ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ        ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ          ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ         ΜΑΘΗΜΑ: «ΤΕΧΝΟΛΟ...
αναλυτικά παραδείγματα και που διαχειρίζονται το γνωστικό φορτίο ενώ στησυνέχεια γίνεται η μετάβαση στην πράξη.Γενικά αποδ...
4. Εξηγείστε τον όρο “near transfer”. Πώς θα σχεδιάζατε εκπαιδευτικές      δραστηριότητες για υποστήριξη τύπου “near trans...
είναι να δώσουμε στον εκπαιδευόμενο παραδείγματα που διαφέρουν στα επιφανειακάχαρακτηριστικά τους, αλλά ακούν στις ίδιες β...
•   είτε δύο ερωτηματολόγια (που να μετρά το αρχικό και το τελικό επίπεδο ώστε να    αναφέρεται πόση γνώση έχει αποκτηθεί)...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

397

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
397
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

  1. 1. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Βολιώτη Χριστίνα – 385 Παπαβασιλείου Αναστασία – 402 Πολυμεράκη Ελένη – 409 1. Τι είναι ένα «αναλυτικό παράδειγμα» (worked example); Για ποιο λόγο θεωρούμε ότι ένα αναλυτικό παράδειγμα μπορεί να αποτελεί καλύτερη εκπαιδευτική προσέγγιση σε σχέση με την κλασσική μέθοδο;Ένα αναλυτικό παράδειγμα είναι μία από τις πιο ισχυρές μεθόδους που μπορεί ναχρησιμοποιηθεί για να οικοδομήσουν οι μαθητές νέες γνωστικές δεξιότητες.Ένα αναλυτικό παράδειγμα είναι μια βήμα-προς-βήμα επίδειξη για το πώς θαεκτελεστεί μια εργασία ή θα λυθεί ένα πρόβλημα. Τα αναλυτικά παραδείγματα έχουνσχεδιαστεί για να βοηθούν τους εκπαιδευόμενους να χτίσουν διαδικαστικέςδεξιότητες, όπως το πώς να χρησιμοποιήσουν ένα υπολογιστικό φύλλο ή να χτίσουνστρατηγικές ικανότητες, όπως το πώς να προβούν σε μια διαπραγμάτευση.Είναι κοινή παραδοχή ότι ο καλύτερος τρόπος να μάθει κάποιος είναι να εργαστεί σεπροβλήματα ακολουθώντας τη πρακτική εξάσκηση. Ωστόσο, η επίλυση τωνπροβλημάτων απαιτεί αρκετή εργασία από τους πόρους μνήμης. Κατά τα πρώταστάδια της εκμάθησης η περιορισμένη χωρητικότητα της μνήμης διατίθεταιπαραγωγικά για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Όμως η πρακτική εξάσκησηχρησιμοποιεί αρκετή χωρητικότητα της μνήμης εργασίας και έτσι μένουν ελάχιστοιδιαθέσιμοι πόροι για την ανάπτυξη της γνώσης.Αντί να ακολουθούμε τον παραδοσιακό τρόπο, δίνεται στους μαθητές έναπαράδειγμα όπου ακολουθείται από πρακτική εξάσκηση, με αποτέλεσμα η μάθηση ναείναι πιο αποτελεσματική όταν εξαρτάται από τα αναλυτικά παραδείγματα. Καθώς ημάθηση εξελίσσεται, δημιουργείται νέα γνώση. Έτσι όταν μελετάμε ένα αναλυτικόπαράδειγμα (σε αντίθεση με την επίλυση ενός προβλήματος), η μνήμη εργασίας είναισχετικά ελεύθερη για τη μάθηση. Η εξάσκηση αυτή είναι ωφέλιμη γιατί βοηθάει τουςμαθητές στην αυτοματοποίηση της νέας γνώσης. Με άλλα λόγια, η πιοαποτελεσματική μάθηση ξεκινά με τα μαθήματα που χρησιμοποιούν αρχικά
