตทีถูกตองกระผมควรไปฝกที่ ั ิ ่ สมาบัติ ฯลฯ เปนทางแหงความพนทุกข ใด หรือหากตองฝกเองควรตองเริ่มอยางไรครับ ผู ตอบ ปญหา ดำเนินตาม ปฏิปทา ทั้ง ขอขอบคุณทานที่สละเวลาตอบคำถามใหกระผมลวง สามดังที่กลาวมานี้ หนาครับ
  • 186 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๘๗ 187คำตอบ ผูถามปญหาประสงคฝกจิตดวยตนเอง ยอมทำไดดวย (๑). บุคคลมีชีวิตเปนของตัวเอง ดังนั้นตองบริหาร การพัฒนาใจใหมีศีลคุมอยูทุกขณะตื่น สวดมนตกอนนอน หลังจัดการชีวิตดวยตัวเอง ผูใดประสงคทำงานที่ไมเสี่ยงตออกุศล สวดมนตแลวเสร็จ ใหเจริญอานาปานสติ ดวยหายใจเอาลมเขากรรม ผูนั้นตองเลือกทำงานที่ไมผิดกฎหมาย ไมผิดศีล ไมผิด สูรางกาย ตองกำหนดวา “พุท” หายใจเอาลมออกจากรางกายธรรม หรือหากยังมีความจำเปนตองเขารวมกับงานที่ตองเสี่ยง ใหกำหนดวา “โธ” กำหนดเชนนี้นานประมาณ ๓๐ นาทีถึงหนึ่งกับอกุศลกรรม ตองพัฒนาตัวเองใหมีดวงดี ดวยการประพฤติ ชัวโมง หลังจากนันตองอุทศบุญใหกับเจากรรมนายเวรทุกครังที่ ่ ้ ิ ้ทาน ศีล ภาวนา อยูเสมอ จนคุณธรรมดังกลาวใหผล แลวความ  ปฏิบัติแลวเสร็จ ผูใดประพฤติเปนปกติเชนนี้ โดยมีสัจจะ มีขันติวิบัติของชีวิต ยอมเกิดขึ้นไมได และมีความเพียร เปนแรงสนับสนุน โอกาสที่จิตจะเขาถึงธรรม (๒). ผูถามปญหาประพฤติทานและศีลเปนประจำอยู ยอมมีไดเปนไดแลว หากประสงคจะบรรเทาวิบากกรรมใหลดนอยลง ตองตอยอด ดวย การ ประพฤติ จิตตภาวนา และ ทุก ครั้ง ที่ บำเพ็ญภาวนาแลว ควรอุทศบุญใหญทีเกิดขึน ใหกับเจากรรมนายเวรไป ิ ่ ้ ๖๔. เอาเงินใสบาตรเรือยๆ โอกาสทีวิบากของกรรมจะลดนอยลงหรือหมดไป ยอมมี ่ ่ไดเปนได คำถาม ( ๓ ) . การนำ ตัว เอง เขา ฝก กรรมฐาน กับ ครู ผู สอน เรียน ทานอาจารย สนอง ที่นับถือกรรมฐาน ที่ ประพฤติ ถู ก ตรง ตาม ธรรม ซึ่ ง หมายความ ว า หนูไดเคยไปฟงทานที่โรงพยาบาลสวนดอก ๒ ครั้งแลวประพฤติสมถภาวนาแลวจิตตองมีกำลังของสติเพิ่มขึ้น แลว คะ ครั้งแรกเรื่อง ทางสายเอก และครั้งลาสุด เรื่องพลังจิตคะใชกำลังของสติไประลึกรูในสติปฏฐาน ๔ แลวโอกาสที่จะเกิด หนู มี เรื่ อ ง รบกวน ถาม อาจารย หน อ ย ค ะ หนู อยาก ถาม ว าปญญาเห็นแจงขึ้นกับจิต ยอมเกิดขึ้นได จิตที่มีปญญาเห็นแจง การตักบาตรนัน ถาเราใสเงินลงนันจะผิดหรือเปลาคะ เพราะหนู ้ ้ยอมเห็นสรรพสิ่งเกิดขึ้นแลวดับ จิตยอมเปนอิสระตอสรรพสิ่ง เคย เห็น พระบางวัดนำอาหารที่ไดรับจากการตักบาตร ไปขายเชน เปนอิสระจากโลกธรรม เปนอิสระจากวัตถุ ฯลฯ ครูที่สอน ตอหรือไมกิน กินบาง ทิงบาง ทำใหหนูคิดวา การใสเงินตักบาตร ้ไปในแนวทางเชนนี้ เปนครูที่ผูถามปญหาควรนำตัวไปฝากเปน นัน เพือทีพระหรือเณรทานจะไดรับเงินทีไดไปใชประโยชนอยาง ้ ่ ่ ่ศิษย แลวอยูปฏิบัติธรรมกับทาน อื่นไดอีกคะ ที่หนูคิดอยางนี้ผิดมั๊ยคะ เพราะมีคนเคยบอกหนูวา
  • 188 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๘๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๘๙ 189การใสบาตร ดวยเงินนั้นเปนบาปคะ และอยากถามตอวาเรา ๖๕. ดีใจ - เสียใจจำเปนตองกรวดน้ำ ทุกครังทีตักบาตรหรือเปลาคะ (สวนใหญหนู ้ ่ไมไดกรวดน้ำหรอกคะ) ถาอยางไรทานตอบใหหนูหนอยนะคะ คำถาม ขอบคุณทานมากคะ คนที่ยังรูเรื่องธรรมะนอย เรียน ดร.