Your SlideShare is downloading. ×
0
H4 De keizer, de paus ende grenzen van de macht    Tijd van steden en staten           1000-1500
Kenmerkende aspecten(blz 96)   In de christelijke wereld was er strijd over de vraag of de    wereldlijke macht dan wel d...
Kernbegrippen: Ambacht Centralisatie Expansie van het christendom Geestelijke macht Handel Kruistochten Staatsvormi...
4.1 Paus en keizer                            kenmerkend aspect:   In de christelijke wereld was er strijd over de vraag o...
Conflict                Oosters Schisma   Investituurstrijd   Keizer en                                                   ...
Conflicten binnen de kerk:                          het Oosters Schisma                                          Het Romei...
Maar wie heeft nu het hoogste gezag;       de paus of de keizer?                    Paus is opvolger Petrus, door         ...
Keizer is beschermer van dechristelijke wereldKeizer is de enige echte erfgenaamRomeinse keizer  Keizer gaat zich steeds m...
Nadelen feodalisme:       1. Leenmannen verdelen bezittingen onder zonen→          versnippering       2. Leen wordt als e...
Ruzie tussen paus en keizer, de investituurstrijd, loopt in                  11e eeuw hoog op
1077 Hendrik IV vraagt de paus om vergiffenis                                   Hendrik IV zoekt de                       ...
Hendrik keert terug maar gaatvrolijk door met het benoemenvan bisschoppenPaus zet hem opnieuw uit dekerk, excommunicatie, ...
Strijd sleept zich nog tientallen jaren voort•Bisschop heeft zowel geestelijke als wereldlijke taak•Keizer mag bisschop al...
Conflicten binnen de staat;                    keizer en keurvorsten              Bestuur Duitse Rijk (Heilig Roomse Rijk)...
Van stam naar staatStamvorsten wilden niet alleen maar heersen over eigenstam maar over een groot gebied met duidelijke gr...
De keizer is afhankelijk van keurvorsten om positiete behouden en troon veilig te stellen voor zoon→keizerstitel vooral sy...
kenmerkend aspect:In de christelijke wereld was er strijd over de vraag ofde wereldlijke macht dan wel de geestelijke mach...
Opdracht 8 (blz 103)
Opdracht 10 (c en d)
4.2 Kruistochtenkenmerkend aspect:De kruistochten zijn een voorbeeld van   expansie van de christelijke wereld naar buiten...
De kruistochten: oorzaken en gevolgenoorzaken                      kruistochtengevolgen
Welke motieven had de paus Urbanus II om een kruistocht                              te organiseren?     Einde maken aan ...
4.3 Brugge: stad van handel en nijverheidKenmerkend aspect:Door de opkomst van handel en ambachtontstonden nieuwe steden e...
Ontwikkelingen in de landbouwVerbeteringen in de landbouw zorgen voor hogere opbrengsten→ bevolking groeit→overschotten wo...
Wat is een handige plak voor handelaren om te gaan                            wonen?Een veilige plek dus in de buurt vanee...
Vorsten en steden                                         Controleren, verdedigen en                                      ...
Voorbeeld:Brugge                                       Handel aanvankelijk vooral in                                      ...
Kenmerkend aspect: Door de opkomst van handel en ambachtontstonden nieuwe steden en kwam er een      agrarisch- urbane sam...
4.4 Steden vechten voor meer vrijheidkenmerkend aspect: De stedelijke burgerij werd steeds belangrijker en              de...
Het stadsbestuur     Rijke burgers, patriciërs Aangesteld door de graaf,                               soort politiecommis...
Sociale verhoudingen stad
Gilden                      (ambachten)In 14e en 15e eeuw groei steden→ nieuwelingen zoekenwerk→ toename concurrentie amba...
Alleen beroep uit oefenen als je lid bent van gilde  Om vak te leren eerst in de leer bij een meester van het gilde  Af...
1302 GuldensporenslagVragen steun Franse                      Krijgen steun graaf vankoning, leenheer van de              ...
kenmerkend aspect:                              Destedelijke burgerij werd steeds belangrijker en de        zelfstandighei...
