Cholesterol Tốt, Cholesterol Xấu và Năm LoạiThức Ăn Làm Giảm CholesterolBS Vũ Quý ĐàiHồi mấy chục năm trước, dân Mỹ (kể cả...
Vì vậy, HDL có tên là "cholesterol tốt‖. HDL trong máu bị thấp, có thể là do di truyền, nhưng nếu tập luyện thể lựcnhiều, ...
2. Đậu Nành (Mời đọc bài "Đậu Nành Chống Bịnh")Người Mỹ thường ăn nhiều thịt và nguồn chất đạm chính của họ là từ thịt và ...
Chỉ số Triglyceride trong máu có liên quan mật thiết tới tim mạchNếu bạn đang ở lứa tuổi trung niên và bạn không biết mức ...
cholesterol tốt (HDL) trong máu và rượu vang đỏ có nhiểu chất chống oxi hoácó thễ giảm nguy cơ bị bệnh tim(heart disease) ...
Tránh uống rượu mạnh, các thứ nước ngọt có đường.Khi mua thực phẩm bạn nên tập thói quen nhìn vào bảng chất cấu thành thực...
Hạ mức cholesterol xấu (LDL) không cẩn uống thuốcBác sĩ tim mạch Joseph Keenan thuộc Đại học Minnesota thường kê thuốc hạc...
Thưc chế quân bình (balanced diet ) là nển tảng cho bất cứ chế độ sinh hoạt nàonhằm giảm cholsterol. Đây không có nghĩa là...
Nhưng có biệt lệ đặc biệt đối với niacin, sterol thực vật và chất xơ hoà tan. Mặc dầuniacin tăng đường-huyết và làm đỏ mặt...
Cholesterol có mặt trong mỗi tế bào của cơ thể. Chất này trông giốngnhư mỡ và là một thành phần quan trọng của các màng tế...
I- ĂN UỐNG LÀNH MẠNHDưới đây là năm loại thức ăn chính giúp giảm cholesterol1- Bột và cám yến mach ( oatmeal and bran)Yến ...
loại hạt, tỉ dụ như thay vì dùng pho-mát, thịt hay các mảnh bánh mìnướng để làm sà-lách thì bạn hãy thêm vào sà lach môt n...
5-Thực phẩm tăng cường sterol thực vật hay stanolHiên nay trên thị trường có bán những thực phẩm tăng cường sterolhay stan...
II- NẾP SỐNG LÀNH MẠNHDưới đây là năm thay đổi hàng đầu vể nếp sống để giảm cholesterol1- Giảm cânNặng hơn tiểu chuẩn vài ...
Chất béo transfat có trong các thức ăn chiên và nhiểu sản phẩm bầybán ngoài chợ như bánh qui, bánh qui dòn, bánh ngọt snac...
nhâp một nhóm nào đó. Và bạn nên nhớ bất cứ hoạt động nào cũngđều hữu ích. Ngay cả khi bạn leo cẩu thang thay vì dùng than...
đặn và tránh không hút thuốc mà mức cholesterol toàn phần của bạn--đặc biệt là mức cholesterol xấu LDL--vẫn cao thì bạn sẽ...
dưới 150 mg/dL mong muốn150 – 199 mg/dL mấp mé cao200 – 499 mg/dL cao500 mg/dL hay hơn rất caoVì LDL cholesterol (xấu) có ...
Mevacor), pravastatin (Pravachol), rosuvastatin (Crestor)và simvastatin(Zocor)-Bile-acid-binding resinsGan sử dụng cholest...
Môt số ít sản phẩm thiên nhiên đã đươc chứng tỏ là có thể giảmcholesterol,.Nều được bác sĩ đồng ý, bạn có thể thử các chất...
Hình bên mặt cho thấy cục đông máu trong tĩnhmạch nơi bắp đùi làm phần chân dưới bì viêmsưngTheo bác sĩ Sorensen việc phát...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Cholesterol

203

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
203
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Cholesterol"

  1. 1. Cholesterol Tốt, Cholesterol Xấu và Năm LoạiThức Ăn Làm Giảm CholesterolBS Vũ Quý ĐàiHồi mấy chục năm trước, dân Mỹ (kể cả giới bác sĩ), ăn uống bừa phứa, hút thuốc lá thả dàn. Tới thập niên 60, mớithấy cái hại của thuốc lá, và một hai chục năm sau mới dần dần biết ăn uống nhiều chất béo làm tăng nguy cơ bệnhtim mạch. Cholesterol nổi bật lên như là thủ phạm chính. Nhưng rồi lại nói đến 2 thứ Cholesterol, thứ tốt, thứ xấu.Vấn đề biến dưỡng Cholesterol trong cơ thể rất phức tạp và có ảnh hưởng sâu rộng, vì thế đã có tới 2 kỳ giải thưởngNobel về Y Khoa được trao tặng cho các nhà khảo cứu về Cholesterol, một lần vào năm 1964, và một lần năm 1985.Cholesterol là gìHơn 200 năm trước, người ta tìm ra công thức hoá học của sạn mật, và đặt tên là Cholesterol. Cái tên Cholesterol,nếu phân tích kiểu chiết tự ra, gồm 3 phần gốc chữ Hy Lạp: chole nghĩa là mật, stereos có nghĩa là chất đặc, hìnhkhối (âm thanh nổi stereo cũng là ở gốc chữ nầy) và cái đuôi ol đặc thù do công thức hoá học.Cholesterol thấy nhiều ở màng các tế bào trong cơ thể, giúp cho màng các tế bào được mềm mại, ổn định.Cholesterol là một thành phần của mật tiết ra từ các tế bào gan, giúp tiêu hoá các chất mỡ béo trong ruột, và cũnggiúp cho việc hấp thụ các sinh tố như A, D, E, K. Cholesterol là tiền thân của sinh tố D, của nhiều chất nội tiết quantrọng, kể cả các chất nội tiết nam nữ như testosterone, estrogen, progesterone.Phần lớn Cholesterol được tổng hợp mỗi ngày từ trong cơ thể, phần nhỏ hơn là hấp thụ từ thực phẩm ăn vào.Cholesterol xấuCholesterol không vận chuyển qua hệ thống tuần hoàn trần trụi được, mà là dưới dạng "chất đạm béo" (lipoprotein :lipo là chất béo, protein là chất đạm): cái bao protein ở ngoài, bên trong là cholesterol và một thứ chất béo nữa gọi làtriglyceride.Chất béo ta ăn vô, đi từ ruột non lên gan, gan biến dưỡng thành Cholesterol và triglyceride, từ đó qua hệ tuần hoànđưa đến các tế bào dưới dạng chất đạm béo.Những hạt chất đạm béo nầy nhẹ, có tỷ trọng thấp, tiếng Anh gọi là "Low Density Lipoprotein" và hay gọi tắt là LDL.Người khỏe mạnh bình thường, có ít LDL trong máu. Người có nhiều LDL hay bị Cholesterol cùng với tiểu cầu (làmột thứ huyết cầu) đóng thành mảng bên trong động mạch, có thể làm nghẹt mạch máu, thí dụ nghẹt động mạchvành nuôi tim sinh đứng tim, nghẹt mạch máu nuôi của một phần của óc, sinh tai biến mạch máu não.Vì lẽ đó, cho nên người ta gọi LDL là "Cholesterol xấu". LDL trong máu tăng lên là do ăn uống và ít tập luyện thể lực.Cũng có phần nào là do huyết thống di truyền.Còn một thứ chất đạm béo, tỷ trọng rất thấp, thường là mang chất béo triglyceride nhiều hơn là Cholesterol. Trướckia người ta không rõ vai trò của triglyceride, nhưng ngày nay thì thấy rằng nhiều triglyceride cũng là một rủi ro sinhbệnh tim mạch. Chất đạm béo nầy tiếng Anh tên là "Very Low Density Lipoprotein", gọi tắt là VLDL. Như vậy, VLDLcũng là một thứ xấu.Cholesterol tốtMột thứ chất đạm béo nữa vận chuyển Cholesterol về gan cho gan phá huỷ đi. Chất đạm béo nầy nặng, có tỷ trọngcao, tiếng Anh gọi là "High Density Lipoprotein", tên tắt là HDL. HDL có khả năng lấy bớt Cholesterol từ các mảngbám vào thành mạch máu để mang về gan huỷ đi. Cho nên người có nhiều HDL thì giảm dược nguy cơ đứng tim vàtai biến mạch máu não. Nếu HDL ít quá, thì rủi ro đứng tim và tai biến mạch máu não nhiều lên.
