• Save
Hoofdstuk1 nomenclatuur
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Hoofdstuk1 nomenclatuur

on

  • 1,454 views

Deze presentatie behoort bij de onderwijsleeractiviteit oefeningen in het kader van de lessen Algemene Chemie & Beginselen van de Chemie gedoceerd aan de richtingen Chemie en Biomedische ...

Deze presentatie behoort bij de onderwijsleeractiviteit oefeningen in het kader van de lessen Algemene Chemie & Beginselen van de Chemie gedoceerd aan de richtingen Chemie en Biomedische Laboratoriumtechnologie van het departement Gezondheidszorg en Technologie van de Katholieke Hogeschool Leuven.

Statistics

Views

Total Views
1,454
Views on SlideShare
1,421
Embed Views
33

Actions

Likes
0
Downloads
1
Comments
0

1 Embed 33

https://cygnus.cc.kuleuven.be 33

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Hoofdstuk1 nomenclatuur Presentation Transcript

  • 1. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Hoofdstuk 1 Nomenclatuur van de anorganische verbindingen 1.1 BELANGRIJKSTE KATIONEN 1.1.1 Niet-samengestelde kationen Hoofdgroepen Nevengroepen Groep I  H+ waterstof-ion of proton Cu+ koper(I)-ion Li+   lithium-ion Cu2+ koper(II)-ion Na+ natrium-ion Ag+ zilver-ion K+   kalium-ion Au+ goud(I)-ion Au3+ goud(III)-ion Groep II Be2+  beryllium-ion Zn2+ zink-ion Mg2+ magnesium-ion Cd2+ cadmium-ion Ca2+ calcium-ion Hg2 2+ dikwik(I)-ion Sr2+   strontium-ion Hg2+ kwik(II)-ion Ba2+   barium-ion Ce3+ cerium(III)-ion Ce4+ cerium(IV)-ion
  • 2. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Hoofdgroepen Nevengroepen Groep III  B3+   boor-ion Cr3+ chroom(III)-ion Al3+ aluminium-ion Cr6+  chroom(VI)-ion Mn2+ mangaan(II)-ion Groep IV  Sn2+ tin(II)-ion Mn3+ mangaan(III)-ion Sn4+ tin(IV)-ion Mn4+ mangaan(IV)-ion Pb2+ lood(II)-ion Fe2+ ijzer(II)-ion Pb4+ lood(IV)-ion Fe3+ ijzer(III)-ion Co2+ cobalt(II)-ion Groep V  As3+   arseen(III)-ion Co3+ cobalt(III)-ion As5+   arseen(V)-ion Ni2+ nikkel(II)-ion Sb3+   antimoon(III)-ion Ni3+ nikkel(III)-ion Sb5+   antimoon(V)-ion Pt2+ platina(II)-ion Bi3+ bismut-ion Pt4+ platina(IV)-ion 1.1.1 Niet-samengestelde kationen (vervolg) 1.1.2 Samengestelde kationen NH4 +   ammonium-ion H3O+   hydronium-ion of oxonium-ion
  • 3. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.2 BELANGRIJKSTE ANIONEN 1.2.1 Niet-samengestelde anionen: uitgang ide Groep VII F– ,Cl– , Br– , I– fluoride, chloride, bromide, jodide Br3 – of Br2∙Br- tribromide of broom-bromide I3 – of I2∙I– trijodide of jood-jodide Groep VI (O2– ),O2 2– ,S2– oxide, peroxide, sulfide Groep V (N3– ),(P3– ) nitride, fosfide Groep IV (C4– ),(C1– ) carbide of methanide,carbide of acetylide Groep I (H– ) hydride 1.2.2 Oxozuren en oxozuuranionen Voorbeelden H2CO3 waterstofcarbonaat CO3 2- carbonaat H2SO3 waterstofsulfiet SO3 2- sulfiet H2SO4 waterstofsulfaat SO4 2- sulfaat HClO waterstofhypochloriet ClO- hypochloriet HClO2 waterstofchloriet ClO2 - chloriet HClO3 waterstofchloraat ClO3 - chloraat HClO4 waterstofperchloraat ClO4 - chloraat
