• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
5 ngon-ngu-tinh-yeu
 

5 ngon-ngu-tinh-yeu

on

  • 962 views

 

Statistics

Views

Total Views
962
Views on SlideShare
962
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
74
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    5 ngon-ngu-tinh-yeu 5 ngon-ngu-tinh-yeu Document Transcript

    • 1
    • MUÏC LUÏCLÔØI NGOÛTÌNH YEÂU SAU NGAØY CÖÔÙILAØM ÑAÀY “KHOANG TÌNH YEÂU”“PHAÛI LOØNG” MOÄT AI ÑOÙSÖÙC MAÏNH CUÛA NAÊM NGOÂN NGÖÕ YEÂU THÖÔNG: LÔØI KHEN NGÔÏI THÔØI GIAN CHIA SEÛ QUAØ TAËNG SÖÏ TAÄN TUÏY CÖÛ CHÆ AÂU YEÁMKHAÙM PHAÙ NGOÂN NGÖÕ TÌNH YEÂU CUÛA BAÏNTÌNH YEÂU LAØ MOÄT SÖÏ CHOÏN LÖÏATÌNH YEÂU LAØM NEÂN SÖÏ KHAÙC BIEÄTYEÂU NGÖÔØI KHOÂNG ÑAÙNG YEÂUCAÙCH XAÙC ÑÒNH NGOÂN NGÖÕ TÌNH YEÂU CÔ BAÛN CUÛA BAÏN 2
    • Bìa 4Anh aáy chaïy khaép nôi ñeå kieám moät boù hoa taëng baïn trong khi baïn chæ muoán ñöôïc ngoài taâmsöï cuøng anh.Coâ aáy oâm baïn thaém thieát trong khi baïn chæ muoán ñöôïc thöôœng thöùc moùn baùnh nöôùng do coâaáy laøm. Lieäu coù phaœi tình yeâu cuœa hai ngöôøi ñang gaëp raéc roái? Khoâng. Vaán ñeà chính naèm ôœ ngoân ngöõ tình yeâu chuùng ta duøng ñeå giao tieáp vôùi nhau.Naèm trong danh saùch caùc taùc phaåm baùn chaïy nhaát treân toaøn theá giôùi, Naêm ngoân ngöõ yeâuthöông cuœa giaùo sö Gary Chapman seõ heù môœ cho baïn moät ñieàu thuù vò raèng, moãi ngöôøitrong chuùng ta coù theå coù nhöõng caùch bieåu ñaït tình yeâu khaùc nhau. Khi hieåu ñöôïc nhöõngkhaùc bieät aáy vaø bieát caùch söœ duïng ñuùng ngoân ngöõ tình yeâu cuœa nhau, baïn seõ xaây döïngñöôïc cho mình moät neàn taœng gia ñình haïnh phuùc, nôi maø ôû ñoù caœ hai ñeàu caœm thaáy mìnhñöôïc quan taâm, yeâu thöông vaø chia seœ. Ñoù cuõng laø con ñöôøng ngaén nhaát ñeå baïn hoïc caùchtheå hieän tình yeâu moät caùch hieäu quaœ vaø taän höôœng caœm giaùc ñöôïc soáng trong tình yeâu aámaùp cuœa ngöôøi baïn ñôøi.New 17.03.09:Naêm ngoân ngöõ tình yeâu cuœa Gary Chapman seõ heù môœ cho baïn moät ñieàu thuù vò raèng, moãingöôøi trong chuùng ta coù theå coù nhöõng caùch bieåu ñaït tình yeâu khaùc nhau. Khi hieåu ñöôïcnhöõng khaùc bieät aáy vaø bieát caùch söœ duïng ñuùng ngoân ngöõ tình yeâu cuœa nhau, baïn seõ xaâydöïng ñöôïc cho mình moät neàn taœng gia ñình haïnh phuùc, nôi caœ hai ñeàu caœm thaáy mình ñöôïcquan taâm, yeâu thöông vaø chia seœ. Ñoù cuõng laø con ñöôøng ngaén nhaát ñeå baïn hoïc caùch theåhieän tình yeâu moät caùch hieäu quaœ vaø luoân ñöôïc soáng trong tình yeâu aám aùp, noàng naøn. 3
    • LÔØI NGOÛ Moãi con ngöôøi laø moät caù theå rieâng bieät. Haïnh phuùc coù ñöôïc khi ta bieát chaáp nhaännhöõng ñieåm khaùc bieät aáy. Thöïc teá cho thaáy raát nhieàu ñoâi löùa haêm hôû, traøn ñaày yeâu thöôngtröôùc ngaøy cöôùi, nhöng sau ñoù, khi ñuïng phaûi nhöõng vaán ñeà phöùc taïp, khoù khaên cuûa cuoäcsoáng, hoï laïi luùng tuùng khoâng bieát caùch giaûi quyeát. Ñoù cuõng laø lyù do chuû yeáu daãn ñeán söï ñoåvôõ cuûa raát nhieàu caëp vôï choàng. Ñeå hoân nhaân coù ñöôïc haïnh phuùc beàn laâu, caû hai caàn ngoài laïi chia seû, thaûo luaän veàquan ñieåm cuûa nhau. Khoâng nhaát thieát phaûi nhaát trí vôùi nhau traêm phaàn traêm, quan troïnglaø hoï caàn tìm ra caùch giaûi quyeát nhöõng khaùc bieät cuûa nhau ñeå traùnh khoâng baát ñoàng quanñieåm. Khi khoâng ñöôïc quan taâm, yeâu thöông ñuùng möùc, caû hai seõ coù xu höôùng tranh caõivaø trôû neân laïnh nhaït, thaäm chí coøn quay sang gaây goå vôùi nhau. Ngöôïc laïi, khi nhu caàu tìnhcaûm ñöôïc thoûa maõn, cuoäc soáng vôï choàng seõ thaân maät, gaàn guõi hôn. Hoï seõ hieåu nhau hôn,bieát chia seû vôùi nhau hôn vaø bieát chaáp nhaän nhöõng khaùc bieät cuûa nhau. Toâi cho raèngkhoâng gì coù theå taùc ñoäng ñeán hoân nhaân saâu saéc baèng vieäc thoûa maõn nhu caàu tình caûm cuûanhau. Vieát quyeån saùch naøy, toâi khoâng muoán noù seõ naèm im treân caùch keä saùch trong caùc thövieän tröôøng ñaïi hoïc hay vieän nghieân cöùu, maø toâi muoán ñöôïc nhöõng ngöôøi ñaõ vaø ñangchuaån bò böôùc vaøo ngöôõng cöûa cuoäc soáng hoân nhaân quan taâm, thöïc haønh. Mong raèng, moãi ngaøy seõ coù theâm nhieàu ñoâi löùa ñeán ñöôïc vôùi nhau, nhieàu caëp vôïchoàng bieát chia seû nieàm vui, noãi buoàn, cuõng nhö nhöõng khoù khaên trong cuoäc soáng chonhau, töø ñoù phaùt huy heát naêng löïc cuûa baûn thaân ñeå vun ñaép moät haïnh phuùc troïn veïn. Hy voïng raèng nhöõng ñieàu trình baøy trong cuoán saùch naøy seõ phaàn naøo khôi daäy ngoïnlöûa yeâu thöông trong baïn, gôïi môû cho baïn nhöõng höôùng ñi môùi treân con ñöôøng vun ñaéphaïnh phuùc gia ñình. - Gary Chapman 4
    • Naêm ngoân ngöõ yeâu thöông Lôøi khen ngôïi Thôøi gian chia seû Quaø taëng Söï taän tuïy Cöû chæ aâu yeám(Caáu truùc naøy ñöôïc laëp laïi tröôùc moãi muïc – Xem saùch goác khi trình baøy). 5
    • TÌNH YEÂU SAU NGAØY CÖÔÙI ÔÛ ñoä cao 9.000 meùt, treân chuyeán bay giöõa Buffalo vaø Dallas, moät ngöôøi ñaøn oâng ñaëttôø baùo vaøo trong ngaên ñöïng ñoà phía sau löng gheá ngoài tröôùc maët vaø quay sang hoûi toâi. - Xin loãi, anh laøm ngheà gì vaäy? - Toâi tö vaán hoân nhaân vaø toå chöùc caùc buoåi hoäi thaûo giuùp haïnh phuùc gia ñình beànvöõng. – Toâi traû lôøi ñôn giaûn. - Theá aø? Toâi voán thaéc maéc maõi ñieàu naøy maø khoâng bieát hoûi ai. Theo anh, sau ngaøycöôùi, tình yeâu seõ ñi veà ñaâu? Heát hy voïng ñöôïc chôïp maét ñoâi chuùt, toâi beøn hoûi laïi anh ta: - YÙ anh laø sao? Toâi khoâng hieåu laém. Anh ta giaûi thích: - AØ, toâi töøng keát hoân ba laàn vaø laàn naøo cuõng theá caû, hoân nhaân cuûa chuùng toâi ñeàu tanvôõ. Vôùi nhöõng ngöôøi phuï nöõ töøng ñi qua ñôøi toâi, taát caû tình yeâu maø toâi nghó mình ñaõ coù ñoáivôùi hoï cuõng nhö tình caûm maø hoï daønh cho toâi ñeàu daàn tan bieán. Toâi cuõng laø ngöôøi hieåubieát, thaäm chí toâi coøn ñieàu haønh caû moät doanh nghieäp thaønh coâng, theá nhöng toâi laïi khoângtheå naøo hieåu noåi ñieàu naøy. - Anh ñaõ laäp gia ñình bao laâu roài? – Toâi hoûi. - Cuoäc hoân nhaân ñaàu tieân cuûa toâi keùo daøi khoaûng möôøi naêm. Laàn thöù hai khoaûng banaêm. Coøn laàn cuoái cuøng laø gaàn saùu naêm. - Vaäy vôùi anh, tình yeâu keát thuùc ngay sau khi keát hoân hay phai nhaït daàn theo thôøigian? – Toâi hoûi. - Cuoäc hoân nhaân thöù hai cuûa toâi gaëp vaán ñeà ngay töø nhöõng ngaøy ñaàu tieân. Thaät tìnhtoâi cuõng chaúng bieát chuyeän gì ñaõ xaûy ra nöõa. Toâi ñaõ nghó raèng chuùng toâi thöïc söï yeâu nhau;theá nhöng tuaàn traêng maät laïi nhö moät côn aùc moäng, vaø chaúng bao giôø chuùng toâi coù theå haøngaén ñöôïc veát raïn nöùt ñoù. Chuùng toâi bò cuoán vaøo nhau töïa moät côn loác vaø chæ sau saùu thaùngquen bieát, caû hai quyeát ñònh keát hoân. Moät tình yeâu cuoàng nhieät! Nhöng ngay sau ñaùmcöôùi, tình yeâu ñoù ñaõ nhanh choùng bieán thaønh moät cuoäc chieán. Coøn vôùi cuoäc hoân nhaân ñaàu tieân, ít ra chuùng toâi cuõng töøng coù ba boán naêm haïnh phuùcbeân nhau tröôùc khi ñöùa con ñaàu loøng ra ñôøi. Sinh con xong, vôï toâi döôøng nhö chæ coøn bieátñeán moãi ñöùa beù. Toâi caûm thaáy mình bò boû queân. Cöù nhö theå muïc tieâu duy nhaát treân ñôøicuûa coâ aáy laø coù moät ñöùa con, vaø chaám heát. Coâ aáy chaúng coøn thieát tha gì ñeán toâi nöõa. - Theá anh coù noùi cho coâ aáy bieát ñieàu ñoù khoâng? – Toâi hoûi. - OÀ, coù chöù. Nhöng coâ aáy baûo toâi khuøng. Coâ aáy coøn cho raèng, toâi chaúng heà thoângcaûm ñeán noãi khoå cuûa ngöôøi vuù nuoâi 24/24 nhö coâ aáy. Coâ aáy noùi toâi caàn phaûi quan taâm,giuùp ñôõ coâ aáy nhieàu hôn môùi phaûi. Toâi cuõng ñaõ coá, nhöng döôøng nhö cuõng chaúng ích gì.Caøng ngaøy, chuùng toâi caøng theâm xa caùch. Vaø sau moät thôøi gian thì tình yeâu cheát thaät. Vaøcaû hai chuùng toâi ñeàu ñoàng yù chia tay. Coøn cuoäc hoân nhaân cuoái cuøng ö? Toâi ñaõ nghó noù seõ khaùc hai laàn tröôùc. Luùc ñoù, toâi ñaõsoáng moät mình ñöôïc ba naêm. Vaø chuùng toâi cuõng ñaõ heïn hoø gaàn hai naêm trôøi. Toâi ñaõ nghóraèng chuùng toâi haún phaûi bieát mình ñang laøm gì, thaäm chí toâi coøn nghó ñoù laø laàn ñaàu tieân toâithöïc söï hieåu ñöôïc yù nghóa cuûa vieäc yeâu thöông moät ai ñoù. Vaø toâi cuõng ñoaùn chaéc raèng coâaáy yeâu mình. Sau khi cöôùi nhau, toâi vaãn tröôùc sau nhö moät, luoân theå hieän tình caûm cuûamình vôùi vôï. Toâi khen coâ aáy ñeïp, daønh cho coâ aáy nhöõng lôøi yeâu thöông, vaø raèng toâi raát töï 6
    • haøo khi ñöôïc laøm choàng coâ aáy… Theá nhöng chæ vaøi thaùng sau ñoù, vôï toâi baét ñaàu phaøn naøn.Baét ñaàu töø nhöõng vieäc heát söùc coûn con nhö toâi khoâng chòu ñoå raùc hoaëc vöùt quaàn aùo lungtung. Sau ñoù, coâ aáy taán coâng sang tính caùch cuûa toâi, naøo laø chaúng theå tin töôûng toâi ñöôïc,naøo laø toâi khoâng chung thuûy. Coù theå noùi laø coâ aáy boãng nhieân bieán thaønh moät ngöôøi heát söùctieâu cöïc – traùi ngöôïc hoaøn toaøn vôùi nhöõng gì toâi bieát veà coâ aáy tröôùc ñaây. Khi chöa laáynhau, chöa bao giôø coâ aáy phaøn naøn ñieàu gì. Caùi gì toâi laøm cuõng laø soá moät. Nhöng cöôùinhau roài thì döôøng nhö trong maét coâ aáy toâi boãng trôû thaønh moät anh chaøng voâ tích söï. Quaûthaät, toâi chaúng bieát chuyeän gì ñaõ xaûy ra nöõa. Cuoái cuøng, tình yeâu toâi daønh cho coâ aáy cuõngluïi taøn, vaø toâi baét ñaàu caûm thaáy böïc boäi vôùi coâ aáy. Roõ raøng, coâ aáy khoâng yeâu toâi. Chuùngtoâi nhaän thaáy vieäc soáng chung chaúng coøn yù nghóa gì, theá neân chuùng toâi ñaõ chia tay. Taát caû nhöõng chuyeän xaûy ra khieán toâi luoân mang trong mình caâu hoûi raèng ñieàu gì ñaõxaûy ra vôùi tình yeâu sau ngaøy cöôùi? Lieäu moïi ngöôøi coù gaëp phaûi nhöõng chuyeän töông töïnhö toâi hay khoâng? Lieäu ñoù coù phaûi laø lyù do khieán raát nhieàu caëp vôï choàng ly hoân? Toâikhoâng tin noåi mình laïi ly hoân ñeán ba laàn. Coøn nhöõng caëp vôï choàng beàn vöõng thì sao? Phaûichaêng laø nhôø hoï bieát chaáp nhaän moät ñôøi soáng hoân nhaân khoâng tình yeâu, hay vì tình yeâuvaãn ngöï