  2. 2. Vì vậy, HDL có tên là "cholesterol tốt‖. HDL trong máu bị thấp, có thể là do di truyền, nhưng nếu tập luyện thể lựcnhiều, thì HDL sẽ tăng cao.Đo Cholesterol trong máuCholesterol trong máu bao nhiêu là tốt ? Tài liệu cua Hội Tim Hoa Kỳ xếp hạng như sau :- Lượng cholesterol (mg/dl) ít hơn 200, hoặc ít hơn 5,2 nếu tính ra mmol/dl* , thì được xếp hạng tốt.- Lượng cholesterol (mg/dl) từ 200 đến 239, hoặc từ 5,2 đến 6,2 mmol/dl, có thể bị tăng rủi ro bệnh tim mạch.- Lượng cholesterol nhiều hơn 240, hoặc nhiều hơn 6,2 mmol/ dl, thì nhiều rủi ro bệnh tim mạch.(* Ở Mỹ thường đo lượng cholesterol trong máu bằng con số mg trong 1 decilit máu (mg/dl). Các phòng thí nghiệm ởViệt Nam hay dùng đơn vị milimole/dL)Dựa theo những kết quả khảo cứu gần đây, nhiều Bác Sĩ khuyên bệnh nhân nên giữ cholesterol ở mức dưới 180mg/dL.Nhưng ngày nay việc đo lượng cholesterol trong máu thường đi thêm vào chi tiết, cho biết lượng LDL và HDL, nêncăn cứ vào hai thứ này thì chính xác hơn .LDL nên ở mức dưới 100 mg/dl, nếu là người bình thường. Nếu , là người có những rủi ro khác về bệnh tim mạch,như là di truyền, hút thuốc, tiểu đường, mập phì, v.v thì nên giữ LDL ở mức dưới 70 mg/dL. Trẻ em nên có lượngLDL dưới 35 mg/dL.Trái lại, HDL cao thì tốt. Nên giữ HDL ở mức trên 50 mg/dl.Cũng có khi phòng thí nghiệm cho biết tỷ số cholesterol/HDL, gọi là ước lượng rủi ro tim mạch.Thí dụ cholesterol là 200 mg/dl, HDL là 50 mg/dl, thì tỷ số là 200/50 hay là 4. Tỷ số này đừng để quá 5. Giữ ở mức3,5 là tốt nhất. Tuy nhiên, có ý kiến cho là không cần biết tỷ số này, cứ căn cứ vào lượng cholesterol tổng quát vàLDL, HDL là được rồi.Năm Loại Thức Ăn Làm Giảm CholesterolBS Nguyễn Thị NhuậnTrước giờ chúng ta nói rất nhiều về những loại thức ăn làm tăng cholesterol và được khuyên là nên tránh chúng. Đạikhái thì những thức ăn như thịt đỏ, lòng, trứng, tôm có nhiều cholesterol. Những thức ăn này lại thường được dùngđể chế biến nhiều món ăn khoái khẩu nên nói gì thì nói chúng ta khó mà cầm lòng để tránh khỏi ăn những thức ănnày.Nhưng có những thức ăn nhiều cholesterol thì ngược lại, cũng có những thức ăn chẳng những đã không cócholesterol mà còn có tác dụng làm giảm mức cholesterol LDL tức loại cholesterol "xấu" và làm giảm nguy cơ bịbệnh tim. Những loại thức ăn này là gì và có thể chế biến thành những món ngon không ? Sau đây là 5 loại thức ăncó tác dụng tốt kể trên. Còn chuyện chế biến thành thức ăn ngon thì chắc phải hỏi bà Quốc Việt.1. Oatmeal và oat branChúng ta đã biết là loại chất sợi tan được (soluble fiber) có tác dụng làm giảm cholesterol xấu LDL. Oatmeal chính làmột loại ngũ cốc có chứa nhiều chất sợi tan được này. Chất này còn được tìm thấy nhiều trong đậu hình thận(kidney beans), mầm của bắp cải brussel (brusels sprouts), táo, lê, psyllium, barley và mận khô.Chất sợi tan được làm giảm cholesterol xấu LDL bằng cách nào ? Bằng cách làm giảm sự hấp thụ của cholesterol từruột vào cơ thể. Chất sợi này giống như chất keo và có tác dụng kết hợp với mật (có chứa cholesterol) và cholesteroltừ thức ăn rồi thải ra ngoài.Chỉ cần ăn khoảng 1 cup rưỡi oatmeal mỗi ngày là sẽ thấy cholesterol giảm xuống. Nếu không thích ăn oatmeal, tacó thể ăn oat bran hay cereal ăn lạnh làm bằng oatmeal hay oat bran.Nếu ta ăn 5 tới 10 gram chất sợi tan được mỗi ngày, lượng cholesterol xấu LDL sẽ giảm đi 5 %.