สนอง วรอุไร ทำอยางไรจึงจะกาวหนาในการปฏิบตธรรมคะเขาพูดดี ั ิคำตอบ ดวยก็ดีใจ เขาพูดรายดวยก็เสียใจ บาตรเปนหนึงในเครืองใช (บริขาร) แปดอยางของภิกษุ ่ ่ และหนูขอขมาอาจารยสนอง วรอุไรดวยกาย วาจา ใจมีไวเพื่อจุดประสงคสำหรับใสอาหาร การเอาเงินใสลงในบาตร กรรมอันหนึ่งอันใดที่หากหนูไดประมาท พลาดพลั้งตอหนาก็ดีจึงเปนการกระทำที่ผิดวัตถุประสงค ลับหลังก็ดี ตออาจารยสนอง วรอุไร ขออาจารยโปรดเมตตา การเอาเงินใสลงในบาตรดวยคิดวา พระหรือเณรจะได อโหสิกรรมใหแกหนูดวยคะนำเงินไปใชอยางอืนทีเปนประโยชน เปนการคิดไมผิด แตควรนำ ่ ่เงินไปถวายที่วัดหรือใสลงในยาม คำตอบ หลังจากตักบาตรแลว ไมจำเปนตองกรวดน้ำทุกครั้ง ความดีใจ ความเสียใจ เปนอารมณที่แตควรอุทิศบุญใหกับผูที่ตนปรารถนาอุทิศให เกิดขึนกับจิตของผูมีกำลังสติออน ผูใดประสงค ้   ใหการปฏิบัติธรรมเจริญกาวหนา ผูนั้นตองมีศีล ในรูปรางกายของพวกเรามันมีอยูอยางนี้ นี่เราเรียกวาเปนภูต บริสุทธิ์คุมใจใหไดกอน แลวจึงนำตัวเองเขาปฏิบัติ รางกายของเราทานวาเปนมหาภูตรูป วากันงายๆ ก็คือ ธรรม โดยมีขันติ มีความเพียร และมีสัจจะเปนแรงสนับสนุน มหาภูต ภูตก็คือผี รางกายของเรานี้แหละ มันเปนผีอยู มันจะตองรบเรา ทำความเดือดรอนใหแกตัวเราอยูตลอดกาล ความจริงการเซนสรวงผีอันนี้ เราหาของมาเซนมัน ตองไดเลี้ยงไดเซนไดสรวงมันอยูตลอดกาลเวลา มาบวงสรวงบูชามัน แตขนาดนั้นมันก็ไมกรุณาเราเลย เราเซนสรวงผีอันนี้ เราก็วาบริโภคอาหาร อาบน้ำนุงผา มันมีแตจะทำใหเราเปนทุกขอยูตลอดเวลา ประดับประดาตกแตงรางกาย เราก็วาไปอยางนั้น พระอาจารยวัน อุตฺตโม วัดถ้ำอภัยดำรงคธรรม จ.สกลนคร
  • 190 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๙๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙๑ 191๖๖. ไมอยากเลนหุน คำตอบ การลด ละ เลิก สิ่งฟุมเฟอย หมายถึง การลด ละ เลิกคำถาม บริโภคใชสอย สิ่งที่ไมจำเปน (อสาระ) กับชีวิต ผูที่เขาใจธรรมะ กราบเรียน ทานอาจารย ดร. สนอง ที่นับถือ และมีธรรมะคุมครองใจเทานั้น จะสามารถลด ละ เลิก สิ่งที่ไม สอบถาม เรื่อง การ เลน หุน มี ผล ตอ การ ปฏิบัติ ธรรม จำเปนกับชีวิตไดอยางไรบาง อนึ่ง การเลนหุน เปนการเอาจิตเขาไปผูกติดเปนทาส ดิฉัน ชื่อ น.ส. สมัย ลาภา อายุ ๔๘ ป ไมมีครอบครัว ของอบายมุข (ชองทางแหงความเสือม) ไมถือเปนการประพฤติ ่ ผิดศีล แตเปนการประพฤติผิดธรรม ผูเลนหุนสามารถปฏิบัติยังทำงานที่บริษัท ในนวนคร ทำมา ๒๒ ปแลว แตตองรับภาระ ธรรมได แตไมสามารถพัฒนาจิตใหเขาถึงธรรม ตรงกันขาม ผูดูแลครอบครัว ปจจุบนกำลังฝกปฏิบัติธรรม สติปฐาน ๔ (พอง ั ใดมีศีลไมขาด ไมทะลุ ไมดาง ไมพรอย คุมใจอยูทุกขณะตื่น ผูหนอ-ยุบหนอ)อยู แตขณะนี้มีปญหาเรื่อง หนี้สิน และการเงิน นั้นสามารถพัฒนาจิต ใหเขาถึงความตั้งมั่นเปนสมาธิไดงายซึง เกียวกับ ครอบครัว(พอแม) เขาไมมันใจ ตัวขาพเจา พยายาม ่ ่ ่ลด ละ เลิก สิ่งฟุมเฟอยทั้งหมด เพื่อฝกตนเอง เพื่อจะเดินเสนทางธรรม ในอนาคต แตเขา(ครอบครัวมองวาเราลำบาก เขา ๖๗. บวชหรือไมบวชพยายามผลักดัน ไมใหดิฉนมุงมันมากเกินไป) เพือมาชวนเลนหุน ั  ่ ่ เพื่อจะไดเงิน ใหครอบครัว และตัวดิฉันจะมี เงินใชหนี้) แตตัว คำถาม ดิฉัน ไมอยากเลนหุน เพราะ เหมือนกับคลายกับเลน กราบเรียน ทาน อจ.ดร.สนอง วรอุไร คะ หวย แตปจจุบัน ตัวดิฉันยังไมไดเลนหุน แตกำลัง หนูมีคำถามที่สงสัย อยากทราบวา ทำไมการบวช จึง พิจารณา วา ในเมื่อตัวดิฉันจะเดินทางธรรมะ ถือวาเปนการทดแทนคุณ บิดามารดาคะ และถาเราทำตัวดี แลว ผิดศีลรึไม ? หรือ ดางพรอย รึไม จะมี ประพฤติตนอยูในศีลธรรมดูแล บิดามารดา ถือเปนการทดแทน ผลอยางไร ทั้งในปจจุบัน และ อนาคตอันใกล คุณบิดามารดาไมใชหรือคะ ถาชายไทยทีนับถือศาสนาพุทธ และ ่ และไกล ไมไดบวช เพราะเคาคิดวา ทุกวันนี้ก็ดูแลบิดามารดาดีอยูแลว ขอขอบพระคุณอยางสูง ถือวาเปนความคิดที่ถูกตองหรือไมคะ
