หัวหน้าทัวร์กับมัคคุเทศก์
(Tour Leader and
Tour Guide)

	
หัวหน้าทัวร์และมัคคุเทศก์เป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ส�ำคัญของ
การท่อง...
2

ความสะดวกให้กับนักท่องเที่ยวพร้อมทั้งน�ำชมสถานที่ส�ำคัญ ๆ ตลอด
จนมีความรู้และข้อมูลของสถานที่ไว้คอยอธิบายให้แก่นักท่องเ...
3

	
มัคคุเทศก์นับเป็นอาชีพสงวนที่ส�ำคัญ ซึ่งมีไว้ส�ำหรับผู้ประกอบ
อาชีพชาวไทยที่จะต้องมีคุณสมบัติ มีความรู้และความสามารถ ...
4

หน้าที่น�ำผู้อื่นไปยังสถานที่ต่าง ๆ และให้ค�ำอธิบายแนะน�ำเกี่ยวกับ
สถานที่นั้น ๆ

	
ส่วนความหมายของค�ำว่า “มัคคุเทศก์” ...
5

2551)
	
ส่วนค�ำในภาษาอังกฤษ มัคคุเทศก์ มีความหมายตรงกับค�ำว่า
Guide หรือ Tour Guide หรือ Tourist Guide แต่โดยปกติแล้วทั...
6

ยังต่างถิ่นหรือต่างประเทศ
	
ดังนั้น จากความหมายข้างต้นผู้ที่ท�ำหน้าที่น�ำนักท่องเที่ยวไปยัง
ที่ ต่าง ๆ โดยไม่ได้ให้ความ...
7

จากมัคคุเทศก์มักเป็นคนท้องถิ่นหรือคนที่มีสัญชาติในประเทศนั้น ๆ
สามารถพูดภาษาของนักท่องเที่ยวหรือสื่อสารกับนักท่องเที่ยว...
8

คนเวียดนามที่สามารถพูดภาษาไทยได้ และมีบัตรมัคคุเทศก์ในการ
น�ำเที่ยวที่รัฐบาลเวียดนามให้การรับรอง หรือที่เราเรียกว่า มัค...
9

ระหว่างการเดินทาง บางช่วงจะไม่มีมัคคุเทศก์ท้องถิ่นไปด้วย นอกจาก
นี้หัวหน้าทัวร์อาจท�ำหน้าที่ในการแปลความจากมัคคุเทศก์ท้...
10

ความรูใด ๆ อีก เพราะมัคคุเทศก์ไทยย่อมมีความรูดเี กียวกับประเทศไทย
้
้ ่
อยู่แล้ว ยกเว้นต้องเข้าไปเที่ยวในสถานที่ที่เฉพ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

9789740331476

463

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
463
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "9789740331476"