trò trong hoï? Neáu quaû nhö theá thì laøm theá naøo hoï coù ñöôïc may maén ñoù? Nhöõng caâu hoûi maø ngöôøi ñaøn oâng aáy ñöa ra cuõng chính laø ñieàu maø haøng trieäu caëp vôïchoàng - hoaëc vaãn coøn chung soáng, hoaëc ñaõ ly hoân - baên khoaên, tìm hieåu. Moät soá ngöôøi tìmñeán baïn beø, moät soá khaùc thì nhôø chuyeân vieân tö vaán hoaëc quanh quaån töï hoûi baûn thaân.Caâu traû lôøi ñoâi khi thaät khoù hieåu bôûi noù lieân quan ñeán nhieàu thuaät ngöõ taâm lyù, hoaëc cuõngcoù khi noù laïi ñöôïc dieãn giaûi qua caùc caâu chuyeän daân gian hay lôøi pha troø hoùm hænh. Duøraèng taát caû cuõng noùi leân phaàn naøo söï thaät nhöng thöïc teá chuùng khoâng mang laïi hieäu quaûnhö mong muoán. Öôùc muoán coù ñöôïc moät cuoäc hoân nhaân laõng maïn cuõng nhö laøm theá naøo giöõ maõi ngoïnlöûa tình yeâu sau ngaøy cöôùi laø ñieàu heát söùc chính ñaùng vaø trôû thaønh vaán ñeà quan taâm cuûahaàu heát moïi ngöôøi. Ngaøy nay, baùo chí, saùch vôû cuõng nhö caùc phöông tieän thoâng tin ñaïichuùng khaùc ñeàu taäp trung khai thaùc maûng ñeà taøi naøy. Theá nhöng tröôùc moät löôïng thoâng tin khoång loà nhö vaäy, khoâng phaûi caëp vôï choàngnaøo cuõng tìm ra ñöôïc bí quyeát gìn giöõ tình yeâu cho mình. Haøng ngaøy, vaãn coù voâ soá caëp vôïchoàng tham döï caùc buoåi troø chuyeän veà hoân nhaân gia ñình, ñöôïc höôùng daãn cuï theå nhöõngñieàu caàn laøm ñeå duy trì ngoïn löûa tình yeâu; nhöng khi veà ñeán nhaø, hoï vaãn khoâng theå naøophaùt huy vaø öùng duïng toát nhöõng gì ñaõ ñöôïc hoïc. Vaäy, nguyeân nhaân cuûa vaán ñeà naèm ôûñaâu? Quyeån saùch naøy chính laø lôøi ñaùp cho nhöõng caâu hoûi treân. Noùi nhö vaäy khoâng coùnghóa laø nhöõng gì caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng ñeà caäp tröôùc nay laø khoâng höõu ích.Vaán ñeà naèm ôû choã chuùng ta ñaõ boû soùt moät yeáu toá sô ñaúng nhöng cöïc kyø quan troïng. Ñoù laø:Moãi ngöôøi coù moät caùch bieåu ñaït tình yeâu, hay coøn goïi laø ngoân ngöõ tình yeâu khaùc nhau. Trong giao tieáp, baïn khoâng theå duøng tieáng Anh ñeå truyeàn thoâng ñieäp ñeán moät ngöôøikhoâng hieåu tieáng Anh; vaø noùi chung, vieäc khoâng söû duïng cuøng moät ngoân ngöõ seõ laøm naûysinh voâ soá khoù khaên trong giao tieáp. Do ñoù, ñeå coù theå giao tieáp hieäu quaû vaø khoâng gaëpphaûi nhöõng raøo caûn veà söï khaùc bieät vaên hoùa, chuùng ta caàn hoïc ngoân ngöõ cuûa ñoái töôïngmình muoán giao tieáp. 7
    • Trong tình yeâu cuõng vaäy. Raát coù theå, ngoân ngöõ yeâu thöông cuûa baïn vaø baïn ñôøi laøhoaøn toaøn khaùc nhau. Ñieàu naøy cuõng gioáng nhö ngöôøi ñaøn oâng trong caâu chuyeän treân, anhñaõ söû duïng nhöõng lôøi ñeïp nhaát ñeå theå hieän tình yeâu cuûa mình vôùi ngöôøi vôï thöù ba nhöngkeát quaû nhaän ñöôïc laïi khoâng nhö anh mong muoán. Roõ raøng, tình yeâu cuûa anh aáy chaânthaønh, nhöng coù theå ngöôøi vôï laïi mong muoán anh phaûi boäc loä tình yeâu qua haønh ñoäng cuïtheå trong ñôøi soáng chöù khoâng chæ baèng nhöõng lôøi noùi toát ñeïp. Do ñoù, chæ chaân thaønh khoângthoâi chöa ñuû. Chuùng ta coøn caàn phaûi saün loøng hoïc laáy ngoân ngöõ tình yeâu cuûa ngöôøi baïnñôøi neáu muoán ñaït ñöôïc hieäu quaû mong muoán trong giao tieáp vôùi ngöôøi mình yeâu. Sau ba möôi naêm laøm coâng taùc tö vaán hoân nhaân, toâi ñuùc keát ñöôïc 5 ngoân ngöõ tìnhyeâu cô baûn – ñoù laø naêm caùch ñeå bieåu ñaït vaø thaáu hieåu caûm xuùc trong tình yeâu. Coù theå,baïn seõ baét gaëp ñaâu ñoù nhöõng baøi vieát kieåu nhö: “10 Caùch ñeå theå hieän tình yeâu vôùi vôï”, “20Bí quyeát ñeå giöõ choàng ôû nhaø” hoaëc “365 Caùch theå hieän tình yeâu trong hoân nhaân”… Theotoâi, taát caû nhöõng caùch aáy chæ goùi goïn trong 5 ngoân ngöõ tình yeâu cô baûn. Tuy nhieân, möùc ñoäaùp duïng cuûa moãi ngöôøi laïi khaùc nhau. Moïi giôùi haïn trong vieäc bieåu ñaït tình yeâu cuûa baïnvôùi ngöôøi baïn ñôøi laø do söï giôùi haïn trong söùc töôûng töôïng cuûa baïn maø thoâi. Ñieàu quantroïng nhaát caàn nhôùù laø, haõy noùi baèng ngoân ngöõ tình yeâu cuûa ngöôøi baïn ñôøi chöù khoâng phaûicuûa baûn thaân baïn. Ngay töø khi coøn nhoû, trong moãi ñöùa treû ñaõ hình thaønh nhöõng chuaån möïc tình caûm ñaëctröng. Chaúng haïn, coù nhöõng ñöùa treû sôùm coù loøng töï troïng cao, laïi coù nhöõng ñöùa sôùm coùtính töï ti, moät soá khaùc laïi luoân bò aùm aûnh bôûi caûm giaùc baát an, trong khi coù nhöõng ñöùa maymaén hôn laïi lôùn leân trong caûm giaùc bình yeân. Töông töï nhö vaäy, coù nhöõng ñöùa treû ñöôïcnuoâi döôõng trong söï yeâu thöông, laïi coù nhöõng treû khaùc lôùn leân trong söï haét huûi, ruoàng boûvaø khinh thöôøng. Vôùi nhöõng ñöùa treû may maén lôùn leân trong yeâu thöông, chuùng seõ sôùm phaùt trieån ngoânngöõ tình yeâu moät caùch troïn veïn. Trong khi ñoù, nhöõng ñöùa treû keùm may maén cuõng seõ phaùttrieån ngoân ngöõ tình yeâu cuûa rieâng chuùng, nhöng laïi bò boùp meùo, sai leänh ñi gioáng nhönhöõng ñöùa treû hoïc keùm ôû tröôøng vaãn thöôøng duøng sai vaên phaïm vaø töø vöïng. Ñieàu ñoùkhoâng coù nghóa laø nhöõng ñöùa treû hoïc keùm khoâng theå giao tieáp toát, nhöng chuùng seõ phaûi noãlöïc nhieàu hôn nhöõng ñöùa treû khaùc. Cuõng töông töï nhö theá, nhöõng ngöôøi coù ngoân ngöõ tìnhyeâu bò boùp meùo seõ phaûi gaéng söùc nhieàu hôn so vôùi nhöõng ai may maén ñöôïc lôùn leân trongmoät gia ñình traøn ñaày tình yeâu thöông. Hieám khi vôï choàng coù chung moät ngoân ngöõ tình yeâu. Chuùng ta thöôøng coù xu höôùngsöû duïng ngoân ngöõ tình yeâu cuûa mình ñeå roài ngaïc nhieân khoâng bieát vì sao ñoái phöôngkhoâng hieåu ñöôïc nhöõng gì mình theå hieän. Ñieàu naøy chaúng khaùc gì ngöôøi noùi moät ñaèng,ngöôøi hieåu moät neûo. Ñoù laø lyù do vì sao toâi ñaõ daønh raát nhieàu thôøi gian vaø taâm huyeát ñeåbieân soaïn cuoán saùch naøy. Hoân nhaân khoâng coù nghóa laø con ñöôøng chaám döùt tình yeâu, nhöng ñeå nuoâi döôõngngoïn löûa yeâu thöông, moãi ngöôøi chuùng ta caàn phaûi noã löïc tìm hieåu ngoân ngöõ tình yeâu cuûanhau. Moät khi hieåu vaø hoïc ñöôïc caùch söû duïng ngoân ngöõ tình yeâu cuûa baïn ñôøi, toâi tin raèngñoù cuõng laø luùc baïn naém giöõ trong tay chìa khoùa cuûa moät cuoäc hoân nhaân haïnh phuùc, beànlaâu. 8
    • Haõy hoïc laáy ngoân ngöõ yeâu thöông cuûa baïn ñôøi ñeå coù theå giao tieáp hieäu quaû trong ñôøi soáng vôï choàng. 9
    • LAØM ÑAÀY “KHOANG TÌNH YEÂU” “Yeâu” laø moät phaïm truø tình caûm coù yù nghóa quan troïng vaø phöùc taïp nhaát ñoái vôùi conngöôøi. Theo caùc nhaø taâm lyù hoïc, nhu caàu ñöôïc yeâu chính laø nhu caàu tình caûm cô baûn nhaátcuûa con ngöôøi. Vôùi tình yeâu, chuùng ta coù theå treøo ñeøo loäi suoái, vöôït qua nhöõng gian khoùtöôûng chöøng khoâng gì coù theå khaéc phuïc. Trong cuoäc soáng, töø “yeâu” ñöôïc söû duïng theo haøng traêm caùch khaùc nhau. Yeâu ñaátnöôùc, yeâu meï cha, yeâu anh em; yeâu coâng vieäc, yeâu muoâng thuù, yeâu caây caûnh… Khoângnhöõng theá, chuùng ta coøn duøng töø “yeâu” ñeå lyù giaûi raát nhieàu haønh vi cuûa mình. Chaúng haïn,nhieàu baäc cha meï cho raèng chieàu theo sôû thích cuûa con chính laø bieåu hieän cuûa tình yeâu,nhöng ngöôïc laïi, nhieàu ngöôøi laïi cho vieäc laøm aáy laø vieäc laøm hö con caùi. Theá thì haønh viyeâu thöông laø gì? Cuoán saùch naøy ñöôïc vieát ra khoâng nhaèm caét nghóa söï phöùc taïp cuûa töø “yeâu” maø laøñeå taäp trung laøm roõ vai troø thieát yeáu cuûa tình yeâu ñoái vôùi ñôøi soáng tình caûm cuûa con ngöôøi.Caùc chuyeân gia taâm lyù veà treû em khaúng ñònh raèng ñeå ñôøi soáng tình caûm cuûa moät ñöùa treûphaùt trieån oån ñònh, caàn ñaùp öùng toát nhöõng nhu caàu tình caûm cô baûn nhaát cuûa beù. Trong soánhöõng nhu caàu tình caûm ñoù, khoâng coù nhu caàu naøo quan troïng baèng nhu caàu ñöôïc yeâuthöông vaø ñöôïc moïi ngöôøi traân troïng. Khi lôùn leân trong tình thöông, ñöùa treû seõ trôû thaønhmoät coâng daân coù traùch nhieäm; ngöôïc laïi, ñöùa treû aáy seõ bò khieám khuyeát trong ñôøi soángtình caûm vaø giao tieáp xaõ hoäi neáu noù phaûi soáng trong söï gheû laïnh, thieáu thoán tình thöông. Ngay töø laàn ñaàu tieân ñöôïc nghe baøi giaûng cuûa giaùo sö Ross Campbell, moät chuyeângia taâm thaàn hoïc chuyeân ñieàu trò cho treû em vaø thanh thieáu nieân, toâi ñaõ raát thích caùch vívon cuûa baø raèng: “Trong moãi ñöùa treû luoân coù moät “khoang tình yeâu” caàn ñöôïc ñong ñaày.Khi moät ñöùa treû thaät söï caûm thaáy ñöôïc yeâu thöông, noù seõ phaùt trieån bình thöôøng. Ngöôïc laïi,khi “khoang tình yeâu” bò roãng, ñöùa treû aáy seõ coù nhöõng haønh vi sai leäch. Phaàn lôùn nhöõnghaønh vi sai leäch cuûa treû ñeàu laø do chuùng caûm thaáy söï troáng roãng trong “khoang tình yeâu”cuûa mình”. Lôøi noùi cuûa baø laøm toâi nhôù ñeán haøng traêm baäc phuï huynh töøng than phieàn vôùitoâi veà nhöõng haønh vi kyø quaëc cuûa con hoï. Toâi chöa töøng hình dung xem caùi “khoang tìnhyeâu” trong moãi ñöùa treû aáy ra sao, nhöng toâi bieát raát roõ moät ñieàu raèng nhöõng haønh vi saileäch cuûa treû chính laø moät hình thöùc töï tìm kieám tình yeâu thöông maø chuùng thieáu thoánnhöng laïi khoâng ñöôïc chæ daãn ñuùng ñaén. Toâi coøn nhôù tröôøng hôïp cuûa coâ beù Ashley, môùi möôøi ba tuoåi coâ beù ñaõ bò maéc beänhlaây truyeàn qua ñöôøng tình duïc. Boá meï cuûa Ashley huït haãng vaø töùc giaän. Thaäm chí, hoï coønñoå loãi cho vieäc daïy doã cuûa nhaø tröôøng. “Taïi sao noù laïi laøm nhö theá kia chöù?” – hoï khoângngöøng thaéc maéc. Khi troø chuyeän vôùi toâi, Ashley ñaõ keå veà cuoäc ly hoân cuûa boá meï khi em leân saùu. Coâbeù noùi: “Chaùu nghó boá chaùu boû ñi vì oâng aáy khoâng yeâu chaùu. Khi chaùu leân möôøi thì meïchaùu taùi hoân. Luùc ñoù, chaùu caûm thaáy meï ñaõ coù moät ngöôøi yeâu thöông meï, trong khi chaùuchaúng coù ai yeâu thöông caû. Chaùu khaùt khao ñöôïc yeâu thöông. Chaùu ñaõ gaëp anh aáy trongtröôøng. Anh aáy lôùn hôn chaùu vaøi tuoåi vaø thích chaùu. Chaùu khoâng theå naøo tin ñöôïc ñieàu ñoù.Anh aáy raát töû teá vôùi chaùu, chaúng maáy choác chaùu caûm thaáy anh aáy yeâu mình thöïc söï. Chaùukhoâng muoán quan heä vôùi anh aáy, nhöng chaùu muoán ñöôïc yeâu thöông”. 10