4.5 Bourgondië; aanzet tot een nieuwe staatkenmerkend aspect: Staten werden gevormd en door     centralisatie werd het bes...
Drie grote koninkrijken in de Middeleeuwen
Stamboom Bourgondiërs                                                    Vlaanderen  Bourgondië                           ...
Hoe dit rijk te besturen?Leenmannen geen zin om steeds             Bourgondische hertogen gaan overmaar weer in nieuwe oor...
Er is steeds meer geld nodig→ handig om dit                        centraal te regelen                        → overal dez...
Einde Bourgondische Rijk                              1477 Maria van Bourgondië trouwt met Maximilaan van Oostenrijk;Groot...
kenmerkend aspect:   Staten werden gevormd en doorcentralisatie werd het bestuur efficiënter
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Vanaf dia 24

774

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
774
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Vanaf dia 24"

  1. 1. H4 De keizer, de paus ende grenzen van de macht Tijd van steden en staten 1000-1500
  2. 2. Kenmerkende aspecten(blz 96) In de christelijke wereld was er strijd over de vraag of de wereldlijke macht dan wel de geestelijke macht het hoogste gezag had (4.1) De kruistochten als voorbeeld van expansie van de christelijke wereld naar buiten toe (4.2) Door de opkomst van handel en ambacht ontstonden nieuwe steden en kwam er een agrarisch- urbane samenleving (4.3) De stedelijke burgerij werd steeds belangrijker en de zelfstandigheid van steden nam toe (4.4) Staten werden gevormd en door centralisatie werd het bestuur efficiënter (4.5)
  3. 3. Kernbegrippen: Ambacht Centralisatie Expansie van het christendom Geestelijke macht Handel Kruistochten Staatsvorming Wereldlijke macht
  4. 4. 4.1 Paus en keizer kenmerkend aspect: In de christelijke wereld was er strijd over de vraag of de wereldlijke macht dan wel de geestelijke macht het hoogste gezag had God heeft de aarde geschapen en heeft op aarde plaatsvervangers aangesteld om in zijn naam te heersenGeestelijke macht; Wereldlijke macht:beslist over kerk beslist overen geloof bestuurlijke zaken
  5. 5. Conflict Oosters Schisma Investituurstrijd Keizer en keurvorstenWie?Wanneer?Waar gaat hetom?Resultaat?
  6. 6. Conflicten binnen de kerk: het Oosters Schisma Het Romeinse Rijk in het oosten blijft gewoon bestaan→ Oost- Romeinse 476 Einde West- Rijk of Byzantijnse Rijk met als Romeinse Rijk hoofdstad Constantinopel 1054 Ondanks bemiddelingspogingen van Paus Leo IX kan het conflict niet opgelost worden→ de kerk valt uit een in een westerse kerk, de Rooms Katholieke kerk en een oosterse Orthodoxe kerk Rome blijft hoofdstad leider kerk in Byzantijnse christelijk geloof en de kerk, de patriarch van bisschop van Rome, de Constantinopel erkentpaus is dus de leider van paus niet meer als alle christenen hoogste geestelijke voor alle christenen
  7. 7. Maar wie heeft nu het hoogste gezag; de paus of de keizer? Paus is opvolger Petrus, door Jezus zelf aangewezen als zijn vervanger. Paus is erfgenaam Romeinse keizers
  8. 8. Keizer is beschermer van dechristelijke wereldKeizer is de enige echte erfgenaamRomeinse keizer Keizer gaat zich steeds meer bemoeien het benoemen van bisschoppen om nadelen feodalisme op te lossen
  9. 9. Nadelen feodalisme: 1. Leenmannen verdelen bezittingen onder zonen→ versnippering 2. Leen wordt als erfenis doorgegeven waardoor macht koning/ keizer afneemt Benoemen van bisschoppen tot leenman→ mochten niet trouwen en krijgen dus geen kinderen→ leen komt na dood bisschop weer terug bij koning/ keizer Benoemen bisschop taak kerk, koning let alleen op bestuurlijke kwaliteiten niet op religieuze kwaliteitenHet benoemen van een bisschop door de paus wordt investituur genoemd