  3. 3. 2. Đậu Nành (Mời đọc bài "Đậu Nành Chống Bịnh")Người Mỹ thường ăn nhiều thịt và nguồn chất đạm chính của họ là từ thịt và từ những nguồn thức ăn động vật. Sáchvở Mỹ thường cho rằng người Á Châu ăn ít thịt và nhiều chất đậu nành hơn họ nên ít bị nguy cô đau tim hơn ngườiMỹ. Tuy chúng ta cũng là người Á Châu nhưng khi qua sống ở Mỹ, nơi thức ăn rất rẻ so với đồng lương, thịt cá thì êhề, chúng ta cũng tập ăn theo lối người Mỹ, tức là ăn thịt rất nhiều. Như vậy vô tình chúng ta đã bỏ đi một lối ăn uốngtốt để theo một chế độ ăn uống nguy hiểm.Chất đạm từ đậu nành hay những thức ăn chế biến từ đậu nành như đậu hũ, hột đậu nành, sữa đậu nành, có thểlàm giảm mực cholesterol xấu LDL và chất béo triglycerides, nhất là khi ăn để thay thế nguồn chất đạm động vật.Ăn 25 tới 50 grams chất đạm đậu nành mỗi ngày sẽ làm giảm cholesterol xấu LDL 4 tới 8 %. Tuy nhiên, chuyện nàykhông dễ gì thực hiện được vì 25 tới 50 grams đậu nành rất nhiều, khó có người nào có thể ăn nổi trong 1 ngày,huống gì trong mỗi ngày đều ăn như thế. Những người có mực cholesterol rất cao sẽ được lợi nhiều nhất nếu theophương pháp ăn đậu nành này.Việc đậu nành làm giảm cholesterol có lẽ có liên hệ tới những chất amino acids của nó. Ngoài ra, đậu nành còn chứamột hợp chất tên là phytoestrogen. Chất nầy có thể làm giảm bệnh tim bằng cách làm nở động mạch vành tim.Tuy nhiên phụ nữ bị ung thư vú hay có nhiều nguy cơ ung thư vú (thí dụ như có mẹ hay chị bị ung thư vú) thì nên hỏilại bác sĩ của mình trước khi ăn đậu nành với số lượng lớn vì người ta chưa biết rõ chất estrogen thực vật chứatrong đậu nành có thể có tác dụng gì lên ung thư vú hay không.3. WalnutsChữ walnuts được tự điển dịch là hạt "óc chó" có lẽ vì quả walnut cứng và lồi lõm giống như một bộ óc. Đập vỡ quảnày ra, ta sẽ có hạt walnuts trông như hình quả thận nối lại nhưng lồi lõm chứ không phẳng như quả thận. Hạt walnutăn bùi và ngon, có lẽ chứa nhiều chất béo không bão hoà. Hạt walnuts có thể làm giảm mức cholesterol trong máumột cách đáng kể. Nhờ chứa nhiều chất béo không bão hoà, hạt walnut còn có thể giúp các mạch máu đàn hồi dễdàng chứ không cứng nhắc.Nếu ăn nhiều hạt walnuts đến mức 20 % năng lượng của một ngày, mực cholesterol LDL có thể hạ xuống 12 %. Hạthạnh nhân almonds cũng có tác dụng tương tự.Tuy nhiên, bạn nên để ý là các loại hạt đều chứa nhiều chất béo - dù là chất béo tốt - nên có nhiều chất calories. Nếuăn nhiều hạt quá, ta có thể bị lên cân. Tốt hơn hết là thay vì dùng những chất béo khác có hại như cheese, bơ, thịtmỡ ... ta thay thế chúng bằng hạt walnuts.4. Cá có nhiều mỡNhững khảo cứu vào thập niên 70 cho thấy người Eskimo ỡ Greenland có mức bệnh tim thấp hơn những giống dânkhác ở Greenland vào cùng một thời kỳ. Khi phân tích thức ăn của các giống dân, người ta thấy dân Eskimo ăn ítchất mỡ bão hoà và rất nhiều mỡ omega-3 lầy từ cá, cá voi hay hải cẩu.Những khảo cứu khác càng ngày càng cho thấy ích lợi của việc ăn cá. Những nguồn chất omega-3 fatty acids làflaxseed, walnuts, dầu canola hay dầu đậu nành.Chất omega-3 fatty acids làm giảm chất béo triglycerides. Ngoài ra nó còn giúp tim bằng cách giảm huyết áp, giúptim đập đều nhịp và giảm nguy cơ bị đông máu trong mạch. Ở những người đã từng bị heart attack, dầu cá làm giảmnguy cơ chết bất thình lình.Nên ăn ít nhất là 2 phần cá mỗi tuần. Những loại cá sau đây chứa nhiều chất omega-3 fatty acids nhất: mackerel,trout ở hồ, herring, sardines, albacore tuna và cá hồi salmon.Tuy nhiên, nên nhớ cá chỉ có lợi cho tim khi ta ăn cá nướng lò hay nướng vỉ, không phải cá chiên hay cá làmsandwich.5. Thức ăn có cho thêm chất plant sterols hay stanollsHiện nay, nhiều nhà chế biến thức ăn có cho thêm một chất lấy từ thực vật ra là sterols hay stanols. Những chất nầycó công thức hoá học rất giống cholesterol, do đó, có thể ngăn chặn việc hấp thụ cholesterol từ ruột vào máu khiếnmức này giảm xuống.Hai thứ có cho thêm chất sterols này là magarine và nước cam. Nhờ vậy, chúng ta có thể giúp giảm cholesterol LDLkhoảng 10 % mỗi ngày.Những chất này không có ảnh hưởng lên chất mỡ triglycerides hay chất cholesterol "tốt" HDL. Nó cũng không có ảnhhưởng lên sự hấp thụ các loại vitamins tan trong mỡ được như A, D, K, và E.
  4. 4. Chỉ số Triglyceride trong máu có liên quan mật thiết tới tim mạchNếu bạn đang ở lứa tuổi trung niên và bạn không biết mức Triglyceride-huyết của mình,có thể bạn đang mang nguy cơ về tim mạch mà không biết.Có thể nhiều người đã biết thế nào là “bad cholesterol” (LDL) và “good cholesterol”(HDL) và vai trò của cholesterol như thế nào trong bệnh tim, nhưng triglyceride cũng cóvai trò rất quan trọng.Triglycerides là gì?Triglyceides là những hợp chất hóa học cung cấp cho cơ thể năng lượng cẩnthiết cho sự chuyển hóa (metabolism). Tryglerides là dạng chất béo thôngthường nhất mà chúng ta tiêu thụ và là thành phẩn chính yếu cùa các dẩuthực vật cũng như mỡ động vật ( animal fats)Phân tử triglyceride là một dẫn xuất của hoá chất glycerol có chứa ba acidbéo (tri = ba phân tử acid béo + glyceride = glycerol) . Các thành phần nàykhi vào ruột non sẽ phân tách ra để rổi sau đó tái kết hợp với cholesterol đểtạo thành chylomicrons. Đây là nguổn năng lượng của các tế bào trong cơthể. Các tế bào mỡ và tế bào