Fractuurpreventie bij 80-plussers: focus op medicatieHarald Verhaar, internist-geriaterUMC UtrechtCopyrightdr. HaraldVerhaar
Vragen• Is het überhaupt nog wel zinvol om eenanti-osteoporose medicament voor teschrijven aan een 80-plusser (die frequen...
Botverlies en fracturen op hoge leeftijd• Botverlies is afhankelijk van de grootte van hetbotoppervlak• Bij veroudering to...
Fracturen bij 80+• 8% van postmen. vrouwen is 80+, maar wel >30% van alle fragiliteitsfracturen en 60% vanalle non-vertebr...
Incidentie tweede heupfractuur?De cumulatieve incidentie van eentweede heupfractuur is:–5% in het eerste jaar na de eerste...
Afname mortaliteit met zoledronaatna heupfractuur (Lyles, N Engl J Med 2007)Copyrightdr. HaraldVerhaar
Effectiviteit medicatie bijfrequente vallers?Is effectiviteit van anti-osteoporosemedicatie bij frequente vallers (vaak ou...
Beïnvloed een sterk verhoogd valrisico het effect vanClodronaat op het fractuurrisico in negatieve zin?(Kayan K, McCloskey...
• Wat is het risico op een nieuwe fractuur opSEH binnen 2 jaar na een eerste klinischefractuur voor een 80-jarige?• Hoe va...
Risico op nieuwe fractuur op SEH binnen 2 jaar na eerste fractuurBij 15% geen valrisicofactoren aanwezig, 1 valrisicofacto...
Casus betreffende belang verhoogd valrisico op hetfractuurrisico• Een 80-jarige vrouw komt op uw spreekuur met lagerugpijn...
10-jaars fractuurrisico volgens FRAX-scorelijst(geen valrisico in opgenomen)Copyrightdr. HaraldVerhaar
10 jaars fractuurrisico volgens Fracture RiskCalculator van Garvan (wel met valrisico)Dubbo Osteoporosis Epidemiology Stud...
Fractuurrisico: Garvan vs. FRAXCopyrightdr. HaraldVerhaar
Tot op welke leeftijd zijn patiëntengeïncludeerd in de verschillende studiesbetreffende ‘anti-osteoporose’ medicatie inrel...
Leeftijdsrange fractuur-studiesCopyrightdr. HaraldVerhaar
Groep 1Lage Botmassa70-79 jaar oudFemurhals T-Score < - 4ofFemurhals T-Score < - 3plus >1 RisicofactorenGroep 2Klinische R...
Heupfractuurreductie in hele studiepopulatie(Groep 1 en 2)0123450 6 12 18 24 30 36Maandenpatiënten(%)Controle Risedronaat ...
Risedronaat en heupfractuurincidentie (-40%)bij osteoporotische vrouwen (groep 1)McClung, NEJM 2001Copyrightdr. HaraldVerh...
Risedronaat en heupfractuurincidentie bij vrouwen (80+) met alleenvalrisicofactoren01234560 12 24 36MonthPatientswithHipFr...
Klinische risicofactoren: voornamelijk valgerelateerd bijinclusie (Groep 2)Het hebben van minimaal 1 risicofactor was geno...
Fractuurreductie door risedronaat bij 80+n=1392, Boonen, JAGS 2004• Wervelfractuurrisico:– Na 1 jr: -81%*– Na 3 jr: -44%*•...
Fractuurpreventie met alendronaat volgens leeftijdFIT trial: RR voor heup, klinische wervel en pols# was constant over del...
Copyrightdr. HaraldVerhaar
Copyrightdr. HaraldVerhaar
Reduction of hip fracture risk is age-dependentThe FREEDOM Trial – post-hoc analyses by ageIn the FREEDOM study the risk o...
Conclusies 80+ publicatiesosteoporose-medicatie• Risedronaat geen duidelijk effect op non-vertebralefracturen bij 80+ (sub...
Conclusies ‘overige’ medicatie bij 80+• Alendronaat geen separate 80+ publicaties beschikbaar. Welheupfractuurreductie in ...
Conclusie• Fractuurreductie-effecten medicatie lijken nietnegatief te worden beïnvloed door frequentevalincidenten en kunn...
