Nguoithay
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Nguoithay

on

  • 597 views

 

Statistics

Views

Total Views
597
Views on SlideShare
597
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Nguoithay Nguoithay Presentation Transcript

  • FRANK McCOURTNGƯ I TH Y(Trích o n)Bánh mỳ k p bi t bay và chuy n h nhò v i c u (*)Chúng n kia r i.Mà tôi chưa s n sàng.Tôi s n sàng th nào ư c ch ?Tôi là th y giáo m i, còn ang t p s mà.Ngay ngày u tiên trong i th y giáo c a mình, suýtn a tôi b sa th i vì ăn chi c bánh mì k p c a m t c uh c sinh trung h c. Ngày th hai tí n a tôi b sa th ivì nói n kh năng k t b n v i c u. Ngoài ra ch ngcó gì c bi t áng nh trong ba mươi năm tôi d y cácl p trung h c thành ph New York. Tôi v n thư ngng v c không bi t mình có úng ch hay không.Cu i cùng tôi t h i làm sao mình ã tr n i lâunhư ng y.ó là tháng Ba năm 1958. Tôi ng i trên b c gi ngtrong m t phòng h c còn v ng hoe c a trư ng Trungh c Hư ng nghi p và K thu t McKee vùng StatenIsland, thành ph New York. Tôi t n m n ngh ch m yth ngh m i c a mình: năm t p k p gi y màuvàng, m i t p cho m t l p; m t cu n dây chun b r n,m t t p gi y k dòng nâu nâu t th i Th chi n, lem
  • nhem v t nh ng th ã t o ra nó; m t mi ng b t laub ng cũ mèm; m t x p th màu tr ng tôi s l n lư tnhét vào các khe trong cu n S i m danh màutr y xư c giúp tôi nh tên hơn m t trăm sáu mươiem, trai và gái, c a năm l p khác nhau, ngày ngàyng i thành hàng l i trư c m t mình. Trên th này tôis ghi i m chuyên c n, i mu n c a chúng và ánhnh ng d u nh khi các cô c u bé làm i u sai qu y.Ngư i ta d n tôi dùng bút ghi nh ng vi c sai qu ynày, nhưng nhà trư ng không c p phát, thành ra bâygi tôi ph i làm ơn xin ho c t b ti n ra mua, vì bútdùng ghi nh ng vi c sai qu y là vũ khí m nh nh tc a th y giáo. Ngoài ra tôi còn ph i mua th n a.Nư c M th i Eisenhower có ph n vinh, nhưng sph n vinh này không nh gi t xu ng t i các trư ngh c, t i nh ng ông th y m i vào ngh c n h c c chovi c gi ng d y thì l i càng không. Hi u phó ph tráchhành chính có công văn nh c nh m i giáo viên vtình tr ng tài chính khó khăn c a thành ph và khuy ncáo ti t ki m trong vi c s d ng h c c . Sáng hôm ytôi ph i quy t nh. Ch m t phút n a thôi ti ngchuông s rung lên. Chúng s ùa vào l p và chúng snói gì khi th y tôi ng i th trên b c nh ? Này, xemkìa. Ông y tr n tránh. Chúng th o b t thóp th y giáol m. Ng i th trên b c nghĩa là anh s , ho c lư i.Anh dùng b c gi ng làm hàng rào ch n. T t nh t làanh hãy ra ngoài kia và ng trư c m t chúng. Hãyón nh n h u qu . T ra là ng nam nhi. Ch m t saisót trong ngày u s ph i m t nhi u tháng ròng m iv t vát l i n i.ám tr ang vào l p kia u choai choai,mư i sáu tu i, t vư n tr t i gi là mư i m t năm.Các th y n r i các th y i, lo i: già, tr , nghiêm,hi n. Lũ tr quan sát, săm soi, ánh giá. Chúng hi ungôn ng c a cơ th , s c thái gi ng nói, thái c aanh nói chung. Chúng ch ng c n ph i ng i ì ra trongphòng v sinh hay căng tin bàn tán v nh ng i u này.Chúng ch ti p thu qua mư i m t năm, r i truy n l icho nh ng th h sau. Coi ch ng cô Boyd y, chúngkháo nhau. Coi ch ng bài làm nhà, cha n i, coich ng bài làm nhà, cô s a l i y nhé. Cô ch m bàiy! Cô không có ch ng, thành ra ch ng có vi c gìkhác làm. C tìm th y cô có gia ình v i con cáimà ghi tên h c, h không còn thì gi mà ng i ì rach m bài hay c sách. N u cô Boyd thư ng xuyênn m ng a ra thì cô s không cho nhi u bài làm nth âu. Cô toàn ng i nhà v i con mèo, nghe nh c ci n và ch m bài, làm tình làm t i b n mình. Côkhông gi ng m y th y cô khác. H cho mình c ngbài làm, r i ngo c m t cái coi như xong, ch ng bu n
