Simula ng Aralin3
33

ARALIN BLG. 3: HAKBANG TUNGO SA PAGLAYA NG
SILANGAN AT TIMOG SILANGANG ASYA
Alamin
Sa bahaging ito, ...
A S Y
A K
R E D
O M

Tumutukoy ang ideolohiyang ito sa kapangyarihan ng
pamahalaan na nasa kamay ng mga tao at ang
pagkaka...
PAMPROSESONG MGATANONG
Sagutin mo ang sumusunod na mga tanong:
1. Kung aayusin mo ang konsepto batay sa naganap na pangyay...
GAWAIN BLG. 2: SAAN KA PA!!! (Anticipation-Reaction Guide)

Tingnan kung gaano na ang iyong kaalaman sa paksang
ating tata...
ng paglaya sa mga dayuhang
mananakop.
Ang Tsina, Vietnam at Hilagang
Korea at Hapon ay kumapit sa
kaisipan ng sosyalismo a...
Paunlarin

Sa bahaging ito ay inaasahan na matututuhan mo ang
bahaging ginampanan ng Nasyonalismo sa Silangan at Timog
Sil...
Ang tatlong malalaking konsepto na aking makukuha mula sa teksto ay…
1.____________
2.____________
3.____________
Ang akin...
Paglaya at Pagkakahati ng Korea
Unti-unting nasakop ng Hapon ang
Korea na ginawang base militar at pilit na
itinaguyod ang...
Paglaya ng mga Bansa sa Timog Silangang Asya
Paglaya ng Indonesia
Nakamit
ng
Indonesia
ang
kalayaan nito noong Agosto 17,1...
Paglaya ng Vietnam
Sa kasaysayan ng Vietnam ay may
tatlong naganap na paglaya ang una ay
noong 938 mula sa China, ang pang...
Paglaya ng Burma (Myanmar)
Nakamit ng Burma ang kalayaan nito noong Enero 04, 1948 sa pamumuno ni U
Nu bilang punong Minis...
Paglaya ng Pilipinas
Nakamit ng Pilipinas ang paglaya noong Hunyo 12, 1898 sa pamumuno ni
Heneral Emilio Aguinaldo .Nakipa...
1.Anong bansa ang nanakop?
___________________________________________________________
___________________________________...
Bansa sa
Timog
Silangan
Asya (na
nasateksto)

Mga
Bansang
Nanakop

Araw
Namuno Pamamaraang
ng
ginamit sa
Paglaya
Paglaya

...
ATING PAGNILAYAN AT UNAWAIN

Sa bahaging ito, pagtitibayin mo ang nabuong mga pag-unawa tungkol sa
paksa. Inaasahan din na...
daan sa pagbubuo ng depensibong
nasyonalismo sa kaniyang bansa.
Iba't iba ang pamaraang ginamit ng
mga naging pinunong Iid...
GAWAIN BLG 5: RE – SOLUSYON
Natutuwa ako na marami ka nang alam. Subukin
natin kung maaari mong ilapat ang mga kaalaman na...
4.

5.

6.

7.

8.

________________________________________________________
_____________________________________________...
GAWAIN 6: BUKAS- ISIP!
(reflective journal)
Sumulat
ng
maikling
repleksiyon ukol sa iyong mga
natutuhan, realisasyon at op...
TRANSFER:

ATING GAWIN
Gawain 8 : Paggawa ng Resolution

LEVEL 3

Bilang paghahanda sa gagawing Performance Task ay
basahi...
ng Datos

Organisasyon

iba’t ibang
saligan ang
mga kaalaman
tulad ng mga
aklat,
pahayagan,
video clips,
interbyu, radio
a...
sapat para
marinig at
maintindihan
ng lahat.

Transisyon sa Susunod na Modyul
Ngayong nasuri mo na kung paano nahubog ng p...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Gr 8 4th aralin 3

5,625

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
5,625
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
144
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Gr 8 4th aralin 3 "

