• Like
Bt ortamlari
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
77
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Bilişim Teknolojileri ÖğretimOrtamları1
  • 2. 2
  • 3. Hedef ve Kazanımlar (1/3)Bu sunumun sonunda öğrenciler;• Bilişim Teknolojisi Sınıfının tanımını yapabilecek,• Bilişim Teknolojisi Sınıflarının fiziksel özelliklerinisayabilecek,• Bilişim Teknolojisi Sınıflarında aydınlatmanın nasılolması gerektiğini söyleyebilecek,• Bilişim Teknolojisi Sınıflarının rengi nasıl olmasıgerektiğini söyleyebilecek,• Bilişim Teknolojisi Sınıflarının rengi nasıl olmasıgerektiğini söyleyebilecek,3
  • 4. Hedef ve Kazanımlar (2/3)Bu sunumun sonunda öğrenciler;• BT Sınıflarının yerleşim özelliklerinin türlerinisayabilecek,• Geleneksel sınıf yerleşim düzeninin tanımınıyapabilecek,• U tipi yerleşim düzeninin tanımını yapabilecek,• Küme yerleşim düzeninin tanımını yapabilecek,• BT sınıflarının yerleşim özelliklerinin türlerininavantajlarını sayabilecek,4
  • 5. Hedef ve Kazanımlar (3/3)Bu sunumun sonunda öğrenciler;• BT sınıflarının yerleşim özelliklerinin türlerinindezavantajlarını sayabilecek,• Ergonominin tanımını yapabilecek,• Standart bir BT sınıfının özelliklerini öğrenebilecek,• BT Sınıflarının Teknolojik Özelliklerini söyleyebilecek,• BT Sınıflarının kullanımı hakkında bilgi sahibi olacak,• Bilgisayarın verimli kullanılmasında dikkat edilecekhususları söyleyebileceksiniz.5
  • 6. Ön Bilgi (Sınıf Nedir?) (1/2)• Sınıf, okul içerisinde eğitim öğretim etkinlikleriningerçekleştiği ortamdır.• Öğretmen, sınıfta belirli süre içerisinde belirlenenamaçlara ulaşabilme amacı taşımaktadır. Bu amacaulaşabilmek için öğretmen yeterlikleri ile birlikte, sınıfortamının eğitim öğretim etkinliklerine uygundüzenlenmesi gerekmektedir.6
  • 7. Ön Bilgi (Sınıf Nedir?) (2/2)• İyi yapılandırılmış sınıf ortamı, öğrencileringüdülenmesini kolaylaştırır.• Fiziksel çevre, öğrenmenin çerçevesidir, öğrenmeyidestekler ya da engelleyebilir.7
  • 8. Bilişim Teknolojisi Sınıfı Nedir? (1/2) Türkiye’de ilköğretim ve ortaöğretim okullarındabilişim teknolojileri dersi öğretim programınınuygulanması sürecinde yararlanılan temel öğrenme veöğretme ortamı olarak kullanılan sınıflara “BilişimTeknolojisi (BT) Sınıfı” denir. Bilişim teknolojisi sınıfları bilgisayar laboratuarı vebilgisayar sınıfı olarak da bilinmektedir.8
  • 9. Bilişim Teknolojisi Sınıfı Nedir? (2/2)BT sınıflarında bilişimteknolojisi araçlarıyla örgüneğitim çalışmalarıkapsamında öğrencilerebilgisayar teknolojisikullanımı öğretildiği gibiçeşitli dersler için bilgisayardestekli eğitim uygulamalarıve öğrencilerin ders dışıçalışma etkinliklerigerçekleştirilir.9
  • 10. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (1/14)BT sınıfları ergonomi açısından incelendiğindeöğrenme ortamlarının fiziksel özellikleri:• Boyut ve hacim• Aydınlatma,• Renklendirme,• Gürültü• Masa ve sandalye• Bağıl nem ve sıcaklık• Yerleşim şekilleriolarak belirtilmiştir. (Cengizhan (2004), Tamer ve Koç (2010))10
  • 11. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (2/14)• Okullarda BT sınıflarının açılmasında ve BT sınıfısayısının belirlenmesinde okul tipleri ve okullardakiöğrenci sayıları belirleyicidir.• Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda BT sınıfıaçılmasında ve BT sınıflarının büyüklüğüne kararverilmesinde kullanılan ölçütler aşağıdaki tablodaverilmiştir.11
  • 12. Okul Tipi ÖğrenciSayısıBilgisayarSayısıBT SınıfıSayısıA 400’den az 10+1 1B 401-800 15+1 1C 801-1200 20+1 1D 1201-1600 15+1 2E 1601-2000 20+1 2F 2001-2500 15+1 3G 2501’den fazla 20+1 3(Dirisağlık, Kabakçı, 2007)0kul Tipleri ve BT Sınıfları12
