This matrix crosses SETTING with TYPE Consider pros & cons for each “cell” from quiz to C-TAP: quality, feasibility (time, $) OPT is the criterion-referenced Ohio Proficiency Test, to be replaced by Ohio Graduation Test MAT7 is the norm-referenced Metropolitan Achievement Test, 7th edition as used by some districts TRADITIONAL = CHOICE ALTERNATIVE = ABSTRACT CONSTRUCTION AUTHENTIC = REAL-WORLD CONSTRUCTION C-TAP represents large scale authentic assessment (Rabinowitz, 1995)
Ölçme ve Değerlendirmede Kullanılan Bazı Araç ve Yöntemler
Performans Değerlendirme
Performans Ödevleri
Projeler
Öz Değerlendirme/ Akran Değerlendirme
Ürün Dosyaları
(Dereceli Puanlama Anahtarları)
Eğitimde Değerlendirmenin Yeri
Eğitim Sistemi
Girdiler Süreç Çıktılar
(Eğitim Etkinlikleri)
Değerlendirme
Neden Ölçme ve Değerlendirme?
Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek
Öğrencilerin gelişimlerini izlemek
Öğrencilerin gelişimlerine yönelik geri bildirimde bulunmak
Öğrenme güçlüklerini belirlemek
Öğretimin ve öğretim materyallerinin etkinliğini belirlemek
Neden Ölçme ve Değerlendirme?
Gelecekteki öğrenme süreçlerini planlamaya veri sağlamak
Öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarmak
Öğretim programlarının yeterliliğini belirlemeye bilgi sağlamak
Değerlendirme, öğrenmenin ayrılmaz bir parçası olarak görülür.
Öğrencilerin ezber bilgileri değil, üst düzey becerilerinin değerlendirilmesi hedeflenir.
Sadece öğrenme ürünü değil, öğrenme süreçleri de değerlendirilir.
Değerlendirme, öğrencilerin neyi bilmediğini değil, ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır.
Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-I
Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-II
Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geribildirime ağırlık vermeyi önemsemektedir.
Öğrencinin gerçek yaşam durumlarını yansıtmasını, gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını gerektirir.
Öğrencilerin karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini önemser.
Programların Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı-III
Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirlemeyi vurgular.
Değerlendirme sürecine öğrenciyi de katar.
Öğrencileri değerlendirmek için farklı ölçme tekniklerinden yararlanmayı önerir.
Klasik ölçme ve değerlendirmenin yanında yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının kullanımını da önerir.
Geleneksel Yaklaşıma Göre Ölçme ve Değerlendirmede Öne Çıkan Beceriler
Derinliği olmadan çok sayıda kavram ve ilkeyi öğrenme
Rutin problemleri çözebilme
Bilgi ezberleme
Yazılı materyallerden bilgiyi aynen aktarma
Programlardaki Ölçme ve Değerlendirme Sürecinde Önem Kazanan Beceriler
Okuduğunu anlama, kritik etme, yorumlama
Bilgi toplama, analiz etme ve bir sonuca ulaşma
Grafik ya da tablo halinde verilen bilgilerden sonuç çıkarma
Gözlem yapma, gözlemlerden sonuca ulaşma
Günlük hayatta karşılaşılan problemleri çözebilme
Sahip olduğu bilgileri yeni durumlarda kullanabilme
Araştırma yapma
Öğrendikleri ile gerçek yaşam arasında ilişki kurma
Ölçme ve Değerlendirme Araç ve Yöntemleri Performans görevleri, ürün dosyaları, projeler, öz değerlendirme vb. Ölçme ve Değerlendirmede Yeni Yaklaşımlar (Alternatif - Authentic ) Çoktan seçmeli, eşleştirmeli, doğru yanlış testler; yazılı yoklamalar vb. Geleneksel Araç ve Yöntemler Araçları Değerlendirme Yaklaşımı
Ölçme ve Değerlendirmede Kullanılan Bazı Araç ve Yöntemler
Performans Değerlendirme
Performans Ödevleri
Projeler
Öz Değerlendirme/ Akran Değerlendirme
Ürün Dosyaları
Dereceli Puanlama Anahtarları
Performans Değerlendirme-I
Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturduğu cevap ve ürünlerin değerlendirilmesidir.
Öğrencinin yeni bilgiyi yapılandırmasını gerektirir.
Süreç içine yayılmıştır, zamana bağlı değildir.
Öğrencinin günlük yaşamındaki problemleri nasıl çözeceğini ve problem çözmek için sahip olduğu bilgi ve becerileri nasıl kullanacağını göstermesini ister.
Gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle sonuçlanır.
Performans görevlerinde, tek bir cevap yoktur. Görevi tamamlamak için değişik yollar bulunmaktadır. Bu nedenle iyi tanımlanmış bir ölçütle değerlendirmelidir.
Başarılı bir değerlendirme yapmak için her performans görevi bir dereceli puanlama anahtarı (rubric) ile eşleştirilmelidir.
Performans değerlendirmek için en çok kullanılan araçlar; performans ödevleri, projeler, öğrenci ürün dosyaları, posterler vb.dir.
Yapılacak Değerlendirmenin Performansa Dayalı Değerlendirme Olabilmesi İçin;
Ürün: yazılı bir makale, kompozisyon, grafik çizme, deney düzeneği oluşturma, proje hazırlama, inceleme yazısı yazma vb.
Gözlenebilir performans: Ürünün ortaya konmasında geçen süreç (bir ders veya bir dönem) takip edilerek geri bildirim verilmesi, değerlendirilmesi.
Üst düzey düşünme becerileri: Öğrencilerin bilgiyi aynen aktarmalarından çok bilgiyi edinme, düzenleme, kullanma, kritik etme, yaratıcılığı kullanma vb. üst zihinsel süreçlere dönük olmalıdır.
Grup çalışması ve sosyal beceriler: Grup çalışmasına yatkınlık, başkalarının fikirlerine önem verme, kendini ifade etme, sunum yapabilme vb. becerilerin gelişmesi beklenir.
Disiplinler arası geçişin ve bilgi alış verişinin sağlanmış olması gereklidir.
Performans Değerlendirme Sürecini Planlarken ve Uygularken Atılacak Adımlar
Amacı açıkça ifade etme, neyi ölçeceğine karar verme
Uygun görev tanımlama
Performansın ölçütlerini açıkça belirleme
Belirlenmiş ölçütlere göre dereceli puanlama anahtarını geliştirme
Performans ödevi , öğrencinin gerçekleştirdiği ya da tamamladığı ve belirli performans ölçütlerine göre öğretmen, öğrenci ya da arkadaşları tarafından değerlendirilen etkinlik ya da ödevden oluşur. Performans görevi öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumları bağlamında kullanmalarını gerektirir.
Neler Performans Ödevi Örnekleri Olabilir?
Bir gazeteye makale yazma,
Bir oyun düzenleme / planlama
Bir tiyatro oyununa eleştiri yazma,
Bir oyun için sahne ve kostüm hazırlama,
Bir ev planı çizme,
Bir müzik parçası çalma,
Bir dans sergileme,
Yörelerini tanıtan bir turistik broşür hazırlama,
Mahallelerinin bir haritasını, krokisini çizme vb.
Performans Ödevi Örnekleri
AÇIK UÇLU SORULAR.
Öğrencilerin grup hâlinde veya bireysel olarak istedikleri bir alan veya konuda inceleme, araştırma ve yorum yapma, görüş geliştirme, yeni bilgilere ulaşma, özgün düşünce üretme ve çıkarımlarda bulunmaları amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde yapacakları çalışmalarıdır.
Proje
Proje
Proje geliştirme süreci uzun, karmaşık ve zorlu bir süreçtir.
Bu ödevler, öğrencilerin yaratıcılık, araştırma, iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir.
Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç, bilimsel süreç basamaklarını içereceğinden bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine yardımcı olur.
Proje Örnekleri
Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubric)
Öğrenci performansını tanımlayan ölçütleri içeren ve bu ölçütlerle birlikte farklı seviyedeki performansı puanlamaya yarayan bir araçtır.
Dereceli puanlama anahtarı, öğrencilerin sınavlarını, dosyalarını, ödevlerini veya performanslarını değerlendirmek için geliştirilmiş ölçütleri içerir.
Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları I
Ölçeğin ne amaçla geliştirileceğinin belirlenmesi,
Ne tür puanlama anahtarı kullanılacağına karar verilmesi
Ölçütlerin tanımlanması. Davranış, ürün yada her bir becerinin yeterlik düzeyi için kısa ölçütler yazılır. Burada önemli olan yeterlik düzeylerini tanımlamak ve düzeyler arasında ölçütleri iyi ayırt edebilmektir.
Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları II
Kullanılacak ölçeğin taslağının hazırlanması,
Taslak üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması için öğrenci ve öğretmen görüşlerinin alınması
Uygulamadan sonra tutarlık ve güvenirliğin belirlenmesi
Dereceli Puanlama Anahtarının Hazırlanmasına Yönelik Bazı Öneriler
Dereceli puanlama Anahtarlarında çok genel ölçütler kullanılmamalıdır.
İşlevsel olmayan detaylara yer verilmemelidir.
Sınırlı sayıda boyuta ya da özelliğe odaklanmak gerekir.
Ürünler (koleksiyon ya da sergi, broşür hazırlama, poster hazırlama, gazete çıkarma vb.)
Deney raporları, grafik çizme, problem çözme, proje hazırlama vb.
Araştırma ve yazı çalışmaları (mektup, dilekçe, hikaye, kompozisyon yazma)
Sanatsal çalışmalar
Dereceli Puanlama Anahtarları Ne Tür Etkinliklerin Değerlendirilmesinde Kullanılır?
Dereceli Puanlama Anahtarı Amaca Göre;
1. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı
Bütüncül dereceli puanlama anahtarı , öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak , par ç alarını dikkate almadan , puanlaması dır .
Bütüncül dereceli puanlama anahtarları, öğrencinin performansına ilişkin daha genel bir bilgi sağlamasına karşın, daha az zaman ve emek alır.
Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı Örneği Puan Ölçütler 4 Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmiştir. Konuyu farklı örneklerle açıkladı. Olaylar arsında farklı bağlantılar kurdu. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı. 3 Konuyu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmişti fakat yeterli değildi. Yazılı açıklamalar yeterliydi. 2 Konunun çoğunu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklenmişti fakat yeterli değildi. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı. 1 Konunun birazını anladığını gösterdi. Örnekler yeterli değildi. Önemli eksikler var.
2. Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı
Analitik dereceli puanlama anahtarı , önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanmasını sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanmasını gerektirir.
Analitik dereceli puanlama anahtarları aracılığıyla, öğrencilerin performanslarına ilişkin olarak daha ayrıntılı bilgi elde edilir.
Bu, aynı zamanda öğrencinin zayıf ve güçlü yanlarını gösteren bir profil sağlar.
Harita İçin Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı
Öz Değerlendirme
Öğrencilerin kendi katılımlarını, süreçlerini ve ürünlerini değerlendirmeleridir.
Öğrencilerin okulda yaptıkları çalışmaları, nasıl düşündüklerini ve nasıl yaptıklarını değerlendirmelerini gerektirir.
Öz değerlendirme, öğrencilerin kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarına yardım eder.
Öğrencilere değerlendirme sürecinin bir parçası oldukları duygusunu verir.
Öğrencilerde motivasyonu artırır.
Öğrencilerin kendi öğrenmeleri konusunda sorumluluk almaları yönünde cesaretlendirir.
Kendilerine dışarıdan bakma yetisi geliştirir.
Öğrencinin Kendini Değerlendirmesinin Avantajları
Öz Değerlendirme Formları Örnekleri
Akran Değerlendirme
Akran değerlendirme, gruptaki öğrencilerin belli ölçütler çerçevesinde birbirlerini değerlendirme sürecidir.
Akran değerlendirme, öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını sağlar.
Değerlendirmeye temel oluşturan beceri ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar.
Akran Değerlendirme
Akran Değerlendirme Formu Örneği
Öğrenci Ürün Dosyası(Portfolyo)
Öğrencilerin zaman içindeki çalışmalarının sistemli olarak bir araya getirilmesidir.
Öğrenci Ürün Dosyası, ö ğrencilerin gelişimi hakkında bilgi veren dokümanların toplandığı dosyadır.
Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlamanın Amacı- I
Öğrencinin öz disiplin ve sorumluluk bilincini geliştirmek ve kendi kendini değerlendirme becerisi kazandırmak,
Müfredata bağlı olarak gerçekleştirilen yazılı ve sözlü değerlendirmeler ve standart testler dışına çıkarak, yeni bir değerlendirme yöntemi geliştirmek,
Öğrencinin gelişimini kanıtlarla ve daha sağlıklı izleyebilmek,
Öğrencinin gelecekteki öğrenmelerine bilgi sunmak ve ışık tutmak,
Öğrencilerin arkadaşlarının gelişimini izleyerek birbirlerine yardımcı olmalarını sağlamak ve böylelikle gelecekte yapacakları ekip çalışmalarına başlangıç yapmak,
Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlamanın Amacı-II
Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmeye yardım etmek,
Öğretmene eğitsel kararlar vermede yardım etmek,
Aile ile iletişimi sağlamak,
Ürün ve süreci değerlendirmek için bilgi toplamayı sağlamak,
Öğrencilerin yeteneklerini sergilemek ve ilgi alanlarını geliştirmek,
Programın amaçlarını değerlendirmek için eğitimcilere yardım etmek,
Yazma, okuma ve düşünme becerileri arasında bağlantı sağlamak,
Öğrencilerin çalışmalarının değerlendirilmesi katılımlarının sağlanması onların çalışmasını teşvik etmek.