gan (liver cells) được dùng làm kho tổn trữ vàsẽ phóng thích chylomicrons mỗi khi cơ thể cẩn tới năng lượng.Mức triglyceride trong máu cao thì có hại ra sao?Mức triglyceride cao là một yều tố rủi ro gây bệnh vữa xơ động mạch(atherosclerosis), và sự tạo thành các mảng mỡ làm các động mạch hẹp lạicó thể dận tới đột quỵ (stroke ) hoặc cơn đau tim (heart attack) . Mứctriglyceride cao một cách rõ rệt cũng có thễ gây bệnh gan mỡ (fatty liverdisease) , bệnh viêm tụy (pancreatitis.)Mức triglyceride trong máu cao cũng có thể có liên quan đến nhựng nguyênnhân khác như bệnh tiểu đường khó điểu chỉnh ( poorly-controlled diabetes) bệnh thận (kidney disease) thuốc men ( như beta blockers, thuốc lợi ti ểu, thuốc ngừa thai)Uống rượu có thể làm tăng mức triglyceride trong máu vì kích thích gan sảnxuất thêm acide béo. Tuy nhiên uống rượu có điều độ ( một ly rượu vang, mộtlon bia hay một ounce rượu mạnh mỗi ngày) có thể quân bịnh sự gia tăng nàycủa mức triglyceride-huyết. Thật vậy uống rượu điều độ có thể tăng nhẹ mức
  5. 5. cholesterol tốt (HDL) trong máu và rượu vang đỏ có nhiểu chất chống oxi hoácó thễ giảm nguy cơ bị bệnh tim(heart disease) Nhưng không phải vì điểu nàymà chúng tôi khuyên các bạn nên bắt đầu uống rượu.Làm sao biết mức triglyceride trong máu cao?Muốn kiểm tra mức triglyceride-huyết thì phải lấy máu đem thủ nghiệm.Thường ra khi thử máu người ta đo cùng một lúc mức triglyceride,cholesterol HDL và cholesterol LDL (cả ba gộp trong bảng lipoprotein-lipoprotein panel). Trước khi thử máu bệnh nhân phải nhịn ăn 12 tiếng đồnghổ .Mức triglycride-huyết được xem là bình thưởng nếu dưới 150mg mỗidecileter 150mg/dL)Từ 150 tới 200mg/dL là mức biên giới (bordeline)Từ 200mg/dL trở lên là mức cao (rủi ro bị vữa xơ động mạch tăng vàdo đó dễ bị bệnh động mạch vành và đột quỵ)Trên 500mg/dL là mức quá cao ( có thể gây viêm tụy)Làm sao hạ thấp mức triglycerideTiến sĩ Ozner nói: ―Tin đáng mừng là có những chiến lược phòng ngừa rấthữu hiệu mà bạn có thể theo để hạ thấp mức triglyceride-huyết‖.Đầu tiên là thực phẩm giàu chất béo omega-3 và các loại cá sống ở vùngnước lạnh là tốt nhất, đặc biệt như cá hồi, cá thu, herring, cá mòi…‖Các loạihạt và đậu như đậu óc chó (walnuts), hạt gai (flaxseed) , pecans, hazenut,đậu nành đều dồi dào chất béo omega-3 và bạn cũng có thể hỏi ý kiến bác sĩđể dùng thêm các loại dinh dưỡng bổ sung (supplements).Các chuyên gia khuyên bạn nên tập trung vào kiểu ăn uống của người dânĐịa Trung Hải như cá và gà, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, rau quả tươi, nhiều tỏi,dầu ô-liu và uống rượu vang đỏ ở mức vừa phải trong các bữa ăn.Cần tránh các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo trans fat có nhiều trongcác thứ thực phẩm làm sẵn đóng gói, nhất là bánh kẹp ( cookies) và bánh quidòn (crackers). Trái lại loại xô-côla đen, phó-mát Parmesan thì nên dùngnhưng không đươc lạm dụng.Trans fat là thứ chất béo nguy hiểm nhất vìchẳng những làm giảm lượng HDL (tốt) mà còn làm gia tăng hàm lượng LDL(xấu).
  6. 6. Tránh uống rượu mạnh, các thứ nước ngọt có đường.Khi mua thực phẩm bạn nên tập thói quen nhìn vào bảng chất cấu thành thựcphẩm (ingredients list) ghi trên bao bì và hạn chế việc mua nhiểu những thựcphẩm mà bảng nói trên có ghi những chữ như sau: sucrose, glucose,fructose, corn syrup, high-fructose corn syrup, maltose, honey or molasses.Nên tập thể dục thường xuyên vì đây là con đường đúng đắn để làm giảmcân. Nếu bạn không có thì giờ cũng nên tập mội tuần 3 lần, mỗi lần từ 30 đến45 phút. Bạn nên tập cho đến khi đổ mồ hôi và nếu bạn ―cảm thấy nhịp tim’‖tăng nhanh một chút là dấu hiệu tốt.Và theo NHLBI (National Heart, Lung and Blood Institute ) thì bạn phải bỏthuốc lá, nếu đang nghiện.Và sau hết nếu mức triglyceride vẫn còn cao, bạn sẽ phải gặp bác sĩ để cócác thứ thuốc giảm mỡ như fibrates, statins và niacin ..
  7. 7. Hạ mức cholesterol xấu (LDL) không cẩn uống thuốcBác sĩ tim mạch Joseph Keenan thuộc Đại học Minnesota thường kê thuốc hạcholesterol statin cho các bệnh nhân của ông. Bản thân ông cũng có bệnh cholesterolcao khá nặng, nhưng ông lại không dùng đươc statin vì thuốc này gây phản ứng phụkhó chiụ như co thắt cơ , và thử nghiệm máu cho thấy cơ của ông bị tổn thương. Vàokhoảng 25 phần trăm bệnh nhân đươc kê statin cũng đã phải bỏ thuốc statin trong vòngsáu tháng như bác sĩ Keenan vậy.Vậy thì những người như Bác sĩ Keenan phải làm sao đây?Một số bác sĩ --như bác sĩ Steven Nissen thuộc Cleveland Clinic---tin tưởng vào khảnăng ―cứu mạng‖ của statin và ông bắt buộc bệnh nhân của ông phải thử tất cà sáuloại khác nhau trước khi kết luận là họ không dung nạp đươc statin. Sau đó , ông chobệnh nhân thử một loại thuốc không phải là statin như Zetia, thuốc này làm giảmcholesterol bẳng cách ức chế sự hấp thu cholesterol trong ruột. Nhưng cũng còn những―vũ khí‖ khác không phải là thuốc trong cuộc chiến chống cholesterol. Đối với nhữngngười không dung nạp đươc statin—và ngay cả những người có uống statin----cácchiến lươc sau đây có thể giúp họ đánh bại cholesterol xấu1- Thưc chế quân bình ( balanced diet)