  • 13. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (3/14)Bilişim Teknolojisi sınıfları:• Öğrenciler• Öğretmen• Tahta veya akıllı tahta• Yansıtma araçları• Network cihazları• Bilgisayar donanımları• Elektrik sistemleri• Kablolama sistemleri• Masa ve sandalye oturma düzenleri• Kesintisiz güç kaynaklarıgibi pek çok bileşenden oluşur. 13
  • 14. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (4/14)• BT sınıflarının fiziksel olarak düzenlenmesi ve verimlikullanılması oldukça önemlidir.• Sınıf ortamı kalabalık olmamalı, uyumukolaylaştırmalı, öğrencilere serbestçe hareket olanağısağlamalıdır.14
  • 15. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (5/14)• Öğrenci başına düşen alan en az 1.5–2 m²,• Hava hacmi en az 4 m³,• Sınıfın yüksekliği en az 3 m,• Toplam pencere yüzeyinin taban alanına oranını 1/5olarak belirtilmiştir.(Akgül & Yıldırım, 1995; Akal, 1997; Dan, 2000; Neufert, 1983).• Hava hareketinin ise 150-510 mm/sn arasındaolması gerekmektedir. Akgül ve Yıldırım (1995)15
  • 16. Örnek Laboratuvar16
  • 17. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (6/14)• Geniş pencereler gün ışığı kontrolununsağlanmasında ve dış gürültünün önlenmesindeproblemlere sebep olur. Bu sebeple, pencere boyutlarıminimum düzeyde tutulmalıdır.• Pencereler sınıf yerleşim düzeninin ön ya daarkasında değil yanında olmalıdır.17
  • 18. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (7/14)• Pencereler fazla ışığı kesebilecek şekildeyerleştirilmelidir. Pencerelerden gelen gün ışığılaboratuvarlarda yansıma ve kamaşma problemlerinesebep olacağından gölgeleme elemanlarıkullanılmalıdır. Jaluziler, yassı levhalardan (ahşap,alüminyum, plastik) meydana gelebilir.18
  • 19. Örnek Laboratuvarlar19
  • 20. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (8/14)• Çalışma ortamının rengi motivasyonu, yaratıcılığı,sosyal katılımın sağlanmasını, performansı vb. etkileyenbir faktördür. Bundan dolayı bilgisayarlaboratuarlarında daha çok açık renkler (mavi, yeşil,bej, şampanya vb.) tercih edilmeli.• Parlamanın engellenmesi için mat ve doygun renklerseçilmelidir (Polat, 2007).20
  • 21. Örnek laboratuvar (1/2)21
  • 22. Örnek laboratuvar (2/2)22
  • 23. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (9/14)Aydınlatma• Çok güçlü ışık, sınıfın ekrandan daha parlak olmasınaneden olacağı için göz yorgunluğuna sebep olacak vegörsel algılamayı zorlaştıracaktır (Yücel, Vaizoğlu, &Güler, 2004).23
  • 24. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (10/14)Aydınlatma• Aydınlatma için flüoresan ışığı kullanımı dahauygundur. (Cengizhan, 2004; Polat, 2007; Yücel vd.,2004)• Sınıfın her tarafında aynı ışık şiddeti sağlanmalı,sınıf aydınlatması farklı düğmelerle kontrol edilebilirolmalıdır. (Başar, 2008)24
  • 25. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (11/14)Kabloların durumu• Eğitim ortamlarında öğrencilerin güvenliğini sağlamakiçin gerekli tedbirlerin alınması koşuldur.• Bilgisayar laboratuarlarında önceden alınacaktedbirler arasında, kabloların boşta ve ortalıktaolmaması, elektrik priz ve panolarının öğrenciler içinulaşılamaz olması, bilgisayar kasalarının açılmayacakşekilde kapatılması vb. sayabiliriz (Cengizhan,2004).25
  • 26. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (12/14)Bağıl Nem ve Sıcaklık• Sıcaklık için 18-23°C• Nem oranı %30-60(ASHRAE, 1992)26