  • 4. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.2.3 Samengestelde anionen: uitgang iet of aat a) Hoofdgroepen Groep VII ClO4 – , IO4 – perchloraat, perjodaat ClO3 – , BrO3 – , IO3 – chloraat, bromaat, jodaat ClO2 – chloriet ClO– , BrO– , IO– hypochloriet, hypobromiet, hypojodiet Groep VI SO4 2- , HSO4 - sulfaat, H-sulfaat-ion SO3 2- , HSO3 - sulfiet, H-sulfiet-ion S2O3 2- thiosulfaat S4O6 2- tetrathionaat S2O5 2- di- of pyrosulfiet S2O7 2- di- of pyrosulfaat S2O8 2- peroxodisulfaat SeO4 2- selenaat SeO3 2- seleniet
  • 5. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie a) Hoofdgroepen – vervolg Groep V NO3 - nitraat NO2 - nitriet PO4 3- , HPO4 2- , fosfaat, H-fosfaat-ion, H2PO4 - diH-fosfaat-ion PO3 3- , HPO3 2- , fosfiet, H-fosfiet-ion, H2PO3 - diH-fosfiet-ion P2O7 4- di- of pyrofosfaat P2O5 4- di- of pyrofosfiet PO3 - metafosfaat AsO4 3- arsenaat of arsenaat(V) HAsO4 2- H-arsenaat-ion of H-arsenaat(V)-ion H2AsO4 diH-arsenaat-ion of diH-arsenaat(V)-ion AsO3 3- arseniet of arsenaat(III) HAsO3 2- H-arseniet-ion of H-arsenaat(III)-ion H2AsO3 - diH-arseniet-ion of diH-arsenaat(III)-ion SbO4 3- antimonaat of antimonaat(V) HSbO4 2- H-antimonaat-ion of H-antimonaat(V)-ion H2SbO4 - diH-antimonaat-ion of diH-antimonaat(V)-ion SbO3 3- antimoniet of antimonaat(III) HSbO3 2- H-antimoniet-ion of H-antimonaat(III)-ion H2SbO3 - diH-antimoniet-ion of diH-antimonaat(III)-ion
  • 6. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Groep IV CO3 2- , HCO3 - carbonaat, H-carbonaat-ion SiO3 2- silicaat SiO4 4- orthosilicaat SnO3 2- stannaat of stannaat(IV) HSnO3 - H-stannaat-ion of H-stannaat(IV)-ion SnO2 2- stanniet of stannaat(II) HSnO2 - H-stanniet-ion of H-stannaat(II)-ion a) Hoofdgroepen – vervolg Groep III BO3 3- boraat B4O7 2- tetraboraat BO2 - metaboraat AlO3 3- aluminaat AlO2 - meta-aluminaat
  • 7. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie b) Nevengroepen ZnO2 2- zinkaat CrO4 2- chromaat Cr2O7 2- dichromaat CrO3 2- chromaat(IV) CrO2 - chromaat(III) MoO4 2- molybdaat MnO4 - permanganaat MnO4 2- manganaat OH- hydroxide (uitgang ide) CN- cyanide (uitgang ide) OCN- cyanaat SCN- thiocyanaat CH3COO- acetaat C2O4 2- of (COO)2 2- oxalaat HC2O4 - H-oxalaat-ion c) Enkele andere anionen