    • Coù theå noùi, “khoang tình yeâu” cuûa Ashley ñaõ bò roãng trong nhieàu naêm. Meï vaø boádöôïng chæ chaêm soùc coâ beù veà theå chaát maø queân maát ñôøi soáng taâm hoàn cuûa em. Dó nhieânhoï yeâu quyù Ashley vaø nghó raèng coâ beù caûm nhaän ñöôïc tình thöông ñoù. Maõi cho ñeán luùcnaøy, hoï môùi chôït nhaän ra raèng hoï khoâng heà söû duïng ñuùng thöù ngoân ngöõ tình yeâu maøAshley coù theå hieåu. Nhu caàu ñöôïc yeâu thöông khoâng chæ laø nhu caàu thieát yeáu ñoái vôùi löùa tuoåi thieáu nieânmaø nhu caàu ñoù coøn theo chuùng ta ñeán suoát cuoäc ñôøi vaø ñaëc bieät traûi roäng trong ñôøi soánghoân nhaân. Nhöõng caûm xuùc “ñang yeâu” chæ taïm thôøi ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu ñoù vaø ñoùng vaitroø nhö moät “giaûi phaùp nhanh”, bôûi caûm xuùc naøy laø coù giôùi haïn vaø deã daøng tan bieán. Saukhi ñaõ traûi qua caûm giaùc thaêng hoa, choaùng ngôïp trong tình yeâu, nhu caàu ñöôïc yeâu thöônglaïi troãi daäy vì ñoù laø nhu caàu cô baûn cuûa con ngöôøi. Môùi ñaây, moät ngöôøi ñaøn oâng chia seû vôùi toâi raèng: “Thaät voâ vò khi toâi coù nhaø cao cöûaroäng, coù xe haïng sang, ñi nöôùc ngoaøi nhö ñi chôï, nhöng trong gia ñình, toâi laïi chaúng theånaøo coù ñöôïc tình yeâu cuûa vôï mình”. Noùi theá ñeå thaáy, roõ raøng, vaät chaát chaúng theå naøo thaytheá ñöôïc tình yeâu con ngöôøi. Trong khi ñoù, moät ngöôøi phuï nöõ khaùc laïi boäc baïch: “Anh taboû rôi toâi suoát ngaøy nhöng toái ñeán thì laïi ñoøi hoûi naøy noï… thaät ñaùng chaùn!”. Chaúng phaûi dongöôøi vôï laõnh ñaïm maø bôûi coâ tha thieát ñöôïc ñoùn nhaän söï quan taâm, seû chia cuûa ngöôøi baïnñôøi moãi ngaøy. Coù theå noùi, trong taän saâu thaúm taâm hoàn moãi ngöôøi ñeàu mang theo khaùt khao yeâu vaøñöôïc yeâu. Khoâng gì huûy hoaïi tinh thaàn moät con ngöôøi baèng söï coâ ñoäc. Hoân nhaân ñöôïc taïoneân laø ñeå gaén keát con ngöôøi laïi vôùi nhau. Ñoù cuõng laø lyù do vì sao ngöôøi ta xem “vôï choàngtuy hai nhöng laø moät”. Ñieàu ñoù khoâng coù nghóa raèng moãi ngöôøi phaûi töø boû caù tính cuûamình, maø ñôn giaûn laø giöõa hoï caàn coù söï thaáu hieåu vaø hoøa hôïp ñeå soáng trong yeâu thöông,san seû. Theá nhöng, neáu tình yeâu coù vai troø voâ cuøng quan troïng thì ñoàng thôøi cuõng laïi raátmong manh. Toâi töøng laéng nghe nhieàu caëp vôï choàng chia seû nhöõng noãi ñau thaàm kín cuûahoï. Coù nhöõng ñoâi ñeán gaëp toâi vì caûm thaáy noãi ñau aáy ngaøy caøng khoâng theå chòu ñöïng ñöôïcnöõa. Coù nhöõng ñoâi laïi tìm ñeán tö vaán vì cho raèng haønh vi cuûa ngöôøi baïn ñôøi ñang huûy hoaïicuoäc hoân nhaân cuûa hoï. Cuõng coù nhöõng ñoâi ñeán chæ ñeå noùi raèng hoï khoâng coøn muoán soángchung vôùi nhau nöõa. Öôùc nguyeän “troïn ñôøi beân nhau” boãng choác ñoå vôõ khi hoï ñuïng phaûiböùc töôøng laïnh leõo cuûa thöïc teá. Khoâng ít laàn toâi töøng nghe nhöõng caâu ñaïi loaïi nhö “Tìnhyeâu cuûa chuùng toâi khoâ heùo thaät roài. Chuùng toâi töøng heát söùc gaén boù vôùi nhau, nhöng giôø ñaâythì hoaøn toaøn ngöôïc laïi. Chuùng toâi khoâng coøn tìm thaáy nieàm vui vaø söï thuù vò khi ôû beân nhaunöõa. Chuùng toâi cuõng khoâng coøn ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa nhau…”. Nhöõng caâu chuyeän cuûahoï cho thaáy caû ngöôøi lôùn laãn treû nhoû ñeàu coù nhöõng “khoang tình yeâu” caàn ñöôïc ñong ñaày. Phaûi chaêng taän saâu trong loøng nhöõng ñoâi vôï choàng raïn nöùt aáy luoân toàn taïi moät“khoang tình yeâu” voâ hình ñang chöïc chôø rôi vaøo troáng roãng? Phaûi chaêng, nhöõng haønh vileäch laïc, söï phai nhaït trong tình caûm, nhöõng lôøi chæ trích taøn nhaãn laø do tình traïng troángroãng aáy gaây ra? Lieäu hoï coù theå chia seû vaø giaûi quyeát maâu thuaãn khi thoaùt khoûi tình traïngtroáng roãng aáy hay khoâng? Vaø phaûi chaêng khoaûng troáng caàn laáp ñaày aáy chính laø chìa khoùagìn giöõ hoân nhaân haïnh phuùc? Nhöõng caâu hoûi ñoù ñaõ thuùc giuïc toâi ñi tìm kieám cho mình moät lôøi giaûi ñaùp, ñeå töø ñoùkhaùm phaù ra moät ñieàu raát giaûn dò nhöng coù giaù trò taùc ñoäng maïnh meõ. Moät haønh trình ñaõ 11
    • ñöa toâi ñi khoâng chæ hôn ba möôi naêm trong vai troø tö vaán hoân nhaân maø coøn ñeán vôùi haøngtraêm ngaøn caëp vôï choàng treân khaép nöôùc Myõ. Nhöõng maåu chuyeän minh hoïa ñöôïc duøngtrong quyeån saùch naøy ñöôïc chaét loïc töø caùc caâu chuyeän coù thaät maø toâi töøng tröïc tieáp tö vaán.Chæ coù teân goïi vaø ñòa danh laø ñöôïc thay ñoåi ñeå giöõ söï rieâng tö cho nhaân vaät. Hy voïng nhöõng gì toâi saép trình baøy döôùi ñaây seõ gôïi môû trong baïn nhöõng höôùng ñitích cöïc trong vieäc vun ñaép haïnh phuùc gia ñình. Tuy nhieân, tröôùc khi khaùm phaù naêm ngoânngöõ tình yeâu cô baûn, chuùng ta caàn ñeà caäp ñeán moät hieän töôïng quan troïng, deã gaây raéc roáiñoái vôùi nhieàu ngöôøi, ñoù laø hieän töôïng “phaûi loøng” moät ai ñoù. 12
    • “PHAÛI LOØNG” MOÄT AI ÑOÙ Khoâng heïn tröôùc, Janice xuaát hieän taïi vaên phoøng toâi vaøø xin thö kyù cho gaëp toâi choáclaùt. Toâi bieát Janice möôøi taùm naêm nay. Coâ aáy ba möôi saùu tuoåi vaø chöa keát hoân. Janicetöøng heïn hoø vôùi vaøi ngöôøi ñaøn oâng, coù ngöôøi ñeán 6 naêm, coù ngöôøi 3 naêm, coøn nhöõng ngöôøikhaùc thì trong khoaûng thôøi gian ngaén hôn. Cöù moãi laàn nhö theá, coâ aáy laïi ñeán gaëp toâi ñeåñöôïc tö vaán. Janice voán laø moät coâ gaùi nguyeân taéc, lyù trí, chu ñaùo, ngaên naép, vaø bieát quantaâm ñeán moïi ngöôøi. Roõ raøng, vieäc coâ aáy ñeán gaëp toâi maø khoâng baùo tröôùc khoâng gioáng vôùitính caùch cuûa coâ aáy. “Haún ñaõ coù chuyeän gì khoâng bình thöôøng xaûy ra vôùi Janice”- toâi thaàmnghó. Toâi baûo thö kyù môøi Janice vaøo, trong loøng chaéc maåm seõ nhìn thaáy moät göông maëtñaày nöôùc maét vaø nghe moät caâu chuyeän tình bi ñaùt cuûa coâ aáy. Nhöng khoâng, Janice aøo vaøophoøng toâi vôùi neùt maët raïng ngôøi, ñaày phaán khích. - Hoâm nay coâ theá naøo, Janice? – Toâi hoûi. - Tuyeät laém thöa giaùo sö. Chöa bao giôø toâi caûm thaáy cuoäc ñôøi ñeïp theá. Toâi saép laáychoàng roài! - Thaät sao? – Toâi thaät söï ngaïc nhieân. – Laáy ai? Maø khi naøo kia chöù? - David Gallespie, thaùng Chín tôùi. – Janice haøo höùng ñaùp. - Tuyeät quaù! Theá coâ quen anh ta bao laâu roài? - Ba tuaàn. Toâi bieát chuyeän naøy coù veû khaù baát ngôø, nhaát laø sau khi toâi ñaõ quen khoângbieát bao nhieâu ngöôøi vaø suyùt cöôùi khoâng bieát bao laàn. Baûn thaân toâi döôøng nhö cuõng khoângtheå tin vaøo chuyeän naøy nöõa; nhöng toâi caûm thaáy David môùi chính laø nöûa coøn laïi cuûa mìnhgiaùo sö Chapman aï. Ngay töø laàn heïn hoø ñaàu tieân, chuùng toâi ñaõ bieát nhö theá. Dó nhieânchuùng toâi khoâng baøn ñeán chuyeän cöôùi xin ngay toái hoâm ñaàu tieân. Nhöng moät tuaàn sau ñoù,anh aáy ñaõ caàu hoân toâi. Toâi bieát anh aáy seõ laøm theá, cuõng nhö toâi bieát mình seõ nhaän lôøi.Chöa bao giôø toâi caûm thaáy nhö theá naøy caû, thöa giaùo sö. Hôn ai heát, oâng laø ngöôøi bieát raátroõ nhöõng moái quan heä tröôùc kia cuûa toâi cuõng nhö nhöõng khoù khaên toâi töøng gaëp phaûi trongtình caûm. Moái tình naøo cuûa toâi cuõng coù vaán ñeà. Chöa bao giôø toâi caûm thaáy thanh thaûn khinghó ñeán chuyeän cöôùi hoûi vôùi hoï, nhöng vôùi David thì khaùc. Vöøa noùi, Janice vöøa ñung ñöa chieác gheá vaø cöôøi khuùc khích: - Toâi bieát, chuyeän naøy nghe thaät ñieân, nhöng toâi haïnh phuùc laém. Chöa bao giôø toâihaïnh phuùc ñeán theá. Chuyeän gì ñaõ xaûy ra vôùi Janice? Ñuùng laø coâ aáy ñang yeâu. Trong taâm trí cuûa Janice,David laø ngöôøi ñaøn oâng tuyeät vôøi nhaát maø coâ töøng gaëp. Anh ta hoaøn haûo veà moïi phöôngdieän vaø höùa heïn seõ laø moät ngöôøi choàng lyù töôûng. Janice khoâng ngöøng nghó veà anh ta. Thöïcteá laø David töøng laäp gia ñình hai laàn, coù ba con vaø chuyeån vieäc ba laàn trong naêm qua,nhöng ñieàu ñoù chaúng heà khieán Janice baän taâm. Coâ aáy haïnh phuùc vaø tin raèng mình seõ haïnhphuùc maõi maõi beân David. Janice ñang soáng trong “tieáng seùt aùi tình”. Nhöõng giaác mô tröôùc ngöôõng cöûa hoân nhaân luoân ngaäp traøn haïnh phuùc, khieán ngöôøi ta khoù coù theå tin vaøo ñieàu gì khaùc khi ngoaøi tình yeâu. Coù theå noùi, tình yeâu laø ñoäng löïc chính khieán phaàn lôùn chuùng ta quyeát ñònh ñi ñeánhoân nhaân. Tình côø, baïn gaëp moät ngöôøi cöïc kyø haáp daãn, caû veà ngoaïi hình laãn tính caùch, theálaø heä thoáng tình caûm trong baïn baét ñaàu phaùt tín hieäu. Baïn baét ñaàu mong muoán ñöôïc bieát 13