  8. 8. Thưc chế quân bình (balanced diet ) là nển tảng cho bất cứ chế độ sinh hoạt nàonhằm giảm cholsterol. Đây không có nghĩa là bạn phãi tìm mua những sản phẩm códán nhãn ―ít cholesterol‖ (low cholesterol). Thật vậy theo bác sĩ Christopher Gardnerthuộc Đại học Stanford, một thưc chế phức hợp chú trọng vào thảo mộc, cá, rau, ngũcốc nguyên hạt và trái cây tốt cho việc giảm cholesterol hơn là một thực chế qui ướcgổm những thức ăn sửa soạn sẵn cũng chứa ít các chất mỡ bão hòa và cholesterol.Tại sao vậy? Ông Gardner giải thích lý do là vì các thành phẩn của những thực chế màchủ yếu là thảo mộc tương tác tích cực với nhau để cải thiện diện đồ cholesterol(cholesterol profiles). Dĩ nhiện, bạn cũng cẩn phải bớt ăn thịt đỏ, trứng và phomát.Thực chế Đia trung hải (Mediterranean diet), thưc chế Dash ( Dieteary Approaches toStop Hypertension) và thực chế Ornish (thực chế đặc biệt ít thịt và bơ sữa) là nhữngthức chế biểu tượng cho một thực chế quân bình như nói trên. Một nghiên cứu chothấy là thực chế quân bình cũng giảm cholesterol xấu giống như thuốc statin vậy. Bácsĩ Dean Ornish—người sáng lập ra Preventive Medicine Research Institute , Sausalito,California----đã chứng tỏ là chương trình đa dạng của ông (ăn kiêng, thể dục, giảmcăng thẳng tâm thẩn và hỗ trợ xã hội), tuy khó thực hiện, nhưng không những có thểgiảm tới 40 phẩn trăm mức cholesterol LDL (xấu) mà còn có thể làm các mảng bámtrên thành động mạch nhỏ lại, điểu mà thuộc statin không làm đươc.2- Thê dụcTập thể dục đều đặn là điều thiết yếu. Một số nghiên cứu cho thấy là tập ―aerobic‖ đềuđặn trong thòi gian khoảng 12 tuần lễ có thể tăng cholesterol ―tốt‖ lên 5 hay 10 phẩntrăm, và có thể nhiểu hơn nữa cho một số ngưởi. Lợi ích đối với mức triglyceride vá áphuyết cũng thấy có. Mỗi tuẩn nên tẫp aerobic vừa phải, 5 tới 6 ngày, mỗi ngày tối thiểu30 phút.3- Các chất dinh dưỡng bổ sung (supplements)Tại các tiệm thực phẩm thiên nhiên và trên internet có biết bao nhiêu là những sảnphẩm đươc quảng cáo là cài thiện đươc mức cholesterol, nhưng phẩn lớn đểu khôngcó hoặc có rất ít bằng chứng của sự hữu hiệu (trừ một số-- như acid béo omega-3chẳng hạn—nhưng cũng chưa đươc nghiên cứu đủ chặt chẽ để quyết đoán sự hữuhiệu của chúng )
  9. 9. Nhưng có biệt lệ đặc biệt đối với niacin, sterol thực vật và chất xơ hoà tan. Mặc dầuniacin tăng đường-huyết và làm đỏ mặt nhưng một liều lương hàng ngày (dose) niacincó thể tăng mức cholesterol HDH (tốt) lên từ 15 tới 35 phẩn trăm và giảm mứccholesterol LDL (xấu) xuống cỡ 20 phần trăm. Tuy nhiên niacin có rũi ro gây phản ứngphụ , đặc biệt là khi kết hợp với statin.Một khẩu phẩn sterol thực phẩm (khoảng 2 gram) mỗi ngày từ các thực phẩm như bơmargarine, nước cam, và nước gạo (rice milk) cũng có thễ giảm cholesterol LDLkhoảng 15 phẩn trăm.Ăn nhiểu chất xơ hoà tan, có tự nhiên trong các sản phẩm như lúa mạch (oats), trái hồđào (nuts), hat gai (flax) và vỏ hạt mã để (psyllium husk) và có trong các chất dinhdượng bổ sung như Metamucil cũng có thể hạ mức cholesterol LDL (xấu).Men gạo đỏ (red rice yeast), một chất dinh dưỡng bổ sung rất thông thường, cũng tốt.Nhưng trong men này có chứa lovastatin, chất hoạt tính thuộc loại statin của thuốcMevacorNếp sống thường ra không có tác dụng tốt như statin. Thể dục , một thực chế tốt, vàcác chất dinh dưỡng bổ sung nói chung có thễ giảm cholesterol xấu xuống từ 20 tới 40phần trăm., so sánh với 60-70 phần trăm của statin. Nhưng bác sĩ Keenan ước tính làkhoảng 70 phẩn trăm dân chúng có vấn đề vể cholesterol có thễ kiểm soát mứccholesterol bằng cách thay đổi nếp sống không thôi. Riêng đối ông thì mức cholestetolHDL giảm 60 phẩn trăm nhờ vào ăn kiêng, thể dục, niacin và những chất dinh dưỡngbổ sung khác. Ông nói ― Thật cũng chẳng thua gì lipitor”.Lowering LDL Cholesterol Without Drugs- Adam Voiland- 02/06/2008Qúi vị có thể tham khảo thêmThe Smart Take on StatinsLowest Blood Pressure, Cholesterol Levels the BestOn Medicine: My Life as a Statin JunkieVigorous Exercise Can Really Roll Back the YearsThe Cardiologists Perspective on CholesterolChứng bệnh dư cholesterol
  10. 10. Cholesterol có mặt trong mỗi tế bào của cơ thể. Chất này trông giốngnhư mỡ và là một thành phần quan trọng của các màng tế bào và làmột ―viên đá‖ tạo dựng cho một số hoóc-môn. Nhưng cơ thể chúng tatự sản xuất tất cả cholesterol cần dùng nên bất cứ cholesterol nàochúng ta ăn vào đều dư thừa.Khi cholesterol trong máu quá dư thừa thì chúng sẽ đóng thành mảngmỡ trong mạch máu và các mảng này gây trở ngại cho dòng máu chảytrong các động mạch. Máu có oxygen sẽ không chảy đủ tới tim và nhưvậy nguy cơ bị lên cơn đau tim sẽ tăng. Nếu máu chạy lên não màthiếu.thì sẽ gây ra đột quỵ (stroke).Cơn đau timMảng cholesterol (cholesterol plaque) đóng trênthành đông mach vành (coronary arteries) gâyra cục đông máu (blood clot) làm nghẽn dòngmáu.tải oxygen tới các cơ tim. Trên hình ta thấyphẩn cơ tim bị chết (dying muscle)Đột quỵMáu chuyển oxygen lên não bị nghẽn vì cụcđông máu (blood clot) trong động mạch. Trênhình ta thấy hình vẽ phần não bị tổn thương vìthiếu máuChứng bệnh dư cholesterol huyết ( hypercholesterolemia) không cótriệu chứng gì,chỉ có thử máu mới phát hiện đươc.Nhưng đáng mừng là chứng bệnh này rất dễ phòng ngừa. Chúng ta chỉcần ăn uống cho lành mạnh, tập thể dục đều đặn và thay đổi nếp sốnglà có thể giàm đươc. cholesterol. Đôi khi chúng ta cũng cần phải uốngthuốc.