  • li c m t. Mình có cóp c trang Kinh thánh cũng v nư c h phê “Gi i”. Cô Boyd thì không th . Ngay tu cô ã b t thóp ư c mình r i. Charlie này, cô xinl i, em t làm bài này ư? Mình s ph i thú th t,không, không ph i mình t làm; cha n i ơi, th là ch tm t ngáp.n l p s m th này là sai l m, vì ta có quánhi u thì gi ng m nghĩ v nh ng chuy n s ph ii m t. Gan tr i âu ra, khi n tôi t th r ng b nlĩnh tr ám choai choai M ? T i ngu xu n. Gan ymà ra ch âu. ang là k nguyên Eisenhower và báochí tư ng trình v n i bu n chán to l n c a thanhthi u niên M . Chúng là “Nh ng a con l c loài c anh ng a con l c loài c a Th h l c loài”. Phimnh, ca nh c, sách v k cho chúng ta v n i bu nchán c a chúng: K n i lo n vô c , H c ư ng-Ch nr ng xanh, Chuy n khu ph phía Tây, B t tr ngxanh_(1). Chúng ưa ra nh ng tuyên ngôn làm ta tuy tv ng. Cu c i vô nghĩa. Ngư i l n r t m t ám bngoài gi d i. Th thì s ng làm gì? Chúng ch ngcó gì ch mong, ch ng có n i m t cu c chi n tranhchúng d ph n tàn sát ám th dân nh ng x s xaxôi, r i eo huân chương kh p khi ng i di u hànhtrên i l Broadway dư i mưa hoa gi y cho àn bàcon gái chiêm ngư ng. Ch ng ích gì n u chúng thanth v i các ông b m i v a tham chi n xong, hay v icác bà m ã ph i làm thân chinh ph su t th i gianch ng chi n u nơi xa. Các ông b nói, Này, câmmi ng i. ng qu y r y tao. Mông tao găm c ngm nh n ây này, tao không r i hơi cho cái trò thanvan chê bai c a mày, trong khi b ng mày no phư nra, t áo qu n thì nh i y p. Chúa , b ng tu i màytao ã ph i nai lưng lao l c bãi ng nát, r i làmphu khuân vác b n tàu có th g i con l a n nlà mày vào trư ng h c. Lo n n lô m n tr ng cá ch tti t c a mày i và làm ơn yên cho tao c báo.B n thi u niên bu n chán n m c ch còn cáchl p thành băng ng ánh nhau v i các băng ngkhác, không ph i ki u u như trong các b phimd ng nh ng m i tình b t h nh, có m nh c ai oánlàm n n, mà thương trí m ng trong ti ng gào thétch i r a, b n g c Ý, b n M da en, b n g c Ireland,Puerto Rico âm chém hay ph ng nhau b ng dao,xích, g y bóng b u d c trong Central Park và ProspectPark và c ây nhu m máu c a chúng, máu thì luônb t k g c gác t âu. R i giá s có gi t chóc thìcông lu n li n ph n n và lên án, r ng n u nhà trư ngvà th y cô làm úng ph n s thì s không x y ranh ng chuy n kinh hoàng kia. Có nh ng nhà ái qu ccòn tuyên b , N u lũ tr này th a thì gi và s c l c
  • cho ng nhau, sao không g i chúng ra nư c ngoàiánh b n C ng s n kh n ki p, nhân th gi i quy t v nn n này m t l n cho d t i m luôn?Trư ng hư ng nghi p b l m ngư i khinh r ,xem là bãi rác cho b n h c sinh không trìnhvào trư ng trung h c bình thư ng. úng là kênh ki ur m. Công lu n ch ng c n bi t r ng có hàng nghìnthanh niên thi t tha tr thành th cơ khí ôtô, th làmp, th máy, th i n, th thi c và th m c. Nh ngthanh niên này không mu n b n tâm r i trí v cu cC i cách Tôn giáo(1)_, v cu c Chi n tranh năm1812(2)_, v Walt Whitman, v thú thư ng th c nghthu t, hay i s ng tình d c c a loài ru i gi m.Nhưng ư c thôi, cha n i ơi, n u ép thì chúng tôis h c mà. Chúng tôi s ng i nghe gi ng nh ngchuy n ch ng h liên quan gì t i cu c s ng c a mình.Chúng tôi s làm vi c trong phân xư ng c a nhàtrư ng là nơi chúng tôi h c bi t v th gi i hi n th c,chúng tôi s c úng m c v i th y cô, bi n kh iây sau b n năm. Thoát n !Lũ chúng y. Cánh c a l p b t m nh vào t m n pph n ch y su t bên dư i b ng, làm b i ph n bay mù.Vào l p là c m t v n to tát. Sao chúng không thi vào l p m t cách bình thư ng, chào th y cô r ing i vào ch ? Không. Ph i xô y chen l n cơ. M ta làm b lên gi ng e d a “Ê, li u h n y” thì li ncó a khác áp “Sao nào?”