    • nhieàu hôn veà ngöôøi ñoù. Ñaàu tieân coù theå döøng laïi ôû vieäc cuøng chia nhau caùi baùnh, môøi nhauly kem… maëc cho chieác baùnh hay ly kem ñoù ngon hay dôû. Ñaây laø giai ñoaïn baét ñaàu haønhtrình khaùm phaù tình yeâu. Taâm trí baïn seõ traøn ngaäp nhöõng caâu hoûi ñaïi loaïi nhö “Lieäu caûmgiaùc aám aùp, roän raøng maø mình ñang caûm nhaän naøy coù thaät hay khoâng?”. Sau laàn heïn hoø ñaàu tieân, ñoâi khi caûm giaùc roän raøng aáy chôït tan bieán, baïn nhaän raraèng ngöôøi aáy chaúng coù gì thuù vò caû. Nhöng cuõng coù khi, caûm giaùc aáy laïi trôû neân maõnh lieäthôn, baïn tha thieát ñöôïc gaëp laïi ngöôøi aáy. Vaø chaúng maáy choác, möùc ñoä say ñaém cuûa tìnhcaûm gia taêng ñeán moät ñieåm maø baïn baét ñaàu caûm thaáy “hình nhö mình ñang yeâu”. Cuoáicuøng, baïn tin ñoù laø söï thaät vaø baét ñaàu thoå loä ñieàu aáp uû cuûa baûn thaân vôùi ñoái töôïng, hy voïngtìm ñöôïc söï höôûng öùng. Neáu ñoái töôïng khoâng coù ñöôïc nhöõng rung ñoäng nhö baïn, caûm xuùctrong baïn seõ nguoäi ñi ñoâi chuùt, vaø baïn seõ phaûi noã löïc hôn nöõa ñeå coù theå chieám ñöôïc tìnhyeâu cuûa ñoái phöông. Ngöôïc laïi, neáu ñoái töôïng cuõng coù nhöõng rung ñoäng töông töï nhö baïn,caû hai seõ tieán tôùi vaø baét ñaàu nghó ñeán hoân nhaân. Taïi ñænh cao tình caûm, traûi nghieäm caûm xuùc cuûa ngöôøi ñang yeâu thöôøng mô maøng,laõng ñaõng. Hoï chieám ngöï tình caûm cuûa nhau. Hoï nghó ñeán nhau trong töøng mieáng aên, giaácnguû. Luùc naøo hoï cuõng chæ nghó veà nhau vaø luoân mong ngoùng ñöôïc gaàn beân nhau. Khi beânnhau, cuoäc soáng cuûa hoï boãng hoùa thieân ñöôøng, ñaát trôøi nhö hoøa quyeän laøm moät. Hoï coù theåhoân nhau haøng giôø neáu khoâng phaûi ñeán tröôøng hay ñi laøm. Nhöõng voøng tay aâu yeám ñöa hoïñeán vôùi giaác mô hoân nhaân ngoït ngaøo vaø moät haïnh phuùc troøn ñaày, vieân maõn. Nhöõng ngöôøi ñang yeâu thöôøng coù aûo töôûng raèng ngöôøi mình yeâu thaät hoaøn haûo.Trong khi baïn beø, ngöôøi thaân coù theå nhìn thaáy raát roõ khuyeát ñieåm ôû ngöôøi aáy thì chæ coù hoïlaø ngöôøi duy nhaát khoâng nhìn thaáy. Vôùi hoï, “ngöôøi aáy” laø bieåu töôïng cuûa söï hoaøn haûo;coøn vieäc ngöôøi khaùc nghó gì laø ñieàu khoâng quan troïng. Nhöõng öôùc mô tieàn hoân nhaân bao giôø cuõng ngaäp traøn haïnh phuùc. “Chuùng toâi thöïc söïyeâu nhau vaø muoán ñem laïi haïnh phuùc cho nhau. Nhöõng caëp vôï choàng khaùc coù theå baát ñoàng,xung ñoät, nhöng chuùng toâi thì khoâng”. Phaûi, ñoù chính laø ñieàu maø baát kyø caëp uyeân öông naøocuõng töï tin khaúng ñònh. Hoï cho raèng caû hai seõ cuøng nhau trao ñoåi nhöõng khaùc bieät, seõnhöôøng nhòn nhau vaø seõ ñaït ñöôïc thoûa thuaän chung. Thaät khoù maø nghó khaùc ñi ñöôïc khi caûhai ñang yeâu! Khi yeâu, ngöôøi ta coøn tin chaéc chaén moät ñieàu raèng, tình yeâu aáy seõ soáng maõi neáu ñoùlaø tình yeâu chaân chính; raèng nhöõng caûm xuùc tuyeät vôøi cuûa hieän taïi seõ khoâng bao giôø phainhaït, khoâng gì coù theå chia caét löùa ñoâi. Hoï say meâ veû ñeïp vaø söï quyeán ruõ cuûa ngöôøi yeâu.Maëc cho söï ñoå vôõ cuûa raát nhieàu caëp vôï choàng khaùc, hoï vaãn vöõng tin vaøo tình yeâu vaø choraèng mình laø moät ngoaïi leä. Nhöng thöïc teá cho thaáy, caûm xuùc ñaém say khi phaûi loøng moät ai ñoù chæ coù theå baát dieättrong tieåu thuyeát. Giaùo sö taâm lyù hoïc Dorothy Tennov ñaõ tieán haønh nhöõng cuoäc nghieâncöùu ña dieän veà hieän töôïng “phaûi loøng” trong tình yeâu. Keát quaû cho thaáy, tuoåi thoï trungbình cuûa söï say meâ ñaày laõng maïn naøy laø hai naêm. Neáu ñoù laø moät chuyeän tình bí maät thì coùtheå keùo daøi hôn ñoâi chuùt. Nhöng cuoái cuøng taát caû ñeàu phaûi ñoái dieän vôùi thöïc teá. Hoï seõnhaän ra nhöõng khuyeát ñieåm ôû ngöôøi mình yeâu, thaäm chí baét ñaàu böïc boäi vôùi nhöõng khuyeátñieåm aáy. Thí duï nhö: “haønh vi cöû chæ cuûa coâ aáy thaät laø khoù coi”; hay “anh ta chæ gioûi noùngtính vaø laøm cho ngöôøi khaùc toån thöông”… Nhöõng nhöôïc ñieåm maø hoï saün saøng boû qua trongthôøi kyø yeâu ñöông say ñaém boãng hieän ra söøng söõng nhö nuùi. Hoï baét ñaàu nhôù ñeán nhöõng lôøinhaän xeùt cuûa ngöôøi thaân, baïn beø ñeå roài töï traùch baûn thaân raèng “mình daïi doät”. 14
    • Ñoù cuõng laø luùc nhöõng xung ñoät trong cuoäc soáng hoân nhaân xuaát hieän. Hoï baét ñaàu caõinhau chæ vì chieác khaên ñaët sai choã, aâm thanh ti-vi quaù lôùn, saøn nhaø vöông vaõi taøn thuoác,choàng cheùn böøa boän trong boàn röûa… Cuoäc soáng boãng trôû neân ñaày nhöõng thöù naèm sai traät töïvoán coù cuûa noù. Ngay caû moät aùnh maét, moät caâu noùi khoâng ñuùng choã cuûa ngöôøi naøy cuõng coùtheå laøm ngöôøi kia bò toån thöông… Tình yeâu voán coù tröôùc kia nay trôû thaønh söï raøng buoäc,coøn hoân nhaân chaúng khaùc naøo ñòa nguïc traàn gian. Vaäy nhöõng ngaøy yeâu nhau laõng maïn ñaõ troâi taän ñaâu? Tình yeâu giöõa hoï tröôùc ñoù lieäucoù thaät chaêng? Caâu traû lôøi laø: taát caû ñeàu do nhaän thöùc sai leäch cuûa hoï veà tình yeâu. Caûmxuùc say ñaém khi yeâu nhau khoâng keùo daøi maõi maõi. Moät quan saùt cho thaáy, neáu ñeå taâm trícuoán theo nhöõng caûm xuùc ñaém say khi phaûi loøng moät ai ñoù, ngöôøi ta seõ khoù coù theå taäptrung hieäu quaû vaøo baát cöù vieäc gì khaùc. Khi yeâu, ngöôøi ta thöôøng caûm thaáy baûn thaân thuoäc veà ngöôøi mình yeâu. Hoï coù moätnieàm tin to lôùn raèng mình coù theå cheá ngöï ñöôïc moïi khoù khaên. Hoï trôû neân vò tha vôùi ngöôøimình yeâu. AÛo töôûng veà tình yeâu khieán hoï saün saøng hy sinh taát caû mieãn sao ñoái phöôngñöôïc haïnh phuùc. Hoï laøm taát caû nhöõng ñieàu ñoù ñoàng thôøi cho raèng ñoái phöông cuõng coù caûmnhaän töông töï veà hoï vaø saün saøng queân mình vì hoï, khoâng bao giôø khieán hoï toån thöông. Loái suy nghó aáy ñaày aûo töôûng vaø khaùc xa thöïc teá. Sôû dó nhö vaäy laø vì hoï khoâng nhaänthöùc ñöôïc raèng con ngöôøi mang baûn chaát töï kyû trung taâm, nghóa laø luoân xem mình laø trungtaâm cuûa vuõ truï. Chaúng ai coù theå hoaøn toaøn vò tha trong cuoäc soáng caû. Chính aûo töôûng tìnhyeâu ñaõ ñöa laïi cho hoï caûm giaùc ñoù. Khi ñaõ tieán ñeán giôùi haïn trung bình laø hai naêm, ngöôøi ta thöôøng quay trôû veà thöïc taïivaø baét ñaàu ñoøi hoûi quyeàn lôïi cho baûn thaân. Chaøng baét ñaàu thoå loä nhöõng mong muoán rieângcuûa mình. Chaøng ñoøi hoûi chuyeän chaên goái trong khi naøng laïi caûm thaáy meät moûi. Chaøngmuoán mua moät chieác xe môùi trong khi naøng laïi cho laø “khoâng caàn thieát”. Chaøng muoántham gia giaûi tennis giao höõu nhöng naøng laïi traùch “Anh meâ tennis hôn em!”. Hay ngöôïclaïi, naøng muoán veà thaêm cha meï nhöng chaøng laïi cho ñoù laø vieäc toán thôøi gian… Daàn daàn,nhöõng aûo töôûng cuûa hoï veà nhau tan bieán, thay vaøo ñoù laø nhöõng öôùc muoán, tình caûm, suynghó vaø haønh vi caù nhaân cuûa moãi ngöôøi. Chaøng vaø naøng laø hai con ngöôøi khaùc nhau. Vaøgiôø ñaây, nhöõng soùng gioù thöïc teá baét ñaàu chia caét hai beân. Hoï thoâi say meâ nhau, thu mìnhlaïi, chia tay nhau, ly hoân vaø ra ñi ñeå tìm moät caûm giaùc yeâu ñöông môùi hoaëc baét ñaàu noã löïchoïc caùch yeâu nhau maø khoâng quaù kyø voïng veà nhau. “Phaûi loøng” khoâng höôùng ñeán söï hoaøn thieän cuûa baûn thaân cuõng nhö cuûa ngöôøi mình yeâu maø thay vaøo ñoù, noù chæ ñöa laïi caûm giaùc raèng mình ñaõ “caäp beán”. Theo moät soá nhaø nghieân cöùu, trong ñoù coù nhaø taâm thaàn hoïc M. Scott Peck vaøchuyeân gia taâm lyù Dorothy Tennov cho raèng caûm xuùc say meâ khi phaûi loøng ai ñoù khoângneân xem laø “tình yeâu ñích thöïc” vì ba lyù do sau: Thöù nhaát, “phaûi loøng” laø moät traïng thaùi caûm xuùc khoâng phuï thuoäc vaøo nguyeän voïngbaûn thaân cuõng nhö khoâng phaûi laø moät söï löïa choïn coù yù thöùc. Cho duø baïn coù muoán phaûiloøng moät ai ñoù caùch maáy chaêng nöõa, cuõng khoâng theå laøm ñöôïc ñieàu ñoù theo yù muoán.Ngöôïc laïi, duø khoâng muoán, baïn cuõng khoâng theå traùnh khoûi khi caûm xuùc aäp ñeán. Thoângthöôøng, chuùng ta thöôøng phaûi loøng ngöôøi khaùc vaøo nhöõng thôøi ñieåm ngoaøi döï tính vaø vôùinhöõng ngöôøi maø chuùng ta khoâng heà nghó ñeán. 15
    • Thöù hai, vaán ñeà “phaûi loøng” moät ai ñoù khoâng ñöôïc xem laø tình yeâu ñích thöïc vì noùkhoâng heà ñoøi hoûi moät noã löïc naøo caû. Moïi ñieàu chuùng ta laøm trong giai ñoaïn say meâ naøygaàn nhö khoâng coù nguyeân taéc hoaëc noã löïc coù yù thöùc naøo heát. Nhöõng cuoäc ñieän thoaïi haønggiôø, nhöõng haønh trình toán keùm ñeå gaëp ñöôïc nhau, nhöõng moùn quaø taëng… taát caû nhöõng vieäclaï luøng, baát thöôøng maø chuùng ta laøm chính laø do baûn chaát cuûa hieän töôïng “phaûi loøng” taïoneân, ñieàu naøy cuõng gioáng nhö baûn naêng cuûa loaøi chim laø laøm toå. Thöù ba, khi “phaûi loøng” moät ai ñoù, thöôøng ta khoâng thaät söï chuù taâm ñeán vieäc nuoâidöôõng söï phaùt trieån caù nhaân cuûa hoï. Muïc ñích duy nhaát ta coù ñöôïc luùc naøy laø chaám döùt söïcoâ ñoäc vaø mong öôùc tieán ñeán hoân nhaân. Noù khoâng heà nhaèm vaøo vieäc hoaøn thieän baûn thaâncuõng nhö ngöôøi mình yeâu maø chæ cho ta caûm giaùc ñaõ veà ñích, vaø do ñoù caû hai khoâng caànphaùt trieån gì theâm nöõa. Taát caû nhö theá laø quaù tuyeät vôøi roài, khoâng caàn thay ñoåi gì theâm. Vaäy neáu “phaûi loøng” khoâng phaûi laø tình yeâu ñích thöïc, theá thì ñoù laø gì? Giaùo sö Peckcho raèng: “Ñoù laø moät yeáu toá thuoäc veà baûn naêng keát ñoâi do gen di truyeàn quyeát ñònh. Noùi moätcaùch khaùc, vieäc phaù vôõ taïm thôøi caùc giôùi haïn cuûa caùi toâi caù nhaân giuùp taïo neân hieän töôïng“phaûi loøng” theå hieän söï höôûng öùng ñaõ ñöôïc khuoân ñònh cuûa con ngöôøi ñoái vôùi ham muoántình duïc noäi taïi vaø caùc taùc nhaân kích thích beân ngoaøi, noù giuùp gia taêng khaû naêng keát ñoâi vaøquan heä tình duïc nhaèm duy trì gioáng noøi”. Cho duø ñoàng tình hay khoâng ñoàng tình vôùi quan ñieåm treân thì moät trong nhöõng ñieàuchuùng ta coù theå coâng nhaän cuøng nhau laø hieän töôïng “phaûi loøng” trong tình yeâu khieánngöôøi ta lao vaøo moät quyõ ñaïo caûm xuùc khaùc thöôøng, chöa töøng coù. Noù khieán ngöôøi ta trôûneân muø quaùng vaø saün saøng noùi hoaëc laøm nhöõng vieäc maø hoï seõ khoâng bao giôø laøm khi tænhtaùo. Vaø trong thöïc teá, sau ñoù ngöôøi ta thöôøng töï hoûi taïi sao mình laïi laøm nhö vaäy. Khinhöõng côn soùng tình caûm laéng dòu, trôû veà vôùi cuoäc soáng thöïc taïi, raát nhieàu ngöôøi trong soáhoï ñaõ töï hoûi: “Taïi sao mình laïi laáy anh aáy/coâ aáy trong khi caû hai chaúng coù ñieåm gìchung?”. Theá thì, lieäu coù phaûi moät khi ñaõ bò aûo aûnh tình yeâu ñöa ñaåy vaøo cuoäc soáng hoân nhaân,chuùng ta chæ coù hai löïa choïn: moät laø soáng noát cuoäc ñôøi ñaày traùi ngang vôùi ngöôøi baïn ñôøiñònh meänh, hai laø chia tay vaø laøm laïi töø ñaàu? Ngaøy nay, ngöôøi ta thöôøng coù xu höôùng choïn giaûi phaùp thöù hai. Ñoù cuõng laø nguyeânnhaân khieán tình traïng ly hoân trong xaõ hoäi ngaøy caøng gia taêng, keùo theo ñoù laø nhöõng heä luïytaát yeáu töø söï ñoå vôõ. Tuy nhieân, caùc nghieân cöùu cuõng cho thaáy raèng, coù moät choïn löïa thöù ba toát hôn haún.Ñoù laø: nhaän bieát caûm xuùc say ñaém nhaát thôøi tröôùc hieän töôïng “phaûi loøng” vaø tieáp tuïc tìmkieám “tình yeâu ñích thöïc” vôùi ngöôøi baïn ñôøi cuûa mình. Ñaây laø moät kieåu tình yeâu ñaém saynhöng khoâng muø quaùng. ÔÛ ñoù laø söï keát hôïp giöõa lyù trí vaø tình caûm. Noù ñoøi hoûi moät yù chíthaät söï, caùc chuaån möïc nhaát ñònh vaø nhìn nhaän nhu caàu phaùt trieån cuûa caù nhaân ngöôøi baïnñôøi. Nhu caàu tình caûm cô baûn nhaát cuûa chuùng ta khoâng phaûi laø rôi vaøo tình huoáng “phaûiloøng” vôùi moät ai ñoù, maø laø ñöôïc moät ai ñoù yeâu thöông thaät söï, ñöôïc traûi nghieäm moät tìnhyeâu xuaát phaùt töø söï seû chia, vaø quyeát ñònh keát ñoâi xuaát phaùt töø söï choïn löïa roõ reät chöùkhoâng phaûi do baûn naêng quyeát ñònh. Nghóa laø, baïn phaûi ñöôïc yeâu vì ngöôøi ñoù choïn yeâubaïn vaø nhìn thaáy ôû baïn nhöõng giaù trò xöùng ñaùng vôùi tình yeâu ñoù. Tình yeâu ñoù ñoøi hoûi nhieàu noã löïc vaø caùc nguyeân taéc rieâng cuûa noù. Ñoù laø söï choïn löïacoáng hieán thôøi gian vaø coâng söùc cuûa baïn cho moät ai ñoù ñeå cuoäc soáng cuûa hoï theâm phongphuù, qua ñoù baûn thaân baïn cuõng caûm thaáy thoûa maõn vì ñaõ yeâu vaø ñöôïc yeâu. Tình yeâu ñoù 16