  • 27. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (13/14)Gürültü• Ortamdaki yüksek gürültü düzeyi rahatsız edici,işitmeyi engelleyici, dikkat dağıtıcı, öğrenmeye olumsuzetki yapan, fiziksel ve ruhsal sağlığı bozucu birdeğişkendir (Başar, 2008).• Eğitim ortamları için önerilen maksimum gürültüdüzeyi 35 dB ile sınırlandırılmıştır (Çevre ve OrmanBakanlığı, 2008).27
  • 28. Bilişim Teknolojisi Sınıflarının FizikselÖzellikleri (14/14)Gürültü• Eğitim ortamlarını gürültü kaynaklarından mümkünolduğunca arındırmak gerekir. Sınıf dışı gürültükaynakları için kapı, pencere, duvar yalıtımı yapılmalıdır.• Sınıf içerisinde ise genellikle bilgisayarların soğutucufanları, regülatör, klima, projeksiyon gibi gürültükaynakları bakımsızlık ve tozlanma nedeniyle gürültüyapmaktadırlar (Cengizhan, 2004).28
  • 29. Isparta Süleyman Demirel Üniversitesindeki üç bilgisayarlaboratuarının fiziksel özellikleri ergonomik kriterler açısındanuygunluğu gösteren araştırmaLaboratuarların Fiziksel ÖzellikleriÖnerilenDeğerA Lab B Lab C LabÖğrenci başına düşen alan (m²) En az 1.5–2 2.31 1.84 2.50Öğrenci başına düşen hava hacmi(m³)En az 4 8.78 5.11 8.3Tavan yüksekliği (m) En az 3 3.805 2.77 3.33Pencere yüzeyi/ taban alanı 0.2 0.15 0.07 0.17Aydınlatma aracı Flüoresan Flüoresan Flüoresan FlüoresanKoruyucu (perde, jaluzi vb) Olmalı Var Var VarDüğmelerle ışık kontrolü Olmalı Var Var VarElektrik tesisatı ve kablolarındurumuGizli Gizli Açıkta GizliElektrik sigortalarına öğrencilerinulaşabilirliği Olmamalı Var Var Yok29
  • 30. GörüntülerA LabB LabC Lab30
  • 31.  Sınıflar için en iyi şekil dikdörtgen biçimdir. Alan ve bilgisayar sayısı belirleyici olmaklabirlikte, öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmenetkileşimi, güvenlik, projeksiyon, tahta gibi diğersınıf öğelerini dikkate alarak yerleşiminplanlanması ve uygulanması oldukça önemlidir.BT Sınıflarının Yerleşim Özellikleri (1/2)31
  • 32. Yaygın olarak üç yerleşim düzeni kullanılmaktadır.Bunlar;1. Klasik Sınıf Düzeni2. U Düzeni3. Küme DüzeniYerleşim düzeni oluşturulurken etkileşim,hareket alanı, yönetilebilirlilik, temizlik, güvenlikve fiziksel alan özellikleri dikkate alınmalıdır.BT Sınıflarının Yerleşim Özellikleri (2/2)32
  • 33. Klasik Sınıf Yerleşim Düzeni (1/3)Geleneksel yerleşimde bilgisayarlar yan yana ve arkaarkaya düz sıra şeklinde sıralanırlar.33
  • 34. Amerikadaki LCRP ögrenme merkezine ait birlaboratuvar. Önerilen masa tipi kullanılarak, klasik sıradüzenine göre kurulmuş bir sınıf.Klasik Sınıf Yerleşim Düzeni (2/3)34
  • 35. Virginia Eyaletine ait Randolph Macon Koleji’n ait birbilgisayar sınıfı. Dikey olarak yerlestirilen monitörlerögrencinin görüş alanını tamamen engelliyor.Klasik Sınıf Yerleşim Düzeni (3/3)35
  • 36. Klasik Sınıf Yerleşim Düzeni (3/3)Keiwa Koleji’nin bilgisyar laboratuvarı Shibata,Niigata, Japonya.36
  • 37. Avantajları Eğitmenle en son sıradaki öğrenci arasındaki uzaklık Uşekline oranla daha da kısalacağından egitmen enuzaktaki ögrenciyle bile rahatça iletişim kurabiliyor. Ögrenciler bilgisayar ekranlarına ve eğitmene dönükolduğundan dersi kendi bilgisayarlarından da takipedebiliyor, eğitim esnasında öğrenci öğretmenle veöğretmen de öğrenciyle yüz yüze olabiliyor.37
  • 38. Dezavantajları (1/2) Ögrencilerin ortak çalısmalarını yapabilecegi ayrı birmasa için alan bulunmamaktadır. Egitmenin sıraların arasında dolaşarak ögrenciyi kontroletmesi zor olmaktadır.Temizliği U düzenine göre daha zordur. Altyapı düzenin görünmesi güvenliği ve fizikselgörünümü bozar.38
  • 39. Dezavantajları (2/2) Öğrenci bilgisayar monitörlerinin yüzü öğretmenedönük olmadıgından öğretmen öğrencinin ne yaptığınıtakip edememektedir.Bu problem, eğitmenin her öğrencinin monitörünükendi serverından hiç ayağa kalkmadan izleme imkanısağlayan yazılımlarla çözümlenebilir.39