  11. 11. I- ĂN UỐNG LÀNH MẠNHDưới đây là năm loại thức ăn chính giúp giảm cholesterol1- Bột và cám yến mach ( oatmeal and bran)Yến mạch chứa các chất sợi hoà tan (soluble fibers) làm giảmlipoprotein mật đô thấp (low density lipoprotein- LDL) tức là cholesterol―xấu‖. Những thưc phẩm khác như đậu lửa (kidney bean), táo (apple),lê (pear), psyllium, lúa mạch (barley) và mận (prune) cũng có. chất sợihoà tanChất sợi hoà tan nói trên giảm sự hấp thu cholesterol qua đường ruột.Mười gram chất sợi hoà tan hoặc nhiều hơn mỗi ngày sẽ hạ bớtcholesterol toàn phần và LDL cholesterol (xấu). Một tách rưỡi yến mạchnấu chín cung cấp 6 gram chất sơi hoà tan, nên ăn thêm trái cây nhưchuối chẳng hạn để phụ thêm 4 gram nữa thì đủ số 10 gram mỗi ngày.2-Hạt óc chó, hạnh nhân … (walnut, alomonds …)Thí nghiệm cho biết hạt óc chó giảm đáng kề cholesterol trong máu. Vìchứa nhiều acid đa không bão hòa nên hạt óc chó còn giữ cho cácmach máu đươc lành mạnh và đàn hồi. Hạt hạnh nhân cũng có tácdụng tương tự và chỉ cần ăn hạnh nhân trong bốn tuần là thấy kết quảliền.Một thực chế giảm cholesterol mà 20 phần trăm calori do hạt óc chócung cấp có thể giảm tới 12 phẩn trăm cholesterol LDL (xấu). Vì tất cảcác loại hạt nói trên đểu chứa nhiều calori nên chỉ cần ăn một vốc là đủ( dưới 2 ounce hay 57 gram).Cũng như đối với bất cứ thực phẩm nào, ăn quá nhiều sẽ làm lên cân,mà nếu mập quá thì rủi ro bị bệnh tim lại tăng. Muốn tránh lên cân bạnhãy thay thế các thực phẩm chứa nhiểu chất béo bão hoà bằng các
  12. 12. loại hạt, tỉ dụ như thay vì dùng pho-mát, thịt hay các mảnh bánh mìnướng để làm sà-lách thì bạn hãy thêm vào sà lach môt nắm hạt ócchó hay hạnh nhân.3-Cá và các acid Omega-3Nghiên cứu đã xác nhận lợi ích giảm cholesterol của cá có mỡ vì loại cánày chứa nhiều acid béo Omega-3. Các acid béo Omega-3 cũng còngiúp ích cho tim bằng cách hạ huyết áp và giảm rủi ro bị cục đông máu.Đối với những người đã bị lên cơn đau tim thì dẩu cá hay các acid béoOmega-3 còn giảm đáng kể rủi ro bị chết đột ngột.Các bác sĩ khuyên nên ăn ít nhất hai khẩu phần cá mỗi tuần. Các cáthu (mackerel), cá hương (lake trout), cá trích (herring), cá mòi(sardine), cá ngừ (albacore tuna) và cá hồi (salmon) chứa nhiều acidbéo Omega-3 nhất. Tuy nhiên muốn bảo đảm sự lợi ích của cá đối vớitim thì cá nên đươc bò lò hay nướng vỉ.Bạn nào không thích ăn cá thì có thể ăn hạt lanh xay ( ground flax seed)hay dùng dầu canolaBạn cũng có thể uống thuốc bổ sung Omega-3 hay dầu cá nhưng nhưvậy bạn chỉ hưởng đươc một số lợi ích mà thôi và không có đươcnhững chất dinh dưỡng khác từ cá như selenium. Nếu bạn quyết địnhuống thuốc bổ sung thì bạn nên cẩn thận trong ăn uống và chỉ ăn thịtnạc hay rau thay cho cá4-Dầu ô-liuDầu ô-liu chứa một hỗn hợp các chất chống oxi-hóa mạnh có thể hạmức cholesterol LDL (xấu) mà không ảnh hưởng gì tới mức cholesteroltốt (HDL)Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dươc phẩm (FDA) khuyên nên dùng 2muỗng súp dầu ô-liu ( 23 gram) mỗi ngày để có thể hưởng lợi ích củadầu này. Bạn có thể dùng dầu ô-liu để xào rau, thêm vào nước sốtmarinat hay trộn với dấm làm nước sốt cho sà-lách. Bạn cũng có thểdùng dầu ô-liu để thay cho bơ phết lên thịtTheo một số nghiên cứu thì lợi ích hạ cholesterol của dầu ô-liu cònnhiều hơn nữa nều dùng dẩu loại ―extra virgin‖ tức là dầu ít biến chế vàchứa nhiểu chất chống oxi hoá tốt cho tim. Nên tránh dùng dầu loại―light‖ vì loại này biến chế nhiều, tuy mầu nhạt hơn nhưng lượng chấtbéo hay calori vẫn cao.
  13. 13. 5-Thực phẩm tăng cường sterol thực vật hay stanolHiên nay trên thị trường có bán những thực phẩm tăng cường sterolhay stanol là những chất chiết từ thảo mộc có công dụng ngăn chặn sựhấp thu cholesterol.Margarine, nước cam vắt, hay yogurt tăng cường sterol thực vật có thểgiảm tới hơn 10 phần trăm cholesterol. Muốn có kết quả thì mỗi ngàycần ít nhất 2 gram sterol thực vật , tương đương với 237 millilít (khoảng 2 lần 8 ounce) nước cam vắt tăng cường sterol thực vât,Sterol thực vật hay stanol trong thực phẩm tăng cường không có ảnhhưởng lên các mức triglycerides và HDL cholesterol (tốt) mà cũngkhông làm xáo trộn sư hấp thu các vitamin hoà tan trong mỡ nhưvitamin A,D,E và KHội American Heart Association khuyên các người có mức cholesterolLDL (xấu) cao hơn 160 mg/ decilit (4.1 mmol/L) nên ăn các thực phẩmtăng cường sterol thực vậtChú giảiKhi muốn thay đổi chế độ ăn uống, bạn cần nghĩ tới việc cắt giảm cácloại và số lương chất béo làm tăng cholesterol.mà bạn đang ăn Nhưvậy bạn sẽ cải thiện đươc mức cholesterol nói riêng và sức khoẻ củabạn nói chung.Khi cắt giảm chất béo, bạn nên chú trong vào các chất béo bão hoà vàchất béo trans fat..Các chất béo bão hòa trong thịt và một số dầu làmtăng cholesterol toàn phần. Các chất béo trans fat —đôi khi dùng làmbánh qui và bánh ngọt --- đăc biệt không tốt vì làm tăng cholesterol xấuLDL và làm giảm cholesterol tốt HDL. Bạn nên cố gắng giới han sốcalori cung cấp bởi chất béo bão hoà xuống dưới 10 % một ngày vàloai bỏ càng nhiểu chất béo trans fat càng tốt,
