9789740330240
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

9789740330240

on

  • 216 views

 

Statistics

Views

Total Views
216
Views on SlideShare
216
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

9789740330240 9789740330240 Document Transcript

  • 1 กรอบความคิดธรรมาภิบาล_12-12(001-180)P4.indd 1 9/4/12 9:49:35 AM
  •  ธรรมาภิบาลเพื่อการบริหารภาครัฐและภาคเอกชน 1. กล่าวนำ ธรรมาภิบาล (good governance) เป็นคำที่นิยมใช้ ในวงวิชาการ และองค์ ก ารระหว่ า งประเทศเมื่ อ ประมาณ 2 ทศวรรษที่ ผ่ า นมา ธรรมาภิ บ าลมี มิ ติ ที่ ค รอบคลุ ม กว้ า งขวางทั้ ง มิ ติ ท างการเมื อ ง ทาง เศรษฐกิจ ทางสังคมและการบริหาร ครอบคลุมทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ เอกชน ภาคประชาสังคม และระหว่างประเทศ ในปัจจุบันวงวิชาการ กับองค์การระหว่างประเทศ ตระหนักถึงความสำคัญและได้ปลุกกระแส การใช้คำนี้ ให้แพร่หลายอย่างกว้างขวางทั้งในเอกสารรายงานวิชาการ และงานกิจการขององค์การระหว่างประเทศ และเอกสารราชการและ สื่อมวลชนทั่วไป ดั ง นั้ น เพื่ อ ให้ เ กิ ด ความเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ แนวคิ ด ธรรมาภิ บ าลใน บทนี้จะได้อ ธิบ ายให้ค รอบคลุ มหัว ข้ อ ต่า ง ๆ ในเรื่อ งความหมายของ “Governance” ความหมายของของธรรมาภิบาล องค์ประกอบที่สำคัญ ของธรรมาภิบาล การนำแนวคิดธรรมาภิบาลมาใช้ ในการบริหารงาน ภาครัฐและภาคเอกชน และสรุปท้ายบท 2. ความหมายของ “Governance” แนวคิ ด เรื่ อ ง “governance” ได้ ป รากฏมาตั้ ง แต่ อ ารยธรรม การปกครองของกรีก สมัยโบราณ มาจากรากศัพท์ของคำว่า “kuber- nan” ที่ บั ญ ญั ติ โ ดยปราชญ์ ที่ ชื่ อ Plato โดยการที่ ไ ด้ พ ยายามค้ น หา ระบบการปกครองที่ดี (system of governing) คำว่า gubernare ซึ่งหมายถึง “rule making or steering” การกำหนดหรือถือหาง เสื อ ในการปกครอง แต่ เ ดิ ม ในภาษาอั ง กฤษคำนี้ หมายถึ ง รั ฐ บาล_12-12(001-180)P4.indd 2 9/4/12 9:49:36 AM
  • กรอบความคิดธรรมาภิบาล  (government) ในเชิงนามธรรม (act of governing หรือ manner of governing) ซึ่งก็คือ การจัดการปกครอง (Kjare, 2004: 3) คำว่า “governance” ไม่ ใช่คำใหม่แต่อย่างใด เป็นคำศัพท์ที่ ใช้ กั น มาในประเทศฝรั่ ง เศสนั บ ตั้ ง แต่ ศ ตวรรษที่ 14 โดยหมายถึ ง ข้าราชการในสำนักพระราชวัง แต่ ในปัจจุบันคำ ๆ นี้มีความหมายถึง กระบวนการการปกครอง หรือการกำกับควบคุม (Pierre, & Peter, 2000: 1-2) นอกจากนั้ น แล้ ว governance หมายถึ ง การอภิ บ าล เป็ น วิ ธี ก ารใช้ อ ำนาจทั้ ง ที่ เ ป็ น ทางการและไม่ เ ป็ น ทางการของการใช้ อำนาจทางการเมือง ซึ่งก็คือการปกครอง (the stewardship