  1. 1. Simula ng Aralin3 33 ARALIN BLG. 3: HAKBANG TUNGO SA PAGLAYA NG SILANGAN AT TIMOG SILANGANG ASYA Alamin Sa bahaging ito, ating alamin ang nakaraang mga Kaalaman, ang mga hakbang na ginawa ng Silangang Asya at Timog Silangang Asya sa mga mananakop at kung paano ang paglayang ito ay humubog sa transpormasyong naganap noong ika-16 na siglo hanggang sa kasalukuyan. Ngayon ay iyong alamin ang mga konseptong iyong kakailanganin upang mas maunawaan ang paksang tatalakayin tungkol sa mga hakbang at pamamaraang ginamit ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya upang lumaya. Maaari mo nang sagutan ang sumusunod na gawain. GAWAIN 1: HALU-AYOS-LAYA! Iayos ang mga pinaghalong letra upang makabuo ng isang salita na tumutugon sa inilalarawan ng pangungusap . A L A Y A N K A Pangunahing layunin upang wakasan ang panghihimasok ng mga mananakop sa kanilang pamumuhay at kabuhayan I S A Y ONS A MON L Ideya ng pambansang kamalayan na kung saan lahat ng pansariling kapakanan ay napangingibabawan ng pambansang kapakanan na kakikitaan ng matinding pagmamahal at pagpapahalaga sa kaniyang bansa I S K OMO NM U Ideolohiyang naghahangad na bumuo ng isang lipunang walang antas o uri (classless society) kung saan ang mga salik ng produksyon ay pag-aari ng lipunan. Sa sistemang ito, tinatayang darating ang panahon na hindi na kailangan ang estado kaya kusa itong mawawala. Ang estado ang may-ari ng produksiyon ng lahat ng negosyo ng bansa. Upang masiguro ang maayos na pagpapatupad, kailangang pairalin ang diktadurya. 1
  2. 2. A S Y A K R E D O M Tumutukoy ang ideolohiyang ito sa kapangyarihan ng pamahalaan na nasa kamay ng mga tao at ang pagkakapantay-pantay ng mga mamamayan sa tingin ng batas at sa iba pang pangunahing aspeto ng pamumuhay. Bukod pa rito ay karaniwang pumipili ang mga tao, sa pamamagitan ng halalan, ng mga kinatawan na siyang hahawak sa kapangyarihan o pamahalaan sa ngalan nila N I M A G H A S I K Malawakan at organisadong paglaban upang mapabagsak ang namumuno sa isang bansa na nagdudulot ng malawakang pagbabago L O H I I D E O Y A Ito ay isang sistema o lipon ng mga ideya o kaisipan na naglalayong magpaliwanag tungkol sa daigdig at pagbabago nito. Ang mga halimbawa nito ay demokrasya, kapitalismo, monarkiya, totalitaryanismo, autoritaryanismo, sosyalismo at komunismo MANGD IGA DAIGPA N IG D Malawakang digmaan na kinasangkutan ng maraming bansa sa buong mundo na nagdulot ng malawakang pagbabago ALIS MIMP E O RY Pagpapalawak ng kapangyarihan at teritoryo sa pamamagitan ng pananakop ng hindi lang isa kundi maraming teritoryo o bansa YAOLK LON I SM O Pananakop ng isang makapangyarihang bansa sa isang bansa upang makontrol at magamit ang likas na yaman nito para sa pansariling interes.Bunga nito ay karaniwang naaabuso at napagsasamantalahan ang bansa at mamamayan na nasakop S U N D U K A A N Pagkakaunawaan ng dalawang magkasalungat na panig upang matigil na ang kanilang sigalot o dipagkakaunawaan, nagkakaroon ng usapan o kompromiso ang magkabilang panig 2
  3. 3. PAMPROSESONG MGATANONG Sagutin mo ang sumusunod na mga tanong: 1. Kung aayusin mo ang konsepto batay sa naganap na pangyayari sa kasaysayan ng Silangan at Timog Silangang Asya paano mo ito pagsusunod-sunurin ? Ipaliwanag ang ginawang pagkakasunod-sunod. Paliwanag:__________________________________________________________ ___________________________________________________________________ __________________________________________________________ 2. Bakit mahalagang maunawaan ang mga konsepto na nabanggit sa pagaaral sa mga pagbabagong naganap noong ika -16 na siglo hanggang sa ika-20 siglo sa Silangan at Timog Silangang Asya? __________________________________________________________ __________________________________________________________ Ngayong alam mo na ang mga konseptong kakakilanganin sa araling ito . Subukin mong sagutan ang susunod na gawain….. 3
