Uitburgeren via het leerhuis

  • 473 views
Uploaded on

Presentatie 'Uitburgeren via het leerhuis' door Elke Vandeperre van Motief. Vertoond op de Trefdag 2012 'Van kapitaal belang' van Socius (22/11/2012).

Presentatie 'Uitburgeren via het leerhuis' door Elke Vandeperre van Motief. Vertoond op de Trefdag 2012 'Van kapitaal belang' van Socius (22/11/2012).

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
473
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
3
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Trefdag  Socius  LEERHUIS-­‐Methode  &  Diversiteit   www.mo?ef.org  
  • 2. Wat  doet  Mo?ef?   §  Gespecialiseerde  vormingsinstelling  §  Thema:  levensbeschouwing  en  samenleving     §  Onze  iden6teit:  pluralis?sch  met  wortels  en  bronnen  uit   verschillende  emancipatorische  tradi?es  §  Maatschappelijke  opdracht:  mensen  leren  problema?seren,   analyseren,  zich  posi?oneren,  zich  organiseren  –  in  dienst  van  een   meer  menselijke,  rechtvaardige  samenleving  met  kwaliteit  van  leven   voor  allen  –in  de  eerste  plaats  voor  de  meest  kwetsbaren  §  Hoe?  Emancipatorisch  werken.  Partnerschappen  met     minderheden  en  emancipatorische  bewegingen  +  permanente   interne  visie-­‐ontwikkeling    
  • 3. Wie  is  Mo?ef?  
  • 4. Wat  bedoelt  Mo?ef  met  ‘emancipatorisch’?  §  Perspek6ef  en  belangen  van  kwetsbaarsten  centraal    §  Leren  twijfelen  aan  wat  we  zien,  horen,  voelen,  denken…    §  De  dominante  logica  leren  bevragen       §  Contextueel  leren  denken    §  Machtsverhoudingen  verrekenen:  klasse,  gender,  etnisch-­‐ cultureel,  levensbeschouwelijk,  …   §  Samenhang  onderbouw  (materiële  produc6e)  en  bovenbouw   (ideologische  produc6e)  in  beeld  brengen    §  Gericht  op  duurzame,  lange-­‐termijn  verbetering  
  • 5. ‘levensbeschouwing’  §  Gelovig  of  atheïst:  al?jd  een  mens-­‐  en  wereldbeeld,  normen  &   waarden,  ethiek,  verlangens,  dromen     §  Ideologie  à  strijdterrein  van  belangen,  samenhangend  met   materiële  posi?e     Leerhuis  als  instrument  om  het  maatschappelijk  debat  te   §  organiseren,  om  de  ‘trage  vragen’  te  thema?seren,  oefenplek  §  Ac6ef  pluralis6sch:  leren  omgaan  met  verschil,  met  dissensus    
  • 6. Werken  met  religieuze  bronnen  §  ‘Gezaghebbende’  teksten:  sporen  van  zoeken  omtrent  ‘trage   vragen’  –    de  tekst  heeS  niet  ‘de  Waarheid’  in  pacht    §  Toetsstenen  en  rich6ngwijzers  naar  ‘meer  menselijke   samenleving’  -­‐  tekst  als  ‘moeilijke  vriend’     Materialis6sche,  contextuele  en  bevrijdende  lezing  (tgo   §  dogma?sche,  burgerlijke,  leUerlijke  lezing)  §  Narra6ef  karakter:  open,  gelaagd,  micro-­‐,  meso-­‐,  macroniveau    §  Oefening  in  begrijpen  van  ‘ideologische  produc6e’  –  tekst  als   drager  van  maatsch.  debat,  bestaande  machtsverhoudingen  §  ‘Codifica6e’:  afstand  nemen,  analyseren,  herkennen,  nabij   brengen  §  Niet  het  begrijpen  van  de  tekst,  maar  het  begrijpen  van  onze   werkelijkheid  is  doel    
  • 7. Het  leerhuis   §  Langlopend:  min.  6  bijeenkomsten  van  2  dagdelen  à  vaak  jarenlang   §  //  TGI:  bron  –  samenleving  -­‐  groep     Gemeenschapsvormend:  gericht  op  het  kwetsbare,  op  collec?eve   §  verantwoordelijkheid,  verbondenheid,  leven  delen,  engagement   §  Alledaags  redeneren  verdiepen:  ontologiseren  /  verpersoonlijkenà   ins?tu?onaliseren  à  vermaatschappelijken  à  economiseren   §  “Uitburgeringstraject”:  posi?onering  in  het  ideologische   krachtenveld  (poli?seren)  §  Pragma6sch:  gericht  op  ‘heilzame  alterna?even’  voor  concrete,  actuele   problemen  à  eigen  en  gezamenlijke  handelingsruimte  vergroten   §  Deelnemers  kiezen  eigen  thema’s  (teksten)      
  • 8. Hoe  verloopt  het  concreet?   §  Rondje:  wat  houdt  mij  op  dit  moment  bezig?   §  Samen  de  tekst  lezen     Leren  twijfelen:  vragen,  weerstanden,  associa?es…  inventariseren     §  §  Noodzakelijke  leessleutels  geven  à  om  contextueel  te  kunnen   lezen  §  Iden6fica6e  met  verhaal:  verschillende  werkvormen  à  inleven  in   verschillende  posi?es;  bibliodrama;  stellingenspel,  in  hedendaags  decors   zeUen,  verslaggever  ter  plaatse,…  §  Welke  vragen  roept  het  verhaal  op  die  interessant  zijn  voor  onze   context?  §  Met  deze  vragen  à  onze  gezamenlijke  context,  hier  en  nu,     bevragen  §  Terug  naar  persoonlijke:  wat  hou  ik  vast  voor  mij  en  mijn  omgeving?  
