De	  verovering	  van	  de	  vrijheid	                         Trefdag	  Socius	  	                         Leuven	       ...
De	  verovering	  van	  de	  vrijheid	    Over	  de	  valse	  belo<e	  van	  nega=eve	    vrijheid	  en	  het	  belang	  v...
Inleiding	  •  Leszek	  Kolakowski	     (1927-­‐2009):	  	           •  Iets	  van	  elke	  poli=eke	              par=j	 ...
Inleiding	  •  Vrijheid	  lijkt	  voor	  iedereen	  wat	  anders	  te	     betekenen	  •  Nega=eve	  vrijheid	          • ...
Inleiding	  •  Vrije	  wil:	  hoe	  vrij	  zijn	  onze	  individuele	  keuzes?	          •  De	  verovering	  van	  de	  v...
Inleiding	  •  Overzicht	  lezing	         •  Deel	  1:	  Het	  klatergoud	  van	  de	  vrijheid	                    Ø Vr...
                              	                               	                                 	                         ...
Deel	  1	  •  Nega=eve	  vrijheid	  =	  vrijheid	  als	  abstrac=e	         •  Vrijheid	  is	  een	  uitgestrekte	  ruimte...
Deel	  1	  •  Voor	  velen	  volstaat	  nega=eve	  vrijheid	  niet	  •  Vrijheid	  blij<	  voor	  velen	  in	  de	  prak=j...
Deel	  1	  •  Onder	  het	  mom	  van	  nega=eve	  vrijheid	         •  gaat	  heel	  wat	  onvrijheid	  schuil	         •...
                          	                           	                             	                             	       ...
Deel	  2	  •  Als	  we	  een	  vrijere	  samenleving	  willen,	  dan	     mag	  vrijheid	  geen	  dode	  leWer	  blijven	 ...
Deel	  2	  •  Hoe	  doe	  je	  dat?	           •  Sociale,	  economische	  en	  poli=eke	  garan=es	              (fundame...
Deel	  2	  •  Onderwijs	  als	  belangrijkste	  strijdtoneel	         •  Vrijheid	  is	  een	  verworvenheid	  en	  geen	 ...
Deel	  2	  •  Zo’n	  onderwijs	  is	  gericht	  op	  de	  gehele	     persoon	          •  Geen	  louter	  marktgericht	  ...
Deel	  2	  •  Verstevigen	  van	  de	  democra=sche	  waarden	        •  Dialoog	        •  Verdraagzaamheid	  (pluralisme...
Deel	  2	  •  Hierin	  speelt	  sociaal	  en	  cultureel	  werk	  grote	     rol	          •  Je	  bent	  echt	  vrij	  me...
Dank	  voor	  de	  aandacht!	    Alicja.Gescinska@UGent.be	  
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Presentatie Alicja Gescinska

945 views
733 views

Published on

Presentatie 'De verovering van de vrijheid' door Alicja Gescinska. Vertoond op de Trefdag 2012 'Van kapitaal belang' van Socius (22/11/2012).

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
945
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
253
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Presentatie Alicja Gescinska