    • khoâng nhaát thieát ñoøi hoûi caûm giaùc mô maøng, ñaém say. Trong thöïc teá, tình yeâu ñích thöïckhoâng theå baét ñaàu khi söï “phaûi loøng” chöa hoaøn thaønh voøng ñôøi cuûa noù. Khi chìm ñaém trong caûm xuùc say meâ, baïn coù theå roäng löôïng moät caùch muø quaùng.Nhöng moät khi ñaõ trôû veà vôùi cuoäc soáng ñôøi thöôøng, neáu baïn vaãn löïa choïn loái öùng xöû roänglöôïng, chaân thaønh aáy, thì ñoù chính laø luùc baïn ñaõ tìm thaáy tình yeâu ñích thöïc cuûa mình. Khithaät söï coù thieän chí, bieát vun ñaép cho haïnh phuùc, chaéc chaén tình caûm cuûa baïn seõ ñôm hoakeát traùi. Tình yeâu aáy baét ñaàu töø caùch suy nghó: “Anh laáy em vaø anh ñaõ choïn caùch soáng luoânquan taâm ñeán sôû thích cuûa em”. Khi coù ñöôïc ñieàu ñoù, baïn seõ bieát phaûi laøm gì ñeå theå hieäntình caûm cuûa baûn thaân. Haún baïn seõ hoûi ngay, theá thì nhöõng nuï hoân noàng chaùy, caûm giaùc hoài hoäp, mong chôø,nhöõng xuyeán xao, söï höng phaán cuûa theå xaùc… laø gì? Vaø caû caûm giaùc bình yeân khi ôû beânnhau nöõa? Ñoù chính laø taát caû nhöõng gì maø quyeån saùch naøy muoán ñeà caäp ñeán: Laøm theá naøocoù theå ñaùp öùng nhu caàu tình caûm saâu xa nhaát cuûa nhau vaø ñeå caûm thaáy mình luoân ñöôïc yeâuthöông? Neáu baïn naém vöõng caùc bí quyeát vaø aùp duïng chuùng moät caùch nghieâm tuùc, chaécchaén tình yeâu maø baïn coù ñöôïc seõ voâ cuøng thuù vò. Moät khi “khoang tình yeâu” cuûa ñoái phöông ñöôïc chaêm chuùt ñong ñaày, hoï seõ caûmthaáy bình yeân khi soáng trong tình yeâu cuûa baïn. Ñoù cuõng laø luùc theá giôùi xung quanh hoï trôûneân töôi saùng hôn, hoï seõ phaùt huy heát tieàm naêng cuûa baûn thaân trong cuoäc soáng. Ngöôïc laïi,neáu “khoang tình yeâu” aáy bò boû queân, cuoäc soáng cuûa hoï seõ trôû neân ñen toái, vaø hoï seõ chaúngbao giôø phaùt huy heát ñöôïc tieàm naêng cuûa baûn thaân. Tieáp theo, môøi baïn haõy cuøng toâi tìm hieåu naêm ngoân ngöõ trong tình yeâu. Sau ñoù,chuùng ta seõ ñi vaøo khaùm phaù ngoân ngöõ tình yeâu maø ngöôøi baïn ñôøi cuûa baïn ñang söû duïngnhaèm giuùp baïn phaùt huy toái ña nhöõng noã löïc trong tình yeâu cuûa mình. 17
    • SÖÙC MAÏNH CUÛA NAÊM NGOÂN NGÖÕ YEÂU THÖÔNG 18
    • 1 LÔØI KHEN NGÔÏI Yeâu khoâng coù nghóa laø ñöôïc nhaän nhöõng gì baïn muoán maø laø ñöôïc laøm nhöõng ñieàu toát ñeïp cho ngöôøi baïn yeâu. Nhaø vaên Mark Twain töøng taâm söï: “Moät lôøi khen thaät loøng coù theå laø nguoàn soáng chotoâi ñeán hai thaùng”. Noùi moät caùch dí doûm theo Mark Twain thì, neáu baïn daønh cho baïn ñôøicuûa mình saùu lôøi khen, ngöôøi aáy seõ soáng theâm ñöôïc caû naêm. Vaø leõ dó nhieân ngöôøi aáy coøncaàn nhieàu hôn theá. Moät trong nhöõng caùch ñeå baïn theå hieän tình caûm cuûa mình laø söû duïng nhöõng lôøi hayyù ñeïp. Solomom – nhaø thoâng thaùi coå töøng noùi: “Caùi löôõi chöùa ñöïng trong noù söùc maïnh cuûacaû söï soáng laãn caùi cheát”. OÂng cho raèng: “Moät traùi tim lo laéng seõ khieán ngöôøi ñaøn oâng suysuïp, nhöng moät lôøi noùi töû teá seõ giuùp anh ta theâm phaán chaán”. Thöïc teá, trong cuoäc soáng, raát nhieàu caëp vôï choàng khoâng heà bieát ñeán söùc maïnh cuûalôøi ñoäng vieân, khen ngôïi. Chính nhöõng lôøi noùi giaûn dò nhöng chaân thaønh ñoâi khi laïi ñaïthieäu quaû toái öu trong vieäc chuyeån taûi thoâng ñieäp yeâu thöông. Chaúng haïn: “Nhìn anh thaät lòch laõm trong boä veùt ñoù”. “Em maëc caùi ñaàm naøy troâng xinh thaät ñaáy!” “Em naáu caø-ri ngon theá. Anh raát thích moùn naøy!” “Caûm ôn anh toái qua ñaõ röûa cheùn giuùp em!” “Caûm ôn anh ñaõ ñoå raùc giuùp em!” Tình caûm vôï choàng seõ chaân thaønh vaø gaén boù hôn raát nhieàu neáu caû hai thöôøng xuyeândaønh cho nhau nhöõng lôøi khen ngôïi nhö vaäy. Nhieàu naêm tröôùc, moät hoâm khi toâi ñang ngoài trong vaên phoøng thì coù moät ngöôøi phuïnöõ böôùc vaøo. Coâ aáy muoán gaëp toâi ñeå ñöôïc tö vaán. Sau khi ngoài xuoáng, coâ aáy noùi ngay: - Thöa giaùo sö, toâi ñang gaëp moät chuyeän heát söùc böïc boäi. Laø theá naøy, toâi raát muoánsôn laïi phoøng nguû nhöng khoâng sao thuyeát phuïc ñöôïc oâng xaõ laøm giuùp vieäc aáy, maëc duøñieàu naøy ñaõ keùo daøi suoát chín thaùng nay. Nghe ñeán ñaây, yù nghó ñaàu tieân xuaát hieän trong ñaàu toâi ñoù laø: “Thöa quyù coâ, coâ ñaõnhaàm roài. Toâi khoâng phaûi laø thôï sôn”. Duø vaäy, toâi vaãn baûo coâ aáy keå tieáp. - Thöù Baûy vöøa roài laø moät ví duï. Hoâm ñoù trôøi raát ñeïp. Vaäy maø giaùo sö bieát choàng toâilaøm gì suoát ngaøy hoâm ñoù khoâng? Anh aáy ra söùc lau chuøi, taåy röûa xe hôi. - Vaäy chò ñaõ noùi gì vôùi anh aáy? - Toâi ñi ra vaø than phieàn vôùi anh aáy raèng: “Bob, em thaät khoâng hieåu noåi anh nöõa.Hoâm nay trôøi naéng ñeïp theá thì anh phaûi sôn phoøng nguû chöù, sao anh laïi ngoài ñaây lau chuøixe?”. - Theá anh aáy coù sôn phoøng nguû luoân khoâng? – Toâi hoûi. - Khoâng. Toâi thaät chaúng bieát phaûi laøm gì nöõa. - Cho pheùp toâi hoûi chò moät caâu nheù. Chò coù phaûn ñoái vieäc lau chuøi xe khoâng? 19
    • - Khoâng, nhöng toâi muoán phoøng nguû phaûi ñöôïc sôn laïi. - Chò coù chaéc laø anh nhaø bieát roõ chò muoán sôn laïi phoøng nguû khoâng? - Chaéc chaén laø coù vì toâi ñaõ thuyeát phuïc anh aáy suoát chín thaùng roài coøn gì. - Theá thì cho toâi hoûi chò theâm moät caâu nöõa. Choàng chò coù bao giôø laøm vieäc nhaø phuïgiuùp chò khoâng? - Ví duï nhö gì aï? - AØ, ví duï nhö ñoå raùc, chuøi kieáng xe, ñoå xaêng cho chò, hoaëc töï treo aùo khoaùc khi veàñeán nhaø chaúng haïn? - Coù chöù, anh aáy vaãn laøm moät soá vieäc nhö theá. - Vaäy thì toâi coù hai ñeà nghò vôùi chò nhö theá naøy. Moät laø, chò ñöøng bao giôø ñeà caäp ñeánchuyeän sôn phoøng vôùi anh aáy nöõa – Toâi nhaéc laïi. – Ñöøng bao giôø noùi ñeán chuyeän ñoù. - Nhöng taïi sao chöù? – Ngöôøi phuï nöõ thaéc maéc. - Xem naøo, chò vöøa noùi vôùi toâi raèng anh aáy bieát roõ chò mong muoán sôn laïi phoøng nguû.Theá thì chò khoâng caàn phaûi noùi theâm vôùi anh aáy veà chuyeän naøy nöõa. Ñeà nghò thöù hai cuûatoâi laø, laàn sau, khi oâng xaõ chò laøm vieäc nhaø giuùp chò, chò haõy daønh cho anh aáy nhöõng lôøikhen ngôïi. Chaúng haïn, chò haõy noùi: “Anh bieát khoâng Bob, em raát caûm ñoäng khi anh ñoå raùcgiuùp em!”, ñöøng bao giôø noùi: “Bob, tôùi giôø ñoå raùc roài ñoù. Anh ñònh ñeå cho ruoài noù tha ñiaø?”. Coøn neáu chò thaáy anh aáy töï giaùc treo aùo khoaùc khi veà nhaø, haõy khen anh aáy: “Hieámcoù ñaøn oâng naøo ngaên naép nhö anh ñaáy Bob!”. Cöù theá, moãi khi anh aáy laøm moät vieäc toát nhonhoû, haõy khen ngôïi anh aáy. - Nhöng laøm theá naøo nhöõng chuyeän naøy laïi coù theå khieán cho anh aáy chòu sôn laïiphoøng nguû chöù? - Chò hoûi yù kieán toâi, theá thì toâi ñaõ taëng chò roài ñoù. Hoaøn toaøn mieãn phí. – Toâi mæmcöôøi ñaùp. Ngöôøi phuï nöõ ra veà, veû maët khoâng maáy vui. Ba tuaàn sau, coâ aáy quay laïi vaø cho haylôøi khuyeân cuûa toâi thöïc söï hieäu quaû. Coâ aáy ñaõ ruùt ra cho mình moät kinh nghieäm raèng lôøikhen chöùa ñöïng söùc maïnh lôùn hôn raát nhieàu so vôùi nhöõng lôøi caøm raøm. Noùi ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø toâi khuyeân baïn söû duïng lôøi khen moät caùch saùo roãngñeå laáy loøng ñoái töôïng. Ñöøng queân raèng, yeâu khoâng coù nghóa laø nhaän ñöôïc nhöõng gì mìnhmuoán maø laø laøm ñöôïc nhöõng ñieàu toát ñeïp cho ngöôøi mình yeâu. Thöïc teá cho thaáy, khi ñöôïckhen ngôïi, chuùng ta thöôøng coù xu höôùng ñaùp laïi tình caûm toát ñeïp aáy baèng nhöõng haønhñoäng tích cöïc. NHÖÕNG LÔØI ÑOÄNG VIEÂN Khen ngôïi laø moät hình thöùc theå hieän lôøi hay yù ñeïp, nhöng beân caïnh ñoù, trong hoânnhaân, ngöôøi ta coøn raát caàn ñeán nhöõng lôøi ñoäng vieân, chia seû. Ai roài cuõng coù luùc caûm thaáy “baát an”. Chính caûm giaùc aáy ñaõ ngaên trôû chuùng ta ñeánvôùi nhöõng ñieàu toát ñeïp. Baïn ñôøi cuûa baïn cuõng vaäy. Hoï cuõng coù nhöõng luùc töï ti, yeáu ñuoái.Vì vaäy, hoï raát caàn söï ñoäng vieân, khích leä ôû baïn. Caâu chuyeän döôùi ñaây laø moät trong nhöõngthí duï cho thaáy ñieàu ñoù. Allison raát thích vieát laùch. Naêm cuoái ñaïi hoïc, coâ ñaõ tham döï vaøi khoùa hoïc veà chuyeânngaønh phoùng vieân. Coâ nhanh choùng nhaän thaáy raèng nieàm say meâ vieát laùch ñaõ giuùp coâ coùtheâm caûm höùng ñoái vôùi moân lòch söû - voán laø ngaønh hoïc coâ theo ñuoåi baáy laâu. Ñaõ quaù treã 20