  2. 2. αναλυτικά παραδείγματα και που διαχειρίζονται το γνωστικό φορτίο ενώ στησυνέχεια γίνεται η μετάβαση στην πράξη.Γενικά αποδεικνύεται ότι η αντικατάσταση μερικών πρακτικών ασκήσεων μεαναλυτικά παραδείγματα, έχει ως αποτέλεσμα την αποδοτικότερη και πιοαποτελεσματική μάθηση. 2. Πώς θα διατυπώνατε την 1η αρχή σχεδίασης αναλυτικών παραδειγμάτων; Συμπεριλάβετε στην εξήγησή σας το φαινόμενο “expertise reversal effect” και την τεχνική του “fading”.Παρόλο που τα αναλυτικά παραδείγματα έχουν αποδειχθεί ότι είναι ο πιοαποτελεσματικός δρόμος κατά τα αρχικά στάδια της μάθησης καθώς οι μαθητέςαποκτούν μεγαλύτερη εμπειρία, μερικές φορές όμως μπορούν και να εμποδίζουν τημάθηση. Το φαινόμενο αυτό είναι παράδειγμα του expertise reversal effect(φαινόμενο αντιστροφής εμπειρίας). Με την αντιστροφή εμπειρίας, οι αρχάριοιεπωφελούνται από την απελευθέρωση του γνωστικού τους φορτίου το οποίοδημιουργείται από την μελέτη ενός παραδείγματος, παρά λύνοντας ένα πρόβλημα σανβάση για την αρχική μάθηση. Ωστόσο, όταν η νέα γνώση είναι αποθηκευμένη στημνήμη, η μελέτη ενός αναλυτικού παραδείγματος δεν προσθέτει καμία αξία. Στηνπραγματικότητα, το αναλυτικό παράδειγμα μπορεί να συγκρούεται με τηνπροσέγγιση του μαθητή για την ολοκλήρωση της εργασίας. Σε αυτό το σημείο, οιμαθητές πρέπει να εξασκηθούν, προκειμένου να αυτοματοποιήσουν τις νέες τουςδεξιότητες. Μια fading διαδικασία υποστηρίζει την ανάπτυξη της τεχνογνωσίας,ξεκινώντας με πλήρη αναλυτικά παραδείγματα και προχωρώντας σταδιακά σεπλήρεις αναθέσεις προβλημάτων.Στην τεχνική fading, το πρώτο παράδειγμα είναι ένα δοκιμασμένο παράδειγμα πουπαρέχεται στους μαθητές. Αυτό το πρώτο πλήρως δοκιμασμένο παράδειγμαακολουθείται από ένα δεύτερο παράδειγμα, στο οποίο τα περισσότερα από τα στάδιάτου έχουν εκπονηθεί, αλλά ο μαθητής καλείται να συμπληρώσει ένα ή δύο από αυτά.Καθώς το παράδειγμα εξελίσσεται, ο μαθητής ολοκληρώνει σταδιακά περισσότερααπό τα βήματα. Τελικά, ο μαθητής λύνει ένα πρακτικό πρόβλημα μόνος του. 3. Εξηγείστε την έννοια της “self-explanation question”. Ποια γενικότερη σημασία μπορεί να έχει αυτή η αρχή για τη σχεδίαση τεχνολογικών εκπαιδευτικών περιβαλλόντων;Μια self-explanation ερώτηση είναι μια αλληλεπίδραση, συνήθως πολλαπλήςεπιλογής, σε πολυμέσα που απαιτεί από το μαθητή να επανεξετάσει ταεπεξεργασμένα βήματα και να προσδιορίσει τις βασικές αρχές ή έννοιες. Έναπαράδειγμα ενός αναλυτικού παραδείγματος μπορεί να περιλαμβάνει μια ερώτησηπολλαπλών επιλογών δίπλα στο πρώτο βήμα εργασίας. Έτσι ο μαθητής καλείται ναπροσδιορίσει την αρχή που υποστηρίζει κάθε βήμα επιλέγοντας ένα από τους κανόνεςπιθανοτήτων ή τις αρχές. Ο στόχος της self-explanation είναι διπλός. Πρώτον,αποθαρρύνει την παράκαμψη των αναλυτικών παραδειγμάτων, δεδομένου ότιαπαιτείται μια εμφανής απόκριση. Δεύτερον, επειδή ζητείται από τους μαθητές ναπροσδιορίσουν τις αρχές που διέπουν το κάθε βήμα, ενθαρρύνονται ναεπεξεργαστούν αυτό το βήμα με ουσιαστικό τρόπο.