. Chúng ch i nhau, ph tl h i chuông th nhì, chúng n n ná mãi m i ch ung i xu ng cho. ư c y, cưng. Coi kìa, có ông th ym i trên kia kìa, th y m i thì bi t m gì. Sao? Chuôngreo à? Th y à? Lính m i tò te. Lão nào th ? C n quáigì bi t! Chúng nói chõ qua l p, vươn ngư i trênnh ng chi c gh mà v i chúng là quá nh , du i dàichân, r i cư i toáng lên khi có ai v p ph i. Chúngnhìn ăm ăm ra ngoài c a s , ngó nghiêng lá c Mphía trên u tôi hay nh ng b c chân dung mà côMudd, nay ã v hưu, treo trên tư ng, chân dung c aEmerson, Thoreau, Whitman, Emily Dickinson vàErnest Hemingway - ông ta n ây b ng cách nàonh ? ó là hình bìa t p chí Life; âu âu cũng th yt m hình này. Chúng dùng dao v ch lên m t bàn tênt t c a mình, hay nh ng tuyên ngôn tình yêu qua tráitim v i mũi tên xuyên qua, bên c nh nh ng v t v chc a các b c cha anh t nhi u năm trư c. Vài m t bàncũ b khoét sâu n n i nhìn th y c u g i chúngqua nh ng l h ng mà xưa kia v n là nh ng trái timvà h tên. Nh ng ôi trai gái ng i bên nhau, tay n mtay, v a th th v a nhìn sâu vào m t nhau, trong lúcba th ng con trai t a lưng vào t v a c t gi ng tr m,
  • nam trung và nam cao hát nghêu ngao, tr i t ơi, v abúng tay, cho thiên h th y chúng là nh ng k choaichoai ang bi t yêu.M i ngày năm l n chúng ùa vào l p như th .Năm l p, m i l p t ba mươi n ba mươi lăm h csinh. Choai choai c ư? Ireland, chúng tôi th ychúng trên phim M , luôn bu n r u và cáu k nh, toànlái xe i lòng vòng, nên th c m c sao chúng l i bu nr u và cáu k nh như v y nh . Chúng ư c nuôi ăn no,m c p, có ti n túi, v y mà v n láo xư c v i m cha.Ireland b y gi không có th choai choai này, ítnh t trong th gi i c a tôi. Ta là tr con. Ta i h c t inăm mư i b n tu i. H n láo v i m cha s b ăn dâylưng vào m m văng t i t n cu i phòng y ch . Ta l nlên, làm th , l y v , chi u th Sáu qu t m t ch u biar i t i hôm y cư i v ch chàng v a p b u xongl i ph i mang b u m i. Sau vài năm ta s di cư sangAnh, i cày nh ng công trình xây d ng hay ănglính vào quân i Hoàng gia, chi n u b o vch .Chuy n v i chi c bánh mì k p là do m t c u tên Peteyh i, Có a nào mu n l y mi ng bánh mì k p pho mátnày không?Mày gi n à? Má mày h n ph i ghét mày th m tnên m i làm chi c bánh mì k p th này cho màymang i.Petey ném cái túi gi y nâu ng chi c bánh mìk p vào a v a châm ch c tên Andy, c l p lêncư i. ánh nhau i, ánh nhau i, chúng gào lên.ánh nhau i, ánh nhau i. Túi gi y rơi xu ng t,gi a t m b ng và hàng gh u, nơi Andy ng i.Tôi bư c ra t sau bàn vi t, l n u tiên trongi th y giáo c a mình tôi lên ti ng: Này. B n nămào t o i h c New York mà tôi ch ng bi t nói gìhơn m t ti ng “này”.Tôi l p l i l n n a: Này.Chúng ph t l tôi. Chúng ang m i khích hai congà ch i ánh nhau câu gi , h u làm tôi quênchuy n d y. Tôi l i g n Petey nói câu u tiên v i tưcách ông th y: Thôi ném bánh mì ngay. Petey và cl p s ng s t. Ông th y này, m t lính m i, v a c nm t ám s p s a ánh nhau ra trò. Th y cô m ithư ng bo bo th ph n ho c cho m i ngay hi u trư nghay hi u phó, mà ai cũng bi t còn lâu các v này m ithèm t i. Nghĩa là trong khi ch i chúng c tha hm nhau. V i l i, chúng bi t làm gì v i m t ông th yb o chúng ng ném bánh mì n a, trong khi bánh ãb ném r i còn âu?