    • ñeå thay ñoåi moân hoïc, theá nhöng sau khi toát nghieäp vaø tröôùc khi sinh ñöùa con ñaàu loøng,Allison ñaõ vieát vaøi baøi baùo. Coâ thöû göûi baøi cho moät tôø taïp chí noï nhöng bò töø choái, töø ñoùAllison khoâng coøn ñuû töï tin ñeå göûi tieáp caùc baøi khaùc. Giôø ñaây, khi boïn treû lôùn hôn vaøAllison cuõng coù nhieàu thôøi gian hôn ñeå chieâm nghieäm moïi vieäc, coâ laïi baét tay vaøo vieát. Hoài môùi cöôùi nhau, Keith – choàng Allison ít chuù yù ñeán chuyeän vieát laùch cuûa coâ. Anhmaûi meâ coâng vieäc vaø chìm ñaém trong khaùt khao quyeàn löïc. Daàn daàn, Keith nhaän ra raèng yùnghóa saâu saéc nhaát cuûa cuoäc soáng khoâng naèm ôû thaønh tích, danh voïng, tieàn baïc, maø laøtrong caùc moái quan heä. Anh baét ñaàu quan taâm nhieàu hôn ñeán Allison cuõng nhö sôû thíchcuûa coâ. Moät toái noï, tình côø anh ñoïc ñöôïc baøi vieát cuûa Allion. Ñoïc xong, anh ñeán phoønglaøm vieäc cuûa Allison - nôi coâ ñang ngoài ñoïc saùch. Vôùi söï nhieät tình soâi noåi, anh noùi vôùiAllison: - Anh khoâng muoán laøm giaùn ñoaïn vieäc ñoïc saùch cuûa em, nhöng thuù thaät laø anh vöøañoïc xong baøi “Taän höôûng toái ña caùc kyø nghæ” cuûa em. Anh muoán noùi vôùi em raèng, em vieátvaên khaù laém, Allison aï. Baøi vieát naøy nhaát ñònh phaûi ñöôïc ñaêng! Em vieát raát roõ raøng. Ngoânngöõ giaøu hình aûnh. Vaên phong loâi cuoán. Em neân göûi baøi naøy cho moät soá tôø baùo khaùc. - Anh nghó vaäy thaät sao? – Allison ngaàn ngöø hoûi. - ÖØ, anh nghó theá. Nghe anh ñi, baøi vieát hay maø. Khi Keith rôøi khoûi phoøng, Allison khoâng taøi naøo ñoïc tieáp. Gaáp quyeån saùch laïi, coâ mômaøng nghó ñeán nhöõng ñieàu Keith vöøa noùi. Coâ töï hoûi lieäu nhöõng ngöôøi khaùc coù caûm nhaängioáng Keith hay khoâng? Coâ nhôù laïi böùc thö töø choái cuûa tôø baùo vaøi naêm tröôùc ñaây, nhöngroài töï nhuû: “Ngoøi buùt cuûa mình giôø ñaây cuõng ñaõ thay ñoåi nhieàu”. Roài Allison quyeát ñònh seõlaøm theo lôøi Keith. Coâ seõ göûi baøi vieát cho vaøi tôø baùo khaùc xem hoï coù ñaêng hay khoâng. Möôøi boán naêm troâi qua keå töø ngaøy Keith chia seû caûm nhaän cuûa mình, Allison ñaõ coùmoät löôïng baøi vieát ñaùng keå ñöôïc ñaêng baùo vaø hieän coâ ñang coù moät hôïp ñoàng vieát saùch. Laømoät caây buùt xuaát saéc, theá nhöng phaûi ñeán khi ñöôïc choàng ñoäng vieân, Allison môùi thöïc söïtöï tin böôùc chaân vaøo con ñöôøng vieát laùch. Coù theå ngöôøi baïn ñôøi cuûa baïn cuõng ñang tieàm aån moät naêng löïc naøo ñoù nhöng chöacoù ñieàu kieän phaùt huy. Vieäc tham gia vaøo moät khoùa hoïc, hoaëc gaëp moät chuyeân gia tronglónh vöïc naøo ñoù ñeå tham khaûo yù kieán, phaùt trieån naêng löïc cuûa baûn thaân laø ñieàu heát söùc caànthieát. Trong tröôøng hôïp naøy, baïn neân ñoäng vieân, chia seû ñeå ngöôøi aáy töï tin thöïc hieän öôùcmô cuûa mình. Moät ñieàu caàn löu yù laø ôû ñaây laø, haõy ñoäng vieân ngöôøi aáy thöïc hieän öôùc mô cuûa baûnthaân hoï, chöù khoâng phaûi taïo aùp löïc ñeå ngöôøi aáy thöïc hieän nhöõng gì baïn muoán. Chaúng haïn,moät ngöôøi choàng cöù nhaát nhaát baét vôï phaûi giaûm caân trong khi coâ aáy khoâng muoán theá, thìmong muoán cuûa anh ta luùc naøy chaúng khaùc naøo meänh leänh vaø khieán vôï theâm khoù chòu maøthoâi. Ngöôïc laïi, neáu yù muoán giaûm caân xuaát phaùt töø mong muoán cuûa ngöôøi vôï thì laïi khaùc. Chaúng haïn, khi coâ aáy noùi: “Em nghó, em neân tham gia moät khoùa giaûm caân trong muøaheø naøy” thì ñaây chính laø cô hoäi ñeå baïn daønh cho coâ aáy nhöõng lôøi ñoäng vieân, chaúng haïn:“ÖØ, anh uûng hoä em vaø anh tin raèng em seõ thaønh coâng. Moät khi quyeát laøm ñieàu gì, em luoânlaøm heát mình. Ñoù laø ñieåm anh raát thích ôû em. Ñöøng lo veà chi phí khoùa hoïc. Chuùng ta seõñieàu chænh nhöõng khoaûn chi tieâu khaùc cho phuø hôïp em aï”. 21
    • Ñeå coù ñöôïc nhöõng lôøi ñoäng vieân chaân thaønh, ñoøi hoûi baïn phaûi coù söï caûm thoâng, thaáuhieåu baïn ñôøi cuûa mình. Haõy nhaän ra ñaâu laø ñieàu coù yù nghóa quan troïng ñoái vôùi ngöôøi aáy,töø ñoù theå hieän söï ñoäng vieân, khích leä vaø nieàm tin vaøo khaû naêng cuûa ngöôøi aáy. Moät ngöôøi baïn ñôøi tuyeät vôøi laø ngöôøi bieát khôi daäy nhöõng tieàm naêng coøn aån giaáutrong ngöôøi choàng/ngöôøi vôï cuûa mình. Dó nhieân, ñeå coù ñöôïc khaû naêng aáy khoâng phaûichuyeän deã bôûi noù coøn phuï thuoäc vaøo tính caùch cuûa baïn. Hay noùi caùch khaùc, ñoù khoâng phaûilaø caùch baïn theå hieän tình yeâu cuûa mình. Nhöng toâi chaéc chaén vôùi baïn raèng noã löïc aáy seõmang laïi cho baïn nhöõng keát quaû toát ñeïp. NHÖÕNG NGOÂN TÖØ TOÁT ÑEÏP Tình yeâu voán toát ñeïp. Vì theá, ñeå theå hieän tình yeâu baèng lôøi noùi chuùng ta caàn duøngnhöõng ngoân töø ñeïp keát hôïp vôùi caùch theå hieän thích hôïp. Cuøng moät thoâng ñieäp nhöng coùtheå mang hai nghóa hoaøn toaøn khaùc nhau, tuøy vaøo caùch baïn dieãn ñaït. Ví duï, caâu noùi: “Anhyeâu em” khi ñöôïc noùi vôùi gioïng ñieäu nheï nhaøng seõ laø lôøi baøy toû tình yeâu ngoït ngaøo. Nhöngkhi ñöôïc dieãn ñaït thaønh caâu nghi vaán “Anh yeâu em?”, noù laïi theå hieän moät thaùi ñoä hoaøinghi, traùch moùc. Ñoâi khi, noäi dung caâu noùi traùi ngöôïc vôùi ngöõ ñieäu baïn theå hieän, do ñoùgaây ra hai caùch hieåu khaùc nhau. Ñoái phöông seõ döïa vaøo ngöõ ñieäu cuûa baïn ñeå ñoaùn ñònhthoâng tin. Ngöôøi xöa coù caâu: “Chim khoân keâu tieáng raûnh rang, ngöôøi khoân noùi tieáng dòu daøng deãnghe”. Thaät vaäy, trong ñôøi soáng tình caûm, lôøi aên tieáng noùi giöõ moät vai troø heát söùc quantroïng. Noù coù theå cuûng coá, haøn gaén moái quan heä hoaëc cuõng coù theå phaù vôõ taát caû nhöõng gìtoát ñeïp voán coù. Chaúng haïn, khi ngöôøi baïn ñôøi giaän döõ vaø thoát ra nhöõng lôøi choùi tai, neáuthöïc söï thöông yeâu ngöôøi aáy, baïn khoâng neân ñaùp traû baèng gioïng ñieäu gay gaét. Haõy hieåuraèng thaùi ñoä noùng naûy aáy ñôn thuaàn do caûm xuùc hieän taïi cuûa ngöôøi aáy maø thoâi. Haõy ñeångöôøi aáy boäc loä nhöõng gì hoï ñang caûm nhaän, keå caû söï toån thöông, giaän döõ vaø quan ñieåmrieâng cuûa hoï. Haõy coá ñaët mình vaøo vò trí cuûa ngöôøi aáy ñeå nhìn nhaän söï vieäc vaø nheï nhaøngchia seû nhöõng caûm nhaän cuûa hoï. Trong tröôøng hôïp baïn haønh ñoäng sai, haõy maïnh daïn thöøanhaän loãi laàm vaø xin ñöôïc tha thöù. Neáu ngöôøi aáy hieåu nhaàm ñoäng cô haønh ñoäng cuûa baïn,baïn haõy giaûi thích cho hoï hieåu roõ. Haõy tìm caùch ñeå hai beân cuøng nhìn nhaän ñuùng ñaén söïvieäc vaø chia seû vôùi nhau hôn laø coá chöùng minh raèng quan ñieåm cuûa mình ñuùng. Ñoù chínhlaø moät tình yeâu tröôûng thaønh, moät tình yeâu maø moãi ngöôøi chuùng ta ñeàu khao khaùt vaø thaätsöï tìm kieám trong ñôøi soáng hoân nhaân. Tình yeâu khoâng phaûi laø moät traän ñaáu ñeå ghi ñieåm hôn thua, caøng khoâng phaûi laø taámgöông phaûn chieáu nhöõng loãi laàm, thaát baïi trong quaù khöù. Chaúng coù ai laø hoaøn haûo. Tronghoân nhaân, khoâng phaûi luùc naøo baïn cuõng cö xöû ñuùng möïc. Ñoâi khi baïn noùi hoaëc laøm nhöõngvieäc khieán ngöôøi baïn ñôøi cuûa mình bò toån thöông. Khi ñoù, baïn haõy xin ñöôïc tha thöù vaø coágaéng khoâng ñeå ñieàu ñoù laëp laïi. Thöøa nhaän sai laàm cuûa baûn thaân vaø mong ñöôïc tha thöù laøtaát caû nhöõng gì baïn neân laøm ñeå xoa dòu noãi ñau mình ñaõ gaây ra cho ngöôøi aáy. Ngöôïc laïi,trong tröôøng hôïp bò baïn ñôøi cö xöû teä baïc, baïn coù theå choïn giöõa vieäc phaùn xeùt hay tha thöù.Neáu choïn haønh ñoäng phaùn xeùt ñeå traû mieáng, coù nghóa laø baïn ñaõ töï bieán mình thaønh moätquan toøa vaø baïn ñôøi cuûa baïn laø moät phaïm nhaân. Ngöôïc laïi, neáu choïn caùch tha thöù, tìnhcaûm vôï choàng coù theå nhôø ñoù ñöôïc haøn gaén. 22
    • Trong cuoäc soáng, khoâng ít ngöôøi vaãn luoân nhaàm laãn giöõa quaù khöù vaø hieän taïi. Hoïñaùnh ñoàng ngaøy hoâm qua vôùi ngaøy hoâm nay vaø coá chaáp khoâng chòu boû qua nhöõng sai laàmquaù khöù. Cuõng chính vì theá, hoï voâ tình ñaùnh maát nhöõng ñieàu quyù giaù mình ñang naém giöõ.“Toâi khoâng theå naøo tin ñöôïc anh ñaõ laøm nhö theá. Seõ chaúng bao giôø toâi queân caùch anh töøngñoái xöû vôùi toâi. Laøm sao anh hieåu ñöôïc toâi ñaõ bò toån thöông theá naøo chöù!”; hay: “Anh coù quyøxuoáng naên næ thì cuõng vaäy thoâi. Voâ ích!”. Ñoù laø nhöõng lôøi leõ cuûa söï cay nghieät, oaùn giaän vaøhaän thuø chöù khoâng phaûi tình yeâu. Ñeå phaùt trieån moät moái quan heä tình caûm, haõy khaùm phaù nhöõng khao khaùt cuûa ñoái phöông. Ñeå phaùt trieån moät tình yeâu beàn vöõng, haõy khôi daäy nhöõng öôùc muoán ôû hoï. Ñieàu toát nhaát chuùng ta neân laøm ñoái vôùi nhöõng sai laàm laø haõy ñeå chuùng trôû thaønh quaùkhöù. Duø khoâng theå choái boû nhöõng gì ñaõ qua nhöng chuùng ta coù theå coi ñoù laø nhöõng traûinghieäm cuûa cuoäc soáng. Haõy soáng troïn veïn cho phuùt giaây mình ñang naém giöõ vaø ñöøng ñeåboùng toái töø nhöõng sai laàm hoâm qua trôû veà quaáy nhieãu. Tha thöù khoâng chæ theå hieän moät traùitim bao dung maø coøn cho thaáy moät söï gaén boù beàn chaët. Ñoù laø moät trong nhöõng bieåu hieäncao ñeïp cuûa tình yeâu. “Duø coù nhöõng vieäc anh laøm khieán cho em bò toån thöông nhöng emkhoâng muoán vì theá maø chuùng ta chia caét. Em yeâu anh vaø em hy voïng hai ta seõ ruùt ñöôïc kinhnghieäm qua chuyeän naøy. Anh coù theå sai nhöng khoâng coù nghóa raèng anh khoâng theå söûa chöõasai laàm aáy. Anh laø choàng em vaø vì vaäy chuùng ta caàn cuøng nhau gìn giöõ haïnh phuùc voán coùcuûa mình”. Ñoù chính laø ngoân ngöõ chuyeân chôû söùc maïnh cuûa tình yeâu. NHÖÕNG LÔØI KHIEÂM TOÁN Tình yeâu voán ñoøi hoûi nhöng khoâng ra leänh. Chæ coù nhöõng ngöôøi laøm cha meï môùi raleänh cho ñöùa con nhoû cuûa hoï phaûi laøm vieäc naøy, vieäc kia. Sôû dó nhö theá laø vì ñöùa treû chöayù thöùc ñöôïc ñaâu laø ñieàu neân vaø khoâng neân laøm. Nhöng trong hoân nhaân thì khaùc. Caû haiñeàu ñaõ tröôûng thaønh vaø bình ñaúng, duø raèng hoï coù theå vaãn coøn nhöõng khieám khuyeát. Ñeå phaùt trieån moät moái quan heä tình caûm, baïn caàn hieåu ñöôïc taâm tö cuûa ñoái phöông.Ñeå phaùt trieån moät tình yeâu thaät söï, baïn caàn hieåu roõ ngöôøi mình yeâu muoán gì. Beân caïnhñoù, caùch baïn theå hieän öôùc muoán cuûa baûn thaân cuõng voâ cuøng quan troïng. Neáu duøng ngoânngöõ meänh leänh, nhu caàu cuûa baïn vaãn coù theå ñöôïc ñaùp öùng nhöng giöõa baïn vaø ngöôøi yeâuseõ trôû neân xa caùch. Ngöôïc laïi, neáu kheùo leùo theå hieän öôùc muoán cuûa baûn thaân baèng lôøi ñeànghò nheï nhaøng, baïn seõ giuùp ngöôøi yeâu hieåu ñöôïc nhöõng gì hoï caàn laøm. Chaúng haïn, khingöôøi choàng noùi: “Em laøm baùnh taùo ngon laém. Anh raát thích aên. Cuoái tuaàn naøy em laøm nöõanheù?”, ngöôøi vôï seõ hieåu ñöôïc mong muoán cuûa choàng, ñoàng thôøi bieát caùch baøy toû tình yeâucuûa mình ñoái vôùi anh. Ngöôïc laïi, neáu anh ta noùi raèng: “Nhaø mình khoâng coù laáy moät maåubaùnh taùo keå töø khi sinh thaèng cu Tí. Chaéc phaûi ñôïi ñeán khi noù vaøo ñaïi hoïc môùi coù baùnh taùomaø aên!”, ngöôøi vôï seõ caûm thaáy naëng neà vì bò cheâ traùch. Cuõng töø ñoù khoâng khí gia ñìnhkhoâng ñöôïc vui, tình caûm vôï choàng khoâng ñöôïc nhö yù. Khi duøng caùch noùi gôïi yù, chính baïn ñaõ ngaàm khaúng ñònh taøi naêng, giaù trò cuûa ñoáiphöông cuõng nhö nhöõng gì hoï laøm. Coøn khi ra leänh, baïn ñaõ töï ñaët mình thaønh keû treân noùivôùi ngöôøi döôùi, ñieàu ñoù khieán ñoái phöông coù caûm giaùc bò xem thöôøng. Neáu caùch noùi gôïi yùhöôùng ñoái phöông ñeán nhieàu löïa choïn khaùc nhau thì lôøi ra leänh laïi taïo neân moät söï eùpbuoäc, coù theå gieát cheát tình yeâu. 23