of formal and informal political rule of the game, that involve setting the rule for exercise of power) (Kjare, 2006: 3) ซึ่งสอดคล้อง กับทรรศนะของ Pierre (2000: 2-3) ที่กล่าวว่า governance คือ การปกครอง การบริหารภาครัฐ และนโยบายสาธารณะของรัฐที่ต้อง มี ค วามรั บ ผิ ด ชอบ รั บ การตรวจสอบต่ อ สาธารณะ ซึ่ ง มี ค วามหมาย ใกล้ เ คี ย งกั บ คำว่ า “government” ตามที่ บั ญ ญั ติ ไ ว้ ใ นพจนานุ ก รม เมอร์เรียมเวบส์เตอร์ออนไลน์ ว่าหมายถึงการกระทำหรือกระบวนการ การในการใช้ อ ำนาจรั ฏ ฐาธิ ปั ต ย์ ใ นการควบคุ ม สั่ ง การ กำหนดและ การบริหารนโยบาย ปัจจุบันทั้งในด้านการศึกษาและวิชาชีพทางด้านรัฐประศาสน- ศาสตร์ถือ ได้ว่ า “governance” หรือ การจัดการปกครองเป็นกรอบ แนวคิ ด ที่ ส ำคั ญ ของการบริ ห ารภาครั ฐ ซึ่ ง มี อ งค์ ป ระกอบหลั ก ที่ สำคั ญ คื อ การเน้ น บทบาทของการบริ ห ารภาครั ฐ กรอบแนว คิ ด governance เป็ น ประเด็ น สำคั ญ ในการศึ ก ษาถึ ง ความสั ม พั น ธ์ แ ละ ความรั บ ผิ ด ชอบระหว่ า งรั ฐ กั บ ประชาชน ความสั ม พั น ธ์ แ ละความ_12-12(001-180)P4.indd 3 9/4/12 9:49:36 AM
  •  ธรรมาภิบาลเพื่อการบริหารภาครัฐและภาคเอกชน รั บ ผิ ด ชอบระหว่ า งรั ฐ กั บ ภาคเอกชน หรื อ กลุ่ ม ทางสั ง คมที่ เ กิ ด จาก การรวมตั ว กั น โดยสมั ค รใจ และความสั ม พั น ธ์ แ ละความรั บ ผิ ด ชอบ ระหว่างรัฐกับประชาสังคม (Kooiman, 2005: 5) แนวความคิด “governance” ได้มีการศึกษากว้างขวางขึ้น และ คำนี้ก็ถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในวงการ และองค์การเครือข่ายของ ธนาคารโลก (World Bank) โดยในระยะแรก ๆ ธนาคารโลกกำหนด ความหมายตามกรอบความคิดของการดำเนินงานที่เกี่ยวกับขอบเขต ของธนาคารโลกว่ า ด้ ว ย governance and development ดั ง นั้ น คำว่า governance จึงเป็นที่เข้าใจกันว่าหมายถึง “การกำหนดกลไก อำนาจของภาครั ฐ ในการบริ ห ารทรั พ ยากร ทั้ ง ด้ า นเศรษฐกิ จ และ สังคมของประเทศเพื่อให้เกิดการพัฒนา” ในระยะเริ่มแรกธนาคารโลก ได้ พ ยายามอธิ บ ายความหมายของ governance ว่ า ครอบคลุ ม ถึ ง ความหมาย 3 ลักษณะ คือ (เอเจอร์, 2545: 31) 1. โครงสร้างและรูปแบบของระบอบทางการเมือง (political regime) 2. กระบวนการ และขั้นตอนที่ผู้มีอำนาจในการเมืองใช้ ในการ บริหารทรัพยากรทางเศรษฐกิจและสังคมเพื่อพัฒนาประเทศ 3. ขีดความสามารถของรัฐบาลในการกำหนดนโยบายและการ ดำเนินการตามนโยบายอย่างมีประสิทธิผล แม้ว่าจะเริ่มมีการใช้คำนี้บ้าง แต่ ในระยะแรกพบว่าหน่วยงาน ด้านต่าง ๆ ยังคงใช้คำที่ต่างกันไป เช่น องค์การเพื่อความร่วมมือทาง เศรษฐกิจและการพัฒนา Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) และ Overseas Development Administration (ODA) ของรัฐบาลสหราชอาณาจักรอั งกฤษนิยม_12-12(001-180)P4.indd 4 9/4/12 9:49:36 AM