  • 40. U Tipi Yerleşim Düzeni (1/3)Öğrenci bilgisayarları duvar kenarlarına yerleştirilir.40
  • 41. U Tipi Yerleşim Düzeni (2/2) Günümüzde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullardaçoğunlukla BT sınıf kurulurken U yerleşim düzeninintercih edildiğini görmekteyiz. U düzeni, geleneksel düzen ve küme düzeni dışındadaire, proje, karma yerleşim düzenleri gibi farklıisimlerde yerleşim düzenleri de oluşturtuğugörülmektedir.41
  • 42. Avantajları Öğrenci monitörleri eğitmene dönük olduğundanögrencilerin yaptığı çalısmalar kontrol edilebilir. Grup çalışmaları için sınıfın ortasında masa konabilecekkadar yeterli boş alan vardır. Altyapı birimleri duvarda olacağından güvenlik ve estetikavantajdır.42
  • 43. Dezavantajları Diğer tip sıra düzeniyle kıyaslandığında en sondakiöğrencinin öğretmene ve yazı tahtasına uzaklığı çok dahafazladır. Öğrenciler eğitmenin sınıf önünde yaptığı her sunumdabilgisayar ekranlarından ayrılarak tahtaya dönmek zorundakalacaktır.43
  • 44. Laboratuvarda öğrencinin bilgisayar ekranındaneğitmene dönmek zorunda kalması ve anlatım esnasındauygulama yapma zorluğu görülmektedir.California’daki Calimesa ilkokulu.U Tipi Yerleşim Düzeni (3/3)44
  • 45. Küme Yerleşim Düzeni (1/2)Bilgisayarlar sınıfa istasyonlar şeklinde yerleştirilir.Grup1 Grup 2Grup 345
  • 46. Küme Yerleşim Düzeni (2/2)Iredell-Statesville okulu46
  • 47. Avantajları Grup ve takım çalışmalarına uygundur. Her grup kendi içinde ve komşuları ile de etkileşimsağlar. Sınıf boyutu yeterli ise hareket alanı sağlanmış olur.47
  • 48. Dezavantajları Öğretmen öğrenci bilgisayarları ile çalışırken tahtayıve sunumları görememesi önemli bir sınırlılıktır. Temizliği zor, güvenliği risklidir.48
  • 49. Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (1/6)Ergonomi kelimesi Yunanca’daki; iş anlamındaki “ergos”ve doğal yasalar anlamına gelen “nomas” sözcüklerindesaklıdır. Bu sözcüklerden meydana gelen “ergonomi”kavramı ilk kez 1949 yılında Oxford’da işin insana uyumusorunuyla ilgilenen uzmanlar ile yapılan toplantıdakullanılmıştır (Erkan, 1977).49
  • 50. Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (2/6)50
  • 51. Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (3/6)Ergonomi insanın yapısal ve fonksiyonel özelliklerine,yetenek ve kısıtlarına ilişkin bilgiler bütünü olaraktanımlanmaktadır (Milli Prodüktivite Merkezi [MPM],2009).Ergonomi, insan ile işin birbirine en uygun biçimdeuydurulması amacı ile insan biyolojisi bilimlerinin teknikbilimlerle birlikte kullanılmasıdır.51
  • 52. Ergonominin uğraş alanları asağıda sıralanmıştır.1. İnsan özellikleri, duyular, fizik yapısı, akıl ve kapasitesınırları,2. Çalısma koşulları (duruş ve hareketler, yorgunluk,gerilim, monotonluk, motivasyon)Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (4/6)52
  • 53. 3. İnsan makine ilişkisi (Gösterge-kontrol düzeni, boyutsorunları, mekanik sorunlar)4. Çevresel koşullar (aydınlatma, gürültü, titreşim,sıcaklık, nem, hava akımı, toksin maddeler, buharlar, gazlar,radyasyon, düzen ve temizlik, renk ve manzara)Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (5/6)53
  • 54. Bilgisayar Kullanımı Ve Ergonomi (6/6)54
  • 55. Ergonominin Egitim Ortamları İçinÖnemiBilgisayar kullanımının giderek yaygınlaşması vedevletin de bilgisayarlı eğitime destek vermesi, bütçekaynaklarının büyük bir çoğunluğunu okullara bilgisayarlaboratuvarı kurulumuna ayırması ilebirlikte, bilgisayarların ögrenci sağlıgına etkileri kavramıda ön plana çıkmaktadır.55