  4. 4. GAWAIN BLG. 2: SAAN KA PA!!! (Anticipation-Reaction Guide) Tingnan kung gaano na ang iyong kaalaman sa paksang ating tatalakayin sagutan ang unang kolum sa pamamagitan ng pagsulat ng salitang sumasang-ayon o SA kung ikaw ay sumasang-ayon at hindi sumasang-ayon o HSA kung ikaw ay di-sumasang-ayon. Bago ang talakayan Konsepto at Pananaw Pagkatapos ng talakayan sa buong Aralin Ang lahat ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangan Asya ay naghangad ng kalayaan sa pananakop ng mga bansang Kanluranin dahil sa kaisipang liberal at ideya ng demokrasya Ang prinsipyong nagbigay-diin sa pagbubuo ng isang pamahalaang konstltusyonal na pinagsama ang Kanluranin at tradisyunal na Tsino upang palitan ang absolute monarchy ay demokrasya Ang pagpapalakas ng Hapon ng kanyang hukbong - militar ay naging daan sa pagbubuo ng depensibong nasyonalismo sa kanyang bansa. Iba't iba ang pamamaraang ginamit ng mga naging pinunong Iider sa mga kilusang naghangad ng paglaya sa mga Europeong mananakop sa rehiyon ng Timog Silangang Asya Upang mapagtagumpayan ang paghahangad sa pagsasarili naghain ang mga Asyano ng mga reporma, nagbuo ng mga makabayang organisasyon, at nang lumaon ay gumamit din ng mga madugong pakikihamok laban sa mga mananakop Sa Pilipinas, naglatag ng kaisipang paglaya ang kilusang Propaganda at ang Katipunan ang naging kasangkapan sa pagsasakatuparan 4
  5. 5. ng paglaya sa mga dayuhang mananakop. Ang Tsina, Vietnam at Hilagang Korea at Hapon ay kumapit sa kaisipan ng sosyalismo at komunismo bilang landas hindi lamang sa pagpapalaya ng bansa kundi sa pagbubuo rin ng bagong sistemang panlipunan na magwawakas sa pagsasamantala ng mga mananakop. Si Nguyen Ai-Quoc o Ho Chih Minh, ang nasyonalistikong pinuno ng partido, ang naging pangunahing kasangkapan sa paglaya ng kanilang bansa laban sa mga Pranses sa pamamagitan ng pagtanggap sa pamamaraang demokratiko Ang naglalabang ideolohiyang demokratiko at komunismo ang naging sanhi ng pagkakahati ng Korea at Vietnam Sa kasalukuyan ay patuloy pa rin ang mga pagbabago sa mga ideolohiyang gumagabay sa pamamahala at pamumuhay ng mga bansa sa daigdig. BINABATI KITA! ….dahil natapos mo ang unang hakbang. Nakatitiyak akong gusto mong malaman kung tama ba o hindi ang iyong palagay tungkol sa kung paano lumaya ang mga bansa sa Silangan at Timog Silangan Asya at kung paano ang paglayang ito ay nagdulot ng pagbabago o transpormasyon noong ika -16 na siglo hanggang ika-20 siglo. Kung nais mong malaman kung tama o hindi ang iyong palagay sagutan mo ang sumusunod na bahagi ng Modyul na ito at habang sinasagutan mo untiunti mong matutuklasan ang mga transpormasyong naganap tungkol sa paglaya ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya 5
  6. 6. Paunlarin Sa bahaging ito ay inaasahan na matututuhan mo ang bahaging ginampanan ng Nasyonalismo sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya ng mga bansa mula sa imperyalismo, epekto ng mga digmaang pandaidig sa pagaangat ng malawakang kilusang nasyonalista tungo sa paglaya at ang impluwensiya ng iba’t ibang ideyolohiya( ideolohiya ng malayang demokrasya, sosyalismo at komunismo) sa malawakang kilusang nasyonalista sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya. Maaari mong balikan ang mga kasagutan at katanungan na iyong nabuo sa unang bahagi ng Modyul na ito upang malaman kung tama ito ang iyong mga naunang katanungan. GAWAIN BLG 3: SURI-TEKSTO Kapag tinanong ka kung paano lumaya ang Pilipinas o kaya ay ang Myanmar, bakit nahati ang Vietnam at Korea? O kaya’y, malaya ba ang China? Masasagot mo kaya? Ang gawaing ito na pinamagatang SURI-TEKSTO ay magbibigay kaalaman sa iyo tungkol sa naging hakbang ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya upang makamit ang kalayaang inaasam. . Simulan mong basahin ang bawat teksto at bumuo ng isang paghihinuha sa bawat teksto at para sa karagdagang kaalaman maaari rin kayong magbasa ng iba pang aklat na may kaugnayan sa paksa. HAKBANG SA PAGLAYA NG SILANGAN AT TIMOG SILANGANG ASYA Pangkalahatang Ideya Ang pananakop at paniniil sa mga bansa sa Silangang Asya at TimogSilangang Asya ay naglunsad ng pag-usbong ng diwang makabansa bilang tugon sa pang-aabuso at pagyurak sa karapatan ng mga bansa sa Silangan at TimogSilangang Asya na ang tanging mithiin ay magkaroon ng kalayaan. Ang Una at Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay nakaapekto upang makamit ang kalayaan dahil sa Unang Digmaang Pandaigdig, nagbago ang balance of power, nakilala ang Japan dahil pinalakas nito ang kaniyang hukbong militar. Isinulong na rin nito pagkatapos ng digmaan ang racial equality o pantay na pagtingin sa lahi na di pinansin ng mga Kanluranin.Dahil naman sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig lumakas ang Nasyonalismo sa Timog Silangang Asya. May iba’t ibang ideolohiya at paniniwala rin ang niyakap ng mga bansa Napabilis ang paglaya kaya maraming mga bansa sa Timog Silangang Asya ang sa Silangan at Timog Silangang Asya, may naniwala na ang kasagutan sa lumaya pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig 6 minimithing kalayaan ay ang ideolohiyang komunismo, ang iba ay naniwala sa ideolohiya ng demokrasya, totalitaryanismo at autokrasya. Ang mga ideolohiyang ito ay