  • T cu i phòng Benny g i v i lên: Th y ơi, nó ãném rùi mà. B o nó ng ném n a làm gì. Béng chìnhình trên sàn y thôi.C l p cư i ng t. Th t không còn gì trên i ngng n hơn m t ông th y b o ta ng làm gì ó, sau khita ã làm phéng i r i. M t a che mi ng nói, Nguqwá, tôi th a bi t nó ám ch tôi. Tôi ch mu n t ng nóvăng kh i gh ng i, nhưng như th s ch m h t snghi p nhà giáo c a tôi. V i l i, bàn tay che mi ngkia th t l n quá i, và cái bàn thì quá nh so v i thânth c a nó.M t a nào ó nói: Ê, Benny, b mày lu t sư à?r i c l p l i cư i . úng th , úng th , chúng nói,r i ch xem ph n ng c a tôi. Xem tay th y giáo m inày s làm gì?Các giáo sư v sư ph m i h c New Yorkchưa h d y chúng tôi cách gi i quy t tình hu ng némbánh mì. H gi ng v lý thuy t và tri t lý c a giáod c, v các m nh l nh o c và luân lý, v s t ty u ph i gi i quy t a tr t ng th , m t c u trúc hìnhth c, xin vui lòng, v nh ng nhu c u c m th y ư cc a a tr , nhưng không h gi ng v nh ng tìnhhu ng khó x trong l p h c.Tôi có nên g i: Này, Petey, l i ây nh t bánh lên,k o bi t tay tôi? Tôi có nên t tay nh t v t vào thùngrác bày t s khinh b nh ng k ném bánh mì k ptrong khi kh p th gi i hàng tri u ngư i ang óikh ?Chúng ph i hi u tôi là s p ây, r ng tôi khóchơi, r ng tôi không ch p nh n chuy n t m b y nàoc a chúng.Chi c bánh mì k p, gói b ng gi y sáp, n m lókh i bao phân n a, mùi thơm báo cho tôi bi t cònnhi u th n a ch không ch pho mát thôi. Tôi nh tnó lên, tu t gi y gói. Không ph i th bánh mì k pthông thư ng v i th t gi a hai lát bánh mì tr ng vô vki u M . Chi c bánh mì này dày và nâu_(1), do m t bàm g c Ý Brooklyn nư ng, bánh ch c k pnhi u lát pho mát béo ng y, l p l p cà chua, hành,tiêu, i m thêm vài gi t d u ô liu và nư c s t ngonm m lư i.Tôi ăn chi c bánh mì k p y.ó là hành x u tiên c a tôi trong l p. Cáimi ng y bánh c a tôi thu hút s chú ý c a c l p.Chúng tr m t nhìn tôi, ba mươi b n h c sinh trai gái,sàn sàn mư i sáu. Tôi có th th y nét thán ph c nơinh ng ôi m t, l n u tiên trong i chúng m t ôngth y ã nh t bánh mì t n n nhà lên r i i m nhiên ăntrư c c l p. Th y bánh mì k p. Thu nh Irelandchúng tôi t ng hâm m m t ông th y ngày nào cũng
  • g t táo ăn, r i thư ng cho nh ng a h c trò gi i dâyv táo dài ngo ng. Còn lũ h c sinh c a tôi ây chămchú nhìn d u ô liu nh t c m tôi xu ng chi c ca váthai ôla mua hi u Ông-Klein- -góc-ph .C u Petey nói: Ây, th y ơi, bánh mì th y x c làc a em y.C l p li n b o: Im m m. Mày không th y th yang ăn sao?Tôi li m m y ngón tay, “ m” m t ti ng, r i votròn bao l n gi y sáp búng vào s t rác. C l p hoanhô. Chúng nói: Wow, c c kỳ, chu cha. Th y chưa.Th y x c bánh mì. Th y ném trúng s t rác. Wow.D y h c là v y ư? úng th , Wow. Tôi th ymình ch ng khác m t ngư i hùng. Tôi ã ăn mi ngbánh. Tôi ã ném trúng s t rác. Tôi c m th y s làmư c m i chuy n v i l p h c này. Tôi nghĩ tôi ã n mư c chúng trong tay. Quá tuy t, ngo i tr tôi khôngbi t ti p theo ph i làm gì. Tôi n ây d y h c vàt h i làm cách nào chuy n t tình hu ng bánh mì k psang vi t chính t , văn ph m, t p làm văn ho c b t cgì khác liên quan n môn Anh văn tôi s p d y.Lũ h c trò c a tôi cư i cho n khi th y khuônm t ông hi u trư ng hi n ra nơi khung c a. C p lôngmày sâu róm như ng lên gi a trán làm thành m t câuh