    • MOÄT SOÁ SAÉC THAÙI NGOÂN TÖØ KHAÙC “Khen ngôïi” laø moät trong naêm ngoân ngöõ tình yeâu cô baûn nhaát. Ñieàu ñaëc bieät laø trongloaïi ngoân ngöõ tình yeâu naøy chöùa ñöïng nhieàu bieán theå khaùc nhau, voâ cuøng phong phuù. Taátcaû chuùng ñeàu höôùng ñeán vieäc thoâng qua lôøi noùi ñeå khaúng ñònh giaù trò cuûa ngöôøi choàng hayngöôøi vôï trong gia ñình. Theo nhaø taâm lyù William James, nhu caàu saâu xa nhaát cuûa conngöôøi chính laø nhu caàu “ñöôïc ngöôøi khaùc traân troïng”. Nhöõng lôøi noùi toát ñeïp khaúng ñònhgiaù trò cuûa ñoái phöông chính laø moät trong nhöõng yeáu toá haøng ñaàu ñaùp öùng nhu caàu aáy. Neáubaïn voán khoâng phaûi laø ngöôøi hay taùn döông ngöôøi khaùc nhöng laïi bieát raèng baïn ñôøi cuûamình raát thích nghe nhöõng lôøi nhö theá, haõy naêng söu taäp nhöõng lôøi hay yù ñeïp maø baïn ñoïchoaëc nghe thaáy treân saùch baùo, ñaøi roài ghi laïi ñeå söû duïng. Baïn cuõng coù theå thöû aùp duïng hình thöùc giaùn tieáp, ví duï nhö khen vôï hay choàng mìnhkhi hoï vaéng maët. Sau ñoù, lôøi khen aáy seõ ñöôïc moät ngöôøi naøo ñoù chuyeån ñeán tai baïn ñôøicuûa baïn, chaéc chaén noù cuõng seõ raát höõu ích. Ví duï: haõy khen vôï baïn naáu aên raát ngon vôùimeï vôï. Lôøi khen aáy seõ coù taùc duïng gaáp boäi khi coâ aáy nghe meï nhaéc laïi lôøi khen ngôïi cuûabaïn. Beân caïnh ñoù, baïn cuõng ñöøng queân khaúng ñònh giaù trò cuûa ngöôøi baïn ñôøi vôùi moïingöôøi tröôùc söï coù maët cuûa anh aáy hoaëc coâ aáy. Khi ñöôïc khen taëng moät ñieàu gì ñoù tröôùcñaùm ñoâng, baïn haõy nhôù chia seû nieàm vinh haïnh ñoù vôùi ngöôøi baïn ñôøi cuûa mình baèng caùchthöøa nhaän coâng lao ñoùng goùp cuûa anh aáy hoaëc coâ aáy. Cuoái cuøng, nhöõng lôøi hay yù ñeïp khiñöôïc vieát ra seõ coù giaù trò daøi laâu vì seõ ñöôïc löu giöõ vaø ñoïc ñi ñoïc laïi nhieàu laàn. Toâi ñaõ hoïc ñöôïc moät baøi hoïc quan troïng veà ngoân ngöõ tình yeâu thöù nhaát naøy taïi thuûphuû Little Rock, tieåu bang Arkansas, Hoa Kyø. Moät ngaøy muøa xuaân ñeïp trôøi, toâi ñeán thaêmvôï choàng Bill vaø Betty. Hoï soáng trong moät caên nhaø xinh xaén. Bao quanh khuoân vieân nhaølaø daõy haøng raøo traéng tinh noåi baät beân thaûm coû xanh vaø nhöõng khoùm hoa khoe saéc. Thaät laømoät cuoäc soáng lyù töôûng. Theá nhöng, vöøa böôùc vaøo nhaø toâi ñaõ nhaän ra moät söï thaät ngöôïclaïi. Cuoäc hoân nhaân cuûa hoï ñang trôû neân heát söùc toài teä. Sau möôøi hai naêm chung soáng vaøcoù vôùi nhau hai maët con, hoï töï hoûi taïi sao laïi coù theå cöôùi nhau ngay töø caùi nhìn ñaàu tieân.Hoï baát ñoàng quan ñieåm veà moïi thöù, ngoaïi tröø vieäc caû hai ñeàu yeâu treû thô. Tìm hieåu theâm,toâi môùi bieát Bill laø moät ngöôøi ñam meâ coâng vieäc ñeán noãi anh coøn raát ít thôøi gian daønh chogia ñình. Coøn vôï anh - Betty thì laïi laøm vieäc baùn thôøi gian vaø haàu nhö phaûi ra ngoaøi suoátngaøy. Hoï choïn caùch im laëng ñeå ñoái phoù vôùi nhau. Caû hai ñeàu coá taïo khoaûng caùch hoønggiaûm nheï möùc ñoä maâu thuaãn, theá nhöng “khoang tình yeâu” cuûa hoï ñaõ hoaøn toaøn troángroãng. Bill vaø Betty töøng ñeán trung taâm tö vaán hoân nhaân gia ñình nhöng khoâng maáy hieäuquaû. Tröôùc ngaøy toâi ra veà, hoï coù cuoäc heïn ñeán tham gia hoäi thaûo veà hoân nhaân gia ñình.Linh caûm cho thaáy, ñaây laø dòp duy nhaát toâi coù theå troø chuyeän vôùi caû hai, vì vaäy toâi quyeátñònh tìm caùch giuùp hoï. Toâi daønh cho Bill vaø Betty moãi ngöôøi moät giôø, laéng nghe chaêm chuù töø hai phía. Nhôøñoù, toâi nhaän ra raèng maëc duø hoï coù nhieàu baát ñoàng vaø tình caûm coù phaàn bò raïn nöùt nhöng caûhai vaãn traân troïng moät soá ñieåm ôû nhau. Nhaéc ñeán Betty, Bill thöøa nhaän raèng: “Coâ aáy laømoät ngöôøi meï toát, chaêm lo nhaø cöûa chu ñaùo vaø naáu aên raát ngon. Theá nhöng, coâ aáy laïi heátsöùc khoâ khan. Haøng ngaøy, toâi ñaàu taét maët toái vôùi coâng vieäc nhöng coâ aáy chaúng bao giôø coù 24
    • ñöôïc lôøi ñoäng vieân hoaëc toû ra traân troïng thaønh quaû lao ñoäng cuûa toâi”. Noùi chuyeän vôùiBetty, toâi laïi ñöôïc bieát raèng: “Phaûi, Bill laø moät ngöôøi choàng coù traùch nhieäm, luoân chaêm lotaøi chính cho gia ñình. Theá nhöng anh aáy chaúng bao giôø bieát phuï giuùp toâi moät tay hoaëcdaønh thôøi gian cho toâi. Nhaø cao cöûa roäng, xe hôi ñôøi môùi thì nghóa lyù gì khi maø ñeán thôøigian taän höôûng cuøng nhau chuùng toâi cuõng khoâng coù?”. Sau khi laéng nghe taâm söï cuûa hoï, toâi taäp trung vaøo giaûi phaùp duy nhaát ñoù laø ñeà nghòcaû hai haõy lieät keâ moät danh saùch nhöõng ñieàu ngöôøi kia ñaõ laøm khieán baûn thaân mình ñaùnhgiaù cao. Vaø nhöõng gì toâi nhaän ñöôïc nhö sau: Betty: - Anh aáy luoân laøm vieäc heát mình vaø chöa nghæ moät ngaøy naøo trong suoát möôøi hainaêm qua. - Anh aáy ñöôïc thaêng chöùc nhieàu laàn vaø luoân nghó caùch taêng hieäu quaû trong coângvieäc. - Anh aáy lo toan chi tieâu gia ñình haøng thaùng. - Ba naêm tröôùc, anh aáy ñaõ mua cho gia ñình chieác xe hôi ñôøi môùi. - Vaøo muøa xuaân vaø muøa heø, anh aáy thöôøng töï tay caét coû hoaëc thueâ ngöôøi laøm vieäcñoù haøng tuaàn. - Anh aáy doïn laù caây hoaëc thueâ ngöôøi laøm vaøo muøa thu. - Anh aáy giuùp gia ñình coù ñôøi soáng vaät chaát tieän nghi. - Haøng thaùng, anh aáy vaãn giuùp toâi ñoå raùc. - Anh aáy ñöa tieàn ñeå toâi mua saém quaø Giaùng Sinh cho caû nhaø. - Anh aáy ñoàng yù ñeå toâi söû duïng tieàn löông rieâng theo yù muoán. Bill: - Coâ aáy doïn giöôøng moãi ngaøy. - Coâ aáy doïn deïp, huùt buïi nhaø cöûa moãi ngaøy. - Haøng saùng, coâ aáy vaãn lo cho con caùi aên saùng ñaày ñuû. - Moãi tuaàn coâ aáy naáu böõa toái ba laàn. - Coâ aáy lo vieäc chôï buùa. - Coâ aáy giuùp con laøm baøi taäp ôû nhaø. - Coâ aáy ñöa ñoùn con ñi hoïc vaø sinh hoaït nhaø thôø. - Coâ aáy mang quaàn aùo cuûa toâi ñeán hieäu giaët. - Coâ aáy luoân uûi ñoà phaúng phiu giuùp toâi. Sau khi nhaän ñöôïc baûn lieät keâ treân, toâi ñeà nghò rieâng vôùi Betty vaø Bill raèng haõy theâmvaøo danh saùch aáy nhöõng ñieàu tích cöïc, duø nhoû, maø hoï ñaõ nhìn thaáy ôû nhau töø caùc tuaàntröôùc ñoù. Vaø moãi tuaàn hai laàn, moãi ngöôøi neân choïn ra moät ñieån hình tích cöïc maø ngöôøi kiañaõ laøm ñöôïc ñeå khen ngôïi. Khi ñöôïc khen, hoï chæ caàn khieâm toán caûm ôn nhau laø ñuû. Neáusau hai thaùng maø coù keát quaû toát, hoï coù theå tieáp tuïc thöïc hieän, ngöôïc laïi, haõy xem nhö ñoùnhö moät noã löïc khoâng thaønh coâng. Saùng hoâm sau, toâi ñaùp maùy bay veà nhaø. Hai thaùng sau ñoù, toâi goïi ñieän thoaïi rieângcho Bill vaø Betty ñeå xem moïi chuyeän theá naøo. Thaät ngaïc nhieân, thaùi ñoä cuûa Bill ñaõ thayñoåi haún. Bill cuõng ñoaùn ra raèng toâi ñaõ khuyeân vôï anh ta nhö töøng khuyeân anh. “Betty thöïc 25
    • söï khieán toâi caûm thaáy mình laø truï coät trong nhaø. Dó nhieân laø chuùng toâi seõ coøn phaûi coá gaéngnhieàu hôn nöõa, thöa oâng, nhöng quaû thaät toâi tin raèng chuùng toâi ñaõ tìm ra giaûi phaùp”. Tuy nhieân, khi noùi chuyeän vôùi Betty, toâi laïi thaáy caûm giaùc cuûa coâ aáy chæ khaù hôn moätchuùt. “Moïi chuyeän cuõng coù tieán trieån ñoâi chuùt, thöa giaùo sö. Bill quaû thaät coù khen ngôïi toâi,vaø toâi tin raèng anh aáy raát chaân thaønh. Theá nhöng, anh aáy vaãn khoâng daønh thôøi gian cho toâi.Anh aáy luùc naøo cuõng baän bòu ñeán noãi chuùng toâi chaúng heà coù thôøi gian cho nhau”. Nhöõng ñieàu Betty taâm söï giuùp toâi nhaän ra moät ñieàu quan troïng raèng, chöa haún ngoânngöõ tình yeâu cuûa ngöôøi naøy ñaõ laø ngoân ngöõ tình yeâu cuûa ngöôøi khaùc vaø ngöôïc laïi. Roõraøng, vôùi Bill “lôøi khen ngôïi” chính laø bieåu hieän cuûa tình yeâu vaø söï quan taâm. Bill laømvieäc chaêm chæ vaø say meâ vôùi coâng vieäc. Ñieàu anh muoán nhaän ñöôïc nhieàu nhaát töø vôï mìnhchính laø söï ngöôõng moä, thöøa nhaän thaønh quaû cuûa anh. Ñaëc ñieåm naøy coù theå ñaõ ñöôïc hìnhthaønh töø thôøi thô aáu cuûa Bill. Trong khi ñoù, Betty laïi mong ñôïi moät ñieàu khaùc. Vôùi coâ, lôøihay yù ñeïp khoâng thoâi thì chöa ñuû. Caùi coâ caàn coù theå laø moät loaïi ngoân ngöõ tình yeâu khaùcmaø chuùng ta seõ tieáp tuïc tìm hieåu sau ñaây. Neáu ngoân ngöõ tình yeâu cô baûn ôû baïn ñôøi cuûa baïn laø “Lôøi khen ngôïi”, baïn haõy: 1. Luoân töï nhaéc nhôû baûn thaân caàn phaûi daønh cho anh aáy/coâ aáy nhieàu lôøi ñoängvieân, khen ngôïi hôn nöõa. 2. Trong tuaàn, haõy taäp vieát laïi nhöõng lôøi khen taëng maø baïn muoán daønh cho vôï haychoàng mình. Cuoái tuaàn, haõy ngoài laïi vôùi nhau vaø ñoïc cho anh aáy hoaëc coâ aáy nhöõng gì baïnvieát. 3. Haõy daønh cho ngöôøi aáy nhöõng lôøi khen taëng khaùc nhau – giaûn dò nhöng chaânthaønh. 4. Taêng cöôøng voán ngoân töø yeâu thöông baèng caùch hoïc hoûi töø baùo, ñaøi, phim aûnh, saùch vôû… sau ñoù baïn haõy choïn ra nhöõng caùch noùi phuø hôïp nhaát vôùi mình. Ñöøng queân ghi chuù ngaøy baïn söû duïng nhöõng caâu aáy. Raát coù theå quyeån soå ñoù seõ trôû thaønh nhaät kyù tình yeâu cuûa gia ñình baïn. 5. Haõy vieát nhöõng laù thö, nhöõng caâu vaên dí doûm, ngoït ngaøo cho ngöôøi baïn ñôøi roài ñöa ngöôøi aáy ñoïc. 6. Khen ngôïi vôï hoaëc choàng mình tröôùc maët boá meï hai hoï hoaëc moãi khi tuï hoïp baïn beø. Ñieàu naøy seõ mang ñeán cho baïn hai lôïi ích: ngöôøi aáy seõ caûm thaáy haïnh phuùc vì ñöôïc baïn yeâu, coøn boá meï seõ thaáy may maén vì ñaõ coù ñöôïc ñöùa con daâu/reå quyù. 7. Tìm kieám maët maïnh ôû ngöôøi baïn ñôøi cuûa baïn vaø noùi cho ngöôøi aáy bieát baïn ngöôõng moä hoï ra sao. Chaéc chaén, ngöôøi aáy seõ toû ra ñaùng yeâu hôn nöõa vì lôøi khen cuûa baïn. 8. Noùi cho con baïn bieát boá/meï chuùng raát gioûi giang vaø ñaùng ngöôõng moä ngay caû luùccoù maët laãn luùc vaéng maët anh aáy/coâ aáy. 9. Vieát moät ñoaïn thô hay baøi thô nhoû noùi leân caûm xuùc yeâu thöông, traân troïng daønh chongöôøi baïn ñôøi. Neáu khoâng bieát laøm thô, baïn coù theå choïn mua nhöõng taám thieäp coù hình aûnhvaø nhöõng lôøi leõ theå hieän giuùp baïn caûm xuùc aáy. 10. Taäp khen ngôïi anh aáy/coâ aáy tröôùc göông neáu baïn coøn ngaïi ngaàn. Neáu caàn, baïn coùtheå duøng caùc maåu giaáy nhoû ñeå vieát ra ñieàu ñoù vaø taïo cho mình thoùi quen toát naøy. 26