Back-up slidesCopyrightdr. HaraldVerhaar
75 en 80+ en medicatie• Strontium: TROPOS + SOTI: 80+: 1488(22%) van totaal 6740• Risedronaat: VERT-NA, VERT-MN, HIP:80+: ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Fractuurpreventie bij 80-plussers: focus op medicatie

363 views

Published on

Fractuurpreventie bij 80-plussers: focus op medicatie. Presentatie van dr. Harald Verhaar 10 april 2013 voor Stichting IWO.

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
363
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
41
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Fractuurpreventie bij 80-plussers: focus op medicatie

  1. 1. Fractuurpreventie bij 80-plussers: focus op medicatieHarald Verhaar, internist-geriaterUMC UtrechtCopyrightdr. HaraldVerhaar
  2. 2. Vragen• Is het überhaupt nog wel zinvol om eenanti-osteoporose medicament voor teschrijven aan een 80-plusser (die frequentvalt)?• Weegt het vallen niet ‘zwaarder’ dan hetversterken van het bot met medicatie?Copyrightdr. HaraldVerhaar
  3. 3. Botverlies en fracturen op hoge leeftijd• Botverlies is afhankelijk van de grootte van hetbotoppervlak• Bij veroudering toename porositeit corticaal botwaardoor automatisch groter botoppervlak watgeresorbeerd kan worden• Trabeculair bot maar 20% van totale botvolume (bijoudsten); dus corticaal botverlies > trabeculairbotverlies: toename non-vertebrale fracturenSeeman, Bone 2010Copyrightdr. HaraldVerhaar
  4. 4. Fracturen bij 80+• 8% van postmen. vrouwen is 80+, maar wel >30% van alle fragiliteitsfracturen en 60% vanalle non-vertebrale fracturen bij 80+• 80+: 1 op 3 vrouwen en 1 op 6 mannen heup#• De mediane leeftijd voor een heupfractuur is83 jaar• 98% heupfracturen ontstaan na valSeeman, Bone 2010Copyrightdr. HaraldVerhaar
  5. 5. Incidentie tweede heupfractuur?De cumulatieve incidentie van eentweede heupfractuur is:–5% in het eerste jaar na de eersteheupfractuur–8% in het tweede jaar na de eersteheupfractuurLonnroos , Osteoporos Int 2007Copyrightdr. HaraldVerhaar
  6. 6. Afname mortaliteit met zoledronaatna heupfractuur (Lyles, N Engl J Med 2007)Copyrightdr. HaraldVerhaar
  7. 7. Effectiviteit medicatie bijfrequente vallers?Is effectiviteit van anti-osteoporosemedicatie bij frequente vallers (vaak oudsteouderen) lager dan bij de niet-vallers?Copyrightdr. HaraldVerhaar
  8. 8. Beïnvloed een sterk verhoogd valrisico het effect vanClodronaat op het fractuurrisico in negatieve zin?(Kayan K, McCloskey, Osteopor Int 2009)- Belemmerd een hoog valrisico de werkzaamheid van clodronaat(bisfosfonaat) om osteoporose-gerelateerde botbreuken teverminderen?- Methoden: een post-hoc analyse van een 3-jaar durende placebo-gecontroleerde studie van clodronaat met 5.212 vrouwen in de leeftijd> 75 j. Bij binnenkomst werden zelfgerapporteerde multipelevalincidenten in de voorgaande maand gedocumenteerd- Resultaten: clodronaat verminderde osteoporose-gerelateerdebotbreuken met 24% (HR) 0,76, 95% BI 0,63-0,93). De werkzaamheidwas vergelijkbaar bij vrouwen met meerdere recente valincidenten invergelijking met die zonder (HR 0,61 versus 0,77)- Conclusie: een verhoogd valrisico heeft geen significant (negatief)effect op de anti-fractuur werking van clodronaatCopyrightdr. HaraldVerhaar