  • 56. Ergonomik Kriterlere Uygun OlmayanOrtamların Yarattıgı Saglık Sorunları (3/5) Bilgisayar kullanımı ile birlikte görülen başlıca sağlıksorunları; görme sorunları, kas-iskelet sistemine ilişkinsorunlar ve strese bağlı sorunlardır.56
  • 57. Ergonomik Kriterlere Uygun OlmayanOrtamların Yarattıgı Saglık Sorunları (2/4) Mbaye ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada, bilgisayarkullanıcılarında en sık görülen yakınmaların kas ve iskeletsistemi yakınmaları olduğu ve bu yakınmaların sırt, boyunve omuz ağrısı şeklinde kendini gösterdiğini tespit etmiştir.57
  • 58.  Özellikle egitimin tamamen bilgisayar ortamındayapıldığı bilgisayar bölümü ögrencileri için uzun süreliküçük ve tekrarlı el hareketleri , saglıksız fare kullanımısebebiyle kasların gerilmesi, stres ve gerginlik, yetersizergonomik koşullar, hatalı duruş, yetersiz dinlenmearalıkları, uygunsuz ortam koşulları bu tür rahatsızlıklarıbaşlatan faktörlerdir.Ergonomik Kriterlere Uygun OlmayanOrtamların Yarattıgı Saglık Sorunları (4/5)58
  • 59. Ergonomik Kriterlere Uygun OlmayanOrtamların Yarattıgı Saglık Sorunları (4/4)59
  • 60. 60Ergonomik Kriterlere Uymamaktan GelenSorunlar (5/5)
  • 61. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (1/9) Masa genişliğinin en az 71 cm olması ve bilgisayar iledoküman için gerekli olan ek alanın da ilave edilmesigerektiği belirtilmiştir (OSHA, 1999). Masa yüksekliği 65–75 cm olmalıdır. (Keleş, 2005)61
  • 62. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (2/9) Çalışma yüzeyi için ışığı yansıtmayacak niteliktekimat yüzeyler tercih edilmelidir. Çalışma masası sağlam, titreşimlere ve sallanmayakarşı dayanıklı olmalıdır (Cengizhan, 2004; Keleş vd.,2005; Yücel vd., 2004).62
  • 63. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (3/9)Standartlara uygun masanın üstten görünüşü veölçüleri (ölçümler cm olarak alınmıstır).63
  • 64. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (4/9)Standartlara uygun masanın yandan görünüşü veölçüleri.64
  • 65. Ergonomik bir sandalyenin ölçüleriBilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (5/9)65
  • 66. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (6/9) Öğrencinin çalışmasına kolaylık sağlaması içinsandalyenin hareket özelliği olmalı, yüksekliğiayarlanabilir ve ekseninde dönebilir olmalıdır. Sandalyenin beş tekerlekli olması, hareket kolaylığısağlaması ve devrilmeye karşı direncini artırmasıaçısından önemlidir (Akgül & Yıldırım, 1995;Orhun, 2000; Özkan, 1988; Polat, 2007; Yücelvd., 2004).66
  • 67. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (7/9) Uygun sandalye derinliği 38–43 cm olmalıdır. (Polat,2007) Sandalye genişliği en az 51 cm olmaılıdır. (OSHA, 1999) Sandalye yükseklik ayar aralığı 37–50 cm olmalıdır.(Oktav, Zelzele, Özcan & Özdemir,2003)67
  • 68. Bilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (8/9)Sandalye ye oturulduğunda ayaklar yere ya da ayakdesteğine basmalıdır. (Akgül & Yıldırım, 1995; Keleş vd.,2005; MPM, 2009; Oktav vd., 2003; Yücel vd., 2004).68
  • 69. Sandalye yüksekliğinin ayarlanması :1.Ayakta duruş pozisyonu2.Boşluk alanBilgisayar Masası Koltuğu Ve OturmaÖzellikleri (9/9)69
  • 70. Monitör Özellikleri (1/4) Ekran görüntüsü sabit olmalı, titremeler olmamalı,ekrandaki karakterler rahatça seçilebilmelidir. Asağı doğru bakıldığında göz kapakları kısmenkapalı olur. Bu da göz yüzeyinin daha az kısmınınatmosferle temasını saglar. Bu sebeple kuruma dahaaz olur . Objelere 45° açıyla bakmak, yatay olarakbakmaktan gözü % 40 oranında hava temasındankorur. Buna ek olarak aşagı doğru bakış açısı göztarafından üretilen göz yaşı miktarının artmasını dasağlar.70