  7. 7. Ang tatlong malalaking konsepto na aking makukuha mula sa teksto ay… 1.____________ 2.____________ 3.____________ Ang aking mahihinuha ay… ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ ______________________________________________ Ngayong nalaman mo na ang pangkalahatang konsepto ng paksang tatalakayin,ating suriin ang sumusunod na teksto tungkol sa mga hakbang sa paglaya ng ilang bansa na nasa Silangan at Timog Silangang Asya Paglaya ng mga Bansa sa Silangang Asya Paglaya ng China Dahil sa kasikatan ng produktong China sa Europa hinangad ng mga Europeo na makipagkalakalan sa China na kalaunan ay naging dahilan ng paghahangad na makontrol ang lupain nito. Ang pagkakatalo ng Tsina sa Digmaang Opyo ay naging daan ng dimakatuwirang kasunduan at pagkakaroon ng Sphere of Influence ng mga bansang Europeo sa teritoryo ng China. Tatlong uri ng Nasyonalismo ang umusbong nasyonalismong tradisyunal na ang layunin ay paalisin ang mga Kanluranin at ang impluwensiya nito na pinangunahan ng na ang layunin ay ang republika ay samahang Boxers,magingpangalawaang ang China yakap ang ideolohiyang demokratiko ng Nasyonalismong may impluwensiya na pinangunahan ni Dr Sun Yat Sen at kanluran . Chiang Kai Shek at ang pangatlo ay ang Nasyonalismong may impluwensiya ng Komunismo na pinangunahan ni Mao 1.Anong bansa ang nanakop? ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ 2. Ano-anong pamaraan ang ginamit upang lumaya? ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ _______________________ ________________________ _______________________ ________________________ _______________________ ___ 7 _______________________ _______________________ _______________________
  8. 8. Paglaya at Pagkakahati ng Korea Unti-unting nasakop ng Hapon ang Korea na ginawang base militar at pilit na itinaguyod ang kanilang kabihasnan.Bunsod nito maraming pagtatangkang ginawa ang Korea upang mapatalsik ang mga Hapones. Napabilis ito pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig kung saan natalo ang mga Hapon. Subalit hindi nakaligtas ang Korea sa dalawang ideolohiyang nag-uumpugan, ang komunismo na niyakap ng Hilagang Korea at sinuportahan ng Unyong Sobyet at demokrasya na niyakap ng Timog Korea na sinuportahan ng Amerika . 1.Anong bansa ang nanakop? ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ 2. Ano-anong pamaraan ang ginamit upang lumaya? ________________________ ________________________ ________________________ ______________________ ______________________ ______________________ 8 ______________________ ______________________
  9. 9. Paglaya ng mga Bansa sa Timog Silangang Asya Paglaya ng Indonesia Nakamit ng Indonesia ang kalayaan nito noong Agosto 17,1945 sa pamumuno ni Achmed Sukarno sa pamamagitan ng rebolusyon laban sa mga Olandes. Umigting ang pagnanasang lumaya ng Indonesia nang pinagkalooban ng simbolikong kalayaan si Sukarno ng Hapon nang masakop ito noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ngunit nang matalo ang Hapon dumating ang mga Olandes upang muling ibalik ang kanilang pamamahala .Subalit ang Indonesia na nakaranas ng kalayaan ay lumaban.Pinamunuan ni Sukarno ang Indonesia sa loob ng 23 taon. Pinasimulan niya ang pamamahalang guided democracy (limited democracy) base sa Pancasila- 5 1.Anong bansa ang nanakop? ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ 2. Ano-anong pamaraan ang ginamit upang lumaya? ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ 3.Anong ideolohiya ang nabanggit? ______________________ 9 ______________________ ______________________ ______________________
  10. 10. Paglaya ng Vietnam Sa kasaysayan ng Vietnam ay may tatlong naganap na paglaya ang una ay noong 938 mula sa China, ang pangalawa noong Setyembre 02,1945 mula sa France, at ang pangatlo ay noong Hulyo 02, 1976. Ang pag-iisa ng Vietnam sa pamumuno ni Nguyen Ai-Quoc o Ho Chih Minh mula sa kilusang Viet Minh bilang isang Sosyalistang Republika na may oryentasyong komunista . Isang matagalang digmaan ang ginawa ng mga Vietnamese upang makamtan ang kalayaan. Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig nahati ang Vietnam sa dalawang bansa, ang Hilagang Vietnam na nagsulong ng ideolohiyang Komunismo at Sosyalismo sa pamumuno ni Ho Chi Minh at Timog Vietnam na yumakap sa ideolohiyang Demokratiko sa pamumuno ni Ngo Dinh Diem . Nagkaroon ng Vietnam War na sinalihan ng Estados Unidos sa haba ng digmaan naging magastos at madugo ito para sa bansa. Para sa pandaigdigang opinyon ay iwan na ng mga Kanluranin ang Vietnam at dito natalo ang Estados Unidos ,iniwan nila ang 1.Anong bansa ang nanakop? ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ 2. Ano-anong pamaraan ang ginamit upang lumaya? ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ 3.Anong ideolohiya ang nabanggit? ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ 4. Ang aking mahihinuha ay… ______________________ 10 ______________________ ______________________ ______________________