  • 192 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๙๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙๓ 193คำตอบ ๖๙. ซาบซึ้งและชัดเจน “การบวช” หมายถึง การถือเพศเปนภิกษุ สามเณร หรือนักพรต บุคคลที่เปลี่ยนเพศเหลานี้ มีจุดมุงหมายที่จะพัฒนาจิต คำถามตนเองใหเปนคนดี จึงถือวาเปนบุญ การทำตัวเองใหมีบุญเกิด กราบสวัสดีครับทานอาจารยสนองขึ้น ถือวาเปนการประพฤติจริยธรรมอยางหนึ่งของการเปนลูกที่ดี เปนการทดแทนบุญคุณพอแมได เชนเดียวกัน ผูใดมิไดบวช ผม ได อาน คำ ตอบ จาก ทาน อาจารย รูสึก ซาบซึ้ง และแตประพฤติตนเปนคนดีของพอแม ถือวาเปนการทดแทนคุณของ ชัดเจนมากในคำตอบที่ถาม ผมมีคำถามรบกวนทานอาจารยอีกพอแมได ในทำนองเดียวกัน ผูใดประพฤติตนเปนคนดีของแผน ครังผมเปนทันตแพทยทีชวยทำงานใหแกคลินกรุนพีโดยรายไดที่ ้ ่ ิ  ่ดินที่มีอุปการะ ใหเราไดมาเกิด มาอยูอาศัยอยางมีความสุข มา ไดจากคนไขจะแบงครึงกัน แตดวยคนไขบางคนดูเหมือนจะราย ่ทำกิจกรรมใหกับชีวิต ถือวาเปนการทดแทนคุณของแผนดินได ไดนอยและขัดสนหรือมีเงินไมเพียงพอ ผมจะลดคาใชจายใหแก คนไข(ลดในใจ คือหมายถึงผมไมไดบอกแกคนไขหรอกครับวาผม ลดให) จนบางครังผมสงสัยวาผมจะทำใหเจาของรานขาดรายได ้๖๘. ผิดหรือเปลาครับ หรือไม เพราะรุนพี่ไมไดรับรูถึงเรื่องดังกลาว... ผมเลยมีคำถามวาคำถาม ๑. หลังจากสวดมนตเสร็จผมจะขออุทศสวนบุญทีไดทำ ิ ่ อาจารยครับ ถาหากวาเราไมพูดความจริง กับคนไขใหแกชือรุนพีทัง ๒ ผมทำถูกหรือไมครับ หรือผมจำเปน ่  ่ ้ทุกอยางใหเพื่อนฟง แลวเขาเดาวาเราตองเปนอยาง ตองใหรุนพี่รับโมทนาดวยหรือไมครับทีเขาคิด แตมันไมใชความจริง แลวเราจะผิด มุสาวาท ่ ๒. การทีผมไมบอกกับคนไขโดยตรงวาลดใหแลวเพราะ ่รึเปลาครับอาจารยครับ ผมปากหนักที่จะบอกนะครับ แตคนไขบางคนก็บอกวาชวยลดคำตอบ หนอยไดไหม ผมถึงจะบอกวาผมลดใหแลวครับในใจ เขาหัวเราะ คำวา “มุสาวาท” หมายถึง การพูดเท็จ การพูดคำที่เปน และพูดมาวาหมอจะพูดออกมาก็ไดนะ เขาไมรู ผมควรจะพูดไหมเท็จ การพูดผิดไปจากความเปนจริง ฯลฯ ฉะนั้นผูใดกลาววาจา ครับอาจารยไมเปนไปตามที่ชี้แนะมานี้ ไมถือวาเปนมุสาวาท หลังจากเวลาวางของคลินกผมใชเวลาไปออกกำลังกาย ิ
  • 194 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๙๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙๕ 195และสอนหนังสือใหเด็กฟรี มีเด็กคนหนึงเขามักจะไมรับความรูที่ ่  มาแลวนำมาปรุงแตงจิต ไมมองเปนไตรลักษณ ฟนของเรานานผมใหไปเทาไร สมองไมไว ไมหมั่นทบทวน นอนทำการบานและ วันเขาจากทีเคยมีชันเคลือบทีทำใหฟนลืน กลับตองมีสิงปกคลุม ่ ้ ่ ่ ่นอนอานหนังสือ หลับไวกวากำหนด(อยูม. ๖ แตนอนหลับ ๓-๔ ทีผิวไมละเอียด(โมเลกุลอาหารประเภทแปง)เหมือนจิตทีมีมลทิล ่ ่ทุม) สอนไปวันนี้พรุงนี้ก็หลงลืม แตเขาเปนคนซื่อสัตยไมพูดปด ครอบคลุม ไว ทำให จิต เศรา หมอง และ หาก นาน วัน เขา คราบและไมลอกขอสอบเพือน จนทำใหตัวเขาเองติด ๐ เยอะมาก(แต ่ อาหารดังกลาวจะงายตอการติดบนผิวฟนมากขึ้น เพราะผิวฟนเพือนทีลอกขอสอบกลับไดเกรด ๓)...ผมเห็นใจพอเขามากกลุมใจ ่ ่  เริ่มสากมากแลวในตอนนี้เหมือนจิตที่ไมสะอาดอยางมากๆ การเพราะลูก จะตองสอบเรียนตอแตลูกแทบไมมีความรูเลย เขาก็ ที่จะแปรงเพื่อใหคราบอาหารที่แข็งนั้นออกเปนไปไมได ดั่งเชนรักพอเขามากแตมักจะไมคอยพูดกับพอ เปนเด็กเงียบๆ ชอบอยู จิตใจยากตอการชำระลางดวยบุญกุศล ผมพูดกับคนไขในเรื่องคนเดียว คิดอะไรใจลอยเหมือนไมมสมาธิ ตอนกอนคลอดแมเขา ี ของฟนนะครับ สวนเกี่ยวกับจิตผมคิดในใจเองครับ กลัวพูดไปเคยคิดจะเอาออกโดยการกินยาขับ คำถามนะครับ ผูชวยกับคนไขจะหาวาผมเพียนไป ผมจะพูดเกรินเปนนัย กรณีมี  ้ ่ ๓. เด็กคนนี้มีกรรมอยางไรจึงทำตัวเองใหเปนเชนนั้น คนไขมาทำฟนวา ไดเขาวัดบางไหม เขาจะเลาเปนฉากๆเลย ไป ๔. ผมควรใหเขาทำตัวอยางไรดี จึงจะสามารถรับผิด นอนวัดถือศีล ๘ ประจำ ผมฟงปราบปลื้มจังและรูวาปาคนนี้ไมชอบตัวเองในการเรียนมากกวานี้ หรือเปนกรรมเกาที่เขาตอง พนเปนนางฟานางสวรรคแนๆเลย...