i. Ông m c a r i làm hi u g i tôi ra. Ta trao im t chút ư c ch , th y McCourt.Petey thì th m: Ê, th y ơi. ng lo chuy n bánhmì. ng nào em cũng không mu n ăn mà.Lũ h c trò nói: úng th , úng th , theo cái l icho th y chúng ng v phía tôi, n u tôi g p r c r iv i ông hi u trư ng, kinh nghi m u tiên c a tôi vtình oàn k t th y-trò. Trong gi h c b n chúng cóth mánh khóe và kêu ca này n , nhưng khi hi utrư ng hay ai khác v a xu t hi n là có ngay m t liênminh t c thì, m t chi n tuy n ch t ch .bên ngoài hành lang, ông hi u trư ng nói, th yMcCourt này, tôi ch c th y hi u không th có chuy nth y giáo ng ăn trưa vào lúc chín gi sáng trong l pư c, trư c toàn th h c sinh nam n th này. Gi d yu tiên c a th y mà th y l i ch n b t u b ng vi căn chi c bánh mì k p là sao? Như th li u có h p lkhông, anh b n tr ? T p cho b n tr nghĩ sai l chkhông ph i là cái l ây. Th y hi u ch , h ? Th yth tư ng tư ng xem trư ng ta s g p nh ng chuy ngì n u th y cô c b bê m i chuy n, ăn b a trưa ngaytrong l p, hơn n a m i sáng ra, còn trong gi i mtâm. Chúng tôi ã g p chuy n b c mình v i cácem lén ăn v t trong l p sáng khi n gián di c v i baoloài g m nh m bò vào. R i chúng tôi ph i t n công
  • s c u i sóc ra kh i các phòng h c y, chưa nói t ichu t b . N u chúng tôi không lưu tâm thì lũ h csinh, và c m t s th y cô, ng nghi p c a th y, b ntr , s bi n ngôi trư ng này thành m t cái căng tinkh ng l ngay.Tôi nh ng mu n nói rõ s th t v bánh mì k pvà cách tôi x lý tình hu ng t t p th nào, nhưngbi t âu như th ch ng s k t thúc s nghi p mô ph mc a tôi. Tôi mu n nói r ng: Th y , ó không ph ib a trưa c a tôi. ó là c a m t em ã ném m t emkhác, tôi nh t lên vì chân ư t chân ráo t i ây, s vi cl i x y ra trong l p c a tôi mà i h c ngư i takhông d y chúng tôi gì h t v bánh mì, ném bánh haygi i quy t bánh mì b ném. Tôi bi t tôi ã ăn bánhmì k p y, nhưng tôi làm th vì không bi t nên làm gìkhác, ho c cũng cho h c sinh m t bài h c: ch nênphung phí, và chúng bi t ai là ngư i có trách nhi mây, ho c, l y Chúa, cũng có th vì tôi ói th t, tôih a s không bao gi tái ph m vì tôi âu mu n m tm t ch làm ngon lành, song th y ph i nhìn nh n làl p tôi hoàn toàn tr t t . N u ó chính là cách úngn thu hút s chú ý c a h c sinh m t trư nghư ng nghi p, có l th y nên t mua c núi bánh mìk p pho mát cho b n l p h c khác mà tôi s ng l pngày hôm nay.Nhưng tôi không nói gì h t.Ông hi u trư ng nói ông ta t i ây là giúptôi, vì: Hà hà, xem ra tôi s c n nhi u h tr . Ông b o,tôi công nh n, th y gây ư c s chú ý c a c l p.ư c! Nhưng th y hãy th xem có th làm cách nàokhác ít n tư ng hơn không. Th y th d y h c xemnào. Th y ư c nh n vào ây vì vi c y y, b n tr. d y h c. Bây gi th y ph i bù l i th i gian ãm t. Ch th thôi. Không ăn trong l p. Th y cô hayh c trò cũng v y.Tôi áp: Thưa th y, vâng, r i ông ph y tay rahi u cho tôi quay vào l p.Th y hi u trư ng nói sao? Lũ h c trò h i.Th y y b o tôi không nên ăn trưa trong l p vàolúc chín gi sáng.Th y âu có ăn trưa.Th y bi t, nhưng th y hi u trư ng th y th y ănbánh mì k p nên b o th y ch làm th n a.Chu cha, th t b t công quá.Petey nói, Em s k v i m em th y thích bánhmì m em làm. Em s k th y g p bao chuy n b cmình vì bánh c a m em.ư c thôi, Petey, nhưng ng có k em némbánh y nhé.