  11. 11. Paglaya ng Burma (Myanmar) Nakamit ng Burma ang kalayaan nito noong Enero 04, 1948 sa pamumuno ni U Nu bilang punong Ministro ng Republika ng Burma na kalaunan ay inilipat ang pamumuno kay Heneral Ne Win na isang diktador militar .Bilang pinuno ng mga hukbong armado pinairal niya ang ideolohiyang Myanmar way to Socialism na kung saan kinumpiska ng pamahalaan , ang anumang negosyo at pangkalakalan,bangko at mga pribadong ari-arian kung kayat nawalan ng hanapbuhay ang mga dayuhan. Noong unang hindi pa nakakamit ng Burma ang kalayaan ang kumokontrol dito ay ang India sa tulong ng Ingles at China .Bilang pagtugon sa pananakop na ito nagtatag ng iba’t ibang kilusang naglalayon ng kalayaan. Nang maramdaman ng mga Ingles ang pagpupunyagi sa kalayaan ng mga Burmese nagkaroon ng pagbabago na nagresulta sa paghiwalay ng Burma sa India noong 1935. Ilan pang pagbabago ang tinangka ng pamahalaang Ingles ngunit hindi nangyari dahil sa pagsiklab ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig at ang bansang Hapon naman ang sumakop sa Burma. Upang makuha ng mga Hapones ang loob ng mga Burmese maagang ipinahayag nito ang pagtataguyod tungo sa kasarinlan. Ang pangkat ni Aung San na Dohama Asiayona(Burma for Burmese) ay nakipagkasundo sa Hapon tungkol sa pagtustos ng sandata at sa pamumuno sa militar at nagsanib puwersa upang makuha ang Rangoon laban sa mga Ingles .Ipinahayag ng Hapon ang kalayaan ng Burma sakop pa nila ito subalit kalaunan nadama ng mga Burmese na ang tunay na layunin ng pagtulong ng Hapon ay hindi upang lumaya kundi sakupin sila. Nakaranas sila ng kahirapan ang mga Burmese sa pamamalakad ng mga Hapones kung kaya’t nagtatag sila ng kilusang laban sa Hapon ,ang AFPFL (Anti Fascists People’s Freedom League) sa pamumuno ni Aung San na binubuo ng mga makademokratiko at komunistang pangkat. Nagapi nila ang mga Hapones at bumalik ang mga Ingles subalit hindi na pumayag ang mga Burmese kaya’t sunod -sunod na usaping pangkalayaan ang naganap .Bunga nito, pinagtibay ang kasunduang Anglo-Burmese na nagpapahayag ng kalayaan sa Burma noong Enero 04, 1948. Sa kasawiang palad pinatay si Aung San at ang kaniyang gabinete ng upahang armado ng kaniyang talunang kalaban na si U Saw. Ngunit nang maaresto si U Saw ay ipinagpagtuloy ni U Nu ang naiwan ni Aung San 1.Anong bansa ang nanakop? ______________________________________________________________ 2. Anong pamamaraan ang ginamit upang lumaya? 11 ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________
  12. 12. Paglaya ng Pilipinas Nakamit ng Pilipinas ang paglaya noong Hunyo 12, 1898 sa pamumuno ni Heneral Emilio Aguinaldo .Nakipagsabwatan ang mga Amerikano sa Pilipino upang matalo ang mga Espanol sa Digmaang Espanol-Amerikano kung saan natalo ang mga Espanol. Inakala ng pamunuan ni Aguinaldo na aalis na ang mga Amerikano sa Pilipinas at ipauubaya na ang pamumuno sa atin kaya idineklara ang ating kalayaan at nagtatag ng isang demokratikong pamahalaan.Samantala, iba naman ang ikinikilos ng mga Amerikano, nagpalabas ito ng patakarang Benevolent Assimilation at lumagda sa Treaty of Paris na nagpapahayag ng paglilipat ng pamamahala ng Pilipinas sa Amerikano mula sa mga Espanol.Naging hayagan ang pagtutol ng mga Pilipino sa pananakop ng mga Amerikano kung kaya’t sumiklab ang Digmaang Pilipino- Amerikano .Subalit may ibang Pilipino na hindi nakiisa, walang pakialam at nakiisa sa mga Amerikano .Dahil sa kawalan ng pagkakaisa, nakapagtatag ang Amerikano ng pamahalaang kolonyal na nagsilbi sa interes ng mga Amerikano at pinalaganap ang edukasyong makabanyaga. Sa isang banda tinugis ang mga Pilipinong lumaban para sa kalayaan at ipinatapon ang ibang lider -Pilipino sa ibang bansa. Ang ibang Pilipino naman na nakiisa sa mga Amerikano ay isinulong ang paghingi ng kalayaan sa mga Amerikano. Dahil ang kalayaan natin ay ating hinihingi matagal bago naibalik ang kalayaan at sa bawat paghingi natin ay may katumbas na mas malaking kapalit na likas na yaman at pagkontrol sa kalakalan. Pansamantalang natigil ang pananakop ng mga Amerikano nang tayo’y masangkot sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig . Nilusob tayo ng Hapon dahil kaalyado natin ang mga Amerikano at ang pinakamalaking base-militar ng Amerikano ay nasa ating bansa.Sa kasagsagan ng digmaan ,iniwan tayo ng mga lider-Amerikano at natira tayong lumalaban at nagtatanggol sa ating kalayaan. Nasakop tayo ng Hapon sa loob ng 5 taon. Natalo ang Hapon sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig kung kaya’t binalikan tayo ng mga Amerikano at ibinigay ang ating kalayaan noong Hulyo 04,1946. Ayon kay Renato Constantino hindi ganap na nakamtan ng Pilipinas ang Kalayaan dahil nanatiling makapangyarihan at impluwensiyal ang Amerikano sa Pilipinas sa larangang pangkabuhayan at pampolitika. 12
  13. 13. 1.Anong bansa ang nanakop? ___________________________________________________________ ___________________________________________________________ 2. Anong pamamaraan ang ginamit upang lumaya? ___________________________________________________________ ___________________________________________________________ ___________________________________________________________ 3.Anong ideolohiya ang mga nabanggit? ___________________________________________________________ ___________________________________________________________ 4. Ang aking mahihinuha ay… ___________________________________________________________ PAMPROSESONG TANONG ___________________________________________________________ 1. Paano ipinakita ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya ang pagmamahal sa bayan? Magbigay ng patunay sa inyong mga sagot. .____________________________________________________________ _____________________________________________________________ 2. Paano hinubog ng ideolohiya ang paglaya ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya? Magbigay ng patunay sa inyong mga sagot. _____________________________________________________________ ____________________________________________________________ 3. Paano nakaapekto ang Una at Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa paglaya ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya? _____________________________________________________________ _____________________________________________________________ GAWAIN BLG.4: BUO-LAYA Iyong natunghayan kung paano lumaya ang mga bansa sa Asya at upang magkaroon ng buong pananaw sa paglaya ng mga bansa buuin ang talahanayan at ihambing ang bawat datos na iyong makakalap Bansa sa Mga Araw Namuno Pamamaraang Ideolohiyang Silangan Bansang ng Ginamit sa Paglaya Niyakap Asya (na Nanakop Paglaya nasa teksto) Silangang Asya 13
  14. 14. Bansa sa Timog Silangan Asya (na nasateksto) Mga Bansang Nanakop Araw Namuno Pamamaraang ng ginamit sa Paglaya Paglaya Ideolihiya ng Niyakap Ngayong natapos mo nang sagutan ang talahanayan at naiwasto, BINABATI KITA! Dahil may sapat ka nang kaalaman at pag-unawa tungkol sa: bahaging ginampanan ng Nasyonalismo sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya ng mga bansa mula sa imperyalismo; epekto ng mga digmaang pandaidig sa pag-aangat ng malawakang kilusang nasyonalista tungo sa paglaya at ang impluwensiya ng iba’t ibang ideolohiya( ideolohiya ng malayang demokrasya, sosyalismo at komunismo) sa malawakang kilusang nasyonalista sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya. Maaari mong balikan ang mga kasagutan na iyong ginawa sa unang bahagi ng Modyul na ito upang malaman kung tama ito . Maaari ka nang tumungo sa susunod na bahagi ng Modyul na ito upang mapalalim at mapalawak pa ang iyong pag-unawa tungkol sa paksang tinatalakay. 14
  15. 15. ATING PAGNILAYAN AT UNAWAIN Sa bahaging ito, pagtitibayin mo ang nabuong mga pag-unawa tungkol sa paksa. Inaasahan din na kritikal mong masusuri ang: bahaging ginampanan ng nasyonalismo sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya ng mga bansa mula sa imperyalismo; epekto ng mga digmaang pandaidig sa pag-aangat ng malawakang kilusang nasyonalista tungo sa paglaya at ang impluwensiya ng iba’t ibang ideolohiya( ideolohiya ng malayang demokrasya, sosyalismo at komunismo) sa mga malawakang kilusang nasyonalista sa Silangan at Timog Silangang Asya tungo sa paglaya . GAWAIN BLG. 7: SAAN KA PA!!! (Anticipation-Reaction Guide) Tingnan kung gaano na ang kaalaman sa paksang Tinalakay. Sagutan ang unang kolum sa pamamagitan ng pagsulat ng salitang sumasang-ayon kung sumasangayon at hindi sumasang-ayon kung di-sumasang-ayon sa ipinahayag na mga kaalaman Bago ang Talakayan Konsepto at Pananaw Pagkatapos ng Talakayan sa Buong Aralin (Ipaliwanag ang naging kasagutan) Ang lahat ng mga bansa sa Silangan at Timog Silangang Asya ay naghangad ng kalayaan sa pananakop ng mga bansang Kanluranin dahil sa kaisipang liberal at ideya ng demokrasya Ang prinsipyong nagbigay-diin sa pagbubuo ng isang pamahalaang konstltusyonal na pinagsama ang Kanluranin at tradisyunal na Tsino upang palitan ang absolutong monarkiya ay demokrasya Ang pagpapalakas ng Hapon ng kaniyang hukbong - militar ay naging 15