รับ เราสามารถเปลี่ยนชะตาตรงนี้ไดไหมครับ ผมดีใจมากๆ ทีไดพบทานอาจารยสนอง แตกอนผมไมได ่ ป.ล. ผมมีความคิดวาจะพาเขาไปนั่งอบรมสมาธิกับวัด เคยนึกถึงเรืองแบบนี้ ดำรงชีวตไปแบบไมมจุดหมาย รับประทาน ่ ิ ีวะภูแกวสักครั้ง ทำงาน ออกกำลัง สอนหนังสือ อยูกับพอแม นอน วงจรชีวิต เมื่อวานขณะผมขัดหินปูนใหคนไขก็พูดใหความรูไป จน สันเหมือนยุง เพียงแตผมรูจากการสังเกตสิงรอบๆตัว คนไขทุกข ้  ่มานึกถึงฟน ทีจริงฟนของเราก็เปรียบเหมือนจิต ฟนทีสะอาดผิว ่ ่ ทรมาน การมีครอบครัวทำใหเกิดบวง เห็นพอแมลำบากพาลูกมาเรียบก็เหมือนจิตที่ใส แตเพราะเรารับทานอาหารเขาไป เหมือน ทำฟน บางคนเงินไมมี ฟนอุดไมไดก็ตัดสินใจถอนแทนการรักษาจิตที่รับสิ่งกระทบภายนอกหากเราไมรูเทาทันในการกำจัดคราบ ราก นี่แคเรื่องของฟนยังไมรวมเรื่องอื่นๆที่เขาตองรับ แตผมก็อาหารที่มีอยูออกใหหมดจากตัวฟน หวังเพียงเพื่อรสอรอยของ ไมคิดตอไป แลวเราจะจัดการอยางไรกับตัวเราดี คิดแตวาตอนนี้อาหารและกลินปรุงแตงจากยาสีฟน ก็เหมือนจิตทีรับสิงกระทบ ่  ่ ่ เราสบายไมมภาระ เราจะไมเปนแบบคนเหลานันเพราะเราเห็น... ี ้
  • 196 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๙๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙๗ 197พอไดฟงธรรมะของอาจารยในเวปไซตที่เปดเจอแบบไมไดตั้งใจ ทุกครั้งที่หลังเสร็จการปฏิบัติ การประพฤติเชนนี้มีผลทำใหคลื่นใจผมก็คิดไดขึ้นมาและนึกวาชีวิตเราไมไดมีแคนี้จริงๆ สมอง จัดเรียงตัวเปนระเบียบ ความจำจะดีขึ้นเปนอัตโนมัติ สง ผมกราบขอบพระคุณมากๆครับสำหรับคำสอนอาจารย ผลใหการศึกษาเลาเรียนสำเร็จไดงาย และขณะเดียวกัน การกระที่เขามาจุดประกายความดีของผมใหสวางขึ้น ทำดังกลาว ยังมีผลใหบุญสั่งสมขึ้นในจิตอีกดวย ( ๓ ) . เปนกรรม รวม ที่ ทำ ไว กับ แม ที่ มี ความ เห็น ผิด ใหคำตอบ อานิสงสที่เปนบาป คือมีอุปสรรคในการพัฒนาปญญา ปญหานี้ (๑). การมีชีวิตเปนผูให เปนชีวิตที่มีคุณคา ตรงกันขาม แกไดดวยการปฏิบัติตามคำแนะนำที่ใหไวในขอ (๒).การมีชีวิตเปนผูรับ เปนชีวิตที่ดอยคา หากผูถามปญหาประสงค (๔). ครูมีหนาที่ปฏิบัติตอศิษยอยูสี่เรื่อง ดังนี้ใหการอุทิศบุญสัมฤทธิ์ผล หลังจากอุทิศบุญแลว ตองสื่อสารให ก. สั่งสอนศิษยใหมีความรูรุนพีทราบ เมือใดทีทังสองคนอนุโมทนาบุญทีผูถามปญหาอุทศให  ่ ่ ่้ ่ ิ ข. ปองกันศิษยมิใหประพฤติไปในทางเสื่อมเขาจึงจะไดรับบุญนั้น ค. อบรมศิษยใหเปนคนดี (๒). การทำความดีโดยไมบอกกลาวใหผูอืนทราบ ความ  ่ ง. ชวยเหลือศิษยในสิ่งที่ถูกตองชอบธรรมดีทีทำนันยอมเกิดเปนบุญเต็มรอย ผูรูจริงนิยมประพฤติเชนนี้ ดัง ่ ้  ฉะนันผูใดทีคิดวาตัวเองเปนครู ตองไมเวนทีจะประพฤติ ้  ่ ่นั้นผูถามปญหาประสงคไดบุญเต็มรอยหรือไม ตองเลือกเอง ดังกลาวขางตน ผูถามปญหาไมมีสิทธิ์ไปเปลี่ยนชะตาผูอื่น แตมี วัย รุน สวน ใหญ มี สมาธิ สั้น จิต ปรุง อารมณ ได หลาก สิทธิ์ชี้แนะใหลูกศิษยเปลี่ยนชะตาดวยตัวของเขาเองหลาย จึงทำใหขีเกียจ สวนเยาวชนทีบอกเลาไป เปนผูมีคุณธรรม ้ ่  ขณะขัดฟนใหคนไข แลวยกเอาฟนมาเปนองค(ซื่อสัตย) เปนพื้นฐานของใจ หากเขาไดพัฒนาจิตตัวเองถูกทาง พิจารณากรรมฐาน วิธีการเชนนี้เรียกวา พิจารณาเขาจะประสบความสำเร็จไดงาย ไดสูง ดวยการสวดมนตกอน “ตจปญจกกรรมฐาน” ซึ่งในครั้งพุทธกาล ทัพพมัลนอน หลังสวดมนตแลวพัฒนาสติ ดวยการหายใจเขา กำหนดวา ลบุตรบรรลุอรหัตตผลดวยการพิจารณาเชนนี้“ออกซิเจน” หายใจออก กำหนดวา “ซีโอทู” นานครั้ง ประมาณ๓๐ นาที แลวอุทิศบุญใหเจากรรมนายเวรของตัวเอง อุทิศบุญ