  • 9. Leessleutels?   §  Context  waarin  de  tekst  tot  stand  kwam:  historische  situering,   auteur,  poli?eke  situa?e,  plaats,     §  Context  waarin  het  verhaal  zich  afspeelt:  maatschappelijke   situering  van  de  genoemde  groepen/  figuren  /  standpunten  -­‐   machtsverhoudingen      §  Duiding  bij  onbekende  begrippen,  culturele  en  religieuze  gebruiken,   betekenissen  (bv.  van  geografische  plaatsen  en  namen)  §  Duiding  van  ‘genre’  van  de  tekst  §  Op  het  spoor  komen:  welk  maatschappelijk  debat  wordt  hier  gevoerd?   Wat  ligt  ter  discussie?  Wat  zijn  de  verschillende  posi?es  in  de  tekst?  Hoe   verhouden  wij  ons  daartoe?  
  • 10. Voorbeeld  1   §  Leerhuis  LeV:    -­‐  40  jarigen  /  hooggeschoold  /  vooral   leidinggevende  func?es  /  middenklasse  /  christelijk,  niet-­‐ gelovig,  moslim  §  Keuze  thema:  hoe  ‘menselijk’  leiding  geven  in  context  van  een   doorgedreven  managementcultuur?    §  Gekozen  bijbelboek  à  1  Samuël:  koning  David  +  koning  Saul  –  beide   posi?ef  en  nega?ef  voorbeeldig  als  toetssteen  §  Subthema’s  die  de  tekst  oproept:   §  Dominante  visies  op  management  en  leiderschap  (maatsch.  econ.  context)   §  Hoe  je  visie  bewaken?  Wat  is  daarvoor  nodig?  à  func6e  van  de  profeet   §  Tegengestelde  belangen  en  machtsverhoudingen  verrekenen  in  handelen   §  Bondgenoten  en  tegenstanders  herkennen  –  hoe  je  ertoe  verhouden?   §  Strategisch  denken,  lange  termijn  visie   §  Hoe  zel]ri6ek  inbouwen?  
  • 11. Voorbeeld  2   §  Leerhuis  Brood  &  Rozen:    30  –  65  jaar  /  kortgeschoolden  en   analfabeten/  mensen  die  in  armoede  leven/  werklozen  en   arbeiders,  minder-­‐valieden  /  christelijk,  niet-­‐gelovig  §  Keuze  thema:  hoe  weerwerk  bieden  aan  armoede  en   uitslui?ng?    §  Gekozen  bijbelboek  à  Evangelie  van  Lucas  (geschreven  voor   slachtoffers  van  Joodse  Oorlog  (70  n.  C.)  §  Subthema’s  die  de  tekst  oproept:   §  De  verschillende  dimensies  van  armoede     §  De  verschillende  dimensies  van  uitslui6ng  à  sociaal,  poli6ek,  economisch   §  De  maatschappelijke  ‘ladder’:  achterliggende  normen  en  waarden   §  Dynamiek  van  ‘oorlog  van  allen  tegen  allen’:  concurren6e   §  Vormen  van  weerbaarheid  en  solidariteit  aan  de  onderkant    
  • 12. Voorbeeld  3  §  Leerhuis  Mechelen:    55  –  80  jaar/  vooral  mensen  uit   onderwijssector  en  pastoraal  /  ‘middenklasse’  /  werkend  en   gepensioneerd/  christelijk  §  Thema’s:  veranderende  posi6e  in  de  samenleving   (pensionering,  oud  worden),  crisis  (angst),  weinig  voeling  met   wat  bij  jongere  genera?es  leeS,  ‘waar  gaat  het  met  de  wereld   naartoe?’  …  
  • 13. Voorbeeld  3:  intercultureel  lezen   §  Brood  &  Rozen  in  dialoog  met  leerhuis  Mechelen   §  Gekozen  themaà  Bewust  worden  van  eigen  posi?e  en  hoe  je  kijkt   naar  de  werkelijkheid,  perspek?efwissel   §  Gekozen  tekstà  verhaal  van  verloren  zoon,  Lucas  15,  11  -­‐  32  §  Verloop:   §  ‘Iden6teitskaart’  van  de  eigen  groep  opstellen   §  Eigen  lezing  +  verslag   §  Lezing  verslag  ander  leerhuis  +  feedback   §  Beide  leerhuizen  antwoorden  op  mekaars  feedback   §  Evalua6e  in  eigen  leerhuis-­‐groep:  verschil  in  posi6e,  in  kijken,  in  prak6jk?    