  16. 16. daan sa pagbubuo ng depensibong nasyonalismo sa kaniyang bansa. Iba't iba ang pamaraang ginamit ng mga naging pinunong Iider sa mga kilusang naghangad ng paglaya sa mga Europeong mananakop sa rehiyon ng Timog Silangang Asya Upang mapagtagumpayan ang paghahangad sa pagsasarili naghain ang mga Asyano ng mga reporma, nagbuo ng mga makabayang organisasyon, at nang lumaon ay gumamit din ng mga madugong pakikihamok laban sa mga mananakop Sa Pilipinas, naglatag ng kaisipang paglaya ang kilusang Propaganda at ang Katipunan ang naging kasangkapan sa pagsasakatuparan ng paglaya sa mga dayuhang mananakop. Ang Tsina, Vietnam at Hilagang Korea at Hapon ay kumapit sa kaisipan ng sosyalismo at komunismo bilang landas hindi lamang sa pagpapalaya ng bansa kundi sa pagbubuo rin ng bagong sistemang panlipunan na magwawakas sa pagsasamantala ng mga mananakop. Si Nguyen Ai-Quoc o Ho Chih Minh, ang nasyonalistikong pinuno ng partido, ang naging pangunahing kasangkapan sa paglaya ng kanilang bansa laban sa mga Pranses sa pamamagitan ng pagtanggap sa pamamaraang demokratiko Ang ideolohiyang demokratiko at komunismo ang dalawang naglalabang ideolohiya na naging sanhi ng pagkakahati ng Korea at Vietnam Sa kasalukuyan ay patuloy pa rin ang mga pagbabago sa mga ideolohiyang gumagabay sa pamamahala at pamumuhay ng mga bansa sa daigdig. 16
  17. 17. GAWAIN BLG 5: RE – SOLUSYON Natutuwa ako na marami ka nang alam. Subukin natin kung maaari mong ilapat ang mga kaalaman na iyong natutuhan. Suriing mabuti ang sipi ng isang resolusyon na nakalap sa Library of Congress (http://thomas.loc.gov/cgibin/bdquery/z?d112:SE00217:@@@D&summ2=0& Nov. 5,2012 2:20pm) S.RES.217 Latest Title: A resolution calling for a peaceful and multilateral resolution to maritime territorial disputes in Southeast Asia. Sponsor: Sen Webb, Jim [VA] (introduced 6/27/2011) Cosponsors (3) Latest Major Action: 6/27/2011 Passed/agreed to in Senate. Status: Submitted in the Senate, considered, and agreed to without amendment and with a preamble by Unanimous Consent. SUMMARY AS OF: 6/27/2011--Introduced. (There is 1 other summary) Reaffirms the strong support of the United States for the peaceful resolution of maritime territorial disputes in the South China Sea. Deplores the use of force by China's naval and maritime security vessels in the South China Sea Calls on all parties to the territorial dispute to refrain from threatening force or using force to assert territorial claims. Supports the continuation of operations by the U.S. Armed Forces in support of freedom of navigation rights in international waters and air space in the South China Sea. PAMPROSESONG MGA TANONG 1. Ano ang paksa at layunin ng resolusyon sa sipi? ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ 2. Sino ang sumulat ng resolusyon?Saang bansa siya nagmula? ________________________________________________________ 3. Ano ang kaniyang mga panukala? ________________________________________________________ ________________________________________________________ 17
  18. 18. 4. 5. 6. 7. 8. ________________________________________________________ ________________________________________________________ Sa iyong tingin kaninong interes ang pinagsisilbihan ng resolusyon na ito? Patunayan ang sagot .________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ May konsepto ba ng kolonyalismo/imperyalismo ang nakatala sa sipi? Patunayan. ________________________________________________________ ________________________________________________________ May ideolohiya bang isinusulong ang mga nakatala sa resolusyon? Pangatuwiranan ________________________________________________________ ________________________________________________________ Kung ikaw ang gagawa ng isang resolusyon tungkol sa paksang tinatalakay sa sipi ano ang iyong imumungkahi? Bakit? ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ Bilang isang Pilipino paano mo pangangalagaan ang kalayaan ng ating bansa? ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________ 18
