7. De adolescent

  • 19,872 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
19,872
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
158
Comments
0
Likes
2

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Ontwikkelingspsychologie
    De adolescent
  • 2. Lichamelijke ontwikkeling
    Puberteit
  • 3. Lichamelijke ontwikkeling
    Lichaam kind  lichaam volwassene
  • 4. Lichamelijke ontwikkeling
    Meisjes < jongens: 1 à 2 j. verschil
    Individuele verschillen
    Begin en einde
    Tempo en duur
  • 5. Lichamelijke ontwikkeling
    Seksuele rijpingsprocessen
    Secundaire geslachtskenmerken
    Borstontwikkeling, pubaire beharing, verlaging van de stem bij jongens
    Primaire geslachtskenmerken
    Ontwikkeling van genitaliën
    Biologisch volwassen
    Meisjes: 15j
    Jongens: 16j
  • 6. Lichamelijke ontwikkeling
    Versnelling groei en verandering proportie
    ‘Tweede strekking’
    Lengte, gewicht, skelet
    Jongens > meisjes: bredere schouders, smallere heupen, langere benen, meer spieren, minder onderhuidse vetontwikkeling
    Uithoudingsvermogen 
    Jeugdpuistjes
    Zweetklieren 
  • 7. Lichamelijke ontwikkeling
    Reacties op lichamelijke veranderingen
    Lichamelijkaantrekkelijk = ! voorzelfbeeld
    Negatievegevoelens door:
    Vroege/late rijping
    ≠ lichamelijke/psychischeontwikkeling
    Ongelijkverloop van ontwikkelingen
    Afwijkingenvrouwelijk/mannelijkideaalbeeld
    Jeugdpuistjes
    Menarche/spermarche: tegenstrijdigeemoties
  • 8. Lichamelijke ontwikkeling
    Acceleratieverschijnsel
    Adolescent vandaag > vroeger
    Groter
    Eerder geslachtsrijp
    Door:
    Betere gezondheidszorg
    Afschaffing kinderarbeid
    Doorbreken seksuele taboes

  • 9. Motorische ontwikkeling
    Spierontwikkeling
    Uithoudingsvermogen 
    Sporten = favoriete bezigheid
    Technieken verbeteren
    Lichamelijke aantrekkelijkheid vergroten
    Competitie
    Just for fun
  • 10. Perceptuele ontwikkeling
    Aandacht en concentratie 
    Selectieve aandacht
    Verdelen van aandacht
    Langdurige concentratie
    mogelijk
  • 11. Cognitieve ontwikkeling
    Formeel operationeel stadium
    Abstract denken
    Propositionele denken
    Hypothetisch-deductief denken
    Combinatorisch denken
  • 12. Cognitieve ontwikkeling
    Informatieverwerking
    Geheugencapaciteit 
    Metacognitie
    Planmatig en systematisch werken
    Inhoudelijke kennis
  • 13. Cognitieve ontwikkeling
    Consequenties
    Kritische houding
    Zelfreflectie 
    Discussiëren
    Idealisme
    ≠ Intelligenter
  • 14. Taalontwikkeling
    Volwassenentaal
    Gesproken en geschreven taal = begrijpen en voortbrengen
    Maar volwassenen begrijpen niet altijd ‘taal van jongeren’
    Bvb. sms’jes en chat-taal
    of uitdrukkingen zoals
    ‘smoren’, ‘iemand binnendraaien’, etc.
    Taalontwikkeling stopt niet
  • 15. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Separatie en individuatie
    Separatie = loskomen van ouders
    • Invloed: ouders , lftgenoten 
    • 16. Beeld ouders: ouders = feilbaar
    • 17. Generatiekloof?