  9. 9. • Wat is het risico op een nieuwe fractuur opSEH binnen 2 jaar na een eerste klinischefractuur voor een 80-jarige?• Hoe vaak zijn daarbij ook (multipele)valrisicofactoren aanwezig?Copyrightdr. HaraldVerhaar
  10. 10. Risico op nieuwe fractuur op SEH binnen 2 jaar na eerste fractuurBij 15% geen valrisicofactoren aanwezig, 1 valrisicofactor bij 27%,2 of meer valrisicofactoren bij 58%Van Helden, Osteoporosis Int. 2006Copyrightdr. HaraldVerhaar
  11. 11. Casus betreffende belang verhoogd valrisico op hetfractuurrisico• Een 80-jarige vrouw komt op uw spreekuur met lagerugpijnklachten (acuut begonnen). Bij nader onderzoek wordteen fractuur van L1 (op X-LWK) gevonden. Er is geenvalincident aan voorafgegaan• Bij navraag wel 3x gevallen in afgelopen 12 maanden en eenpolsfractuur op 54-jarige leeftijd• Er wordt ook een DEXA aangevraagd: femurhals T-score: -3.3Copyrightdr. HaraldVerhaar
  12. 12. 10-jaars fractuurrisico volgens FRAX-scorelijst(geen valrisico in opgenomen)Copyrightdr. HaraldVerhaar
  13. 13. 10 jaars fractuurrisico volgens Fracture RiskCalculator van Garvan (wel met valrisico)Dubbo Osteoporosis Epidemiology Study: n=2500 men and women > 60 started in 1989Copyrightdr. HaraldVerhaar
  14. 14. Fractuurrisico: Garvan vs. FRAXCopyrightdr. HaraldVerhaar
  15. 15. Tot op welke leeftijd zijn patiëntengeïncludeerd in de verschillende studiesbetreffende ‘anti-osteoporose’ medicatie inrelatie tot fractuurreductie?Copyrightdr. HaraldVerhaar
  16. 16. Leeftijdsrange fractuur-studiesCopyrightdr. HaraldVerhaar
  17. 17. Groep 1Lage Botmassa70-79 jaar oudFemurhals T-Score < - 4ofFemurhals T-Score < - 3plus >1 RisicofactorenGroep 2Klinische Risicofactoren> 80 jaar oudgeen BMD vereisteen > 1 RisicofactorenofFemurhals T-Score < - 4Hip Intervention ProgramPrimair eindpunt: heupfractuurincidentieMcClung, NEJM 2001 9497 postmenopauzale vrouwen; plac. of risedronaat (2.5mg/dag, 5 mg/dag) voor 3 j.; bij inclusie 2 groepen: lage BMD(groep 1) of valrisicofactoren (groep 2)(1000 mg Ca en tot 500 IE vit. D/ dag indien 25(OH)D3 < 40 nmol/l)Copyrightdr. HaraldVerhaar
  18. 18. Heupfractuurreductie in hele studiepopulatie(Groep 1 en 2)0123450 6 12 18 24 30 36Maandenpatiënten(%)Controle Risedronaat 5 mg30%p=0,02232 patiënten met een heupfractuurCopyrightdr. HaraldVerhaar
  19. 19. Risedronaat en heupfractuurincidentie (-40%)bij osteoporotische vrouwen (groep 1)McClung, NEJM 2001Copyrightdr. HaraldVerhaar
  20. 20. Risedronaat en heupfractuurincidentie bij vrouwen (80+) met alleenvalrisicofactoren01234560 12 24 36MonthPatientswithHipFracture(%)ControlRisedronate131 patiënten met heupfractuurMcClung, NEJM 2001-8%NSCopyrightdr. HaraldVerhaar
  21. 21. Klinische risicofactoren: voornamelijk valgerelateerd bijinclusie (Groep 2)Het hebben van minimaal 1 risicofactor was genoeg voor inclusie in de studieKlinische risicofactoren: 84%moeilijkheden met staan 34%onzekere gang 31%trauma na val in de afgelopen 12 maanden 22%heupfractuur moeder 13%eerder doorgemaakte heupfractuur 11%roken 27%Femurhals BMD < - 4: 16%Copyrightdr. HaraldVerhaar