  • 71. Monitör Özellikleri (1/4) Monitörün yatay görüş hizasının altında konmasıgözün çalısması için en uygun pozisyondur. Ekran ihtiyaca göre döndürülebilmeli, üst kısmıarkaya doğru 10-20° eğik olmalıdır (Bodur, 1989;Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2004; Yücel,2004).71
  • 72. Monitör Özellikleri (4/4) Monitör, öğrencinin boynunun bükülmesiniönleyecek biçimde tam karşıda olmalıdır. Ekranmerkezinin yerden yüksekliği 80–97 cm olmalıdır (Keleş,2005). Ekran yüzeyi temiz olmalı, doğrudan ışıkalmamalı.İmkân varsa monitörün pencereye 90 derecelikaçı ile durması parlamayı azaltacaktır (MPM, 2009; Keleş, 2005; Yücel , 2004).72
  • 73. Monitör Özellikleri (3/4)Ayrıca ABD’de Sommerich, Ward ve Sikdar (2007)’ın11 ve 12. sınıf öğrencileri üzerinde yaptıkları çalışmada;bilgisayar kullanımının %69 gibi büyük bir oranla en fazlagöz ile ilgili sorunlara yol açtığını belirtmektedirler.73
  • 74. Monitör Özellikleri (2/4)Gözün yakınsama yeteneği ve görüş açısı arasındakiilişki:74
  • 75. Klavye ve Fare Özellikleri (1/3) Klavyenin ekrandan ayrı olması çalışma kolaylığıverecektir. Klavyenin yerden yüksekliği 55-61 cmaralığında olmalıdır (Keleş vd., 2005). Klavyenin ön kısmında bileklerin dayanabileceği özeldestekler bulunmalı ve eller ile kolların dayanabileceğibir alan olmalıdır (Keleş vd., 2005; Yücel vd., 2004).75
  • 76. Klavye ve Fare Özellikleri (2/3) Klavye yüksekliği 2–2.5 cm olmalı, klavyenin eğimiise 15° ’yi geçmemelidir (Bodur, 1989; Oktav vd., 2003). Fare ise klavye ile aynı yükseklikte ve klavyeye yakınolmalıdır. Boyutları ve şekli ise elin ölçülerine uygunolmalıdır (MPM, 2009; Oktav vd., 2003; Yücel vd., 2004).76
  • 77. Klavye ve Fare Özellikleri (3/3)Klavye’nin doğru ve yanlış kullanımı77
  • 78. Yapılan Çalışmalar (1/2)Brezilyada yapılan bir çalışmada ise Maciel veMarziale (1997), çalışma alanının ergonomik kriterlereuygun olmamasından dolayı öğrencilerin bilgisayarbaşında geçirdikleri zamanın sadece %18,6’sında ideal yazıyazma pozisyonuna sahip olduklarını belirtmişlerdir.78
  • 79. Yapılan Çalışmalar (2/2)Bu yüzden antropometrik boyutlara ilişkin gerçeklerinbilinmesinin ve uygun özelliklere sahip mobilyalarınkullanılmasının sağlık problemlerinden kaçınmada önemliolduğu belirtilmiştir.79
  • 80. Standart Bir Bilişim TeknolojisiSınıfının Özellikleri (1/5)Yapılan kaynak taramasından elde edilen bulgular veöngörülen standartlar dogrultusunda planlananmateryallerin standart boyutları ele alınaraklaboratuvarın üst ve yan görünüm planları vemateryallerin yerleşimi ve ölçümleri çizilmiştir.80
  • 81. Standart Bir Bilişim TeknolojisiSınıfının Özellikleri (2/5) Bilgisayar laboratuvarı planının çiziminde, laboratuvarınkapasitesinin standart olarak 20 ögrenci ve 1 öğretmentoplam 21 kişi olacak şekilde belirlenmiştir. Tahtanın en üst noktasından yere olan uzaklığının 2.108m olarak alınması öngörülmüştür.81
  • 82. Standart Bir Bilişim TeknolojisiSınıfının Özellikleri (3/5) En iyi yerleşim düzeninin egitim ve ögretimetkinlikleri açısından klasik sıralı düzen olmasıgerektiğinden plan çizimleri bu düzene göre yapılmıştır. Laboratuvarın toplam pencere alanı taban alanını%6 sı olacak sekilde 5,67 m² olarak öngörülmektedir.82
  • 83. Standart Bir Bilişim TeknolojisiSınıfının Özellikleri (4/5)Bilgisayar laboratuvarı planı 83
  • 84. Laboratuarın yandan görünümü 1. Aydınlatma armatürü2. İnteraktif tahta 3. Ögretmen masası 4. Ögrenci masası5. Masaya gömülü, egimli monitör 6. Ergonomik sandalyeStandart Bir Bilişim TeknolojisiSınıfının Özellikleri (5/5)84