  • 198 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๑๙๘ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๑๙๙ 199๗๐. ไดหรือไม ๗๑. ชางมันเถอะคำถาม คำถาม กราบเรียน อ .ดร สนอง วรอุไรที่เคารพ เรียนทานอาจายสนองที่เคารพ ผมขอกราบเรียนถาม อ.วาเวลาผมทำบุญ ถา ผมจะ ผม มี เรื่อง ที่ สราง ความ สงสัยขึ้น ใน ใจ จึง หวัง วา ทานอธิษฐานวา ขาพเจาขอถวายบุญกุศลนีเพือบูชาพระคุณแหงองค ้ ่ อาจารยจะชวยใหคำแนะนำสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจา ทุกๆ พระองค และขออุทศบุญกุศล ิ เรื่องมีอยูวาวันนึงผมไดขับรถแลวเกิดการเฉี่ยวชนขึ้นนีใหแกเจากรรมนายเวรทุกภพทุกชาติ จะไดหรือไมครับเพราะวา ้ ผมจึงไดจอดรถไปตอวาคูกรณีเพื่อใหเขาขอโทษ แตดูแลวเรื่องไดถวายบูชาพระพุทธเจาแลว และผมมีความสงสัยวาทำบุญ ไมนาจะจบเพราะคูกรณีก็เมาทั้งยังมาสองคนผมเองก็คิดวาครั้งหนึ่งเราสามารถอุทิศใหใครไดหลายๆคนหรือเปลาครับทั้ง ชางมันเถอะไมอยากมีปญหา แตผมเองขณะโตเถียงนั้นอาจจะพอแม ครูอาจารย เจากรรมนายเวร และสรรพสัตว เทพเทวา ใชวาจาทีไมดีไปบาง ซึงยอมรับวาเกิดอารมณเนืองจากผมคิดวา ่ ่ ่พรหม และบุญเดิมนี้ก็อุทิศไดหลายครั้งใชไหมครับ ก็เราไมผิดนี่นา จึงไดพยายามสงบใจแลวคิดวาชางมัน หลังจาก กราบขอบพระคุณครับ แยกยายผมก็ไดขับรถไปติดไฟแดง คูกรณีก็ขับรถมอไซคตามมา  แลวมาทุบกระจกรถ แตผมเองก็ไมไดรับบาดเจ็บแตอยางใดคำตอบ ผมเองก็งงกับเหตุการณที่เกิดขึ้นทั้งเขาเองก็ปดปาย ไดครับ ผูใดมีสติและอุทิศบุญใหกับผูปรารถนาจะให ทะเบียนและประกอบ กับคราแรกผมเองไมอยากมีเรืองจึงไมได ่และเขามาอนุโมทนาบุญได การอุทิศบุญยอมสัมฤทธิ์ผล ผูไม จำปายทะเบียนไว จึงไดขับรถไปแจงความแตรางกายมีอาการประมาทนิยมประพฤติบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ อยูเสมอ ผูมีปญญา สั่น แลวพลันอารมณขณะนั้นรูสึกไดวาหากเราตายตรงนี้คงจะเลือกที่จะประพฤติบุญที่ใหอานิสงสมาก อาทิ ปฏิบัติชอบ ทำ ตายแบบงุนงงเปนแน จึงคิดวาคนที่ใกลตายนั้นเขาคงรูสึกแบบทานกับผูทรงคุณธรรมสูง ใหธรรมะเปนทานแกสงฆทีมาจากจตุร  ่ นี้นี่เองณ.ตอนนี้ผมเอง เมื่อกลับบานมา ผมจึงพยายามขมใจทำทิศ ฯลฯ เมือมีบุญมากจึงสามารถอุทศไดมาก ไดหลายครัง และ ่ ิ ้ สมาธิ แตใจมันพุงพลานไมสงบเลยครับ ผมเองก็ทราบวาอะไรอุทิศไดกวางไกล เมื่ออุทศบุญมีจิตตั้งมั่นเปนสมาธิ ิ ดีไมดี แตมันไมอาจขมใจได ใจหนึ่งก็อยากใหอภัยอีกใจก็คิดแก
  • 200 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐๐ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๐๑ 201แคนตลอดเวลา เนื่องจากบริเวณที่โดนนั้นเปนเสนทางที่ตอง อุเทตะยัง ..... ทิวะสัง แลวสวดตอดวย เย พฺราหฺมะณา ....ผานกลับบาน กลัววาเขาจะมาทำรายอีก ตอนนี้ใจผมมันระแวง เอสะนากลัวเขาจะมาดักทำรายอีก ไอครั้นจะติดตามตัวมาใหกฎหมาย ตอนเย็น กอนดวงอาทิตยตกดิน (น้ำ) สวดบทมนตทีขึน ่้ลงโทษ ผมเองคิดวาไมนาจะกอใหเกิดผลอะไรมากนัก รังแตจะ ตนดวย อะเปตะยัง .... รัตติง แลวสวดตอดวย เย พฺราหฺมะณาสรางความแคนเพิมขึน อยางทีบอกอาจารยไปผมไมอาจขมใจได ่ ้ ่ .... เอสะนาจริงๆ ตอนนีในหัวเองพอวางจะคิดแตวาแกแคนเนืองจากกลัววา ้ ่ ผูใดสวดมนตบทดังกลาว ดวยใจจดจออยูกับบทมนตที่เขาจะมาดักทำรายอีก แตสักพักก็ใหอภัย มันจะเปนอยางนี้อยู สวด และมีสัจจะเปนแรงสนับสนุน ดวยการสวดทุกวันไดแลวตลอดครับ ผมเองก็สังเกตตัวเองวามีอาการเครียด เนื่องจาก ภัยอันตรายยอมไมเขาใกลผูนั้นจะหายใจถีอยูตลอดเวลาทีคิด ผมก็พยายามกำหนดตามอารมณ ่  ่ที่เกิด แตยอมรับวาบางครั้งกลับสรางความสับสนหนักขึ้นอีกเพราะผมกลัววาเราใหอภัยเขา ใหอภัยตัวเอง แตเขาจะไมยอมใหอภัยเราแลวจะกลับมาลางแคน