  3. 3. 4. Εξηγείστε τον όρο “near transfer”. Πώς θα σχεδιάζατε εκπαιδευτικές δραστηριότητες για υποστήριξη τύπου “near transfer”;Με τον όρο near transfer εννοούμε τις εκπαιδευτικές καταστάσεις εκείνες, οι οποίεςέχουν στόχο να διδάξουν στους εκπαιδευόμενους διεργασίες ή διαδικασίες πουεκτελούνται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο. Με άλλα λόγια, ο σκοπός είναι να μάθει ομαθητής τα βήματα που του παρουσιάζονται, ώστε να τα εφαρμόσει με τον ίδιοακριβώς τρόπο στο πραγματικό περιβάλλον εργασίας (όπως, για παράδειγμα, ηδιαδικασία αποστολής ενός e-mail, ή τα βήματα συμπλήρωσης μιας φόρμας).Στην φιλοσοφία του near transfer οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο encodingspecificity (κωδικοποίηση εξειδίκευσης). Σύμφωνα με τον όρο αυτό ο τρόπος με τονοποίο ανακτούμε την πληροφορία μετά τη μάθηση ενσωματώνεται κατά τη διάρκειατης μάθησης. Παραδείγματος χάριν, είναι εύκολο σε κάποιον να πει τους μήνες μεχρονολογική σειρά αλλά θα δυσκολευτεί αν πρέπει να τους πει με αλφαβητική σειρά.Αυτό συμβαίνει γιατί όταν έμαθε τους μήνες, τους αποστήθισε με βάση τη χρονικήτους σειρά.Για να εφαρμοστεί, λοιπόν, η κωδικοποίηση εξειδίκευσης στις εκπαιδευτικέςδραστηριότητες, θα πρέπει να παρουσιάζουν όσο το δυνατόν τις ίδιες καταστάσειςπου ο εκπαιδευόμενος θα συναντήσει και στο πραγματικό περιβάλλον εργασίας. Θαπρέπει, στην ουσία, τα παραδείγματα που χρησιμοποιούνται να είναι αναπαραστάσειςτων καταστάσεων που θα αντιμετωπίσει αργότερα. Έτσι, κατά τη διάρκεια τηςεκπαιδευτικής δραστηριότητας, ο εκπαιδευόμενος θα κωδικοποιήσει νέες δεξιότητεςστο ίδιο πλαίσιο που θα έχει να αντιμετωπίσει στο περιβάλλον εργασίας. 5. Εξηγείστε τον όρο “far transfer”. Πώς θα σχεδιάζατε εκπαιδευτικές δραστηριότητες για υποστήριξη τύπου “far transfer”;Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, ο εκπαιδευόμενος δεν θα πρέπει απλώς να εφαρμόσειτα βήματα που έμαθε, αλλά να χρησιμοποιήσει την κριτική του ικανότητα, ώστε ναπροσαρμόσει στρατηγικές σε καινούριες καταστάσεις εργασίας. Ο σκοπός, επομένως,της εκπαιδευτικής δραστηριότητας είναι να βοηθήσει τον μαθητή να εφαρμόσεισωστά τις στρατηγικές που έμαθε σε πραγματικές καταστάσεις. Σε αυτές τιςπεριπτώσεις αναφέρεται ο όρος far transfer learning, όπου απαιτείται πιο ευέλικτηγνώση, βασισμένη σε στρατηγικές που να μπορούν να προσαρμοστούν σε νέεςκαταστάσεις.Είναι εύκολο για έναν ειδικό, βλέποντας ένα πρόβλημα να το αναγνωρίσει και ναεφαρμόσει την κατάλληλη μέθοδο για να το λύσει. Αντίθετα, ο αρχάριος δεν είναι σεθέση να αντιμετωπίσει ένα άγνωστο πρόβλημα. Με τον καιρό, δηλαδή, οι ειδικοίμαθαίνουν να κατηγοριοποιούν τα προβλήματα και έτσι, σε μια νέα κατάσταση θαεφαρμόσουν την κατάλληλη στρατηγική αφού αναγνωρίσουν τον τύπο του νέουπροβλήματος.Η πρόκληση εδώ είναι να σχεδιάσουμε εκπαιδευτικές δραστηριότητες, όχι γιαπροβλέψιμα περιβάλλοντα εργασίας, αλλά να παρουσιάσουμε τους πιθανούς τύπουςπροβλημάτων που μπορεί να προκύψουν μέσα από διαφορετικά μεν παραδείγματα,που ακολουθούν δε τις ίδιες αρχές. Ο καλύτερος τρόπος για να το πετύχουμε αυτό