  14. 14. II- NẾP SỐNG LÀNH MẠNHDưới đây là năm thay đổi hàng đầu vể nếp sống để giảm cholesterol1- Giảm cânNặng hơn tiểu chuẩn vài pound cũng đủ làm cholesterol tăng. Do đó chỉcần gầy đi từ 5 tới 10 pound ( 2.3 tới 6 kg) cũng đủ hạ thấp mứccholesterolBạn hãy thẳng thắn duyệt xét thói quen ăn uống và công việc thuờnglàm hàng ngày rồi cân nhắc nhu cầu phải giảm cân và phương cách đểthực hiện điều đóNếu tới giờ ăn bạn cảm thấy bực bội hay chán nản thì bạn hãy đi dạomột vòng..Nếu buổi trưa nào bạn cũng phải mua đổ ăn nhanh thì bạn hãy chiụkhó mang theo từ nhà môt ít thức ăn lành mạnh mà ăn cho tốt.. Khi ngổixem ti vi bạn hãy ăn vài củ cà-rốt thay vì vừa xem vừa nhai khoaichiên. Ngoài ra bạn nên tìm cách vận động nhiểu hơn trong khi làmcông viêc hàng ngày, tỉ như leo cầu thang thay vì đi thang máy. Bạnnên nhớ là vận đông —nhiều lẩn một ngày, mỗi lần chỉ chừng mườiphút thôi cũng đủ giúp bạn giảm cân. Điều chính yếu là môt khi đãquyết định thay đổi thì bạn đừng có đồi ý.2- Ăn những thức ăn bổ dưỡng cho timNgay cả nếu trong nhiều năm qua bạn ăn uống bừa bãi mà bây giờbạn thay đổi nếp sống thỉ vẫn có thể giảm cholesterol và cải thiện sứckhỏe của tim- Lựa chọn những chất béo lành manh hon.Chất béo bão hòa trong thịt đỏ và sản phẩm bơ sữa làm tăngcholesterol toàn phẩn và cholesterol xấu (LDL) Nói chung , bạn khôngđược dung nạp mỗi ngày quá 10 phẩn trăm calori từ chất béo bãohòa. Bạn hãy chọn những miếng thit nạc , những sản phẩm bơ sữa cóít chất béo,và những chất béo đơn không bão hoà thường có trong ôliu, đậu phọng và dầu canola.-Loai bỏ các chất béo trans fat
  15. 15. Chất béo transfat có trong các thức ăn chiên và nhiểu sản phẩm bầybán ngoài chợ như bánh qui, bánh qui dòn, bánh ngọt snack.Ban đừng tin vào nhãn ―trans fat free‖ (không có trans fat) dán trên baobì vì tại Hoa kỳ nếu một thực phẩm chứa dưới 0.5gram trans fat chomỗi khẩu phần thì đươc coi là không có trans fat .Tuy rằng số lượngthấy nhỏ vậy nhưng nó sẽ tích luỹ nhanh chóng nếu bạn ăn quá nhiểucác thức ăn ấy. Bạn nhớ phải đọc kỹ bảng liệt kê thành phẩn nếu thấycó ghi chữ ― dầu hydrogen hóa‖ (hydrogenated oil) thì chắc chắn thứcăn ấy có trans fat-Hạn chế lượng cholesterol dung nạpLượng cholesterol dung nap không nên vượt quá 300 mg /ngày—hoặcdưới 200mg cho người bị bệnh tim. Đồ lòng gia súc , lòng đỏ trứng vàcác sản phẩm sữa nguyên chất chứa nhiều cholesterol nhất. Bạn hãylựa chọn thit nạc , trứng ―giả‖ và sữa đã lấy hết kem-Lực chọn ngũ cốc nguyên hạtNhiểu chất dinh dưỡng khác nhau trong ngũ cốc nguyên hạt có lợi chotim.Bạn hãy ăn bánh mì nguyên hạt, mì nguyên hạt , bột lúa mi nguyên hạtvà gạo lức-Dự trữ trái cây và rau.Trái cây và rau chứa nhiểu chất sợi có công dung giảm cholesterol.Mùa nào thì bạn nên ăn trái cây mùa nấy. Nếu bạn thích trái cây khôthì chỉ nên ăn mỗi ngày một vốc bằng nắm tay thôi (khoảng một hay haiounce) vì trái cây khô có nhiều calori hơn trái cây tươi-Ăn các thực phẩm có nhiều acid béo Omega-3Các acid béo Omega-3 giúp giảm cholesterol xấu (LDL). Một số loại cánhư cá hồi, cá thu , cá kèo chứa nhiều acid béo Omega-3. Các nguồnOmega -3 khác gồm có hạt óc chó (walnut), hạt hạnh nhân và hạt lanhxay.3- Tập thể dục mỗi ngàyDù bạn có béo hay không, tập thể dục vẫn giúp giảm cholesterol. Hơnnữa các hoạt động thể lực vừa phải có thể làm tăng cholesterol tốt(HDL). Nếu bác sĩ đổng ý, bạn có thể tập từ 30 tới 60 phút mỗingày.Bạn hãy đi bộ nhanh vào giờ nghỉ trưa. Bạn hãy đi làm bằng xeđạp. Bạn hãy bơi vài vòng. Bạn hãy chơi một môn thê thao ưa thích.Muốn có động cơ thúc đẩy, bạn nên kiểm một bạn cùng tập hoặc gia
  16. 16. nhâp một nhóm nào đó. Và bạn nên nhớ bất cứ hoạt động nào cũngđều hữu ích. Ngay cả khi bạn leo cẩu thang thay vì dùng thang máyhoặc làm vài động tác đứng lên ngổi xuống trong khi xem TV cũng đemlại lợi ích cho sức khoẻ4- Bỏ hút thuốcNếu bạn đang hút thuốc thì nên ngưng liền. Bỏ thuốc sẽ giúp cải thiệnmức cholesterol tốt (HDL). Và lợi ich không phải chỉ có thế đâu. Chỉ 20phút sau khi bỏ thuốc, huyếp áp sẽ giảm. Trong vòng 24 tiếng rủi ro bịlên cơn đau tim cũng giảm. Sau một năm rủi ro bị bệnh tim chỉ bằngphân nửa so với người nghiện thuốc. Sau 15 năm rủi ro sẽ tương tựnhư nguời chưa bao giờ hút thuốc5- Uống rươu có điều độUống rượu điều độ có liên hệ với mức cholesterol HDL (tốt) cao ,nhưng lợi ích không đủ nhiều để khuyến khích những người chưa baogiờ uống rượu Nếu bạn thích rượu thi chỉ nên uống có chừng mực tứclá không quá môt ly mỗi ngày cho phụ nữ và một tới hai ly cho đàn ông.Uống quá nhiều rượu có thể dẫn tới những vấn đề nghiêm trọng về sứckhoẻ như cao huyết áp, trụy tim hay đột quỵChú thíchNhiều khi thay đổi nếp sống cho lành mạnh không đủ để hạ mứccholesterol. Khi thay đổi nếp sống bạn phải lựa chọn nếp sống nào màbạn có thể tiếp tuc duy trì sự thay đổi lâu dài và bạn đừng nên nản lòngkhi không thấy kết quả ngay. Nếu bác sĩ khuyên bạn nên uống thuốc đểhạ mức cholesterol thì bạn hãy làm theo như chỉ dẫnIII - CHỮA TRỊThay đổi nếp sống có thể cải thiện mức cholesterol. Nếu sau nhữngthay đổi quan trọng như ăn uống lành mạnh hơn, vận động thể lực đều
  17. 17. đặn và tránh không hút thuốc mà mức cholesterol toàn phần của bạn--đặc biệt là mức cholesterol xấu LDL--vẫn cao thì bạn sẽ đươc bác sĩ kêtoa thuốc để uống.1- Làm sao biết mức cholesterol vẫn còn cao?Bác sĩ sẽ gởi bạn tới phòng thí nghiệm để lấy máu kiểm tra các mứccholesterol.Thử nghiệm máu này đươc gọi là lipid panel/ lipid profile và cho biết- cholesterol toàn phần- LDL cholesterol- HDL cholesterol- Triglycerides (một loại chất béo trong máu)Muốn chính xác bệnh nhân không đươc ăn uống gì (ngoại trừ uốngnước lã) từ 9 đến 12 tiếng trước khi lấy máu.Kết quả thử nghiệm đươc lý giải như sauCholesterol toàn phầnDươì 200 mg/dL mong muốn200 – 239 mg/dL mấp mé cao240 mg/dL hay hơn caoLDL cholesteroldưới 70 mg/dL tối ưu cho người có rủi ro bị bệnhtim rất caodưới 100mg/dL tối ưu cho những người có rủi ro bịbênh tim100 – 129 mg/dL gần tối ưu130 - 159 mg/dL mấp mé cao160 - 189 mg/dL cao190 mg/dL rất caoHDL cholesteroldưới 40 mg/dL kém40 – 59 mg/dL khá hơn60 mg/dL hay hơn tốt nhấtTriglycerides