    • 2 THÔØI GIAN CHIA SEÛ Leõ ra ngay töø ñaàu, khi môùi ñeán thaêm vôï choàng Betty taïi Little Rock toâi ñaõ phaûi nhaänra ngoân ngöõ tình yeâu cô baûn cuûa coâ aáy. Coøn nhôù coâ aáy töøng taâm söï raèng: “Bill laø moätngöôøi choàng ñaày traùch nhieäm chaêm lo taøi chính cho gia ñình. Theá nhöng anh aáy chaúng baogiôø daønh thôøi gian cho toâi caû. Nhaø cao cöûa roäng, xe hôi ñôøi môùi thì nghóa lyù gì khi maø ngaycaû thôøi gian cuøng nhau taän höôûng, chuùng toâi cuõng khoâng coù?”. Khaùt khao cuûa Betty ñôngiaûn laø thôøi gian chia seû cuøng Bill. Coâ muoán ñöôïc choàng quan taâm, daønh thôøi gian chomình vaø quaây quaàn beân nhau. “Thôøi gian chia seû” maø toâi noùi ñeán ôû ñaây laø söï quan taâm troïn veïn baïn daønh cho moätai ñoù chöù khoâng ñôn thuaàn laø thôøi gian baïn vaø ngöôøi aáy ngoài beân nhau. Chaúng haïn, vieächai ngöôøi cuøng ngoài xem ti-vi, theo toâi, khoâng heà mang yù nghóa chia seû, bôûi luùc ñoù, caû haichæ quan taâm ñeán nhöõng thoâng tin treân maøn aûnh chöù khoâng phaûi höôùng ñeán ñoái phöông.Ñieàu toâi muoán noùi ñeán chính laø khoaûnh khaéc hai ngöôøi cuøng ngoài beân nhau, taét ti-vi, nhìnnhau troø chuyeän vaø hoaøn toaøn chuù taâm vaøo ngöôøi baïn ñôøi cuûa mình. Hoaëc, cuõng coù theå ñoùlaø giaây phuùt caû hai cuøng daïo böôùc beân nhau, cuøng ñi aên uoáng vaø troø chuyeän. Neáu ñeå yù,baïn coù theå deã daøng nhaän ra trong moät nhaø haøng baát kyø, ñaâu laø caëp tình nhaân vaø ñaâu laø caëpvôï choàng. Nhöõng ñoâi tình nhaân thöôøng say ñaém nhìn nhau khi troø chuyeän, trong khi caùccaëp vôï choàng thì hay nhìn quanh quaát khaép nhaø haøng. Döôøng nhö hoï ñeán ñoù chæ coát ñeåthoûa maõn caùi bao töû cuûa mình! Chaúng coù thaàn döôïc naøo chöõa ñöôïc baùch beänh. Trong khi khuyeân nhuû vôï choàng Bill,toâi ñaõ phaïm phaûi moät sai laàm nghieâm troïng laø cho raèng ngoân ngöõ tình yeâu cuûa ngöôøi naøycuõng gioáng nhö ngöôøi kia vaø ngöôïc laïi. Toâi goïi ñieän laïi cho Bill vaø caûm ôn anh ñaõ noã löïc aùp duïng lôøi khuyeân cuûa toâi. “Theánhöng, thöa giaùo sö, döôøng nhö vôï toâi vaãn chöa ñöôïc vui cho laém”. – Bill ñaùp lôøi toâi. “Anhnoùi ñuùng, Bill aï. Toâi bieát taïi sao laïi nhö theá roài. Chæ laø vì toâi ñaõ nhìn nhaän chöa chính xaùcngoân ngöõ tình yeâu cuûa coâ aáy maø thoâi”. – Toâi ñaùp. Roài toâi giaûi thích cho Bill hieåu raèng coùnhöõng ñieàu khieán ngöôøi naøy caûm thaáy haïnh phuùc vaø ñöôïc yeâu thöông nhöng vôùi ngöôøikhaùc, noù laïi khoâng haún theá. Bill coâng nhaän vôùi toâi raèng ngay töø khi coøn beù, anh ñaõ thích ñöôïc khen vaø traøn ngaäphaïnh phuùc khi nhaän ñöôïc nhieàu lôøi khen ngôïi; coøn toâi giaûi thích cho Bill hieåu raèng ngoânngöõ tình yeâu cuûa Betty hoaøn toaøn khaùc vôùi anh. Coâ aáy khaùt khao ñöôïc “chia seû thôøi gian”.Toâi khuyeân Bill neân daønh cho Betty nhieàu thôøi gian hôn nöõa. Thay vì chæ bieát chaêm chuùñoïc baùo vaø xem ti-vi, anh neân theå hieän söï quan taâm ñeán vôï, cuøng vôï laøm nhöõng gì coâ aáythích moät caùch thaät loøng. - Phaûi, Betty luùc naøo cuõng than phieàn laø toâi khoâng daønh thôøi gian cho coâ aáy. Raèng“tröôùc khi cöôùi, vôï choàng mình thöôøng coù raát nhieàu thôøi gian beân nhau. Coøn baây giôø, luùcnaøo anh cuõng baän bòu…” . Toâi ñaõ hieåu roài, thöa giaùo sö. Theá nhöng toâi phaûi laøm gì baâygiôø? Coâng vieäc cuûa toâi ñoøi hoûi phaûi theá… - Bill taàn ngaàn hoûi. - Anh coù theå keå sô qua cho toâi coâng vieäc cuûa anh ñöôïc chöù? – Toâi ñeà nghò. 27
    • Bill keå cho toâi nghe veà chaëng ñöôøng phaán ñaáu cuûa anh. Ñeå coù ñöôïc vò trí laõnh ñaïonhö hieän taïi, anh ñaõ phaûi laøm vieäc caät löïc vaø anh thöïc söï töï haøo veà nhöõng thaønh quaû mìnhñaït ñöôïc. Bill coøn thoå loä vôùi toâi veà öôùc mô cuûa anh trong naêm naêm tôùi, vôùi nhöõng höùa heïnthaønh coâng myõ maõn. - Theá toâi hoûi nheù, anh muoán chaïm ñeán vinh quang moät mình hay coù söï ñoàng haønhcuûa Betty vaø boïn treû? - Dó nhieân, toâi muoán ñöôïc taän höôûng ñieàu ñoù vôùi Betty. Chính vì vaäy maø toâi caûmthaáy thaät buoàn khi coâ aáy cöù caèn nhaèn maõi raèng toâi meâ coâng vieäc. Toâi laøm taát caû nhöõngñieàu ñoù khoâng phaûi cho rieâng mình maø laø cho caû gia ñình. Toâi muoán coâ aáy nhieät tình uûnghoä toâi thay vì luoân giöõ thaùi ñoä tieâu cöïc nhö vaäy. - Theá anh ñaõ bao giôø tìm hieåu xem vì sao coâ aáy laïi coù nhöõng bieåu hieän vaø thaùi ñoätieâu cöïc nhö theá chöa Bill? – Toâi tieáp tuïc hoûi. Ñieàu mong muoán nhaát vôùi coâ aáy laø ñöôïcchia seû nhöõng giaây phuùt beân anh, trong khi anh laïi daønh cho coâ aáy quaù ít thôøi gian. Theá thìlaøm sao tình yeâu cuûa coâ aáy coù theå troøn ñaày? Coâ aáy caûm thaáy khoâng an taâm vôùi tình yeâucuûa anh. Chính vì theá coâ aáy ñoå toäi cho coâng vieäc - nguyeân nhaân ñaõ ngoán heát thôøi gian cuûaanh. Thaät ra, khoâng phaûi laø Betty khoâng thích coâng vieäc cuûa anh maø coâ aáy chæ khoâng thíchvieäc anh khoâng daønh thôøi gian cho coâ aáy nhö coâ aáy mong muoán. Chæ coù moät giaûi phaùp duynhaát giuùp anh caûi thieän tình hình thoâi, Bill aï. Ñoù laø daønh nhieàu thôøi gian hôn nöõa choBetty. Haõy theå hieän tình yeâu cuûa mình baèng ñuùng ngoân ngöõ tình yeâu maø coâ aáy caàn. - OÂng noùi raát ñuùng, giaùo sö aï. Nhöng toâi phaûi baét ñaàu töø ñaâu ñaây, thöa oâng? - AØ, theá anh coù mang theo tôø giaáy anh töøng lieät keâ veà nhöõng haønh ñoäng cuûa Bettykhieán anh caûm kích khoâng? - Ñaây, thöa giaùo sö. - Toát. Giôø chuùng ta seõ laøm moät danh saùch khaùc nheù. Theo anh, Betty thích anh laømnhöõng ñieàu gì cho coâ aáy naøo? Haõy nhôù laïi nhöõng gì coâ aáy thöôøng noùi trong suoát quaõngthôøi gian qua. Vaø nhöõng gì toâi nhaän ñöôïc töø Bill trong danh saùch ñoù laø: • Cuøng nhau ñi nghæ cuoái tuaàn ôû vuøng nuùi (cuøng caùc con hoaëc chæ coù hai vôï choàng) • Heïn vôï ñi aên tröa (taïi moät nhaø haøng aám cuùng hoaëc taïi moät soá tieäm thöùc aên nhanh naøo ñoù). • Nhôø ngöôøi ñeán troâng giöõ con ñeå ñöa vôï ñi aên toái. • Buoåi toái, khi ñi laøm veà seõ ngoài troø chuyeän vôùi vôï vaø keå cho nhau nghe nhöõng gì ñaõ xaûy ra trong ngaøy (traùnh vöøa noùi chuyeän vöøa xem ti-vi). • Daønh thôøi gian ñeå chia seû chuyeän tröôøng lôùp vôùi con. • Daønh thôøi gian chôi ñuøa vôùi con. • Ñi caém traïi vôùi vôï con vaøo thöù Baûy vaø khoâng phaøn naøn veà nhöõng chuyeän vaët vaõnh. • Ñi nghæ maùt vôùi gia ñình ít nhaát moãi naêm moät laàn. • Ñi daïo vaø troø chuyeän vôùi vôï (khoâng boû maëc vôï ñi phía sau). - Ñaáy, ñaáy laø nhöõng gì Betty vaãn mong moûi trong nhöõng naêm qua. - Bill naøy, toâi nghó haún anh cuõng ñaõ bieát toâi seõ khuyeân anh laøm gì roài, ñuùng khoâng? - Thöïc hieän nhöõng ñieàu ñoù phaûi khoâng, thöa giaùo sö? 28
    • - Ñuùng vaäy. Anh haõy tuaàn töï thöïc hieän nhöõng ñieàu ñoù cho Betty, moãi tuaàn moät laàntrong voøng hai thaùng tôùi. Coù leõ anh seõ hoûi toâi laáy ñaâu ra thôøi gian kia chöù? Nhöng anh laømoät ngöôøi ñaøn oâng khoân ngoan, vaø vì vaäy toâi tin laø anh seõ thu xeáp ñöôïc thoâi. – Toâi noùitheâm. - Anh seõ khoâng bao giôø coù ñöôïc ñieàu mình muoán neáu khoâng coù nhöõng quyeát ñònhñuùng ñaén. Anh coù khaû naêng hoaïch ñònh cuoäc ñôøi cuûa mình vôùi söï hieän dieän cuûa Bettytrong caùc keá hoaïch ñoù. - Toâi bieát, toâi laøm ñöôïc maø. – Bill ñaùp. - AØ Bill naøy, ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø anh seõ phaûi hy sinh moïi muïc tieâu ngheà nghieäpcuûa mình, maø chæ laø ñeå moät ngaøy naøo ñoù, khi anh ñaõ ñöùng treân ñænh cao cuûa vinh quang thìanh vaãn coù Betty vaø caùc con beân caïnh. - Ñoù chính laø ñieàu toâi mong muoán nhaát! – Bill ñaùp. Cho duø toâi coù thaønh danh haykhoâng ñi nöõa, toâi luoân muoán Betty ñöôïc haïnh phuùc vaø toâi raát muoán taän höôûng cuoäc ñôøibeân coâ aáy vaø caùc con. Beân nhau nghóa laø daønh troïn söï quan taâm cuûa mình cho ngöôøi aáy. Thôøi gian troâi qua, Bill vaø Betty ñaõ traûi qua nhieàu thaêng traàm trong cuoäc soáng, coùcaû thaønh coâng laãn thaát baïi. Nhöng ñieàu quan troïng nhaát laø hoï luoân beân nhau. Boïn treû roàicuõng tröôûng thaønh vaø rôøi toå aám, rieâng Bill vaø Betty laïi caûm thaáy ñoù laø nhöõng naêm haïnhphuùc nhaát ñôøi hoï. Bill ngaøy caøng say meâ nhaïc giao höôûng, coøn Betty boå sung maõi danhsaùch nhöõng ñieàu khieán coâ ngöôõng moä ôû choàng. Giôø ñaây, Bill ñaõ môû coâng ty rieâng vaø coângty cuûa anh hoaït ñoäng raát hieäu quaû. Coâng vieäc cuûa anh khoâng coøn laø moái ñe doïa ñoái vôùiBetty nöõa. Coâ caûm thaáy höùng thuù vôùi vieäc kinh doanh cuûa choàng vaø luoân ñoäng vieân Bill.Coâ hieåu mình laø ngöôøi quan troïng nhaát trong cuoäc ñôøi cuûa anh aáy. Ñôøi soáng tình caûm cuûacoâ vì vaäy luoân ñong ñaày.(coøn tieáp) 29