  4. 4. είναι να δώσουμε στον εκπαιδευόμενο παραδείγματα που διαφέρουν στα επιφανειακάχαρακτηριστικά τους, αλλά ακούν στις ίδιες βαθύτερες αρχές.Επομένως, μια εκπαιδευτική δραστηριότητα που έχει σκοπό το far transfer learning,θα πρέπει να περιέχει αρκετά παραδείγματα με τις ίδιες αρχές, επικαλυπτόμενα μεδιαφορετικά εξωτερικά χαρακτηριστικά. Μια καλή τεχνική, επίσης, είναι ναπαρουσιάζονται τουλάχιστον δύο διαφορετικά παραδείγματα σε σύγκριση μεταξύτους. Αφού δείξουμε το πρώτο παράδειγμα στον εκπαιδευόμενο και επεξηγήσουμε τηλύση, στη συνέχεια αντιπαραθέτουμε το δεύτερο παράδειγμα και του ζητάμε νααναγνωρίσει τα σημεία στα οποία τα δυο παραδείγματα χρησιμοποιούν τις ίδιεςκατευθυντήριες γραμμές. Αυτό βοηθάει στο να μην προσπεράσει ο μαθητής τοπαράδειγμα και απαιτεί από αυτόν να δώσει προσοχή στις αρχές που παρουσιάζει ηεκπαιδευτική δραστηριότητα. 6. Στην ενότητα “What We Don’t Know About Worked Examples” (σελ. 226) σκεφθείτε πώς θα σχεδιάζατε (σε γενικές γραμμές) ένα πείραμα το οποίο να προσφέρει απαντήσεις για κάποιο από τα θέματα στα οποία η έρευνα δεν έχει προχωρήσει ακόμη. Ποιο από τα τρία θέματα (Bullets) που παρουσιάζονται σας φαίνεται πιο σημαντικό; Γιατί;Πιο σημαντικό θεωρούμε το δεύτερο θέμα, δηλ. πότε είναι καταλληλότερη η χρήσητων worked examples για εξάσκηση. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, τα worked examplesείναι καλύτερα να χρησιμοποιούνται για την απόκτηση της πρόωρης – αρχικήςμάθησης. Υπάρχουν όμως διαφορετικοί μαθητές και με διαφορετικό μαθησιακόεπίπεδο, οι οποίοι επωφελούνται με την παρουσίαση είτε περισσότερων είτελιγότερων worked examples για να ολοκληρώσουν το αρχικό αυτό στάδιοεκμάθησης. Μερικές έρευνες έχουν προσανατολιστεί στην εξεύρεση ταχείαςπροσαρμοστικής μεθόδου για την αξιολόγηση του μαθητή και την εύρεση του ακριβήαριθμού παρουσίασης των worked examples. Ωστόσο, η εφαρμογή τηςπροσαρμοστικής αυτής μεθόδου είναι μερικές φορές αρκετά απαιτητική σεεργαστηριακό επίπεδο και έτσι είναι χρήσιμο να βρεθούν εναλλακτικέςκατευθυντήριες γραμμές.Ένα πείραμα που μπορούμε να προτείνουμε για να υποστηρίξουμε τη παραπάνω θέσηείναι το εξής:• αρχικά έχουμε τον ίδιο αριθμό worked examples για το παράδειγμα που θέλουμε να τους μάθουμε• όμως δίνουμε στους μαθητές πρώτα να απαντήσουν ένα ερωτηματολόγιο, στο οποίο επεξεργαζόμαστε τις απαντήσεις τους και τους χωρίζουμε σε ομάδες ανάλογα με το μαθησιακό τους επίπεδο• αυτό έχει ως αποτέλεσμα ενώ υπάρχει ο ίδιος αριθμός worked examples οι μαθητές ανάλογα με το επίπεδό τους θα κοιτάνε και τα αντίστοιχα worked examples. Δηλ. αν σύνολο έχουμε 10 worked examples για την ολοκλήρωση ενός θέματος, τότε οι μαθητές με 0 μαθησιακό επίπεδο θα δουν και τα 10 worked examples, οι μαθητές με μαθησιακό επίπεδο 5 θα δούνε το 5 τελευταία worked examples, κ.τ.λ.Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η εργαστηριακή απαίτηση, που με τη χρήση άλλωνπειραμάτων μπορεί να χρειάζονταν
  5. 5. • είτε δύο ερωτηματολόγια (που να μετρά το αρχικό και το τελικό επίπεδο ώστε να αναφέρεται πόση γνώση έχει αποκτηθεί),• είτε να υπάρχουν προσαρμοσμένα worked examples ανάλογα πάλι με το μαθησιακό επίπεδο.

×