  1. 1. หัวหน้าทัวร์กับมัคคุเทศก์ (Tour Leader and Tour Guide) หัวหน้าทัวร์และมัคคุเทศก์เป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ส�ำคัญของ การท่องเที่ยว เพราะเป็นบุคคลที่จะน�ำพาและอ�ำนวยความสะดวก ตลอดจนให้การต้อนรับนักท่องเที่ยวเปรียบเสมือนเป็นทูตและเป็น ตัวแทนของบริษัทท่องเที่ยวหรือบริษัททัวร์ และเป็นตัวแทนประชาชน ในท้องถิ่นเพื่อสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างนักท่องเที่ยวผู้มาเยือนกับ คนในท้องถิน ดังนัน หัวหน้าทัวร์และมัคคุเทศก์จงเป็นบุคคลทีทำหน้าที่ ่ ้ ึ ่ � น�ำนักท่องเที่ยว ลูกทัวร์ไปยังสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ โดยมีการแนะน�ำ และให้ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับสถานที่ท่องเที่ยวนั้น ๆ รวมไปถึงการ อ�ำนวยความสะดวกและการดูแลความปลอดภัยให้กับนักท่องเที่ยว ส�ำหรับความเป็นมาของมัคคุเทศก์นนเริมรูจกกันอย่างแพร่หลาย ั้ ่ ้ ั ประมาณกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 เมื่อบริษัทโทมัสคุกได้จัดน�ำเที่ยว โดยทางรถไฟในประเทศอังกฤษและขยายการน�ำเที่ยวไปยังประเทศ อื่น ๆ ให้กับคนจ�ำนวนมากจึงต้องมีมัคคุเทศก์คอยดูแลและอ�ำนวย
  2. 2. 2 ความสะดวกให้กับนักท่องเที่ยวพร้อมทั้งน�ำชมสถานที่ส�ำคัญ ๆ ตลอด จนมีความรู้และข้อมูลของสถานที่ไว้คอยอธิบายให้แก่นักท่องเที่ยว (บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา, 2549) ส่วนความเป็นมาของมัคคุเทศก์ในประเทศไทยเพิ่งเป็นที่ร้จกกัน ูั อย่างแพร่หลายภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อมีชาวต่างประเทศ เดินทางเข้ามาในประเทศไทยเป็นจ�ำนวนมาก และได้ว่าจ้างผู้ที่มีความ รู้ภาษาต่างประเทศเพื่อท�ำหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ กระทั่ง พ.ศ. 2535 ได้ มีพระราชบัญญัติธุรกิจน�ำเที่ยวและมัคคุเทศก์ โดยมีกฎข้อบังคับให้ ผู้ที่จะประกอบอาชีพมัคคุเทศก์จะต้องมีใบอนุญาตการเป็นมัคคุเทศก์ และมีความรูตามหลักสูตรทีสำนักพัฒนาการท่องเทียวภายใต้กระทรวง ้ ่� ่ การท่องเที่ยวและกีฬาก�ำหนด และมัคคุเทศก์ทุกคนจะต้องติดบัตร มัคคุเทศก์ในเวลาที่ปฏิบัติหน้าที่
  3. 3. 3 มัคคุเทศก์นับเป็นอาชีพสงวนที่ส�ำคัญ ซึ่งมีไว้ส�ำหรับผู้ประกอบ อาชีพชาวไทยที่จะต้องมีคุณสมบัติ มีความรู้และความสามารถ รวม ไปถึงต้องศึกษาในวิชาชีพนี้มาโดยตรง หรือผ่านกระบวนการอบรม ทดสอบ เลือกสรรกลั่นกรอง จนได้วุฒิบัตรใบประกอบวิชาชีพ ทั้งนี้ เพราะมัคคุเทศก์เป็นผู้มีความส�ำคัญต่อประเทศชาติ เป็นผู้เผยแพร่ ขนบธรรมเนียม ประเพณีอันดีงาม ความเป็นเอกลักษณ์ของแหล่ง ท่องเที่ยวและสร้างสรรค์ประเทศชาติ ท�ำให้นักท่องเที่ยวได้รับความรู้ ใหม่ ๆ รวมไปถึงประสบการณ์ ความสนุกสนานเพลิดเพลินตามวัตถุ ประสงค์ในการเดินทางท่องเทียวในแต่ละครัง มัคคุเทศก์จะมีสวนท�ำให้ ่ ้ ่ นักท่องเทียวประทับใจในสถานทีทองเทียวและกล่าวถึงสิงอันดีงามและ ่ ่ ่ ่ ่ ส่งผลต่อภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ มัคคุเทศก์ (Guide) ค�ำว่า “มัคคุเทศก์” ได้มีค�ำจ�ำกัดความไว้หลากหลาย ในที่นี้จะ พิจารณาความหมายของค�ำว่ามัคคุเทศก์ไว้ 2 ลักษณะ คือ ความหมาย ตามศัพท์ และความหมายตามกฎหมาย ดังนี้ ความหมายของค�ำว่า “มัคคุเทศก์” ตามศัพท์ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ให้ความหมายไว้ว่า มัคคุเทศก์ หมายถึง ผู้น�ำทาง ผู้ชี้ทาง ผู้บอกทาง ผู้น�ำเที่ยว ความหมายตามศั พ ท์ ข องค� ำ ว่ า “มั ค คุ เ ทศก์ ” ในเชิ ง ภาษา มัคคุเทศก์มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลีว่า มคฺค + อุทฺเทสก แปลว่า ผู้น�ำทาง ผู้อธิบายทาง (มคฺค = ทาง, อุทฺเทสก = ผู้น�ำ ผู้อธิบาย) และ ตามความหมายที่คนส่วนใหญ่เข้าใจนั้น มัคคุเทศก์จะหมายถึงผู้ที่ท�ำ
  4. 4. 4 หน้าที่น�ำผู้อื่นไปยังสถานที่ต่าง ๆ และให้ค�ำอธิบายแนะน�ำเกี่ยวกับ สถานที่นั้น ๆ ส่วนความหมายของค�ำว่า “มัคคุเทศก์” ในเชิงกฎหมายตาม ความในพระราชบัญญัติธุรกิจน�ำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ. 2551 มาตราที่ 4 ได้กล่าวไว้ว่า มัคคุเทศก์ หมายถึง ผู้ให้บริการเป็นปกติ ธุระในการน�ำนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ โดยให้บริการเกี่ยวกับ ค�ำแนะน�ำและความรู้ด้านต่าง ๆ แก่นักท่องเที่ยว จากความหมายข้างต้นที่กล่าวมา มัคคุเทศก์มีงานส�ำคัญ 2 ประการ คือ การน�ำนักท่องเที่ยวและการให้ความรู้โดยการอธิบายน�ำ ชมสถานที่ต่าง ๆ ซึ่งแต่ละประเทศจะมีข้อก�ำหนดตามกฎหมายให้ อาชีพมัคคุเทศก์ เป็นอาชีพสงวนส�ำหรับบุคคลที่มีสัญชาติของประเทศ นั้น ๆ จึงจะประกอบอาชีพได้ (การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.),
  5. 5. 5 2551) ส่วนค�ำในภาษาอังกฤษ มัคคุเทศก์ มีความหมายตรงกับค�ำว่า Guide หรือ Tour Guide หรือ Tourist Guide แต่โดยปกติแล้วทั้ง 3 ค�ำ หมายถึง มัคคุเทศก์ที่ท�ำหน้าที่น�ำชมสถานที่ต่าง ๆ ส่วน Courier และ Tour Leader จะใช้กับหัวหน้าทัวร์ที่คอย อ�ำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวในด้านการเดินทาง การจัดท�ำ บัตรที่นั่ง การจัดห้องพัก การอ�ำนวยความสะดวกเกี่ยวกับเอกสาร พิธีการตรวจคนเข้าเมือง ส่วนหัวหน้าทัวร์ที่น�ำนักท่องเที่ยวไปบาง ประเทศ เช่น ประเทศแถบยุโรป สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย จะต้อง ท�ำหน้าที่มัคคุเทศก์รวมไปถึงอ�ำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวด้าน การพักแรม ด้านการรับประทานอาหาร ด้านการเดินทาง และด้าน อื่น ๆ หัวหน้าทัวร์ (Tour Leader) ค�ำว่า “หัวหน้าทัวร์” “ผู้น�ำเที่ยว” ในพระราชบัญญัติธุรกิจ น�ำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ. 2551 มาตราที่ 4 ได้ระบุความหมายของ ค�ำว่า ผู้น�ำเที่ยว แยกต่างหากอย่างชัดเจน โดยผู้น�ำเที่ยวหมายถึงผู้รับ ผิดชอบในการดูแล และอ�ำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวในการ เดินทางไปท่องเที่ยวในต่างประเทศ ส่วนหัวหน้าทัวร์เป็นภาษาพูดที่ เรียกผู้น�ำเที่ยวนั่นเอง และมัคคุเทศก์กับผู้น�ำเที่ยวจึงไม่ใช่บุคคลคน เดียวกันหากแต่จะท�ำหน้าที่คล้าย ๆ กัน คือ มัคคุเทศก์จะท�ำหน้าที่ บรรยายให้ความรู้ และน�ำเที่ยวในประเทศ ส่วนหัวหน้าทัวร์หรือผู้น�ำ เทียวจะท�ำหน้าทีอำนวยความสะดวก และน�ำนักท่องเทียวไปท่องเทียว ่ ่� ่ ่