  • 8. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Hulpmiddelen naamgeving S2O3 2- thiosulfaat SO4 2- sulfaat waarin O ↔ S S2O7 2- di- of pyrosulfaat 2H2SO4 – H2O = H2S2O7 S2O5 2- di- of pyrosulfiet 2H2SO3 – H2O = H2S2O5 P2O7 4- di- of pyrosfosfaat 2H3PO4 – H2O = H4P2O7 P2O5 4- di- of pyrofosfiet 2H3PO3 – H2O = H4P2O5 PO3 - metaosfaat H3PO4 – H2O = HPO3 SiO4 4- orthosilicaat H3SiO3 + H2O = H4SiO4 P2O5 4- di- of pyrofosfiet 2H3PO3 – H2O = H4P2O5 BO2 - metaboraat H3BO3 – H2O = HBO2 AlO2 - meta-aluminaat H3AlO3 – H2O = HAlO2
  • 9. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Ia IIa IIIa IVa Va VIa VIIa 0 H +1,-1 WATERSTOF Alkalimetalen Li +1 LITHIUM Na +1 NATRIUM K +1 KALIUM Aardalkalimet. Be +2 BERYLLIUM Mg +2 MAGNESIUM Ca +2 CALCIUM Sr +2 STRONTIUM Ba +2 BARIUM Boorgroep B +3 BOOR Al +3 ALUMINIUM Koolstofgroep C +4,+2,-4 KOOLSTOF Si +4 SILICIUM Ge +4,+2 GERMANIUM Sn +4,+2 TIN Pb +4,+2 LOOD Stikstofgroep (-1,-2),-3 N +5,+4,+3,+2,+1 STIKSTOF P +5,+3,-3 FOSFOR As +5,+3,-3 ARSEEN Sb +5,+3,- 3 ANTIMOON Bi (+5),+3 BISMUT Chalcogenen of Zuurstofgroep O -1,-2 ZUURSTOF S +6,+4,+2,- 2 ZWAVEL Se +6,+4,-2 SELEEN Halogenen F -1 FLUOR Cl +7,+5,+3,+1,-1 CHLOOR Br +5,+1,-1 BROOM I +7,+5,+1,-1 JOOD He 0 HELIUM Edelgassen Ne 0 NEON Ar 0 ARGON Kr 0 KRYPTON Xe 0 XENON Rn 0 RADON Ib IIb IIIb IVb Vb VIb VIIb VIIIb Cu +2,+1 KOPER Ag +1 ZILVER Au +3,+1 GOUD Zn +2 ZINK Cd +2 CADMIUM Hg +2,+1 KWIK Ce +4,+3 CERIUM Ti +4,+3,+2 TITAAN V +5,+4,+3,+2 VANADIUM Cr +6,+4,+3,+2 CHROOM Mo +6,+4,+3 MOLYBDEEN Mn +7,+6,+4,+3,+2 MANGAAN Fe +3,+2 IJZER Co +3,+2 COBALT Ni +3,+2 NIKKEL Pt +4,+2 PLATINA 1.3 TABEL MET DE BELANGRIJKSTE OXIDATIETRAPPEN VAN DE MEEST GEBRUIKTE ELEMENTEN a) Hoofdgroepen b) Nevengroepen
  • 10. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.4 VERBINDINGEN (= neutraal) 1.4.1 Regels voor de naamgeving a) Binaire verbindingen: uitgang ide (1) Ionische of elektrovalente verbindingen (metaal + niet-metaal) kationnaam (+ eventueel valentie) + anionnaam Voorbeelden natriumchloride ijzer(II)bromide ijzer(III)bromide
  • 11. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie (2) Covalente verbindingen (twee niet-metalen) Gebruik van Griekse voorvoegsels: mono, di, tri, tetra, penta, hexa, hepta. a) Binaire verbindingen: uitgang ide (vervolg) Voorbeelden Opmerking → Niet binair en toch uitgang ide natriumhydroxide kaliumcyanide ammoniumchloride CO CO2 NO Cl2O7 PCl3 PI5 koolstofmonooxide koolstofdioxide dichloorheptaoxide fosfortrichloride fosforpentajodideN2O5 distikstofpentaoxide N2O4 of NO2 distikstoftetraoxide of stikstofdioxide N2O stiktofmonooxide distiktofmonooxide
  • 12. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.4.1 Regels voor de naamgeving (vervolg) b) Ternaire verbindingen: uitgang aat of iet kationnaam (+ eventueel valentie) + anionnaam Voorbeelden natriumsulfaat calciumpermanganaat calciummanganaat koper(I)nitraat koper(II)nitraat