    Individuatie = autonome persoon worden
    -Verschilt per gezin en cultuur
    Rolveranderingen:
    - Intimiteit en seksualiteit
    - Relationeel binden
    - Beroep en studie
    - Moreel, politiek en levensbeschouwelijk
  • 18. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Invloed van gezin
    Opvoedingsstijl
    Parentalewarmte
    PermissiefAutoritatief
    toegeeflijk Parentale
    controle
    Permissief Autoritair
    onverschillig
  • 19. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Invloed van gezin
    Omgang van ouders met ouder worden en terugkijken op eigen leven
    Onderlinge relatie van de ouders
    Economische situatie in gezin
    Samenstelling van het gezin
    Culturele achtergrond
  • 20. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Conflicten
    Interpersoonlijke conflicten
    Conflict ouders 
    Gewenst !?!
    Oplossing ?
    Intrapsychische conflicten
    = Stimulans voor
    ontwikkeling
  • 21. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Stress
    Tgv gebeurtenissen die ons bedreigen of uitdagen
    Coping
    Probleemgericht
    Emotiegericht
    Onbewust, defensief
  • 22. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Omgang leeftijdgenoten
    Meer omgang, ook buiten school
    Informele ontmoetingen, ook met andere sekse
    Grote en kleine groepen
    Belang??
    Zelfwaardering, want onzekere periode
    Sociale vaardigheden
    Experimenteren met nieuwe rollen
    Integratie volwassenenwereld voorbereiden
    Sociale vergelijking
  • 23. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    De jeugdcultuur
    Ado’s hebben een eigen cultuur, met eigen opvattingen en gedragingen
    Verschillende subculturen
    = Basis voor ‘imago’
    Geen groep van vrienden, hoewel die er wel kunnen uit voortkomen
    ‘Conformisme’
    Bvb. skaters, emo’s, jumpers, tecktonik fans, …
  • 24. Voorbeeld subcultuur
  • 25. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Kliekjes of vriendengroepen
    ‘Wij’-gevoel
    Intense omgang: café, sport, uitgaan, …
    Via selectie en socialisatie
    Eén-sekse-groep  gemengde groepen
    Interculturele vriendschappen 
  • 26. Sociaal-emotionele ontwikkeling
    Vriendschap tss ‘boezemvriend(inn)en’
    Speciale band: intimiteit, gelijkwaardigheid en wederkerigheid
    Invulling: wederzijds vertrouwen, steun en zorg, gesprekken over alledaagse en intieme zaken
    Nadruk:
    Jongens: vaak samen dingen doen
    Meisjes: vertrouwensfiguur
    Tegenwicht voor gevoelens van eenzaamheid
  • 27. Seksuele ontwikkeling
    Ontdekking eigen/ander lichaam 
    Seksuele omgang met eigen/ander
    lichaam
    Genitale fase (Freud)
    Geslachtscontact = centraal
    Volwassen seksualiteit, gericht op seksuele omgang met persoon buiten het gezin
    Grote openheid versus taboesfeer
  • 28. Seksuele ontwikkeling
    Vorming van romantische relaties
    Meerdere functies
    4 stadia:
    Initiatie
    Status
    Affectie
    Relatievorming
  • 29. Seksuele ontwikkeling
    Seksuele thema’s
    1. Zelfbevrediging
    Verwondering, ongemak, schuld
    Zelfs bij kleine kinderen
    Jongens > meisjes
    2. ‘De eerste keer’
    Van vasthouden, via tongzoenen, aanrakingen lichaam en geslachtsdelen tot ‘de eerste keer’
    Opleidingsniveau: hoe lager, hoe vroeger; en viceversa
    Motieven: nieuwsgierigheid, affectie, status volwassene
    Gemengde emoties: jongens positiever dan meisjes
  • 30. Seksuele ontwikkeling
  • 31. Seksuele ontwikkeling
    3. Anticonceptie en veilig vrijen
    Waarom condoom?