  • 85. BT Sınıfında Yer Alması Gereken StandartDonanımlar (1/2)• Tarayıcı• Yazıcı• Etkileşimli tahta• Lambaları gün ışığına göre kontrol eden otomatikanahtar• Aydınlatma armatürü• Harekete duyarlı sensör• Dolap ve pencere85
  • 86. BT Sınıfında Yer Alması GerekenStandart Donanımlar (2/2)• Öğretmen masası,• Öğrenci masası,• Masaya gömülü eğimli monitör,• Ergonomik sandalye,• Klima,• Network ağı,• Web cam.86
  • 87. Bilişim Teknolojisi SınıflarınınTeknolojik Özellikleri (1/2)BT sınıflarında, fizikselöğelerin ve yerleşimdüzeninin yanı sırateknolojik öğeler deöğretim etkinliklerinietkiler.87
  • 88. Bilişim Teknolojisi SınıflarınınTeknolojik Özellikleri (2/2)Bilişim Teknolojileri sınıflarında kullanılacakteçhizat ve bilgisayar sistemleriEğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünceyayınlanan teknik şartnamelere göredüzenlenmektedir.88
  • 89. Teknik Şartname (1/2)• Tüm sistemlerin 2 yıl garanti kapsamındaolması istenmektedir.• Sistem ve sabit disk bilgilerinin silinmemesiiçin gerekli lisanslı yazılım ve donanımçözümleri istenmektedir.• 2 yıl süresince güncelleme yapılabilecekantivirüs programı yüklü olmalıdır.89
  • 90. Teknik Şartname (2/2)En az 19’’ genişekran LCDF tipiklavyeleren az 10 KVA’lık KGKWebkamera1200 DPI lazeryazıcı2000 ANSILümen XGA 4800 DPI tarayıcı90
  • 91. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (1/10)MEB’in ifadesine göre, Bilgi ToplumuStratejisi 2013 yılı sonuna kadar dersliklere BTaraçları sağlanarak, BT destekli öğretimingerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Budoğrultuda FATİH Projesi’nin ilk pilotuygulaması 2010-2011 eğitim-öğretim yılındagerçekleştirilmiştir.91
  • 92. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (2/10)FATİh projesinin yürütülmesi esnasındaAnkara Sincan İl Genel Meclisi İlköğretimOkulu’nda pilot bir uygulama yapılıp sonuçlarıizlenmiştir. Fatih Projesi Yürütme Ekibi bu okulaher ay düzenli olarak karşılaşılan sorunlarla ilgiliöğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşlerinialmaktadır.92
  • 93. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (3/10)Ankete katılan öğrencilerin büyük birbölümü BT cihazlarının kullanımının derslere olanilgilerini artırdığını, derslerini daha iyi ve kolayöğrendiklerini, derslerin çok daha eğlencelihale geldiğini ifade etmiştir.Ancak bu veriler öğrencilerin BT cihazlarınınkullanımına karşı tutumlarını göstermekte, BTcihazlarının kullanımının öğrencilerin başarısınanesnel olarak nasıl etki ettiğini göstermemektedir.93
  • 94. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (4/10)Aynı okuldaki anketekatılan 47 öğretmenin büyükçoğunluğu dizüstü bilgisayarıve projeksiyon cihazınıkullanma konusunda sıkıntıyaşamadıklarını ifade etmiştir;ancak akıllı tahta hakkındabüyük oranda bilgi sahibiolmadıkları özlemlenmektedir.94
  • 95. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (5/10)Dile getirilen bir başka endişe BTöğretmenlerinin durumuyla ilgilidir. FATİHProjesi’nin yürütücüleri olması beklenen buöğretmenler projeden dışlanmışgörünmektedirler.İlköğretimde haftada iki saat olan BTseçmeli dersinin sayısı önce bire düşürülmüş,ardından sadece 4 ve 5. sınıflar için ikiyeyükseltilmiş, son olarak da 4 ve 5. sınıflarda dersesınıf öğretmenlerinin girmesine karar verilmiştir.95
  • 96. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (6/10)Yetkilerinin ellerinden alındığını, normkadro fazlası durumuna düşürüldüklerini veokulda “tamirci muamelesi“ gördüğünü ifadeeden bu öğretmenler, projede kendilerine nedengörev verilmediğini sorgulamaktadır.Bu konuya yanıt olarak MEB’den gelenaçıklamaya göre, Bilişim Teknolojileriöğretmenlerinin haftada 10 saat derse girmesi,kalan 20 saatte de diğer derslere bilişim rehberliğiyapması öngörülmektedir.96