  • กรอบความคิดธรรมาภิบาล  ใช้คำเดียวกับธนาคารโลก ในขณะที่ Inter–American Development Bank (IDB) ยังคุ้นเคยกับการใช้คำว่าการพัฒนาปรับปรุงการบริหาร รั ฐ กิ จ ให้ ทั น สมั ย เป็ น ต้ น นอกจากนี้ ยั ง มี ห น่ ว ยงานการพั ฒ นาอื่ น ๆ เช่ น ธนาคารเพื่ อ การพั ฒนาเอเชี ย (Asian Development Bank: ADB) องค์การความร่วมมือระหว่างชาติญี่ปุ่น (Japan International Cooperation Agency: JICA) องค์ ก ารสหประชาชาติ (United Nations: UN) และสถาบั น ทางวิ ช าการอื่ น ๆ ก็ หั น มาใช้ ค ำนี้ ใน ความหมายเดี ย วกั บ คำนิ ย ามของธนาคารโลก และต่ อ มามี ก ารนำ แนวคิด governance นี้ ไปใช้ ในการพัฒนาด้านต่าง ๆ เช่น องค์การ พัฒนาแห่งสหประชาชาติ (United Nations Development Pro- gram: UNDP) เป็นแกนนำในการผลักดันแนวคิดและสร้างการยอมรับ ร่วมกันในระดับโลก (Corkery อ้างถึงใน เอเจอร์, 2545: 31-34) ในปั จ จุ บั น governance ยั ง หมายถึ ง ลั ก ษณะที่ ส ำคั ญ ใน การปกครองประเทศ การบริ ห ารงานภาครั ฐ ภายใต้ ห ลั ก การ หลั ก การประชาธิ ป ไตยแบบมี ส่ ว นร่ ว ม การให้ ค วามสำคั ญ กั บ ประชาชน และแนวความคิดเรื่องของการเป็นพลเมือง ชุมชน และประชาสังคม ตามแนวคิดของ Rhodes (cited in Pierre, 2000: 55-59) ได้กล่าวไว้ ว่า governance หมายถึง การปกครองหรือการอภิบาล มีความหมาย ครอบคลุมอย่างน้อย 6 ลักษณะ โดยสรุปได้ดังนี้ 1. การลดบทบาทของรัฐลงโดยการใช้กลไกด้านการตลาดและ กึ่งตลาด เพื่อทำหน้าที่ในการส่งมอบบริการสาธารณะ โดยเปิดโอกาสให้ ประชาชนเข้ามามีบทบาทให้บริการสาธารณะแทนหน่วยงานของภาครัฐ เนื่องจากหน่วยงานของภาครัฐมีขนาดเล็กลง เพราะถูกแปรรูปให้เอกชน และถูกตัดงบประมาณไป_12-12(001-180)P4.indd 5 9/4/12 9:49:36 AM
  •  ธรรมาภิบาลเพื่อการบริหารภาครัฐและภาคเอกชน 2. ระบบกำกับและควบคุมองค์การ บทบาทของ governance ไม่ ได้ เ กี่ ย วข้ อ งเฉพาะการดำเนิ น ธุ ร กิ จ ของบริ ษั ท โดยตรงเท่ า นั้ น แต่ ยั ง หมายถึ ง การกำหนดทิ ศ ทางให้ กั บ องค์ ก าร และดู แ ลควบคุ ม การจั ด การของฝ่ า ยบริ ห ารให้ ถู ก ต้ อ งเรี ย บร้ อ ย ตามหลั ก เกณฑ์ ที่ ไ ด้ วางไว้ บริษัททุกแห่งจำเป็นต้องมีการบริหารไปพร้อม ๆ กันในหลักการ 3 ประการ คือ (1) การเปิดเผยข้อมูล (2) มีความซื่อสัตย์ และ (3) มี ความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง โดยสามารถอธิบายได้อย่าง มีเหตุมีผล 3. การจัดการภาครัฐแนวใหม่ (new public management) โดยมีความหมาย 2 ประการ ดังนี้ 3.1 การนำเอาแนวคิ ด และวิ ธี ก ารบริ ห ารงานเอกชนมาใช้ กับหน่วยงานโดยเน้นการเป็นนักบริหารมืออาชีพ มีการตั้งมาตรฐาน และการวัดผลการปฏิบัติงาน การบริหารงานโดยมุ่งที่ผลสำเร็จของงาน ที่มีความคุ้มค่าเงินและให้ความสำคัญแก่ผู้รับบริการ 3.2 การนำระบบการจูงใจ (incentive) หรือ การส่ งเสริม การทำงานอย่ า งเอกชนมาใช้ ใ นหน่ ว ยงานภาครั ฐ เช่ น การแข่ ง ขั น ตามกลไกการตลาด การกระจายงานให้ เ อกชนรั บ ช่ ว งไปดำเนิ น การ และค่ อ ย ๆ เปิ ด เสรี ต ามกลไกตลาดโดยเปิ ด โอกาสให้ ผู้ รั บ บริ ก ารมี ทางเลือกมากขึ้น 4. ก ารจั ด การที่ ดี การปกครองที่ ดี (governance as good governance) โดยเป็นความหมายที่กำหนดโดยธนาคารโลก (World Bank) ซึ่งหมายถึงการใช้อำนาจทางการเมืองในการบริหารประเทศ โดยเป็นธรรมาภิบาลที่เกี่ยวข้องกับบริการสาธารณะที่มีประสิทธิภาพ _12-12(001-180)P4.indd 6 9/4/12 9:49:37 AM
  • กรอบความคิดธรรมาภิบาล  มี ก ระบวนการยุ ติ ธ รรมที่ เ ป็ น อิ ส ระ มี ก รอบของกฎหมายที่ ส ามารถ บั ง คั บ ใช้ กั บ สั ญ ญาต่ า ง ๆ ได้ บริ ห ารงานด้ ว ยความรั บ ผิ ด ชอบ มี การตรวจสอบจากสาธารณะ มี ผู้ ท ำหน้ า ที่ บั ญ ญั ติ ก ฎหมายที่ มี ค วาม รั บ ผิ ด ชอบ รั ฐ บาลทุ ก ระดั บ เคารพกฎหมายและสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน มี โครงสร้า งที่ ป ระกอบด้ ว ยสถาบั นหลากหลาย และมี สื่ อ มวลชนที่ เ ป็ น อิสระ 5. ร ะบบการบริ ห ารที่ เ ป็ น ผลของปฏิ สั ม พั น ธ์ ข องสั ง คม และ การเมืองในการปกครองการเชื่อมโยงทางสังคม (socio-cybernatic system) เป็ น การชี้ ให้ เ ห็ น ข้ อ จำกั ด ในการปกครองโดยรั ฐ บาล กลางถ้ า เป็ น ผู้ มี อ ำนาจแต่ เ พี ย งผู้ เ ดี ย ว เนื่ อ งจากในแต่ ล ะนโยบาย ประกอบด้ ว ยผู้ มี ส่ ว นเกี่ ย วข้ อ งมากมาย หน้ า ที่ รั ฐ ต้ อ งกระตุ้ น ให้ เ กิ ด การรวมพลั ง ของภาคส่ ว นต่ า ง ๆ มาช่ ว ยแก้ ปั ญ หาร่ ว มกั น รู ป แบบ ของความร่วมมืออาจเป็นไปได้ทั้งความร่วมมือกันกำหนดกติกา ความ ร่วมมือระหว่างรัฐและเอกชน ดังนั้น การปกครองที่ดีจะต้องมีปฏิสัมพันธ์ กันระหว่างสังคม การเมือง และการบริหาร รวมทั้งการสร้างภาคีหรือ เจรจาตกลงร่วมกันให้เกิดผลดี 6. การจัดการภายในระบบภายในองค์การที่มีการใช้เครือข่าย ในการบริ ห ารตนเอง กล่ า วคื อ องค์ ก ารต้ อ งแลกเปลี่ ย นทรั พ ยากร เช่ น เงิ น ข้ อ มู ล ความชำนาญ เพื่ อ ให้ บ รรลุ วั ต ถุ ป ระสงค์ สามารถ ควบคุ ม ผลลั พ ธ์ ได้ อ ย่ า งเต็ ม ที่ โดยการจั ด ตั้ ง องค์ ก าร เครื อ ข่ า ย ทั้ ง หลายฝ่ า ยทั้ ง รั ฐ เอกชน และองค์ ก ารอาสาสมั ค ร เข้ า มาพึ่ ง พา กั น ในการเพื่ อ สนั บ สนุ น ในการส่ ง มอบบริ ก ารสาธารณะของรั ฐ ให้ กั บ ประชาชน _12-12(001-180)P4.indd 7 9/4/12 9:49:37 AM
