Niet-medicamenteuze behandelingvan osteoporose; wel maar ook wee            19 November 2011 Zwolle   em. prof. dr. J. Coe...
Beperkt tot enkele onderwerpen:             Voeding     mineralen, vitamines, soja    Lichamelijke Activiteit     trilplaa...
BASIC PREVENTION
Calcium en vitamine D suppletie•    Volg advies Gezondheidsraad (2008) en IOM (2010) over vit D•    Er moet een REDEN zijn...
Willett melkmeisjeVoorbeeld selectief winkelen
Willett ondersteunt zijn anti-calcium bewijsvoering                  met dit artikel
Wat stond ook in ons artikel (1)? Calcium  supplementation and mean change LBMD inpremenopausal and early perimenopausal w...
Wat stond ook in ons artikel (2)?Calcium supplementation and mean change       metacarpal cortical thickness              ...
Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte     vitamine- en mineraalsupplementen     geassocieerd met toegenomen sterft...
Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte     vitamine en mineraalsupplementen     geassocieerd met toegenomen sterfte...
Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte     vitamine en mineraalsupplementen     geassocieerd met toegenomen sterfte...
Mensen die mineraal supplementengebruiken blijken in veel gevallen in hun     voeding reeds meer van deze   micronutriente...
Antioxydantia als                 vitamine E,                 vitamine A                beta-caroteen      (b)lijken schad...
Antioxydantia als            vitamine E,            vitamine A           beta-caroteen (b)lijken schadelijk met hogere    ...
Antioxidantia als supplement verstieren ReactiveOxygen Species (ROS) en dus weerstand tegen               stress en langle...
1. Paradigma “hoe meer hoe beter” is fout2. Let op mogelijke U-curve associatie tussen             micronutrient en gezond...
Vitamine D spiegel en risico op sterfte                       Aloia JF JCEM 2011;96:2987-2996
Vitamine K? Interventie trials (vit K1 of vit K2 )geven geen bewijs ondanks soms associatie laag vit K met        verhoogd...
Effect soja?3 Meta-analyses*Ricci E et al. J Womens Health 2010;19:1609:   Remt botverlies niet*Liu J et al. Bone 2009;44:...
Tomatensap           Pruimen     Groene Thee (al of niet   gecombineerd met Tai Chi)              etcLekker en Leuk maar o...
Review over effecten van tai chi: alleen positief voor valrisico en psychische              gezondheid           Lee MS et...
Trilplaat?       Remmend effect op       NTX na 8 weken        Turner S et al. J Osteoporos.        2011:710387. Epub 2011...
Geen meerwaarde trilplaat bij 70-    plussers in RCT 6 maanden“We conclude that in institutionalized older women over70 ye...
No good vibrationsNo Effect of 12 Months of Whole-Body        Vibration Therapy on     Bone Density and Structure    in Po...
Lichamelijke activiteit verkleint waarschijnlijk    fractuurrisico (indirecte evidence) waarbijoptimaal type, duur en inte...
Lichamelijke activiteit verkleint waarschijnlijk    fractuurrisico (indirecte evidence) waarbijoptimaal type, duur en inte...
Wanneer Calcium inname < 1000mg /dagheeft lichamelijke activiteit geen effect op              lumbale DXA                 ...
Vitamine D plus calcium suppletievermindert vallen (Meta-analyse okt 2011)                               Zonder calcium   ...
Lifestyle-paradox: Vetzucht is risicofactor voorfractuur bij kind maar werkt beschermend tegen              fractuur bij v...
Vetzucht bij postmenopauzale vrouwen beschermt    niet tegen fractuur en is geassocieerd metverhoogd risico van enkel- en ...
Dank voor uw aandacht @osteoporose_stichting.nl
Dank voor uw aandacht @osteoporose_stichting.nl
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Niet-medicamenteuze behandeling van osteoporose

1,048 views
861 views

Published on

Niet-medicamenteuze behandeling van osteoporose, Presentatie van Prof. dr. J.C. Netelenbos op 19 november 2011 voor de Stichting IWO.

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,048
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Niet-medicamenteuze behandeling van osteoporose