  6. 6. 6 ยังต่างถิ่นหรือต่างประเทศ ดังนั้น จากความหมายข้างต้นผู้ที่ท�ำหน้าที่น�ำนักท่องเที่ยวไปยัง ที่ ต่าง ๆ โดยไม่ได้ให้ความรู้ จึงยังไม่สามารถเรียกว่ามัคคุเทศก์ได้ เช่น ผู้รับส่งนักท่องเที่ยวจากท่าอากาศยานไปยังโรงแรมอย่างเดียวเราเรียก บุคคลผูนวา “ผูรบ-ส่งนักท่องเทียว” (Transfer Personal) แต่ทำหน้าที่ ้ ี้ ่ ้ ั ่ � ให้ข้อมูลความรู้ในระหว่างการรับส่งนักท่องเที่ยวไปพร้อมกันนั้น ก็ สามารถเรียกได้ว่า “มัคคุเทศก์ระหว่างรับ-ส่ง” (Transfer Guide) ในบางครั้งเราก็ควรแยกความหมายและหน้าที่ระหว่างมัคคุเทศก์ (Guide) กับหัวหน้าทัวร์ (Tour Leader) ออกจากกันให้ชัดเจน เนื่องมาจากในหลายประเทศมีกฎหมายก�ำหนดให้ผู้ที่ท�ำหน้าที่เป็น มัคคุเทศก์ต้องเป็นคนสัญชาติของตนเท่านั้น เช่นเดียวกับประเทศไทย ซึ่งถ้าใช้ค�ำ 2 ค�ำนี้มาปะปนกันอาจจะท�ำให้เกิดความสับสนได้ เนื่อง
  7. 7. 7 จากมัคคุเทศก์มักเป็นคนท้องถิ่นหรือคนที่มีสัญชาติในประเทศนั้น ๆ สามารถพูดภาษาของนักท่องเที่ยวหรือสื่อสารกับนักท่องเที่ยวได้เข้าใจ เป็นบุคคลที่สามารถบรรยายเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ของท้องถิ่นไม่ว่าจะ เป็นประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมประเพณี วิถีชีวิต โบราณสถาน โบราณ วัตถุ  แหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจ งานของมัคคุเทศก์จะจ�ำกัดอยู่ใน ขอบเขตการให้ความรู้ในเรื่องต่าง ๆ ส่วนหัวหน้าทัวร์จะเป็นผู้น�ำกลุ่ม นักท่องเที่ยวที่เรียกกันโดยรวมว่า “ลูกทัวร์” หัวหน้าทัวร์จะท�ำหน้าที่ รับผิดชอบการเดินทางของนักท่องเที่ยวลูกทัวร์ตั้งแต่เริมต้นทีสนามบิน ่ ่ ต้นทางจนเดินทางกลับถึงสนามบิน เดิมงานเอกสารที่เกี่ยวการเดินทาง ทั้งหมด ได้แก่ ใบตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) (Immigration Form) ใบ ส�ำแดงสินค้า (Custom Declare) บัญชีรายชื่อจัดห้องพัก (Rooming List) และเป็นผู้ประสานงานกับมัคคุเทศก์ท้องถิ่น (Local Guide) ต้อง รับผิดชอบงานเกือบตลอด 24 ชั่วโมง (ฉันทัช วรรณถนอม, 2551) ความแตกต่างระหว่างมัคคุเทศก์กับหัวหน้าทัวร์ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนจึงขอยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นหน้าที่และ ความแตกต่างระหว่างมัคคุเทศก์กับหัวหน้าทัวร์ในการจัดน�ำกลุ่มนัก ท่องเที่ยวไปท่องเที่ยวต่างประเทศที่เรียกว่าการท่องเที่ยวแบบ Outbound สมมุติว่าน�ำนักท่องเที่ยวไปประเทศเวียดนาม ผู้ที่จะท�ำหน้าที่ เป็นหัวหน้าทัวร์ (Tour Leader) คือ ผูทเี่ ป็นตัวแทนของบริษทท่องเทียว ้ ั ่ ที่เป็นคนไทยน�ำนักท่องเที่ยวชาวไทยไปยังประเทศเวียดนาม เมื่อเดิน ทางถึงประเทศเวียดนาม ผู้ที่จะท�ำหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ (Guide) คือ ตัวแทนของบริษัทน�ำเที่ยวของประเทศเวียดนาม ซึ่งก็คือ มัคคุเทศก์
  8. 8. 8 คนเวียดนามที่สามารถพูดภาษาไทยได้ และมีบัตรมัคคุเทศก์ในการ น�ำเที่ยวที่รัฐบาลเวียดนามให้การรับรอง หรือที่เราเรียกว่า มัคคุเทศก์ ท้องถิ่น (Local Guide) มัคคุเทศก์ท้องถิ่นที่น�ำเที่ยวชาวไทยในประเทศเวียดนามนี้โดย มากสามารถพูดสื่อหรืออธิบายเป็นภาษาไทยได้  เนื่องจากอาจเป็น คนไทยที่ไปประกอบวิชาชีพหรือมีครอบครัวกับชาวเวียดนาม หรือ อาจเป็นคนสัญชาติเวียดนามที่ฝึกพูดภาษาไทยเพื่อประกอบวิชาชีพ การน�ำเที่ยวโดยเฉพาะ หัวหน้าทัวร์ (Tour Leader) ถึงแม้จะมีหน้าที่หลักในการอ�ำนวย ความสะดวกให้แก่นักท่องเที่ยวลูกทัวร์ แต่ก็ควรมีความรู้เกี่ยวกับ ประเทศที่ไปเยือนด้วยเพื่อที่จะได้อธิบายให้นักท่องเที่ยวลูกทัวร์ได้รับ ทราบข้อมูลต่าง ๆ ขณะเดินทางท่องเที่ยว เพราะในบางประเทศ