  •  ธรรมาภิบาลเพื่อการบริหารภาครัฐและภาคเอกชน 3. ความหมายของธรรมาภิบาล (Good Governance) ปรากฏการณ์ ที่ ท ำให้ ค ำว่ า “ธรรมาภิ บ าล” ได้ รั บ ความสนใจ และมี ก ารใช้ ใ นวงวิ ช าการอย่ า งจริ ง จั ง เป็ น ทางการ ได้ แ ก่ เอกสาร รายงานของธนาคารโลกว่ า ด้ ว ยปั ญ หาการพั ฒ นาของกลุ่ ม ประเทศ ในอนุภูมิภาคซาฮาราในแอฟริกา (Sub-Sahara Africa: From crisis to substainable growth) ตีพิมพ์ระหว่าง ค.ศ. 1989 (พ.ศ. 2532) ซึ่ ง เป็ น รายงานของธนาคารโลกในยุ ค แรกที่ ไ ด้ ก ล่ า วถึ ง ความสำคั ญ ของการมีธรรมาภิบาลและการฟื้นฟูเศรษฐกิจ และต่อมาผลการศึกษา วิเคราะห์ประสบการณ์ของ IMF ในการให้ประเทศต่าง ๆ กู้เงินเพื่อฟื้นฟู เศรษฐกิจมีข้อสรุปว่า กุญแจสำคัญอีกประการหนึ่งที่นำไปสู่ความสำเร็จ ในการฟื้ น ฟู ร ะบบเศรษฐกิ จ ของประเทศที่ ไ ด้ รั บ ความช่ ว ยเหลื อ ทาง การเงิน คือ การที่ประเทศนั้น ๆ มีการจัดการปกครองและมีการดำเนิน การตามนโยบายสาธารณะที่ ได้ตกลงไว้อย่างเคร่งครัด ดูเหมือนว่าจะ เป็นความเชื่อจริงจังของธนาคารโลกที่กล่าวว่าปัญหาหลักของการพัฒนา ในอนุภูมิภาคนี้ ได้แก่ จุดอ่อนของระบบ governance ต่อมาก็มีผู้ขานรับ อย่ า งรวดเร็ว ว่ า เรื่อ งนี้ ไม่ ใช่ ปัญ หาเฉพาะในแอฟริกาเท่ า นั้น แต่เ ป็น ปัญหาร่วมของชาติต่าง ๆ ทั่วไป ฉะนั้น ธรรมาภิบาลหรือ good gover- nance จึ ง กลายเป็ น ความคาดหวั ง เป็ น คำตอบ และกลายเป็ น องค์ ประกอบที่จะขาดเสียมิได้ประการหนึ่งของสูตรการพัฒนา (develop- ment) หรือการบริหารการพัฒนา (development management) ใน นานาประเทศ รวมทั้งประเทศไทยด้วย (ปฐม มณี โรจน์, 2554: 352) คำว่ า “ธรรมาภิ บ าล” เป็ น คำสมาสระหว่ า งคำว่ า “ธรรมะ” (good) กับ “อภิบาล” (governance) (ปฐม มณี โรจน์, 2554: 353) ความหมายของธรรมาภิบาล (good governance) ได้มีนักวิชาการ_12-12(001-180)P4.indd 8 9/4/12 9:49:37 AM
  • กรอบความคิดธรรมาภิบาล  องค์การ รวมทั้งหน่วยงานให้ความหมายไว้ ดังนี้ “ธรรมาภิบาล หมายถึง การปกครองที่มีหลักการความรับผิดชอบ รับการตรวจสอบสาธารณะ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุด คือ ความเป็นธรรม ความมีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผล” (Kjare, 2004: 24) Kofi Annan อดีตเลขาธิการองค์การสหประชาชาติ กล่าวว่า Good Governance เป็ น การใช้ อ ำนาจทางการเมื อ งเพื่ อ จั ด การ งานของบ้านเมืองโดยให้บริการสาธารณะที่มีประสิทธิภาพ มีระบบที่ ยุติธรรม กระบวนการทางกฎหมายที่อิสระ ในขณะที่นิยามของธนาคาร พั ฒ นาแห่ งเอเซี ย เน้นไปที่ อ งค์ ป ระกอบที่ ท ำให้ เ กิ ด การบริ ห ารจั ด การ อย่างมีประสิทธิภาพ วิวัฒนาการของธรรมาภิบาล นับตั้งแต่ต้นปี 1980 นักวิชาการ ส่ ว นใหญ่ ต่ า งมี ค วามเห็ น ตรงกั น ว่ า แนวการบริ ห ารภาครั ฐ ที่ เ ป็ น อยู่ ไม่ ส อดคล้ อ งกั บ เศรษฐกิ จ และสั ง คมโลกที่ ป รั บ เปลี่ ย นตลอดเวลา และมีความเห็นว่ามีความจำเป็นต้องมีการปรับปรุงและปฏิรูปในรูปแบบ การปกครองใหม่ ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวได้มีองค์การระหว่างประเทศ หลายองค์การ มีการกล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับ “Governance” ในนัย “Good Governance” ในนัยต่าง ๆ กัน ความหมายของ Good Governance หรือ “ธรรมาภิบาล” หรือการบริหารจัดการที่ดี หากพิจารณาในแง่ของการให้คำนิยามและ ความหมายของคำว่า “ธรรมาภิบาล” ได้มีการให้ความหมายไว้หลาก หลายดังนี้ ธนาคารโลก หรือ World Bank ได้ ให้ความหมายว่า Good ● Governance เป็ น ลั ก ษณะและวิ ถี ท างของการที่ มี ก ารใช้ อ ำนาจทาง_12-12(001-180)P4.indd 9 9/4/12 9:49:38 AM
  • 10 ธรรมาภิบาลเพื่อการบริหารภาครัฐและภาคเอกชน การเมืองเพื่อจัดการงานของบ้านเมือง โดยเฉพาะการจัดการทรัพยากร ทางเศรษฐกิ จ และสั ง คมของประเทศเพื่ อ การพั ฒ นา โดยนั ย ของ ความหมายของธนาคารโลก เป็นการชี้ ให้เห็นความสำคัญของประเทศ เพื่อการพัฒนา โดยนัยของความหมายของธนาคารโลก เป็นการชี้ ให้ เห็นความสำคัญของการมี “Good Governance” เพื่อช่วยในการฟื้นฟู เศรษฐกิจของประเทศ ทั้งนี้รัฐบาลสามารถให้บริการที่มีประสิทธิภาพ มีระบบที่ยุติธรรม มีกระบวนการกฎหมายที่อิสระ ที่ทำให้มีการดำเนิน งานให้เป็นไปตามสัญญา อีกทั้งระบบราชการ ฝ่ายนิติบัญญัติ และสื่อ ที่มีความโปร่งใส รับผิดชอบ และตรวจสอบได้ องค์การสหประชาชาติ หรือ United Nations (UN) ที่ ● ให้ความสำคัญกับ “ธรรมาภิบาล” หรือ “การบริหารการจัดการที่ดี” เพราะเป็ น หลั ก การพื้ น ฐานในการสร้ า งความเป็ น อยู่ ข องคนในสั ง คม ทุ ก ประเทศให้ มี ก ารพั ฒ นาที่ เ ท่ า เที ย มกั น และมี คุ ณ ภาพชี วิ ต ที่ ดี ขึ้ น การดำเนินการนี้ต้องเกิดจากความร่วมมือระหว่างรัฐและภาคเอกชน เพื่อกระจายอำนาจให้เกิดความโปร่งใส “ธรรมรัฐ” หรือ “การบริหาร จั ด การที่ ดี ” หรื อ “ธรรมาภิ บ าล” คื อ การมี ส่ ว นร่ ว มของประชาชน และสังคมอย่างเท่าเทียมกัน และมีคำตอบพร้อมเหตุผลที่สามารถชี้แจง กันได้ ● United Nations and Development Programme (UNDP) ให้คำนิยามของคำว่า “ธรรมาภิบาล” หรือ “การบริหารจัดการ ที่ ดี ” คื อ การมุ่ ง ความสนใจไปที่ อ งค์ ป ระกอบที่ ท ำให้ เ กิ ด การจั ด การ อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้แน่ ใจว่านโยบายที่กำหนดไว้ ได้ผล หมายถึง การมีบรรทัดฐานเพื่อให้มีความแน่ใจว่า รัฐบาลสามารถสร้างผลงานตาม ที่สัญญาไว้กับประชาชนได้_12-12(001-180)P4.indd 10 9/4/12 9:49:38 AM