  18. 18. dưới 150 mg/dL mong muốn150 – 199 mg/dL mấp mé cao200 – 499 mg/dL cao500 mg/dL hay hơn rất caoVì LDL cholesterol (xấu) có liên kết trực tiếp với bệnh tim nên trị liệunhắm chính yếu vào việc giàm mức cholesterol LDL này. Điều nàykhông phài đơn giản như biễu đồ cho thấy bởi vỉ mức LDL có thể thayđổi tùy theo rủi ro bị bệnh tim mạch của mỗi ngưởi.Đối với đại đa số thì mức LDL phải dưới 130 mg/dL. Nếu người nào cónhững yếu tố rủi ro khác về bệnh tim thì mức LDL có thể dưới 100mg/dL. Nếu rủi ro bị bệnh tim rất cao thì mức LDL có thể hạ xuống tớidưới 70mg/dLVậy những ai đươc coi là có rủi ro rất cao?Đó là những người đã có lần bị lên cơn đau tim haynhững người bị bệnh tiểu đường. . Ngoài ra haihoặc trên hai yểu tố rủi ro dưới đây cũng liệt mộtngười vào loại có rủi ro rất cao-hút thuốc lá-cao huyết áp-HDL cholesterol (tốt) thấp.-gia đình có tiểu sử bị bệnh tim lúc trẻ-đàn ông trên 45 tuổi, đàn bà trên 55 tuổi.2-Các loại thuốc giảm cholesterolViệc lựa chọn thuốc hay kết hợp các thuốc khác nhau phụ thuộc vàonhiểu yếu tố như các yếu tố rủi ro cá nhân, tuổi tác, tình trạng sức khoẻvà các tác dụng phụ của thuốc,Thông thường bác sĩ có những lựa chọn sau đây:-StatinsStatins—là thuốc thông dụng nhất –có công dụng phong bế một chấtmà gan cần tới để sàn xuất cholesterol. Cholesterol trong các tế bàogan bị giảm làm cho gan phài hút cholesterol từ máu.. Statins còn giúptái hấp thu cholesterol từ các chất lắng đọng trên thành động mạch vànhư vậy có thể đảo đổi bệnh động mạch vành.Các chất statins chính là atorvastatin (Lipitor), fluvastatin (Lescol),lovastatin (Altoprev,
  19. 19. Mevacor), pravastatin (Pravachol), rosuvastatin (Crestor)và simvastatin(Zocor)-Bile-acid-binding resinsGan sử dụng cholesterol để làm ra các acid mât cần thiết cho sự tiêuhoá.Các thuốc cholestyramine (Prevalite,Questran), colesevelam (WelChol) và colestipol(Colestid) giảmcholesterol một cách gián tiếp bẳng cách bám dính vào các acid mật.Điều này ép buộc gan phải sử dụng cholesterol dư thừa để sản xuấtthêm acid mật , và do đó làm giảm cholesterol trong máu-Cholesterol absorption inhibitorsRuột non hấp thu cholesterol từ thức ăn rồi phóng thích vào máu.Thuốc esetimibe (Zetia) giúp giảm cholesterol trong máu bằng cách hạnchế sự hấp thu cholesterol mang tới bởi thức ăn.-Combination cholesterol absorption inhibor and statinThuốc kết hợp ezetimibe-simvastatin (Vytorin) giảm cả sự hấp thucholesterol bởi ruột non và cả sư sản xuất cholesterol trong ganNếu mức triglycerides cũng cao thì bác sĩ có thể kê các thuốc sau đây-FIbratesCác thuốc fenofibrate (Lofibra, Tricor) và gemfibrozil (Lopid) giảmtriglycerides bẳng cách cản trở gan sản xuất ra lipoprotein mật độ rấtthấp (VLDL cholesterol) và tăng tốc việc lấy triglycerides ra khỏi máu..VLDL cholesterol chứa phần lớn triglycerides-NiacinNiacin (Niaspan) giảm triglycerides bẳng cách han chế khả năng sảnxuất cholesterol LDL và VLDL của gan. Niacin mua theo toa bác sĩ mớithích hợp vì thuốc dinh dưỡng bổ sung có chứa niacin bán tự do khôngcó hiệu quả hạ mức triglycerides…Tất cả các thuốc trên đều đươc cơ thể dung nạp tốt nhưng hiệu năngthay đổi tùy theo bệnh nhân. Các tác dụng phụ thông thường là đau nơida dày, táo bón, buồn nôn và tiêu chảy,. Khi uống thuốc cholesterol,bác sĩ sẽ kiểm tra đinh kỳ chức năng của gan xem gan có bị ảnh hưởngcủa thuốc không3-Các sản phẩm thiên nhiên giúp giảm cholesterol
  20. 20. Môt số ít sản phẩm thiên nhiên đã đươc chứng tỏ là có thể giảmcholesterol,.Nều được bác sĩ đồng ý, bạn có thể thử các chất bổ sung và sản phẩmgiảm cholesterol sau đây:- trích ly của atisô- lúa mạch- beta-sitosterol ( có bán dưới dạng thuốc bổ sung và có trong một sốloại margarine như Take Control)- blond psyllium (có trong vỏ hạt và các sản phẩm như Metamucil)- trích ly của tỏi.- cám yến mạch (oat bran) ( có trong bột yến mạch và yến mạchnguyên hạt)- sitostanol ( cóbán dưới dạng thuốc bổ sung và có trong một sốmargarine như Benecol)Khi dùng những sản phẩm thiên nhiên này bạn cần cho bác sị trị liệubiết.High blood cholesterol- MayoClinic- 05/31/08Các cục đông máu trong tĩnh mạch tăng rủi ro bị lên cơn đau timCuc đông máu trong tĩnh mạch (vein blood clots) tăng gần gấp đôi rủi ro bị lêncơn đau tim hay đột quỵ trong vòng thời gian một năm.Cho tới nay người ta đã biết là cuc đông máu trong động mạch vành lànguyên nhân thông thường của các cơn đau tim và đột qụy, còn cuc đôngmáu trong tĩnh mạch không có liên quan gì. Nhưng theo nghiên cứu mới đâytại Đan mạch,cuc đông máu trong tĩnh mạch có khả năng tăng tới 90 phầntrăm rủi ro bị lên cơn đau tim hay đột qụy trong vòng thời gian một năm.Trong báo cáo đăng trên tạp chí Lancet, bác sĩ Henrick Sorensen, trưởngnhóm nghiên cứu Đan mạch cho biết ―Đây là lần đầu tiên một sự liên hệ nhưvậy đã được xác định” Ông cho biết là hiên nay chưa ai biết lý do tại sao cụcđông máu trong tĩnh mạch, các cơn đau tim và đột qụy lại có liên hệ với nhau,nhưng theo ông bệnh mập phì có thể là một yếu tố chủ chốt.Các cục đông máu trong tĩnh mạch xẩy ra khi dòng máu trong tĩnh mạch sâu(deep vein) bị hạn chế--thường ra ở chân. Chứng huyết khối tĩnh mạch sâu(deep vein thrombosis-DVT)) tự nó không nguy hiểm tới tính mạng nhưng cóthể làm chết người nếu các cuc đông máu truyền qua cơ thể lên tới phổi gâynên chứng nghẽn mạch phổi.
  21. 21. Hình bên mặt cho thấy cục đông máu trong tĩnhmạch nơi bắp đùi làm phần chân dưới bì viêmsưngTheo bác sĩ Sorensen việc phát hiện ra sự liên hệ giữa các cục đông máutrong tĩnh mạch với các cơn đau tim và đột qụy qủa là bất ngờ bởi vì sự kiênxẩy ra hoàn tòan khác với điều người ta vẫn coi như là nguyên nhân chínhgây ra các các cơn đau tim. Tỉ như, các nhà khoa học đã biết từ lâu là cáccơn đau tim và đột quỵ xẩy ra vì thành động mạch cứng lại, thế mà các cụcđông máu đâu có làm các tĩnh mạch cứng lại.. Bác sĩ Sorensen kết luận ―Cáctĩnh mạch không có cùng môt tiến trình vì vậy chúng tôi rất ngạc nhiên thấy cósự liên hệ”Vein clots up risk of heart attack- Michael Kahn- 11/22/07

×