  • Không, không. M em gi t em m t. M emngư i o Sicily(1)mà. Dân Sicily ng tí là n i gi nngay.Petey, hãy thưa v i m r ng th y chưa t ng ư căn bánh mì k p nào ngon n th .OK.Mea culpa(2)._Thay vì gi ng bài, tôi l i i k chuy n.Gì cũng ư c, mi n sao chúng yên l ng và ng it i ch .Chúng nghĩ tôi ang d y.Tôi nghĩ tôi ang d y.Th t ra tôi ang h c.V y mà anh t xưng là th y giáo ư?Tôi nào có t xưng là gì âu. Tôi hơn m t ôngth y nhi u ch . Nhưng cũng không b ng. Trong m tl p trung h c anh th m i vai, là ông i x p, th yrabbi_(1), là cái vai cho h c sinh g c u vào khóc,nhà mô ph m nghiêm kh c, ca sĩ, h c gi xoàng, th yký, tr ng tài, gã h , ông c v n, ngư i giám sát ănm c, ngư i soát vé xe, ngư i bi n h , tri t gia, kng lõa, vũ công clacket, chính tr gia, bác sĩ tr li u,gã iên, c nh sát giao thông, m c sư, m -cha-anh-ch -cô-chú, nhân viên k toán, nhà phê bình, nhà tâm lý,chi c phao c p c u.Trong căng tin c a giáo viên, các b c kỳ c u ãc nh báo tôi: Con trai này, ng k cho chúng gì h tv b n thân. Chúa ơi, chúng là lũ tr ranh ch t ti t.Còn anh là th y. Anh có quy n gi kín i tư c amình. Anh bi t lu t chơi quá r i, ph i không? B nnhóc áng ghét ó ma giáo l m. Chúng không ph i,tôi nh c l i không ph i, là b n c a anh. Chúng ánhhơi ư c khi anh nh d y văn ph m hay th gì kháct i nơi t i ch n, và chúng s làm anh l c hư ng chomà xem, cưng ơi. Hãy c nh giác. Chúng kinh nghi mchuy n này ã mư i m t, mư i hai năm r i, chúnghi u n m lòng t t c các th y cô. Anh ch m i v anghĩ t i văn ph m hay chính t là chúng bi t li n,chúng li n giơ nh ng tay bé nh và làm ra v r t quantâm, h i h i nh anh chơi trò gì hay ai là nhân v t anhchu ng nh t trong trò chơi World Series v v n. yy. R i anh s m c l m cho mà xem. Anh s huyênthuyên m h t lòng mình, r i chúng v nhà mà v nchưa vi t n i m t câu ra h n, song l i k cho b mv cu c s ng c a anh. Không ph i chúng quan tâmâu. Chúng s tiêu hóa nh ng chuy n y, nhưng cònanh? Anh s ch ng bao gi thu l i ư c nh ng m ui anh t u óc bé tí c a chúng. i anh y, cha
  • n i ơi. Là t t c nh ng gì anh có. ng k gì chochúng h t.Nh ng l i khuyên kia th t phí hoài. Tôi t mòm m h c ki u th sai, và t tr giá. Tôi ã ph i tnghi m ra phương cách riêng v a làm ngư i v alàm th y, y chính là n l c c a tôi su t ba mươinăm c trong l n ngoài nh ng l p h c New York.Các h c trò tôi âu bi t r ng ngư i àn ông ngtrư c m t chúng kia ang thoát xác kh i l p v b cc a nh ng câu chuy n Ireland l n giáo lý Cơ c, vàr i nh ng m u v b c y kh p m i nơi.Cu c i tôi ã c u cu c i tôi. Vào ngày th haiMcKee, m t c u h c sinh ã h i tôi m t câu d n tôiv quá kh và v ch ư ng cho tôi d y su t ba mươinăm sau ó. Tôi b y v quá kh , ch t li u c a itôi.Joey Santos kêu: Ô, th y ơi...Em không ư c kêu như th . Ph i giơ tay xinphép ã.D d , Joey áp, nhưng...Chúng có cái l i nói “D d ” anh hi u r ngchúng tha cho anh y thôi. B ng cái “D d ” ychúng nói v i anh: B n em ang c kiên nh n y,cho th y m t cơ h i y, ôi tr i , vì th y ch là m tth y giáo m i.Joey giơ tay. Ô, th y ơi...G i tôi là th y McCourt.D . OK. Th th y dân Ê c t hay sao ?Joey là cái loa c a l p này. L p nào cũng có m tcái loa - ngoài a hay mách l o, a làm h , a oc, a hoa khôi, a tình nguy n làm m i vi c, anhà quê, a thông thái, c u m bám váy m , a th nbí, a o l , a si tình, a chê bai, a xu n ng c,a cu ng tín tôn giáo nhìn âu cũng ch th y t i l i,a hay nghĩ ng i ê ng i t n cu i l p ăm ăm nhìnm t bàn, a vui tính, a thánh thi n th y i u thi nm i t o v t. Cái loa có nhi m v t câu h i, b t ccâu gì hòng lái th y cô kh i bài h c nhàm chán. Tôituy là th y giáo m i th t, nhưng không m c l a tròcâu gi c a c u Joey này. Trò này gi ng nhau trêntoàn th gi i. Ireland chính tôi cũng ã chơi th r i.Tôi t ng là cái loa trong l p Leamy’s NationalSchool. Th y giáo vi t m t bài i s hay chia ngt trên b ng, ám b n li n thì thào: McCourt, h i b ai. ánh l c hư ng ông th y kh i ba cái bài v v ny. H i i, h i i.Tôi li n h i: Thưa th y, h i xưa ngư i Ireland cómôn i s không ?