หากบังเอิญมาเจอกันอีก ๗๒. ไมมีโทษ ผมจึงใครถามปญหาทานอาจารยวา อาจารยพอจะมีวิธีแนะนำแกไขปญหาและทำใหใจผมสงบไดไหมครับ คำถาม กราบทานอาจารยสนอง วรอุไรที่เคารพอยางสูงคำตอบ จดหมายฉบับนี้หนูตั้งใจเขียนมาขอขมาอาจารยสนอง ปญหานีแกไดดวยการทำเหตุใหมใหถูกตรงเปนสองทาง ้ คะ อาจารยคะจริงๆ แลวหนูเปนคนทีใจดีมาตังแตเปนเด็ก ชอบ ่ ้คือ ใหอภัยเปนทาน ทุกครั้งที่มีเหตุขัดใจเกิดขึ้น ตองกำหนดวา ทำทานมากเพราะมันเห็นผลเปนรูปธรรม แลวหนูมักจะเปนคน“ชางมันเถอะๆๆๆๆ” ไปเรื่อยๆจนกวาความขัดใจหมดไป และใน ขี้สงสารคนอื่นเสมอ ชวยเหลือใครไดก็พยายามทำ แมที่เมืองทางทีสอง สวดมนตสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย แลวตอดวยบท ่ นอก บางทีเดินไปมหาวิทยาลัยเห็นขอทานนั่งหนาวกลางหิมะสวดมนตปองกันภัยมิใหเขาถึงตัว (โมรปริตร) ซึ่งแบงการสวด กับสุนข หนูมีเงินอยู ๑๐ ยูโร ก็แบงใหเคาไปครึงหนึง ใหไปหาซือ ั ่ ่ ้ออกเปนสองตอน แซนวิชทานในทีอุนๆ หนูทำงานสงตัวเองเรียนทีเมืองนอกตังแต ่  ่ ้ ตอนเชา กอนดวงอาทิตยขึ้น สวดมนตที่ขึ้นตนดวย ปริญญาโทคะ
  • 202 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐๒ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : 203 ๒๐๓ แตเหตุเกิดเพราะเมือประมาณ สามปกวาหนูไดมีโอกาส ่ ในศาลารัชกาลที่ ๕ นับตังแตวันแรกทีฝกจิตใหมีสติโดยการเดิน ้ ่อานหนังสือ ทำชีวิตใหไดดีและมีสุข หนูเกิดความศรัทธา เห็น จงกรม นั่งสมาธิกำหนดลมหายใจเขาออก จบลงดวยการแผตามเหตุและผลที่อาจารยเขียน จึงหาหนังสือ ยิ่งกวาสุขเมื่อ กุศลทุกวัน ระหวางปฏิบัติหนูรูสึกถึงบางสิ่งบางอยางวนเวียนจิตเปนอิสระ มาอานเพิ่ม พออานถึงบทที่ ๕ เรื่อง “ความตาย” ใกลตัว บางวันเห็นแสงทองเปนรูปทรงแปลกๆตอนนังสมาธิ แต ่ผานไปหนาที่ ๘๘-๘๙ เกี่ยวกับพระเจาอโศกมหาราช สรุปได ทุกครังทีเห็นหนูพยายามขมใจระลึกรูสติจนครบกำหนดเวลาฝก ้ ่ ความตามความเขาใจของหนูวา จิตดวงสุดทายกอนจะละจาก ... รูสกปวดทรมานรางกายมากอยูหลายครัง... พอจิตหลุดหายก็ ึ  ้รางกาย ถาหวนระลึกถึงสิ่งไมดี หรืออกุศลกรรมแมเพียงเล็ก พยายามเรียกกลับ... ปฏิบัติตามที่ทางวัดกำหนด จนกระทั่งวันนอยในชวงวินาทีนั้น ทั้งที่ตลอดชีวิตหมั่นสรางบุญ ทานและ ที่ ๓ หรือ ๔ ชวงกลางวันมีเหตุ ใหทุกคนตองยายไปฝกปฏิบัติมหากุศลมาตลอด จิตสามารถไปเกิดในอบายภูมได... ขณะนันหนู ิ ้ กรรมฐานชั่วคราว ที่ระเบียง นอกอาคาร หนูนั่งสมาธิปฏิบัติรูสึกวาไมยุติธรรม และขาดสติพิจารณา เลยปาหนังสือที่ถืออยู ไดสักพัก ก็เห็นเปนภาพนิ่งเคลื่อนไหวในมุมสูง คอยๆเลื่อนผานลงที่พื้นปลายเตียง ไมหยิบมาอานอีกจนกระทั่งปตอมา ๒๕๕๑ หนาหนูหายไป เปนภาพเรือพระที่นั่งโบราณลมจมลงในแมน้ำหนูมีโอกาสกลับบานที่เมืองไทยเพื่อไปเยี่ยมครอบครัว และเก็บ แลวปรากฏพระบรมฉายาลักษณของในหลวงรัชกาลที่ ๕ และขอมูลงานวิจัยปริญญาเอก ดานประวัติศาสตรศิลป คุณแมเกิด สมเด็จพระนางเจาสุนันทากุมารีรัตนมาคูกัน และสุดทายภาพปวยที่ลำไส และคุณหมอเรียกหนูเขาไปคุยวาจากการตรวจผล หนาเพื่อน ที่กำลังมีปญหากันแตในที่นี้เคาตาบอดหนึ่งขาง...เลือด พบวาคุณแมมีความเสี่ยงสูงมากที่จะเปนมะเร็งขั้นแรก หลังจากนันแมชีประกาศใหทุกคนเปลียนสถานทีไปปฏิบตทีศาลา ้ ่ ่ ั ิ่หนูจัดการแนะนำใหคุณแมคอยๆ เปลียนวิถการกินใหม ทานขาว ่ ี รัชกาลที่ ๕ ในชวงเย็น ในชวงเย็นนี้ระหวางนั่งสมาธิฝกจิต ไดกลอง และอืนๆทีหนูคนหาจากหนังสือเกียวกับแพทยทางเลือก... ่ ่ ่ สักพักหนูรูสกคลายตัวเองหลุดหายไปจากคนอืนๆ... มันเงียบมาก ึ ่และตัวหนูเองชวงนันก็มีความไมสบายใจหลายเรือง ทังเรืองงาน ้ ่ ้ ่ ... แตรูสึกวายังคงอยูที่ศาลาเดิมนี้ แลวจิตไปเห็นหนาพระภิกษุสุขภาพ และเรื่องเพื่อน พอเพื่อนสนิทคนหนึ่งทราบปญหาของ ชรารูปหนึ่ง เห็นแตหนาช้ำๆ ใหญโตผิดปกติมาก แลดูหนากลัวหนู จึงชวนหนูไปถือศีล ๘ และฝกปฏิบัติกรรมฐานที่วัดอัมพวัน อยูทางดานหลงโตะหมูบูชาทางขวามือดานหนาศาลา ตอนนั้นหนูตอบตกลงทันทีรูสกวาเปนโอกาสดี ทีหนูควรทำเพือแผเมตตา ึ ่ ่ พยายามตั้งสติ รูเลยวาไมใชมนุษย คลายเปรต แตก็งงวาพระใหเจากรรมนายเวร และทำบุญสรางกุศลใหคุณแมที่กำลังปวย จะเปนเปรตไดอยางไร... มองมาทีหนู หนูรวบรวมสติแลวแผกุศล ่ ที่วัดอัมพวัน ทุกคนไดทำพิธีขอศีล ๘ จากหลวงพอจรัล ใหตอนนัน (ซึงก็ไมแนใจวาทำถูกไหม... ไมรวาเรามีบุญพอทีจะทำ ้ ่ ู ่
  • 204 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐๔ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : 205 ๒๐๕แบบนั้นหรือเปลา...) หลังจากนั้นเห็นพราหมณ ๓ องคดานซาย ที่ไดเรียนมาชวง ๕ วันและหาอานเพิ่มจากหนังสือคูมือปฏิบัติมือของศาลา จริงๆหนูไมแนใจวาเปนพราหมณหรืออะไร เพราะ ธรรม จากพระปฏิบตและอาจารยผูรูทานอืน รวมทังหมันคุยแลก ั ิ  ่ ้ ่ทั้งหมดนุงโจงกระเบนขาว มีสไบขาว ไมใสเสื้อ เกลาผมมวย เปลียนกับเพือนทีเมืองไทย ทีหันมาฝกพัฒนาจิตตามทางสายเอก ่ ่ ่ ่ผิวพรรณขาวเหลือง ละเอียด ผองใสมาก กำลังรีบเดินลงจาก นี้ หนูเปดฟงการบรรยายธรรมทางอินเตอรเนต ของอาจารยศาลาคลายกลัวใครเห็น เห็นเหลานางละครสาวๆนุงโจงกระเบน  บอยมาก ฟงแลวพิจารณาตาม จดบันทึก ทบทวนเพื่อใหเขาใจแดง กำลังซอมรำคลายเหลานางฟาดานขวาของศาลา เห็นคน ถองแท หนูเห็นจริงวา การใชแตสมองและแนวคิดตะวันตกบางจีนแตงกายสบายๆ แบบคนมีฐานะ นั่งบนมานั่งอยางดีดาน อยาง มองดูความจริงนันไมสามารถทำใหเราเขาถึงความจริง ที่ ้หนาศาลา ภาพสุดทายหนูเห็นหลวงพอจรัล ยืนดานหนาเวทีหม ตาเนื้อตาหนังมองไมเห็นได ชีวิตหลังความตายรอเราอยูทุกคนจีวรเรียบรอยงดงาม มองมาที่หนู น้ำตาหนูไหลออกมาจากตา สิ่งที่หนูเห็นในการฝกจิตครั้งแรกที่วัดอัมพวัน ทำใหหนูทบทวนดานซาย... ตอนแรกหนูไมอยากจะเชื่อ คิดวาเราผิดเพี้ยนเพราะ ไดในขณะนี้และพิจารณาวา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ไดใหโอกาสหนู ไดเห็นอาหาร หรืออากาศแตหลังจากนั้นไมนาน คุณแมไปฟงผลตรวจ สัมผัสตัวอยางเบื้องตนของภพภูมิหลังความตาย และทุกครั้งเลือดอีกปรากฏวา ความเสี่ยงจากมะเร็งลดลงไปมากแทบจะ ที่หนูสวดมนต แผกุศล หนูจะขอขมาพระรัตนตรัย บิดามารดาเปนปกติ (ปจจุบันคุณแมดีขึ้นมาก คุณแมมักพูดเสมอวาตั้งแต ครูบาอาจารย และหนูระลึกถึงอาจารยสนองเสมอ ระลึกถึงหนูเกิดมา แมปวยมาตลอด เดี๋ยวเปนโนนเปนนี่ ยิ่งทำใหหนูรูสึก เมตตาที่อาจารยนำความรู และประสพการณจริงมาถายทอดรับผิดชอบตอสุขภาพของคุณแม) แกพุทธศาสนิกชน จากนันมา หนูจึงเริมศึกษาเกียวกับพระพุทธศาสนามาก ้ ่ ่ วันนี้ หนู ขอก ราบ ขอ ขมา อาจารย สนอง ว รอุ ไร ดวยขึ้น และเลิกมองแบบฝรั่งที่วา พระพุทธศาสนาเปนปรัชญาหนึ่ง กายกรรม ๓ วจีกรรม ๔ มโนกรรม ๓ กรรมอันหนึ่งอันใดที่หนูหนูอานหนังสือทีมีเหตุและผลปรากฏตามผูรูเคยมีประสพการณ ่  ไดมีความสบประมาท พลาดพลั้งตอหนาก็ดี ลับหลังก็ดี ตอตรงมากขึ้น รวมทั้งยอนกลับไปอาน ยิ่งกวาสุขเมื่อจิตเปนอิสระ อาจารยสนอง วรอุไร ขออาจารยจงโปรดเมตตา ใหอภัยทานของอาจารยจนจบเลม หนูกมลงกราบหนังสือ รูสึกละอายใจ อโหสิกรรมใหแกหนูดวยคะมาก หนูสำนึกผิดที่ปาหนังสือลงพื้น และไมเชื่ออาจารยสนอง และขอผลจงพึงสำเร็จแกสุขภาพ ของบิดามารดาของในครั้งแรกที่อาน เดี๋ยวนี้หนูอานทวนไปมา ทางสายเอก ไดอาน หนู และขอใหสิ่งติดขัดใดๆ ที่เกี่ยวกับงานวิจัยจงผานพนไปตามเชนกัน หนูอานหนังสือธรรมะไปพรอมกับการฝกพัฒนาจิตตาม เหตุ และปจจัยที่หนูพยายามพิจารณา และปฏิบัติ แกไขในขณะ