  • 97. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (7/10)FATİH Projesi’nin pilot uygulamasından esasuygulamasına geçmeden önce, teknolojininderslerde etkin kullanımının eğitimin çıktılarınınasıl etkileyebileceğine ilişkin daha fazlaaraştırma bulgusuna gereksinim vardır.97
  • 98. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (8/10)ABD’de 1999 sonrasında yazılmış,öğretmenlerin teknoloji konusunda meslekigelişimlerini araştıran 42 makaleyi inceleyenLawless ve Pellegrino, teknolojinin derslerdekullanımının eğitimin çıktılarını nasıl etkilediğisorusuna odaklanarak, bu konuda yapılanampirik araştırmaların yetersizliğine işaretetmektedirler.98
  • 99. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (9/10)Teknolojinin etkisi çok yönlü bir biçimdeortaya çıktığından, çok basit görünen “işeyarıyor mu?” sorusu, teknolojinin öğrencilerinöğrenmesine ve motivasyonuna, öğrenciöğretmen-teknoloji arasındaki sınıf dinamiklerine,resmi kurum olarak okullara etkisi hesabakatılmadan cevaplanamamaktadır.99
  • 100. Bilişim TeknolojisiSınıflarının Kullanımı (10/10)Lawless ve Pellegrino’ya göre, mevcutaraştırma bulguları, teknolojinin eğitimdeiyileşmeyi sağladığını göstermemektedir; dahaziyade eğitimde iyileşmenin tutarlı bir öğretim veyüksek nitelikli öğrenmeyi destekleyendeğerlendirme yoluyla sağlandığı görülmektedir.100
  • 101. Bilgisayarın Verimli Kullanılabilmesi içinDikkat Edilmesi Gereken Hususlar• BT sınıfı kuralları herkesin görebileceği yerlereasılmalı• Bilgisayarlar numaralandırılmalı ve izlemekartına sahip olmalıdır.• Özellikle elektrikle ilgili güvenlik önlemleri sıksık kontrol edilmelidir.• Sınıflarda yiyecek ve içecek tüketilmemeli.• Sınıfların temiz ve güvenli olması sağlanmalı.101
  • 102. Bilişim Teknolojisi SınıflarınınKullanımı (1/2)• Kullanılmadıkları durumda monitör, hoparlör,projeksiyon vb araçların kapatılmasısağlanmalıdır.• Sınıflar sık sık havalandırılmalı.• Sınıflarda yangın söndürücü bulunmalı.• Sınav haftasından önce bilgisayarlar kontroledilip arızalar giderilmelidir.• Yasaklanmış uygulamalar herkesin görebileceğiyerlere asılmalı.102
  • 103. Bilişim Teknolojisi SınıflarınınKullanımı (2/3)• Güvenlik kartı kullanılamıyorsa DeepFreezetarzı bilgisayarın her açılışında sistemin ilkkurulduğu hale dönmesini sağlayan yazılımlarkullanılmalıdır.103
  • 104. Bilişim Teknolojisi SınıflarınınKullanımı (3/3)• Öğretmen sunucu bilgisayarlarında öğrencibilgisayarlarını izlemek, çeşitli uygulamalarıgöstermek amacıyla NetOP School tarzıyönetim yazılımları kullanılmalıdır.• NetOP School ücretsiz olarak temin edilebilir.104
  • 105. NetOp School•Öğretmen tarafından merkezikontrol•Öğrenci PC’lerini kilitlemeKendi ekranınızı tüm öğrencilereeşzamanlı gösterebilirsiniz.Give demo105
  • 106. Kaynakça• Tamer, S. L., Koç, M. (2010). Bilgisayar laboratuarlarınınfiziksel ergonomik kriterler açısından değerlendirilmesi:Süleyman Demirel Üniversitesi örneği. Uluslararası İnsanBilimleri Dergisi 7:1. Erişim: http://www.insanbilimleri.com• Çiğdem POLAT (2007). Her Yönüyle Standart Bir BilgisayarLaboratuarı Tasarımı.Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, FenBilimleri Enstitüsü.106
  • 107. Kaynakça• Eğitimin Bileşenleri: öğrenme ortamları, Fatih Projesi’ne ilişkindeğerlendirme. Eğitim izleme raporu 2010, sayfa 89-93• EIR2010.E.B. OgrenmeOrtamlari.pdf• Habertürk, 2011• Lawless ve Pellegrino, 2007107