  • Th y O’Halloran v n thích tôi, c u bé ngoanngoãn, chép bài s ch s , luôn l phép và vâng l i.Th y s buông ph n, r i qua cách th y ng i vào bàn,th ng th ng mãi m i nói khi n ta th y ư c th y vuisư ng bi t bao ư c thoát kh i bài i s và cú phápti ng Ireland. Các em , th y nói, các em hoàn toàn cóquy n t hào v ông cha mình. Trư c ngư i Hy L p,th m chí trư c c ngư i Ai C p, cha ông các em trênm nh t yêu d u này ã bi t cách thu tia sáng m ttr i gi a mùa ông l nh l o, hư ng chúng vào nh ngcăn phòng t i om trong ôi kho nh kh c vàng ng c.H bi t ư c qu o c a các thiên th , nghĩa là vư txa môn i s , phép tính vi phân, các em , vư t xa,xa l c.Th nh tho ng, vào nh ng ngày xuân m áp, th yng g t trên gh . Th là c b n mươi a chúng tôing i im phăng ph c, ch th y th c d y, không dám bv dù có quá gi tan trư ng.Không. Tôi không ph i dân Ê c t. Tôi là dânIreland, Irish y.Joey thành kh n nhìn tôi. , th ? Irish là gì ?Irish là b t k th gì t nư c Ireland mà ra.Như ki u thánh Patrick, ph i không ?m, không, không h n. Th là d n t i m c kchuy n v thánh Patrick, khi n chúng tôi l c ra kh ibài h c ti ng Anh n-h-à-m c-h-á-n, và d n t i nh ngcâu h i ti p n a.Th y ơi, bên Ireland y m i ngư i nói ti ngAnh ch ?Th y chơi môn th thao nào?Có ph i Ireland ch toàn ngư i Thiên Chúagiáo không ?ng chúng n m quy n trong l p h c. Ph iương u v i chúng. Ph i t cho chúng bi t ai làmch trong l p. Kiên quy t hay là ch t. ng th irinh. Hãy b o chúng: Các em m t p ra. T i gi vi tchính t .Trùi ui, th y ơi, chu cha, ng mà. Chính t .Chính t . Chính t . B t bu c sao th y? Chúng rên r :Chính t mãi c-h-á-n q-u-á. Chúng làm b p trán lênbàn, vùi m t vào hai cánh tay ang khoanh l i. Chúngxin i v sinh. Em ph i i. Mót l m r i. Chu cha,chúng em c tư ng th y d thương, tr tính l m. T isao m i th y cô môn ti ng Anh u làm cái vi c chánng t v y không bi t? C nh ng bài chính t y, nh ngbài t v ng y, nh ng th th i tha y, em xin l i.Th y không th k cho chúng em thêm n a v Irelandsao?Ô, th y ơi... L i v n anh chàng Joey. Cái loa câugi .
  • Joey, tôi ã nói tên tôi là McCourt, McCourt,McCourt.D d . V y, th y ơi, Ireland th y có i chơi v icon gái không?Không, v v n. C u. Chúng tôi i chơi v i c u.Các em nghĩ chúng tôi i chơi v i gì ch ?L p h c lên. Chúng cư i, v ng c, huýchnhau, gi t cùi ch , gi v ngã lăn xu ng sàn. Ông th ynày. Chu cha, nh n áo . i chơi v i c u. Bà conơi, nh t c u vào chu ng nhé.Xin l i. Bây gi các em m t p ra. Chúng ta ph ilàm cho xong bài chính t .Chúng cư i ng t ngh o. Trong bài có c u không? Chu cha.Câu tr l i ta ây khôn ngoan c a tôi là m t sail m. R i s r c r i. M y c u có bi t danh “ o c,thánh thi n và chê bai” ch c ch n s mách: M ơi, bơi, th y hi u trư ng ơi, b m v i th y hi u trư ngth oán xem hôm nay th y giáo ã nói gì. Toànnh ng chuy n b n th u v c u.Tôi không ư c chu n b tư tư ng, hay ư c àoluy n s n sàng cho tình hu ng như th này. Th nàyâu liên quan chút nào n văn h c Anh, văn ph mhay t p làm văn. Bao gi tôi m i s c m nhhùng dũng vào l p, l p t c thu hút s chú ý c achúng, r i gi ng bài ngay? Trong trư ng này cónh ng l p h c sinh yên l ng chăm ch , ó các giáoviên c m tr ch trong tay. G p nhau trong căng tin,m y ng nghi p àn anh b o tôi: Này, c n ít nh tnăm năm y.Hôm sau ông hi u trư ng m i tôi t i văn phòng.Ông ng i sau bàn gi y, v a nói vào i n tho i v a hútthu c lá. Ông l p i l p l i: Tôi xin l i. Chuy n ókhông x y ra n a. Tôi s nói chuy n v i ương s .Th y giáo m i mà, tôi r t ti c.Ông t i n tho i xu ng. C u. Chuy n c u làchuy n gì v y?C u ư?Tôi h ng bi t nên s lý th y th nào ây. Ngư ita phàn nàn r ng th y ã nói “ch t ti t” trong l p. Tôibi t th y m i t m t nư c nông nghi p chân ư t chânráo xu ng tàu_(1)n ây, nên còn l nư c l cái,nhưng th y cũng ph i có u óc bình thư ng ch .Thưa th y, không. Không ph i m i chân ư tchân ráo xu ng tàu. Tôi ã trên t nư c này támnăm rư i, k c hai năm trong quân ngũ, chưa tínhnh ng năm còn bé Brooklyn.ư c l m, th thì xem nào. u tiên là bánh mìk p, bây gi là c u. Cái i n tho i qu quái này réot i t p. Các ph huynh gi n sôi ti t. Tôi ph i lo b o v