  • 13. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.4.2 De gebruiksnamen van de zuren HCl zoutzuur HNO3 salpeterzuur HCN blauwzuur H2SO4 zwavelzuur HClO3 chloorzuur H3PO4 fosforzuur HBrO3 broomzuur H2CO3 koolzuur HIO3 joodzuur H2SiO3 kiezelzuur H3BO3 boorzuur H4SiO4 ortho-kiezelzuur
  • 14. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.4.2 Oefeningen Opmerking a) Alle verbindingen worden eerst ionisch geschreven uitgenomen : • hydrides (H- ) • oxides (O2- ) • nitrides (N3- ) • fosfides (P3- ) • carbides (C4- ) en (C- ) • de covalente binaire verbindingen zoals bijvoorbeeld PCl3 en PBr5 b) Alle oxidatietrappen van de niet-metalen in de samengestelde anionen, en van de twee elementen in de binaire verbindingen die niet ionisch worden geschreven, vermelden.
  • 15. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 1.5 Complexen 1.5.1 Regels voor de naamgeving a) Kationen Het complex is een kation of een neutraal geheel. Voorbeeld - Eerst de gebonden liganden in alfabetische volgorde benoemen vergezeld van een Grieks telwoord. Vervolgens de Nederlandse naam van het kernkation met eventueel het overeenkomstig oxidatiegetal en de uitgang –ion. - Eerst ionaire dan neutrale liganden schrijven in de formule → [CrCl2(NH3)4]+ Tetraaminedichlorochroom(III)-ion b) Anionen Het complex is een anion. - Analoge benoeming als bij de kationen, maar met uitgang –aation i.p.v. –ion. - Soms Latijnse elementnaam. Voorbeeld [Fe(CN)5(CO)]3– Carbonylpentacyanoferraat(II)-ion
  • 16. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie 2.5.1 Regels voor de naamgeving – vervolg c) Verbindingen De complexe verbinding. Kationnaam + anionnaam zonder –ion (schrijfwijze: eerst het kation, dan anion) Voorbeeld KNa2[Fe(CN)6] Kaliumdinatriumhexacyanoferraat(III) [PtCl(NH3)5]ClSO4 Pentaaminechloroplatina(IV)chloridesulfaat d) Ligandnamen De naam van de kationen of neutrale moleculen blijft onveranderd uitgenomen: H2O = aqua NH3 = amine Opmerking aquo wordt niet meer veel gebruikt → De naam van de liganden als anion eindigt steeds op -o ide → ido iet → ieto aat → ato
  • 17. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie d) Ligandnamen – vervolg Niet –ido voor (Opmerking officiële IUPAC-benaming) F– fluoro (fluorido) Cl– chloro (chlorido) Br– bromo (bromido) I– jodo S2– thio HS– mercapto O2– oxo O2 2– peroxo OH– hydroxo (hydroxido) CN– cyano (cyanido) NO2 – nitro Wel –ido voor NH2– imido NH2 – amido Neutrale H2O aqua NH3 amine CO carbonyl NO nitrosyl Ato voor CNO– cyanato SCN– thiocyanato C2O4 2– oxalato S2O3 2– thiosulfato
  • 18. Tom MortierAlgemene chemie Beginselen van de chemie 1 BLT – 1 Chemie Voorbeeld – neutraal complex - ruimtelijk weergegeven Triaminetrichlorocobalt(III) [CoCl3(NH3)3] Bron – The Red Book 2005 pagina 35 – IUPAC Centraal metaalkation