  9. 9. 9 ระหว่างการเดินทาง บางช่วงจะไม่มีมัคคุเทศก์ท้องถิ่นไปด้วย นอกจาก นี้หัวหน้าทัวร์อาจท�ำหน้าที่ในการแปลความจากมัคคุเทศก์ท้องถิ่น (Local Guide) ให้นักท่องเที่ยวลูกทัวร์ได้เข้ าใจมากขึ้น เนื่องจาก บางครั้งมัคคุเทศก์ท้องถิ่นอาจสื่อสารไม่ชัดเจน ในบางโอกาสโดย เฉพาะช่วงเทศกาล มัคคุเทศก์ท้องถิ่นอาจขาดแคลน ดังนั้น ผู้ที่ท�ำ หน้าที่หัวหน้าทัวร์ต้องท�ำหน้าที่ทั้ง 2 อย่างควบคู่กันไปให้ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้นจะเห็นได้วา หัวหน้าทัวร์กบมัคคุเทศก์ ่ ั ท้องถินเป็นบุคคลทีมความส�ำคัญไม่แพ้กน เพราะทังสองจะต้องช่วยกัน ่ ่ี ั ้ ท�ำให้การเดินทางท่องเที่ยวเป็นไปด้วยความราบรื่น ท�ำให้นักท่องเที่ยว ลูกทัวร์ได้รับความรู้ สนุกสนาน และถึงแม้ว่ามัคคุเทศก์ท้องถิ่นจะ ท�ำงานในช่วงระยะเวลาอันสั้นและไม่ได้อยู่กับนักท่องเที่ยวตลอดเวลา เหมือนหัวหน้าทัวร์แต่มัคคุเทศก์ท้องถิ่นก็ยังคงความส�ำคัญอยู่เพราะ เป็นคนท้องถินทีมความรูทกเรือง ดังนัน หัวหน้าทัวร์จงจ�ำเป็นต้องอาศัย ่ ่ี ้ ุ ่ ้ ึ มัคคุเทศก์ท้องถิ่นเป็นผู้ให้ค�ำแนะน�ำและช่วยเหลือในทุก ๆ ด้าน หาก ขาดมัคคุเทศก์ท้องถิ่น หัวหน้าทัวร์ก็ไม่สามารถที่จะให้ข้อมูลได้ครบ ถ้วน และน�ำนักท่องเที่ยวไปยังสถานท่องเที่ยวที่รับประทานอาหาร ของที่ระลึก และที่ส�ำคัญในหลายประเทศอาชีพมัคคุเทศก์เป็นอาชีพ สงวนมีไว้ส�ำหรับคนในประเทศนั้น ๆ หัวหน้าทัวร์ไม่สามารถท�ำหน้าที่ เป็นมัคคุเทศก์ เพราะจะเป็นการท�ำผิดกฎหมายของประเทศนั้น ๆ ส่วนการน�ำเที่ยวแบบภายในประเทศ (Domestic) หรือการน�ำ นักท่องเที่ยวชาวไทยเที่ยวในประเทศ บุคคลที่ท�ำหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ กับหัวหน้าทัวร์มักเป็นบุคคลคนเดียวกันจะน�ำนักท่องเที่ยวคนไทย เที่ยวในประเทศ จึงไม่จ�ำเป็นที่จะต้องให้ใครมาท�ำหน้าที่ให้ข้อมูล
  10. 10. 10 ความรูใด ๆ อีก เพราะมัคคุเทศก์ไทยย่อมมีความรูดเี กียวกับประเทศไทย ้ ้ ่ อยู่แล้ว ยกเว้นต้องเข้าไปเที่ยวในสถานที่ที่เฉพาะ และต้องอาศัยผู้รู้ เฉพาะด้าน หรือต้องเข้าไปในสถานที่ที่ก�ำหนดให้ใช้บริการน�ำเที่ยวจาก เจ้าหน้าที่ของแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ เท่านั้น เช่น การเข้าไปในพระที่นั่ง วิมานเมฆ การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์บางแห่ง และเขตพื้นที่ในบางจุดของ อุทยานแห่งชาติ จากความหมายเกี่ยวกับมัคคุเทศก์ข้างต้นยังมีค�ำอีกหลายค�ำ ที่มีความหมายเหมือนหรือใกล้เคียงกับค�ำว่ามัคคุเทศก์ (Guide) แต่ อาจใช้เรียกเป็นชื่อเฉพาะหรือเรียกตามลักษณะของการน�ำเที่ยว อย่าง เช่น มัคคุเทศก์ในประเทศ (Domestic Guide) คือ ผูทนำคนไทยเทียว ้ ี่ � ่ ในประเทศ หรือเป็นการน�ำเทียวบุคคลทีมถนพ�ำนักถาวรในประเทศไทย ่ ่ ี ิ่ เดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศของตนเอง

×