  • thân tôi. Th y m i ây có hai ngày mà c hai ngàyu có chuy n. Sao l i th ư c? Xin l i ph i nói r ngth y có v gi i quy t tình hu ng hơi kém. Vì lý doquái qu nào mà th y ph i k cho lũ tr v c u ch ?Tôi r t ti c. Chúng c h i tôi liên t c, khi n tôib c mình. Chúng ch mu n tìm cách khi n tôi quênbài chính t .Thì sao?Tôi nghĩ lúc y nói v c u có v vui vui thôi.À há, ra th . Th y ng ó trư c l p c xúy chothú tính. Mư i ba ph huynh h c sinh òi sa th i th yy. Staten Island này ch toàn nh ng ngư i ànghoàng cư trú.Tôi ch ùa thôi mà.Không ư c, anh b n tr . ây không ùaư c. ùa cũng ph i tùy nơi tùy lúc. M i l i th y nóitrong l p chúng u coi tr ng. Th y là th y giáo cơmà. Th y b o t ng i chơi v i c u, h c sinh li n tinth y t ng l i m t. Chúng âu bi t gì v thói quen giaoc u c a ngư i Ireland.Tôi xin l i.L n này tôi b qua. Tôi s cho các b c phhuynh kia bi t r ng th y ch là ngư i Ireland di cưm i xu ng tàu.Nhưng tôi sinh ra ây.Th y có th ng m mi ng mà nghe m t lúc ư ckhông, trong lúc tôi c tìm cách c u th y, h ? L n nàytôi b qua. Tôi s không ghi m t t nào vào lý l chc a th y. Th y âu bi t m t t ghi trong lý l ch snghiêm tr ng n m c nào. N u th y mu n thăng ti ntrong h th ng t ch c ây - hi u trư ng, hi u phó,giáo viên ch nhi m - thì m t t này s mãi mãi c ntr th y. Nó s là bư c kh i u trong quá trình tu td c lâu dài c a th y.Thưa ông, tôi không mu n ư c làm hi utrư ng. Tôi ch mu n d y h c.Ph i, ph i. Ai cũng u nói th c . Nhưng r ith y s i ý. Lũ nhóc s khi n th y b c tóc trư c tu iba mươi cho mà xem.Rõ ràng tôi sinh ra không ph i tr thành m ttrong nh ng ông th y g t phăng m i th c m c, yêuc u, phàn nàn gi ng d y theo úng giáo án ã ư cso n công phu. Gi ng d y ki u y khi n tôi nh l ingôi trư ng Limerick, ó giáo án làm vua, lũ h ctrò chúng tôi ch ng là gì c . Ngay h i ó tôi ã mơtư ng m t th trư ng h c mà th y cô là ngư i hư ngd n và c v n dày kinh nghi m, ch không ph i giámth nghiêm kh c. Tôi không có ư c phương phápgi ng d y riêng nào, ngo i tr vi c tôi không ưanh ng viên ch c quan liêu, nh ng k quy n cao ch c
  • tr ng, thoát kh i l p h c ch r i sau ó quay l ilàm tình làm t i nh ng k còn l i trong l p - c h ctrò l n th y cô. Tôi chưa bao gi mu n i n nh ng tơn c a h , tuân th nh ng quy nh c a h , th chi n chuy n ki m tra c a h , tha th chuy n h rìnhmò và thích ng theo l ch gi ng d y h t ra.Ph i chi có m t ông hi u trư ng b o: L p h cnày là c a th y y, th y McCourt , th y mu n làmgì xin c t nhiên, có l tôi s b o h c sinh, D p ghi các em. Hãy n m xu ng n n. Ng i.Gì ?Tôi b o, Các em ng i.T i sao?Các em hãy v a n m xu ng n n v a t mình suynghĩ l y i.Chúng s n m xu ng n n, m t vài a s thiuthiu ng . S có ti ng cư i khúc khích khi m t c u bésán n g n m t cô bé. Nh ng a ng s ngáy ngonơ. Tôi cũng s n m dài xu ng c nh chúng và h i emnào bi t hát ru. Ch c ch n m t cô bé c t ti ng hát vành ng a kia s hát theo. Có th m t c u bé s h i:Chu cha, n u th y hi u trư ng bư c vào ây thì saonh . . Bài hát ru ti p t c, như ti ng thì th m lanquanh phòng. Th y McCourt ơi, bao gi mình d y?Nh ng a kia li n b o, su t, im i mày, và ngư i h ili n l ng im. Chuông reo. Chúng l n lư t ng d y.Chúng bư c ra kh i l p, th y d ch u và l y làm ng cnhiên. Xin ng h i t i sao tôi cho c l p h c như th .Cái c n v n ng là tâm h n.(*) tên trích o n do ngư i ch n t t theo n i dungc a trích o n.