  1. 1. Niet-medicamenteuze behandelingvan osteoporose; wel maar ook wee 19 November 2011 Zwolle em. prof. dr. J. Coen Netelenbos, Amsterdam VUmc
  2. 2. Beperkt tot enkele onderwerpen: Voeding mineralen, vitamines, soja Lichamelijke Activiteit trilplaat, tai chi, algemeen Lifestyle gewicht Zie ook Osteoporos Int. 2011 Nov;22(11):2769-88.
  3. 3. BASIC PREVENTION
  4. 4. Calcium en vitamine D suppletie•  Volg advies Gezondheidsraad (2008) en IOM (2010) over vit D•  Er moet een REDEN zijn om bij osteoporose NIET te suppleren en deze reden in status noteren!•  Gewenste suppletie vit D3 : 800 IE (20mcg)•  Gewenste suppletie calcium: 0-1000 mg afhankelijk van voeding•  Waken overdosering (hypercalciemie,urinewegstenen, hartinfarct?? kanker??)•  Geen evidence voor stootkuren vitamine D•  Geen evidence effect vitamine D op infecties, auto-immuunziekten, hart-en vaatziekten en kanker
  5. 5. Willett melkmeisjeVoorbeeld selectief winkelen
  6. 6. Willett ondersteunt zijn anti-calcium bewijsvoering met dit artikel
  7. 7. Wat stond ook in ons artikel (1)? Calcium supplementation and mean change LBMD inpremenopausal and early perimenopausal women Elders PJM et al. JBMR 1994;11: 1531–1538
  8. 8. Wat stond ook in ons artikel (2)?Calcium supplementation and mean change metacarpal cortical thickness Elders PJM et al. JBMR 1994
  9. 9. Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte vitamine- en mineraalsupplementen geassocieerd met toegenomen sterfteIowa Womens health Study:38772 vrouwen zelfrapportage1986,1997en 2004; 2008: 15594 overleden na correctie bleek absolute toename sterfte:- multiviaminen 2,4% RR 1,06 (1,02-1,10)-  vitamine B6 4,1% RR 1,10 (1,01-1,21)-  foliumzuur 5,9% RR 1,15 (1,00-1,32)-  ijzer 3,9% RR 1,10 (1,03-1,17)-  magnesium 3,6% RR 1,08 (1,01-1,15)-  zink 3,0% RR 1,08 (1,01-1,15)-  koper 18,0% RR 1,45 (1,20-1,75) Mursu J et al Arch Intern Med 2011;171 1625-1633
  10. 10. Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte vitamine en mineraalsupplementen geassocieerd met toegenomen sterfteIowa Womens health Study:38772 vrouwen zelfrapportage1986,1997en 2004; 2008: 15594 overleden na correctie bleek geen effect op sterfte bij:- vitamine A- beta-caroteen- vitamine B complex- vitamine C- vitamine E- vitamine D Mursu J et al Arch Intern Med 2011;171 1625-1633
  11. 11. Bij oudere vrouw zijn wellicht veel gebruikte vitamine en mineraalsupplementen geassocieerd met toegenomen sterfteIowa Womens health Study:38772 vrouwen zelfrapportage1986,1997en 2004; 2008: 15594 overleden na correctie bleek absolute afname sterfte bij calcium suppletie van 3,8%; RR 0,91(0,88-0,94) Mursu J et al Arch Intern Med 2011;171 1625-1633
  12. 12. Mensen die mineraal supplementengebruiken blijken in veel gevallen in hun voeding reeds meer van deze micronutrienten te gebruiken danmensen die geen mineraalsupplementen nemen. Bailey RL et al Am J Clin Nutr 2011;94:1376-81
  13. 13. Antioxydantia als vitamine E, vitamine A beta-caroteen (b)lijken schadelijk met hogere sterfte*Bjelakovic G et al. Antioxidant suppl.Cochrane Database Sust Rev 2008;2:CD007176*Miller ER III et al. Vit E suppl. Ann Intern Med 2005;142:37-46*Vivekananthan DP et al. Antioxidants in CVD. Lancet 2003;361:2017-2023*Lawson KA et al. Multivitamins prostate cancer. J Natl Cancer Inst 2007;99:754-764*Slatore CG et al. Multivitamins lung cancer. Am J Resp crit Care Med 2008:177:524-30*Klein EA et al. Vitamin E risk prostate cancer. JAMA 2011;306:1549-1556
  14. 14. Antioxydantia als vitamine E, vitamine A beta-caroteen (b)lijken schadelijk met hogere sterfteWe hebben mogelijk oxydatieve stress juist nodig voor een langer leven Ristow et al Free Radical Biolog & Med 2011;51:327-336 Bjelakovic G et al Arch Intern Med 2011;171:1633-4 (Editorial)
  15. 15. Antioxidantia als supplement verstieren ReactiveOxygen Species (ROS) en dus weerstand tegen stress en langleven
  16. 16. 1. Paradigma “hoe meer hoe beter” is fout2. Let op mogelijke U-curve associatie tussen micronutrient en gezondheid
  17. 17. Vitamine D spiegel en risico op sterfte Aloia JF JCEM 2011;96:2987-2996