  • 206 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐๖ ส น ท น า ภ า ษ า ธ ร ร ม เ ล ม ๑๘ : ๒๐๗ 207นี้ (หนูไดรับทุนวิจัยโดยผูใหญทานหนึ่ง ของมูลนิธิที่เมืองไทย กราบเรียนสาธุชนทุกทานทานเห็นความสำคัญ และเสนอทุนชวยเหลือให ซึ่งหนูจำเปนตองจบอยางชาตนป ๒๕๕๔ คะ) ชมรมฯ มีนโยบายที่จะเผยแผธรรมะสูสังคม ดวยการ สุดทายนี้หนูขออนุญาตอวยพรใหอาจารยนะคะ ขอให จัดงานบรรยายธรรมเปนธรรมทาน และผลิตสื่อที่สงเสริมการพลังแหงบุญกุศล มหากุศล เมตตา ทาน และการเขาถึงซึ่งภา พัฒนาคุณธรรมจริยธรรม เชน หนังสือ, เทปคลาสเส็ท, ซีดี,วนามยปญญา ที่อาจารยหมั่นเพียรสรัาง สั่งสมมายาวนานกวา MP3 และบริจาคเปนสาธารณกุศลไปยังสถานทีตางๆ เปนจำนวน ่๓๐ ปจงชวยใหอาจารยสนอง วรอุไรไดพบพระนิพพานดวย มากเทอญ ทานสามารถมีสวนรวมเปนสมาชิกชมรมได ไมวาจะเปน ขอกราบขอบพระคุณอาจารยสนอง วรอุไรเปนอยาง เพศใด วัยใด ไมจำกัดความรู เชื้อชาติและศาสนาดวยการสละ แรงกาย แรงใจ และรวมบริจาคเพื่อเปนเจาภาพ ในการจัดสูงคะ ผูรักการเรียนรู งานธรรมบรรยาย เปนเจาภาพในการบริจาคหนังสือไปยังหอง ปล : หนูขอประทานโทษที่เขียนอธิบายมายาวมาก จุด สมุด หรือวัดตางๆ เปนตน ตามกำลังศรัทธาของทาน หรือเขาประสงคเพื่อใหอาจารยชี้แนะ ตักเตือนวาสิ่งที่หนูเห็นและเขาใจ รวมกิจกรรมตางๆ ของชมรม โดยไมเสียคาใชจายใดๆตรงตามเหตุและผลหรือเปลาคะ ทานผูมีจิตศรัทธาตองการหนังสือและสือธรรมทานของ  ่ สักวันเมื่อมีโอกาสหนูจะกลับเมืองไทยไปไหวอาจารย ชมรมกัลยาณธรรม กรุณาติดตอดวยตัวเองคะ กราบขอบพระคุณอาจารยสนองอีกครั้งคะ ชมรมกัลยาณธรรมคำตอบ ๑๐๐ ถ.ประโคนชัย ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ ผูตอบปญหาไดอโหสิแลว เจาของจดหมายเปรียบได ๑๐๒๗๐ โทร. ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ และ ๐๒-๗๐๒-๙๖๒๔กับดอกบัวที่กำลังแยมบาน .... สาธุ จงบานตอไปและบานให โทรสาร. ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ และ๐๒-๗๐๒-๘๗๖๓ หรือถึงที่สุด แลวจะเห็นวาปริญญาเอกทางโลกนั้น ยังจำเปนตอง ชมรมกัลยาณธรรมใชทำงานใหกับโลก แตปญญาเห็นถูกตามธรรมที่เกิดขึ้นจาก ๘๙/๖-๗ ซอยศึกษาวิทยา ถ.สาธรเหนือ แขวงสีลมการพัฒนาใจ จำเปนสำหรับสองนำทางชีวิตใหดำเนินไปอยาง เขตบางรัก กทม. ๑๐๕๐๐ไรอุปสรรคขัดขวาง และใชแกปญหาใหกับชีวิตดีที่สุด โทร. ๐๒-๖๓๕-๓๙๙๘ โทรสาร. ๐๒-๒๖๖-๓๘๐๗
  • 208 : w w w. k a n l a y a n a t a m . c o m๒๐๘ ผลงานเลมอื่น ๆๆ .. ของชมรมกัลยาณธรรม ทางสายเอก (ฉบับภาษาไทยปกแข็ง, เลมเล็ก, ... สองภาษา, และฉบับภาษาอังกฤษ) บันทึกสนทนาธรรม ตามรอยพอ, ศีลและปญญา การใชชีวิตที่คุมคา, ชีวิตยืนยาวอยางมีคุณคา ... มาดสดใสดวยหัวใจเกินรอย, ดูรูหนึ่งพรรษา สนทนาภาษาธรรม เลม ๑ - ๑๗ อัญมณีแหงชีวิต, ประวัตทานพระอาจารยมั่น ิ ... อริยมรรค และ การปฏิบัติคือบทพิสูจน ชีวิตหลังความตาย ชีวิตใหมที่ตองเตรียมตัว วิธีอยูเหนือดวง และโอวาทสี่ของเหลียวฝาน ... อุบายทำใหจิตสงบและกระจกสองกรรมฐาน ดวงดีวิถีพุทธ, มหัศจรรยแหงจิต, ธรรมะภาคปฏิบัติ สันติวรบท และอริยธรรม, คนดีที่โลกตองการ ... รวมรสบทธรรม, การพัฒนาศักยภาพในวัยศึกษา ตายแลวไปไหน, บริหารใจเพื่อสรางจิตสำนึก สติ ๕ อยาง และ บทโศลกแหงพุทธอิสระ . บารมีธรรมสูความสำเร็จ, เด็กหญิงพิมพวดี ใหทานเพื่ออะไร, พระคิริมานนทสูตร ปฏิบัติในชีวิตประจำวัน, เริ่มตนภาวนา ฯลฯ นอกจากนี้มีเทปคำบรรยาย, ซีดี และ MP3 อีกจำนวนมาก ติดตอไดที่ ชมรมกัลยาณธรรม โทร. ๐๒-๖๓๕-๓๙๙๘ และ ๐๒-๗๐๒-๗๓๕๓ www.kanlayanatam.com