  1. 1. De  verovering  van  de  vrijheid   Trefdag  Socius     Leuven     22  november  2012  
  2. 2. De  verovering  van  de  vrijheid   Over  de  valse  belo<e  van  nega=eve   vrijheid  en  het  belang  van  posi=eve   vrijheid  
  3. 3. Inleiding  •  Leszek  Kolakowski   (1927-­‐2009):     •  Iets  van  elke  poli=eke   par=j  •  Vrijheid:  een  valse   poli=eke  belo<e?   •  PVV,  MOE-­‐landers   meldpunt,  kopvodden,   etc.   •  Svoboda  in  de  Oekraïne   •  Vlaams  Belang:  s=gma  op   islam  
  4. 4. Inleiding  •  Vrijheid  lijkt  voor  iedereen  wat  anders  te   betekenen  •  Nega=eve  vrijheid   •  Vrijheid  =  afwezigheid  van  restric=es,  externe   bepalingen   •  Onder  het  moWo:  Alles  mag,  niets  hoe<  •  Posi=eve  vrijheid   •  Er  is  meer  nodig  om  vrij  te  zijn  dan  een  vrijgeleide   •  Vrijheid  is  geen  natuurtoestand  van  onbegrensdheid   •  Vrijheid  =  het  vermogen  tot  zelfmeesterschap  en   zelfrealisa=e    
  5. 5. Inleiding  •  Vrije  wil:  hoe  vrij  zijn  onze  individuele  keuzes?   •  De  verovering  van  de  vrijheid  en  Zonder  vrije  wil   •  Vrijheid  kun  je  niet  gelijkstellen  met  vrije  wil  •  Zowel  als  determinist/indeterminist  kun  je:   •  Nega=eve  vrijheid  verdedigen   •  Posi=eve  vrijheid  verdedigen   •  Persoonlijke  en  poli=eke  vrijheid  overs=jgt  het  debat   •  Het  wordt  enkel  moeilijker  om  vrijheid  een  verdienste   te  noemen  
  6. 6. Inleiding  •  Overzicht  lezing   •  Deel  1:  Het  klatergoud  van  de  vrijheid   Ø Vrijheid  als  abstrac=e   Ø Vrijheid  als  zelfdestruc=e   •  Deel  2:  Posi=eve  vrijheid  s=muleren   Ø Onderwijs   Ø Sociale  en  culturele  ontwikkeling  
  7. 7.               Deel  1       Het  klatergoud  van  de  vrijheid                      
  8. 8. Deel  1  •  Nega=eve  vrijheid  =  vrijheid  als  abstrac=e   •  Vrijheid  is  een  uitgestrekte  ruimte  zonder  grenzen   •  Maar  wat  gebeurt  er  binnen  die  ruimte?    •  Wanneer  is  iemand  vrij  om  te  lezen   •  Nega=eve  vrijheid:  als  het  niet  verboden  is,  vrije   toegang   •  Is  de  analfabeet  daarmee  vrij  om  te  lezen?  Dat   volstaat  niet  
  9. 9. Deel  1  •  Voor  velen  volstaat  nega=eve  vrijheid  niet  •  Vrijheid  blij<  voor  velen  in  de  prak=jk  vaak   een  dode  leWer   •  Noorse  filosoof  Chris=an  Bay:      “A  society  is  as  free  as  its  underdogs  are.”   •  Nega=eve  vrijheid  volstaat  niet  voor  de  underdogs   •  De  kansarme,  de  hulpbehoevende  hee<  weinig  aan   de  woorden:  “doe  je  ding  maar,  zoek  het  zelf  uit.”   •  Vrijheid  is  dan  een  abstrac=e  
  10. 10. Deel  1  •  Onder  het  mom  van  nega=eve  vrijheid   •  gaat  heel  wat  onvrijheid  schuil   •  wordt  zelfdestruc=ef  gedrag  gerechtvaardigd    •  Nega=eve  vrijheid  is  onverschillig   tegenover  heel  wat  sociale,   psychologische,  persoonlijke   verknechtende  factoren  
  11. 11.               Deel  2       Posi=eve  vrijheid  s=muleren                      
  12. 12. Deel  2  •  Als  we  een  vrijere  samenleving  willen,  dan   mag  vrijheid  geen  dode  leWer  blijven  •  In  een  vrije  samenleving:   •  Is  vrijheid  geen  voorrecht  van  de  happy  few,      maar  het  recht  van  allen  (wolven  en  schapen)   •  Vrijheid  concre=seren   •  S=muleer  je  zoveel  mogelijk  mensen  in  hun   persoonlijke  ontwikkeling,  hun  vermogens  om  vrij  te   zijn.      
  13. 13. Deel  2  •  Hoe  doe  je  dat?   •  Sociale,  economische  en  poli=eke  garan=es   (fundamentele  vrijheden  van  religie,  geweten,  opinie,   poli=eke  par=cipa=e,  etc.)   •  Maar  er  is  meer  nodig  dan  die  garan=es;  je  hebt  ook   interne,  persoonlijke  vermogens  nodig:  intellectuele,   emo=onele,  sociale  vaardigheden   •  Niemand  wordt  daarmee  geboren   •  Onderwijs  als  instrument  voor  de  ontwikkeling  van   persoonlijke  vermogens  (emancipa=e)    
  14. 14. Deel  2  •  Onderwijs  als  belangrijkste  strijdtoneel   •  Vrijheid  is  een  verworvenheid  en  geen  gegevenheid   •  Je  wordt  niet  vrij  geboren  (contra  Rousseau)   •  Martha  Nussbaum:  capabili4es  =  vrijheid,  het   vermogen  om  een  zinvol  leven  te  leiden   •  Hoe  zo’n  leven  eruit  ziet,  kan  heel  divers  zijn   (pluralisme),  maar  in  alle  culturen  is  onderwijs   onontbeerlijk.     •  Vandaar:  “Al  sinds  de  capability-­‐benadering  voor  het   eerst  werd  geformuleerd,  hee<  het  belang  van   onderwijs  aan  de  kern  daarvan  gelegen.”    
  15. 15. Deel  2  •  Zo’n  onderwijs  is  gericht  op  de  gehele   persoon   •  Geen  louter  marktgericht  denken   •  Niet  alles  in  nutstermen  uit  te  drukken  •  Ontwikkeling  van  persoonlijke  vaardigheden   •  Humane  wetenschappen  en  kunst   •  Kennis  en  leren  respecteren  van  culturele  diversiteit     •  Nussbaum:  menselijk  waardigheid  en  respect  zijn  de   pijlers  van  vrijheid  en  rechtvaardigheid.  •  Respect  is  een  fundament  van  de  vrijheid    
  16. 16. Deel  2  •  Verstevigen  van  de  democra=sche  waarden   •  Dialoog   •  Verdraagzaamheid  (pluralisme)   •  An=discrimina=e   •  Solidariteit  ten  aanzien  van  de  zwakken  •  Capabili=es-­‐benadering:   •  Armoede  is  concrete  rem  op  vrijheid  (capability-­‐falen)   •  Discrimina=e  is  een  rem  op  vrijheid,  gevolg  van   marginaliseren  (armoede)  of  s=gma=seren    
  17. 17. Deel  2  •  Hierin  speelt  sociaal  en  cultureel  werk  grote   rol   •  Je  bent  echt  vrij  met  elkaar  en  niet  ten  koste  van  elkaar   •  Geen  mens  is  eiland  op  zichzelf;  nood  aan  sociaal   weefsel  om  vrij  te  zijn   •  Vrijheid  als  interpersoonlijk,  sociaal  concept:  vermogen   tot  zelfontplooiing,  zinvol  leven  =  aangewezen  op  de   ander   •  Belang  empathische,  interpersoonlijke  vaardigheden   •  Taak  overheid  en  iedere  burger:  zich  engageren  
  18. 18. Dank  voor  de  aandacht!   Alicja.Gescinska@UGent.be  

×