  18. 18. Vitamine K? Interventie trials (vit K1 of vit K2 )geven geen bewijs ondanks soms associatie laag vit K met verhoogd risico op heupfractuurVitamine K1- Cheung et al Plos Med 2008;5:e196. Minder fracturen? maar onvoldoende power- Binkley et al JBMR 2009;24;983. Geen effect botombouw en BMD- Booth et al JCEM 2008;93:1217. Geen effect BMD- Bolton-Smith et al. JBMR 2007;22:509. Alleen lichte stijging BMD ultraradiusVitamin K2- Binkley et al JBMR 2009;24:983. Geen effect botombouw en BMD- Emaus et al. Osteop Int 2010;21:1731 Geen effect botverlies- Knapen et al. Osteop Int 2007:18:963 Verbetering BMC en breedte heuphals# Review Vermeer C en Theuwissen E Rol vitamine K bij degeneratieve Menopause Int. 2011 Mar;17(1):19-23 verouderingsziekten# Zwart SR JBMR 2011;26:948-954 Vit K helpt niet tegen botverlies ruimtevaart
  19. 19. Effect soja?3 Meta-analyses*Ricci E et al. J Womens Health 2010;19:1609: Remt botverlies niet*Liu J et al. Bone 2009;44:948-953: Remt botverlies niet*Taku K et al. Bone 2010;47:413-423: Remt alleen resorptie markers2 RCT’s*Levis S et al. Arch Intern Med 2011;171:1363-9: Remt botverlies niet noch flushes*Alexandersen P et al. JAMA 2001;285:1482-8 : Geen effect bot metabolisme (NB daling lymfocyten)
  20. 20. Tomatensap Pruimen Groene Thee (al of niet gecombineerd met Tai Chi) etcLekker en Leuk maar of het helpt?
  21. 21. Review over effecten van tai chi: alleen positief voor valrisico en psychische gezondheid Lee MS et al. Br J Sports Med. 2011 [Epub ahead of print]
  22. 22. Trilplaat? Remmend effect op NTX na 8 weken Turner S et al. J Osteoporos. 2011:710387. Epub 2011 Jun 27. Geen effect op UCTX tijdens 14 dagen bedrust Baecker N et al Eur J Appl Physiol 2011 Sep 6. [Epub ahead of print]
  23. 23. Geen meerwaarde trilplaat bij 70- plussers in RCT 6 maanden“We conclude that in institutionalized older women over70 years of age, the WBV training program described hereindoes not provide additional musculoskeletal benefit overvitamin D supplementation.Compared with conventional doses of vitamin D (880 IU), ahigher dose of 1600 IU induced significantly higherlevels of circulating vitamin D but was not more efficient inenhancing either muscle mass or strength or increasing hipBMD in this population.” Sabine MP et al J Bone Miner Res. 2011;26:42-9
  24. 24. No good vibrationsNo Effect of 12 Months of Whole-Body Vibration Therapy on Bone Density and Structure in Postmenopausal Women; A Randomized TrialOnderzoek: Slatkovska L et al Ann Intern Med November 15, 2011;155:668-679Review: Wysocki A et al. Ann Intern Med November 15, 2011;155:680-686
  25. 25. Lichamelijke activiteit verkleint waarschijnlijk fractuurrisico (indirecte evidence) waarbijoptimaal type, duur en intensiteit niet bekend zijnAlg. adviezen:•  2-3x/week 15-60 min. aerobic exercise en krachtoefening met 70-80% functionele (max.)intensiteit•  duurtraining zou BMD met bijna 1% per jaar verhogen50-plussers en ongeoefenden: oefeningen met lagere/matige impact zoals step aerobics en joggen (lees ook CBO 2011)
  26. 26. Lichamelijke activiteit verkleint waarschijnlijk fractuurrisico (indirecte evidence) waarbijoptimaal type, duur en intensiteit niet bekend zijnAlgemenadviezen aan osteoporose patiënten: - advies op maat! - elke vorm van krachttraining richten op gewenst gebied (bijv spiergroepen rondom heup, quadriceps,, dorsale/ plantaire flexoren, polsextensoren en rug extensoren) - met gemakkelijke oefeningen beginnen en opvoeren - beperken valrisico / valtraining bij positieve val-anamnese - niet tillen en krachtzetten in gebogen houding (lees ook CBO 2011)
  27. 27. Wanneer Calcium inname < 1000mg /dagheeft lichamelijke activiteit geen effect op lumbale DXA Specker BL JBMR 1996;11:1539-1544
  28. 28. Vitamine D plus calcium suppletievermindert vallen (Meta-analyse okt 2011) Zonder calcium suppletie geen significant effect! Hassan M et al JCEM 2011;96:2997-3006
  29. 29. Lifestyle-paradox: Vetzucht is risicofactor voorfractuur bij kind maar werkt beschermend tegen fractuur bij volwasseneVetzucht bij volwassene lijkt te beschermen tegen werve-l en heupbreuk, maar niet tegen enkel- en bovenarmsbreuk. Dimitri P et al. Bone 2011 epub
  30. 30. Vetzucht bij postmenopauzale vrouwen beschermt niet tegen fractuur en is geassocieerd metverhoogd risico van enkel- en bovenbeensbreuken Compston JE et al. (GLOW authors) Am J Med. 2011 Nov;124(11):1043-50
  31. 31. Dank voor uw aandacht @osteoporose_stichting.nl
  32. 32. Dank voor uw aandacht @osteoporose_stichting.nl

×