    Meisjes: zwangerschap voorkomen
    Jongens: geslachtsziekten voorkomen
    Hoe jonger, hoe minder anticonceptiegebruik
    Hoe meer seksuele ervaring, hoe meer anticonceptiegebruik
    Tienerzwangerschap
    Belang van externe factoren: steun familie, steun partner, economische en culturele factoren
  • 32. Seksuele ontwikkeling
    4. Homoseksueel gedrag
    Drie reacties op ontdekking:
    Verzet en maskeren
    Acceptatie en dubbelleven
    Volledige aanvaarding en openheid
    Spanningen en angsten
    Zelfmoord > gemiddelde
    Reacties omgeving meestal positief
  • 33. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Egocentrisme
    = ‘anderen zijn ook met mij bezig, omdat ik met mezelf bezig ben’
    Imaginair publiek
    Wanneer een adolescent (kritisch of bewonderend) over zichzelf denkt, denkt hij dat de anderen dit ook doen op dezelfde manier (zoals een publiek).
  • 34. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Egocentrisme
    Persoonlijke fabel
    ‘Ik ben uniek, er is geen tweede zoals ik. Ik heb unieke gedachten en gevoelens.’ Ze voelen zich onkwetsbaar en hebben vaak het gevoel dat niemand hen begrijpt.
    Oplossing
    Imaginair publiek: Contact met leeftijdsgenoten
    Persoonlijke fabel: Realisatie van vriendschappen
  • 35. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Conformisme
    In zoektocht naar eigen persoonlijkheid
    Met jeugdcultuur, subcultuur, vriendengroep
    Bvb. kleding, muziekkeuze, taalgebruik
    Met volwassenen
    Bvb. oplossen van problemen, kiezen van een beroep
    Einde adolescentie
    Conformisme 
  • 36. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Identificatie
    Zelfontdekking van ‘buiten naar binnen’
    Lichamelijke aantrekkelijkheid = !!!
    Persoonlijkheidseigenschappen en vaardigheden
    Modellen
    Personen waaraan adolescent gedrag wil oriënteren
    Bvb. verre, nabije, abstracte modellen
    Idealen
    Waardeopvattingen, ontwerpen voor toekomst
  • 37. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Experimenteren met sociale rollen
    Bvb. vakantiejob, animator in jeugdwerk, lid van muziekband, partner/lief, roken/drinken, brommerrijden, etc.
    Toetsen van gedrag aan rolverwachtingen
  • 38. Persoonlijkheidsontwikkeling
    Identiteitsstatus
    Ontdekken van identiteit versus identiteitsverwarring (Erikson)
    4 statussen
    Verkennen van alternatieven (Experiment)
    Kiezen van positie (Identificatie)
  • 39. Persoonlijkheids-ontwikkeling
    Identiteitsstatussen
    Experiment
    Moratorium Achievement
    Identificatie
    Identiteitsdiffusie Foreclosure
    Identiteitsvorming meestal niet voltooid aan einde adolescentie
    Opvoedingsstijl heeft invloed
    Genderidentiteit: verhoogde differentiatie
  • 40. Persoonlijkheid
    Zelfbeeld
    Hoe zie ik mezelf?
    Voor wie houdt men mij?
    Differentiatie zelfbeeld +
    zelfwaardegevoel
    Genderverschillen
    meisjes < jongens
  • 41. Morele ontwikkeling
    Universele menselijke waarden
  • 42. Morele ontwikkeling
    ‘Afwegingen’
    Formeel oper. denken = basisvoorwaarde
    Empathie/inlevingsvermogen
    Afwegingen = daden ???
     Postconventioneel stadium bereikt!
  • 43. Schoolse ontwikkeling
    Leerlingenbegeleiding
    ‘Leerling zijn’
    ‘Kind/jongere zijn’
    Zorg voor alle leerlingen
    3-lijnenmodel
    Leerkracht
    Leerlingenbegeleider
    Externe diensten
  • 44. Schoolse ontwikkeling
    1. Leren leren
    = verwerven van kennis, vaardigheden en attitudes; gemotiveerd en zelfstandig informatie verwerken en toepassen
    4 leerstijlen:
    Doeners
    Waarnemers
    Denkers
    Toepassers
     Combinatie: beste garantie!