  22. 22. Fractuurreductie door risedronaat bij 80+n=1392, Boonen, JAGS 2004• Wervelfractuurrisico:– Na 1 jr: -81%*– Na 3 jr: -44%*• Risico non-vertebrale fracturen:- < 80 jr: -21%*- > 80 jr: -14% (ns)*p<0.01Pooled analysis of data from 3 RCT’s: Hip Intervention Program (HIP), Vertebral Efficacy with Risedronate Therapy-Multinational (VERT-MN), and VERT-NorthAmerica (NA): Placebo (n=688) or risedronate 5 mg/d (n=704) for up to 3 years*p<0.01Copyrightdr. HaraldVerhaar
  23. 23. Fractuurpreventie met alendronaat volgens leeftijdFIT trial: RR voor heup, klinische wervel en pols# was constant over deleeftijdsgroepenHip RR: 0.47 Clinical spine RR: 0.55Wrist RR: 0.69 All RR: 0.60Hochberg, JBMR 2005Heup: RR: 0.47 Klinische wervel: RR: 0.55Pols: RR: 0.69 Alle: RR: 0.60Copyrightdr. HaraldVerhaar
  24. 24. Copyrightdr. HaraldVerhaar
  25. 25. Copyrightdr. HaraldVerhaar
  26. 26. Reduction of hip fracture risk is age-dependentThe FREEDOM Trial – post-hoc analyses by ageIn the FREEDOM study the risk of vertebral fracture was reduced in the overall study population by 68%(p<0.001) and the risk of hip fracture reduced by 40% (p =0.04)Adapted from Rizzoli R. et al. Osteoporosis Intl Supl 2010 – abstract P841; Adapted from Sambrook P & Cooper C. Lancet 2006;367:2010-2018Boonen S et al J Clin Endocrinol Metab. 2011 Jun;96(6):1727-36Placebo DenosumabVertebral Fractures Hip FracturesHip fractureVertebral fractureGeneral Incidence4003002001000GeneralpopulationIncidenceper10,000womenperyearCopyrightdr. HaraldVerhaar
  27. 27. Conclusies 80+ publicatiesosteoporose-medicatie• Risedronaat geen duidelijk effect op non-vertebralefracturen bij 80+ (subanalyse) aangetoond. Welheupfractuurreductie in primaire studies tot 80 jaar• Strontiumranelaat heeft bij 80+ non-vertebralefractuurreductie aangetoond (subanalyse)Boonen, JAGS 2004Seeman, JBMR 2006Seeman, Bone 2010Copyrightdr. HaraldVerhaar
  28. 28. Conclusies ‘overige’ medicatie bij 80+• Alendronaat geen separate 80+ publicaties beschikbaar. Welheupfractuurreductie in primaire studies tot 85 jaar• Zoledronaat geen separate 80+ publicaties beschikbaar. Welheupfractuurreductie in primaire studie tot 94 jaar• Denosumab geen separate 80+ publicaties beschikbaar. Welheupfractuurreductie in primaire studie tot 90 jaar• Teriparatide en PTH 1-84 geen separate 80+ publicatiesbeschikbaar. Teriparatide wel non-vertebrale fractuurreductiein primaire studie tot 86 jaarCopyrightdr. HaraldVerhaar
  29. 29. Conclusie• Fractuurreductie-effecten medicatie lijken nietnegatief te worden beïnvloed door frequentevalincidenten en kunnen dus ook bij die groepworden overwogen• Ook aandacht voor spierkracht-, balans-verbetering, vitamine D-status, visus,psychofarmaca, etc. bij frequente vallers (metosteoporose en een verhoogd fractuurrisico)Copyrightdr. HaraldVerhaar
  30. 30. Back-up slidesCopyrightdr. HaraldVerhaar
  31. 31. 75 en 80+ en medicatie• Strontium: TROPOS + SOTI: 80+: 1488(22%) van totaal 6740• Risedronaat: VERT-NA, VERT-MN, HIP:80+: 1392 (23%) van totaal 6126• Alendronaat: 539 (27%) van totaal 2027 >75 jaar (range 75-82 jaar)• Zoledronaat: 2949 (75.8%) van totaal3889 > 75 jaar• Teriparatide: 244 (15%) van totaal 1637 >75 jaar (gemiddeld 78, range 75-86 jaar)Copyrightdr. HaraldVerhaar

×