  • 14. ‘De  verloren  zoon’  als  leermeester   §  Gekozen  verhaal  sluit  aan  bij  thema’s  die  in  beide  groepen  leven  §  Werkvorm  voor  iden6fica6e:  aansluitend  bij  werkelijkheid  van  elke   groep  +  codifica?e  à  bibliodrama:  vrederechter  /  interview  van   verhaalfiguren   §  Verbinden  van  eigen  posi6e  met  iden6fica6efiguur:  eigen  familiale  /   maatschappelijke  /  sociaal  economische  posi?e  thema?seren   §  Op  het  spoor  komen  van  eigen  focus  en  blinde  vlekken  via   perspek6efwissel  §  Bewust  worden  van  eigen  posi6e  en  referen6ekaders  
  • 15. Resultaat…   §  Beide  groepen  lezen  in  1  tekst  een  ander  verhaal  met  een  andere   ‘moraal’  §  Iden6fica6efiguur  verschilt  in  beide  groepen:  B&R  kiest  voor  jongste   zoon  –  LM  kiest  voor  oudste  zoon   §  De  lezing  van  de  ene  groep  confronteert  de  andere  met  de  ‘eigen   iden6teit’  en  de  iden6teit  van  de  ander:  andere  thema’s  en  vragen   §  Het  omgaan  met  de  tekst  (met  gezag)  verschilt:  B&R  creëert  een   verhaalfiguur  bij  die  door  de  auteur  ‘vergeten’  werd;  LM  aanvaardt  de  tekst   zoals  hij  zich  aandient  §  De  bestaande  verhoudingen  worden  omgekeerd:  de   ‘onderwijzersgroep’  leert  van  de  laaggeschoolde  groep  
  • 16. Ook  ‘seculiere’  parabels  zijn  bruikbaar…  Het  is  in  neoliberale  -jden  als  met  een  vrouw    die  telkens  wanneer  zij  te  lang  in  de  plaatselijke  zwemkom  had  doorgebracht,  daar  een  geïrriteerde  huid  aan  overhield.  De  jeuk  was  niet  te  harden  en  ze  maakte  zich  zorgen  over  de  li>ekens  die  ontstonden  door  het  krabben.  Zij  zocht  een  geneesheer  op  en  die  schreef  haar  een  zalAe  voor.  Aan  te  brengen  voor  en  na  het  zwemmen.  De  jeuk  verdween  als  sneeuw  voor  de  zon  maar  na  een  aantal  zwembeurten  werd  de  vrouw  opnieuw  door  ongemakken  geplaagd,  dit  keer:  hevige  astma-­‐aanvallen.  De  geneesheer  schreef  haar  een  inhaler  voor.  Te  gebruiken  voor  en  na  het  zwemmen.  Indien  nodig,  ook  -jdens.  De  astma-­‐aanvallen  namen  af.  Maar  op  een  blauwe  maandag  merkte  de  vrouw  verlammingsverschijnselen  op  -jdens  het  zwemmen:  haar  armen  werden  plots  loodzwaar,  haar  voeten  weigerden  nog  langer  te  trappelen.  En  terwijl  ze  langzaam  naar  het  diepe  wegzonk,  zag  ze  boven  zich  de  benen  van  andere  zwemmers  in  slow  mo-on  voorbij  komen.  Allemaal  vuurrood  en  geïrriteerd.  Toen  ze  de  bodem  van  het  zwembad  raakte  en  s-laan  ijl  in  het  hoofd  werd,  zag  ze  nog  een  redder  naderen.  Hij  droeg  een  bordje  bij  zich.  Net  voor  alles  zwart  werd  kon  de  vrouw  ontcijferen  wat  er  op  stond:  “Indien  u  zich  hier  bevindt,  dan  schort  er  iets  aan  uw  zwemtechniek.”  En  in  hele  kleine  le>ertjes  daar  net  onder:  “Het  zwembad  is  niet  aansprakelijk  voor  gebeurlijke  ongevallen.”