  • 45. Schoolse ontwikkeling
    1. Leren leren
    3 componenten voor zelfstandig leren
    Hoe voel ik mij? (Sociaal-emotioneel)
    Hoe verwerk ik informatie? (Cognitief)
    Hoe stuur ik mezelf bij? (Metacognitief)
     Alle 3 = essentieel, niet alleen cognitief.
  • 46. Schoolse ontwikkeling
    2. Leren kiezen
    Vaak verkeerde keuzes
    Watervaleffect!
    Daarom: keuzebegeleiding
    4 scharniermomenten
    Constant
    Beter zicht op zichzelf
    Breed perspectief op de wereld
    Zelf plannen en sturen
    Belang van positieve keuze
  • 47. Schoolse ontwikkeling
    3. Leren leven
    ‘Leerschool’, maar ook ‘leefschool’
    Begeleidingsplan
  • 48. Spelontwikkeling
    Spelen vervangen door
    Sport/hobby’s
    Samen optrekken, rondhangen, praten, …
    Sociale element!
  • 49. Tekenontwikkeling
    Kritische houding tov eigen tekentalenten
     Stoppen
     Toevlucht in:
    Kalmerend tekenen
    Karikaturen
    Herbeginnen
    Aftekenen
    Tekentechnieken verfijnen (= enkelingen)
  • 50. Indien ontwikkeling anders loopt …
    Adolescentie = gevoelige periode
    Meestal zonder ernstige problemen
    Indien wel problemen:
    Verschil in aard
    Externaliserend
    Internaliserend
    Verschil in gradaties
  • 51. Indien ontwikkeling anders loopt …
    Jeugdcriminaliteit
    Meestal lichte vormen
    Bvb. fietsen zonder verlichting, protesteren in betoging, niet teruggeven van te veel ontvangen wisselgeld
    Hoogtepunt: 17-18 jaar
    Oorzaak: Wensen goedkeuring lftgenoten
    Gesocialiseerd versus ondergesocialiseerd
    Stoppen criminaliteit Gaan er mee door
  • 52. Indien ontwikkeling anders loopt …
    Middelengebruik en –verslaving
    Biologische en psychische afhankelijkheid
    Alcohol, roken, andere (illegale) drugs
    Waarom?
    Spanningen wegnemen, plezierige emotionele toestand,…
    Problemen?
    Identificatie met drugcultuur, fysieke achteruitgang, schoolprestaties , gedragsveranderingen
  • 53. Indien ontwikkeling anders loopt …
    Depressiviteit
    Sombere stemming, minder plezier beleven, eetlust  of , verstoord slaappatroon, concentratie , …
    Stijgt in adolescentie
    Oorzaak: genetisch of omgeving
    Suïcide
    Oorzaak: depressie, stress, perfectionisme, conflicten, …
  • 54. Indien ontwikkeling anders loopt …
    Eetproblemen
    Obesitas
    Gevolgen voor psyche en gezondheid
    Eetstoornis
    Anorexia nervosa
    Onderdrukte eetlust, slank willen zijn, ontkenning van vermagering, buitengewone invloed van gewicht op zelfbeeld
    Boulimia nervosa
    Vreetbuien owv eetdrang versus slank willen zijn (braken, dieethouden, …), gewicht blijft normaal, buitengewone invloed van gewicht op zelfbeeld
    Oorzaak: biologisch, psychisch, sociaal, cultureel
  • 55. Samengevat
    Overgang kind – volwassene
    Tweede strekking – seksuele rijpingsprocessen
    Waarnemen van meerdere dingen tegelijk
    Formeel operationeel denken
    Jongerentaal
    Separatie en individuatie
    Belang leeftijdgenoten , ook andere sekse
    Jeugd- en subcultuur, vrienschappen
  • 56. Samengevat
    Genitale fase: geslachtscontact = centraal
    Egocentrisme, conformisme, identiteitsvinding
    Richt zich naar universele menselijke waarden, met afwegingen
    Belang van leerlingenbegeleiding
    Sport/hobby’s/samen zijn ipv spel
    Kritisch tov tekentalent
    Externaliserende en internaliserende problemen