  10. 10. Ruzie tussen paus en keizer, de investituurstrijd, loopt in 11e eeuw hoog op
  11. 11. 1077 Hendrik IV vraagt de paus om vergiffenis Hendrik IV zoekt de paus op in de burcht van Canossa Paus heft ban op
  12. 12. Hendrik keert terug maar gaatvrolijk door met het benoemenvan bisschoppenPaus zet hem opnieuw uit dekerk, excommunicatie, maar nukomt Hendrik naar Rome meteen leger→ paus Gregorius VIImoet vluchten en Hendrik benoemteen eigen paus
  13. 13. Strijd sleept zich nog tientallen jaren voort•Bisschop heeft zowel geestelijke als wereldlijke taak•Keizer mag bisschop alleen septer, teken van wereldlijke macht, overhandigen•Paus gaat over benoemingen bisschoppen als geestelijk leider Macht en aanzien paus zijn toegenomen
  14. 14. Conflicten binnen de staat; keizer en keurvorsten Bestuur Duitse Rijk (Heilig Roomse Rijk) Kroont koning Koning is soeverein= tot keizer Koning heeft hoogste macht paus (Leenheer) Kiezen invloedrijkste vorst tot koning Stamvorst Stamvorst Stamvorst Stamvorst (leenman) (leenman) (leenman) (leenman)Stam (een volk) Stam (een volk) Stam (een volk) Stam (een volk)
  15. 15. Van stam naar staatStamvorsten wilden niet alleen maar heersen over eigenstam maar over een groot gebied met duidelijke grenzen→landsheer worden In 12e eeuw lukt het enkele stamvorsten enorme gebieden te veroveren Zij krijgen steeds meer invloed op keuze keizer 1356 vaardigt keizer Karel IV de Gouden Bul uit: De zeven aanzienlijkste vorsten hebben het alleenrecht op het kiezen van de keizer→ keurvorsten
  16. 16. De keizer is afhankelijk van keurvorsten om positiete behouden en troon veilig te stellen voor zoon→keizerstitel vooral symbolisch, voor belangrijkebeslissingen steun keurvorsten nodig
  17. 17. kenmerkend aspect:In de christelijke wereld was er strijd over de vraag ofde wereldlijke macht dan wel de geestelijke machthet hoogste gezag had
  18. 18. Opdracht 8 (blz 103)
  19. 19. Opdracht 10 (c en d)
  20. 20. 4.2 Kruistochtenkenmerkend aspect:De kruistochten zijn een voorbeeld van expansie van de christelijke wereld naar buiten toe
  21. 21. De kruistochten: oorzaken en gevolgenoorzaken kruistochtengevolgen
  22. 22. Welke motieven had de paus Urbanus II om een kruistocht te organiseren?  Einde maken aan onderlinge gevechten ridders  Bescherming pelgrims  Expansie christendom in Palestina  Groei aanzien paus door bescherming Byzantijnse rijk tegen oprukkende moslims  Einde maken aan Oosters SchismaMotieven voor gewone mensen en ridders om mee te gaan: Vergeving van alle zonden Kans om rijkdom en buit te vergaren
  23. 23. 4.3 Brugge: stad van handel en nijverheidKenmerkend aspect:Door de opkomst van handel en ambachtontstonden nieuwe steden en kwam er een agrarisch- urbane samenleving
  24. 24. Ontwikkelingen in de landbouwVerbeteringen in de landbouw zorgen voor hogere opbrengsten→ bevolking groeit→overschotten worden verkocht→ niet iedereen hoeft meer boer te zijn→ ontstaan andere beroepen;handelaar/ ambachtsman
  25. 25. Wat is een handige plak voor handelaren om te gaan wonen?Een veilige plek dus in de buurt vaneen klooster of kasteelTerugkeer agrarisch-urbanesamenleving Knooppunt van wegen/ rivieren
  26. 26. Vorsten en steden Controleren, verdedigen en besturen omliggende platteland met behulp van steden Extra inkomsten→ vorst minder afhankelijk van opbrengsten domeinenAdel raakt grip op economische activiteiten kwijt,Burgers worden steeds belangrijker In ruil voor belastingen krijgen steden privileges van de vorst→ stadsrechten Steden mogen bijvoorbeeld een muur om de stad bouwen, zelf hun stad besturen, hun eigen rechtsspraak organiseren