Öğrenci Ürün Dosyasının Hazırlanma Aşamaları
Öğrenci ürün dosyasının amacının belirlenmesi
Ürün dosyası politikası belirlemek
Dosyanın hazırlanması ile ilgili hedefler belirleme
(Örneğin, okuduğunu anlama, yeni veya özgün ürünler yaratma, yorum yapma, Türkçeyi doğru ve etkili kullanma vb.)
Öğrenci ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçilmesi
Öğrenci ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi
Çalışmalara ilişkin kayıtların tutulması
Ailelerle iş birliği yapılması
Öğrenci Ürün Dosyası Hazırlama Sürecinde Öğretmenin Yapacakları-I
Öğrenci ürün dosyasının sınıfa tanıtılması. Varsa bir örneğinin öğrenciler gösterilmesi.
Öğrencilere ürün dosyasının bir değerlendirme aracı olduğunun söylenmesi
Öğrenciye ürün dosyası hazırlamada rehber olacak bir yazı hazırlanması
Öğrenci ürün dosyalarında nelerin bulunabileceğinin söylenmesi (projeler, araştırmalar, problemler, stratejiler dereceli puanlama anahtarları, yazılar vb.).
Yapılan çalışmalardan belli periyotlarla en iyi ürünün seçilmesi
Öğrencilerden, her öğrenme ürünüyle ilgili materyali seçmek için bir gerekçe göstermeleri ve çalışmalarını eleştirmelerinin istenmesi
Öğrencilere akranlarıyla birlikte ürünlerini paylaşma fırsatı verilmesi
Her aşamanın nasıl değerlendirileceğinin açıklanması Öğrencilere puanlama konusunda bilgi verilmesi
Öğrenci ürün dosyası Hazırlama Sürecinde Öğretmenin Yapacakları-II
Öğrenci Ürün Dosyasının İçeriği-I
Dosyanın “içindekiler” bölümü
Önsöz, özet (ya da Özgeçmiş) (Burada öğrenci çalışmalarının başlangıçtan o ana kadarki gelişimini anlatır. Öğrenci başlangıçta neredeydi? Bu aşamaya nasıl geldi?)
Öğrenci tarafından dosyaya konulan tüm ürünler ya da çalışmalar.
Yapılan her çalışmanın değerlendirilmesi ile ilgili dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ya da öz değerlendirme formları gibi araçlar.
Her ürünün dosyaya konulmasının gerekçeleri için şu sorular sorulabilir:
Bundan ne öğrendim? Bu çalışma benim için neyi ifade ediyor?
Bu çalışmanı neden ürün dosyana koymak istiyorsun?
Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun?
Çalışmada hangi bölümler, kısımlar geliştirilmelidir?
Tekrar denesen neleri değiştirir ya da eklerdin?
Neden bu çalışmayı seçtin?
Bu çalışmanda en çok neyi beğendin?
Burada senin için önemli olan ne?
Bu, yaptığın çalışmaları en iyi temsil eden örnek midir?
Çalışmayı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım?
Öğrenci Ürün dosyasının değerlendirilme Ölçütleri
Öğrenci Ürün Dosyasının İçeriği-II
Öğrenci Ürün Dosyası neler içerir?
Öğretmen tarafından hazırlanan rehber
Öğrencilerin yazılmış ödevleri(taslak yada bitmiş parçaları)
Araştırmalar, problemler ve stratejiler
Diyagramlar, fotoğraflar, resimler
Video - kaset ve ses kasetleri ya da CD’ler
Grup ödevleri ve projeler
Öğretmen anektodları
Kelime geliştirme çalışmaları
Öğrencilerin mektupları, şiirleri, raporları
Bir kitap incelemesi
Öğretmen kontrol listeleri
Özel ödevlerin içinden seçtiği örnekler
Değerlendirme kağıtları (öğrenci çalışmalarındaki gelişimleri nasıl değerlendirileceğini gösteren kağıtlar)
1 comments
Comments 1 - 1 of 1 previous next Post a comment