  19. 19. GAWAIN 6: BUKAS- ISIP! (reflective journal) Sumulat ng maikling repleksiyon ukol sa iyong mga natutuhan, realisasyon at opinyon tungkol sa mga paksang ating tinalakay. http://www.clker.com/cliparts/e/K/g/G/i/j/blue-stick-man-reflect-md.png Kung gayon! Ang paksa ngayon ay _________________________________________________ Isang mahalagang konsepto na aking natutuhan ay _________________________ Ito ay mahalaga dahil__________________________________________________ Ang isa pang ideya ay _________________________________________________ Magagamit ko ito sa___________________________________________________ Sa kabuuan ang natutuhan ko ay__________________________________________________________________________________ BINABATI KITA! Mahusay mong nagampanan ang gawain sa bahagi ng Pagpapalalim. Ngayon ay mayroon ka nang sapat na pag-unawa tungkol sa bahaging ginampanan ng Nasyonalismo sa Silangan at Timog Silangang Asya. Ito ay tungo sa paglaya ng mga bansa mula sa imperyalismo, epekto ng digmaang pandaidig sa pag19 aangat ng mga malawakang kilusang nasyonalista tungo sa paglaya at ang impluwensiya ng iba’t ibang ideyolohiya( ideolohiya ng malayang demokrasya, sosyalismo at komunismo) sa malawakang kilusang nasyonalista sa Silangan at
  20. 20. TRANSFER: ATING GAWIN Gawain 8 : Paggawa ng Resolution LEVEL 3 Bilang paghahanda sa gagawing Performance Task ay basahin ang sumusunod na sitwasyong. Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig maraming isyu ang umusbong sa Silangan at Timog Silangang Asya. Isa na rito ang sigalot dulot ng pag-aagawan sa teritoryo. Ikaw,bilang mambabatas ng iyong bansa ay gagawa ng isang resolusyon para ipakita ang iyong mga punto sa teritoryong inaangkin .Ang iyong nabuong resolusyon ay maglalaman ng naging mga problema bunsod ng nasabing usapin at mga mungkahing solusyon upang malutas ang sigalot na ito gamit ang powerpoint presentation Ang resolusyon na ginawa ay huhusgahan batay sa sumusunod na pamantayan--- Maliwanag at maayos ang pagkakalahad ng resolusyon. Sapat at katanggap-tanggap ang mga mungkahing solusyon sa suliranin. Nakapaglahad ng mga datos batay sa realidad ng suliranin na binibigyan ng solusyon. Krayterya Nilalaman 4 Sapat at katanggaptanggap ang mga mungkahing solusyon sa suliranin. Nakapaglahad ng mga datos batay sa realidad ng suliranin na binibigyan ng solusyon. Pinagkunan Ibinatay sa 3 Katanggaptanggap ang mga mungkahing solusyons sa suliranin ngunit di-wasto ang ilan: may ilang impormasyon na hindi maliwanag ang pagkakalahad. Nakapaglahad ng mga datos batay sa realidad ng suliranin na binibigyan ng solusyon. Ibinatay sa iba’t 2 May mga mungkahing solusyon ngunit ang mga datos ay di- gaanong batay sa realidad ng suliranin na binibigyan ng solusyon. 1 May mga mungkahing solusyon ngunit ang mga datos ay hindi batay sa realidad ng suliranin na binibigyan ng solusyon. Ibinatay Walang 20
  21. 21. ng Datos Organisasyon iba’t ibang saligan ang mga kaalaman tulad ng mga aklat, pahayagan, video clips, interbyu, radio at iba pa. Isinulat ang pinagkunan ng mga impormasyon Organisado ang ginawang resolusyon at sa kabuuan maayos ang presentasiyon ng gawain, ang pinag sama-samang ideya ay malinaw na naipapahayag at natatalakay gamit ang makabuluhang powerpoint presentation. ibang saligan ang mga impormasyon ngunit limitado lamang. Organisado ang mga paksa sa kabuuan at maayos na presentasiyon ngunit di masyadong nagamit nang maayos ang powerpoint presentation. lamang ang saligan ng impormasyon sa batayang aklat lamang. Walang interaksiyon at ugnayan sa mga kasapi. Walang malinaw na presentasiyon ng mga paksa. May powerpoint presentation ngunit hindi lubusang nagamit at nagsilbi lamang na palamuti sa pisara. Presentasiyon Maayos ang Maayos ang Simple at pagkakalahad. paglalahad gamit maikli ang ang powerpoint Gumamit ng presentasiyong powerpoint presentation,may nagawa. presentation. kahinaan ang Namumukod tinig ng mga tangi ang nagtalakay pamamaraan ng presentasiyon sa pamamagitan ng malakas at malinaw ang pagsasalita na batayang pinagkunan at ang mga impormasyon ay gawa-gawa lamang. Diorganisado ang paksa. Malinaw na walang preparasyon ang presentasiyon ng pangkat. Ang paglalahad ay hindi naging malinaw. Walang gaanong presentasiyon. 21
  22. 22. sapat para marinig at maintindihan ng lahat. Transisyon sa Susunod na Modyul Ngayong nasuri mo na kung paano nahubog ng paglaya ang transpormasyong naganap noong ika-16 na siglo hanggang sa kasalukuyan sa susunod na modyul ay malalaman mo kung paano nakaapekto sa mga Asyano ang mga pagbabagong naganap sa Silangan at Timog Silangang Asya noong ika -16 hanggang ika- 20 siglo . 22

×