  27. 27. Voorbeeld:Brugge Handel aanvankelijk vooral in omgeving stad, breidt zich geleidelijk aan verder uit door heel Europa door gunstige ligging BruggeHandelaren verenigen zich in koopmansgilden om zo genoeg kapitaalbij elkaar te krijgen en handelsvoorrechten af te dwingen→ debelangrijkste handelssteden aan de Noord- en Oostzee verenigen zichin de Hanze
  28. 28. Kenmerkend aspect: Door de opkomst van handel en ambachtontstonden nieuwe steden en kwam er een agrarisch- urbane samenleving
  29. 29. 4.4 Steden vechten voor meer vrijheidkenmerkend aspect: De stedelijke burgerij werd steeds belangrijker en de zelfstandigheid van steden nam toe
  30. 30. Het stadsbestuur Rijke burgers, patriciërs Aangesteld door de graaf, soort politiecommissarisHet gemeen, iedereen die niet bij depatriciërs hoorde, achtergesteldepositie
  31. 31. Sociale verhoudingen stad
  32. 32. Gilden (ambachten)In 14e en 15e eeuw groei steden→ nieuwelingen zoekenwerk→ toename concurrentie ambachtlieden→ gildennemen maatregelen om positie veilig te stellen
  33. 33. Alleen beroep uit oefenen als je lid bent van gilde Om vak te leren eerst in de leer bij een meester van het gilde Afspraken over kwaliteit producten Prijsafspraken Steun bij ziekte of overlijdenGildenmeesters willen ook inspraak in stadsbestuur→conflictentussen patriciërs en het gemeen
  34. 34. 1302 GuldensporenslagVragen steun Franse Krijgen steun graaf vankoning, leenheer van de Vlaanderen, leenmangraaf van Vlaanderen Franse koning 11 juli 1302 Boeren en ambachtslieden winnen van Franse ridders→ ambachtslieden krijgen meer invloed in steden
  35. 35. kenmerkend aspect: Destedelijke burgerij werd steeds belangrijker en de zelfstandigheid van steden nam toe
  36. 36. 4.5 Bourgondië; aanzet tot een nieuwe staatkenmerkend aspect: Staten werden gevormd en door centralisatie werd het bestuur efficiënter
  37. 37. Drie grote koninkrijken in de Middeleeuwen
  38. 38. Stamboom Bourgondiërs Vlaanderen Bourgondië Artois Franche -ComteBourgondiëVlaanderenArtoisFranche -Comte Uitbreiding rijk door:Bourgondië Via neven die Bezet HuwelijkenVlaanderen jong overlijden LuxemburgArtois zonder kinderen: Koopt NamenFranche -Comte Brabant Limburg Erfenissen Henegouwen Holland Zeeland Oorlogen Kopen Einde zelfstandigheid Bourgondië
  39. 39. Hoe dit rijk te besturen?Leenmannen geen zin om steeds Bourgondische hertogen gaan overmaar weer in nieuwe oorlogen op te op huurlegers→ geld nodigkomen draven Hoe aan geld te komen?Opbrengst tollenBede; geld vragen aan de standen van een gewest (Gewestelijke Staten)Lenen van steden
  40. 40. Er is steeds meer geld nodig→ handig om dit centraal te regelen → overal dezelfde belasting heffen → bestuur centraliseren Geschoolde ambtenaren nodigFilips de Goede wil niet meer langs alle gewesten reizen voor overleg→vertegenwoordigers alle gewesten komen naar Brugge voor overleg→Staten Generaal Welke groepen protesteren tegen deze centralisatiepolitiek van Filips? Adel en steden protesteren omdat zij minder macht krijgen, hogere belastingen moeten betalen en hun privileges worden aangetast
  41. 41. Einde Bourgondische Rijk 1477 Maria van Bourgondië trouwt met Maximilaan van Oostenrijk;Grootste deel Bourgondische bezittingen komen in Oostenrijkse handen, onderdeel van het Duitse Rijk
  42. 42. kenmerkend aspect: Staten werden gevormd en doorcentralisatie werd het bestuur efficiënter
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×